تبریز ویکی لینکلر

 
چهارشنبه سوری 94
نظرات |

خداحافظی با چهارشنبه آخر سال 94

نوروز تبریز

حمید آرش‌آزاد
شعرطنز - آخیر چَرشنبه...

كارمند آیلیق آلیب، هم‌ده‌كی بایرام‌لیغینی
ییغی‌سان بیر یئره، بئش یوز تومن اوْلمور هئچ، اینان
بئش اوشاق، بیرده خانیم، بایراما پالتار دیله‌ییر
بیلمه‌ییرلر بو پولا، هئچ فاطی‌یا یوْخدور تومان
پوسته‌نین هر دنه‌سی یوز تومن اوْلموش تزه‌جه
آجیلین قیمتی یوْخسول‌لاری ائتمیش هراسان
قیرمیزی خیردا بالیق، اوچ‌مین اوْلوب، بلكه‌ده چوْخ
ساتیر آجیل‌له بالیق، هر كوچه‌ده اللی دوكان
چای‌دا یوْخدور دوروسو، ملّت آتیلسین بو گئجه
بئله چای‌دا آچیلان بخته، سالار فضله، سیچان
چایی بوْشلا، دؤزه‌ریك، بلكه یاغیش یاغدی بیر آز
تبریزه یاغسا یاغیش، «نیل» تك اوْلار هر خیابان
بعضی یئرلر یاناجاق اوْد دان آتیلسان، بونو بیل
بخت آچیلماز، سنه آنجاق توْخونار چوْخلو زیان
هئچینه نیّت ائدیب، سالما آچار، فال بیله‌سن
ملّت ایندی دانیشیر چوْخ باهالیق‌دان- زاد دان
گئجه تئز یات، داداشیم! بلكه یوخوندا گؤره‌سن
اوجوز ائتمیش، باها قیمت‌لری دؤولت عمی‌جان!
ایگنه آتسان یئره دوشمز خیاوان‌لاردا بوگون
باس- ها باس‌دیر، گؤروسن ووردو آیی، قاچدی قابان
ائل قیمیلدیر بو شولوق‌لوقدا قاریشقا كیمی، باخ
هامی ائیلیر تاماشا، یوْخ اؤزونه بیر زاد آلان
كیمسه‌نین یوْخدو بو گون‌لر حالی شال ساللاماغا
باخاسان، میرسیغینی ساللاییب هر قیز- اوْغلان
یوْخدو بیر زاد كی، شالا باغلایالار بایراملیق
حتّی شال ساللایانی ایندی ائدیرلر عُریان
آلتمیش ایل‌دیر كی، چیخیرسان جیزیغیندان، «آرش»
بللی‌دیر كی، سنی یوْل‌دان چیخاریبدیر شیطان


چهارشنبه سوری

چهارشنبه آخر سال

در آذربایجان چهار چهارشنبۀ آخر سال را به ترتیب با اسامی چهار عنصر طبیعی مشخص میکنند
“سو چرشنبه سی” (چهارشنبه آب)
“اود چرشنبه سی” (چهارشنبه آتش)
“یئل چرشنبه سی” (چهارشنبه باد)
“توپراق چرشنبه سی” (چهارشنبه خاک) یا همان «سون چرشنبه» (چهارشنبه سوری)


چرشنبه لیک
در چهارشنبه آخر سال از طرف خانواده داماد به خانه تازه عروس هدایایی با عنوان "چرشنبه لیک" (هدیه روز چهارشنبه )  فرستاده می شود. در میان این هدایا می توان سبزه عید، چند شاخه گل سرخ، تعدادی ماهی قرمز، آجیل، لباس، چادری و... مشاهده کرد. همچنین سفره هفت سین، آینه، شانه و سرمه  نیز همراه آن به خانه عروس می فرستند.

"چرشنبه بازاری" ( خرید روز چهارشنبه ) نیز آداب مخصوص به خود را دارد. همه مردم به بازار می روند و "چرشنبه لیک" می خرند. چرشنبه لیک عبارت است از آینه، شانه، جارو، آجیل و... در این روز برای بچه ها نیز اسباب بازی می خرند. در تبریز وقتی برای بچه ها اسباب بازی می خرندبه شوخی گفته می شود: "چرشنبه اوشاغی، بئشی بیر شاهی" (کودک چهارشنبه، پنج تاشون یک عباسی)

و آن شخصی که فرزندان زیادی دارد زمانی که برای خرید به بازار می رود، این ندا را برای وی سر می دهند: "چرشنبه بالالاری" (بچه های چهارشنبه).
در این روز معمولا غذاهایی مانند پلو و کوفته درست می کنند. هنگام درست کردن کوفته، یک کوفته اضافه می پزند و به آن "غئییب پایی" (سهم غایب) می گویند که سهم مهمان ناخوانده می باشد.

در آستانه عید

در این روز همچنین گندم بو داده (قورقا) درست می کنند و در بعضی از مناطق، ریش سفید فامیل هنگام روشن کردن آتش در پشت بام، یک خط دایره ای کشیده و قورقا ها را داخل آن پخش می کند و سپس شروع به دعاهایی از این قبیل می کند: بسم الله الرحمن الرحیم، الهم صلی علی محمد و آل محمد، ای خدا، انشاالله که نوروز محمد، ثروت و دولت ابراهیم، عمر نوح، سلامتی و ارزانی نعمت برای ما و همسایگانمان عنایت فرما، برای اشخاص بدون اولاد، اولاد، برای جوانها سلامتی، برای پیران طول عمر، برای بیماران شفا، برای فقرا مال و ثروت، برای ثروتمندان کرامت عنایت فرما. مردم را نسبت به یکدیگر مهربان کن، آمین یا رب العالمین" بعد از دعا، مشتی از قورقاها و نخود و عدس برداشته و بعد از نیت و درخواست روزهای خوش برای همه از خدا، آنها را به سوی آسمان پرت می کند و می گوید: "بودا قوشلارین پایی" (این هم سهم پرندگان).

در آذربایجان صبح روز سه شنبه (یک روز قبل از چهارشنبه سوری) جوانان پیش از طلوع آفتاب به کوچه می رفتند و هفت بار از روی جوی آب یا چشمه آب می پریدند و در همان حال می خواندند: آتیل ماتیل چهارشنبه  آینا تکین بختیم آچیل چهارشنبه .
 
از دیگر رسم های این دیار این بود که مردم همراه اعضای خانواده روز سه شنبه و به خصوص عصر روز سه شنبه برای خرید به چهارشنبه بازاری می رفتند و خوردنی هایی همچون آجیل و شیرینی تهیه می کردند و به آن آجیل ، چهارشنبه یمیشی که ترکیب آن عبارت بود از مغز گردو ، بادام ، فندق ، کشمش ، نخود و ...می گفتند.

بایرام
 
یکی از مراسم دیگر خرید لباس تازه برای بچه ها بود و به آن بچه ها (چهارشنبه بالالاری ) می گفتند در واقع چهارشنبه سوری جشن کودکان بود به طوری که مردم به طنز و ظرافت می گفتند چهارشنبه اوشاغی بشی بیر شاهی.
ارسال چهارشنبه لیق از دیگر مراسم این روز بود که به خانه عروسی که تازه به خانه بخت رفته از طرف پدر و مادرش انجام می گرفت.
 
چهارشنبه لیق بیشتر تشکیل می شد از پارچه برای لباس ، پیراهن برای داماد ، آجیل چهارشنبه سوری .
همچنین ارسال چهارشنبه لیق از طرف داماد به عروس که هنوز به خانه بخت نرفته و در خانه پدری زندگی می کرد رایج بود.
 
از رسوم قدیمی دیگر می توان به آتش روشن کردن در پشت بام خانه ها اشاره کرد و بچه ها هنگام پریدن از آتش می خواندند آتیل ماتیل چهارشنبه  بختیم آچیل چهارشنبه  که معادل فارسی آن زردی من از تو سرخی تو از من است.
 
نامگذاری چهارشنبه های اسفند ماه از دیگر رسوم جالب بود که قدیمی ها انجام می دادند به طوریکه به اولین چهارشنبه اسفند ماه ، اول چهارشنبه به  دومی ، کوله چهارشنبه  به سومی چیله گودی چهارشنبه و به چهارمی آخیر چهارشنبه می گفتند و هر چهارشنبه در پشت بام خانه ها آتش روشن می کردند.
 
بعضی از این مراسم ها همچنان هم در بین مردم تبریز انجام می گیرد و مردم تبریز به رسم قدیم و به ید آن روزها هنوز هم بعضی از آن مراسم ها را اجرا می کنند.

چرشنبه

ایلین سون آینین ان اونملی اولان چرشنبه سی "توپراق چرشنبه" سی دیر."توپراق چرشنبه" یه "آخیر چرشنبه"ده دئیبلر.
بیتمکده اولان ایلی شادلیق و شنلیکلرله یولاسالماق و تازا ایلی قارشیلاماق اوچون بو چرشنبه نین عنعنه لری خالق آراسیندا چوخدور.
آخیر چرشنبه تازا گلین ائوینه اوغلان طرفیندن خونچا گوندریلرکی بونادا " چرشنبه لیک"دئیلیر.بوخونچادا  بایرام گؤیو؛بایرام بالیقی؛ چرشنبه یئمیشی؛گلین قیزا قیزیل و پالتار یولانیر.بوخونچالارا آینا،داراق،اوزرلیک،سورمه ده قویولار.
"چرشنبه بازاری"دا بوگونون ان اونملی ایشلریندن بیری سایلیر.بوتون خالق بازارا گئدییب چرشنبه لیک آلارلار.چرشنبه لیک عبارت اولار:آینا-داراق؛سوپورگه،اوزرلیک،اییده،چرشنبه یئمیشی،وقدیم زمانلار کوزه ده آلینانلار ایچرسینده اولاردی.
چرشنبه گونون بیر دبی ده فال و قولاق فالی دورماق رسمی دیر کی  دام باجالاریندان و ائولرین دلیک- دیشیکلریندن دانیشیلان سوزلردن فال توتولار.دانیشلیدقی سؤزلره قولاق آسیب اورکلرینده اولان نیتلرینی تعبیر ائللر.بوناگوره چرشنبه گونو بوتون ائولرده دانیشیماقلار یاخشی و گوزل دانیشیقلار اولار.
چرشنبه گونون بیر  آیری دبی ده شال ساللاماق دیر كه هر كس اوز یاخین قوهوم یا قاپی قونشوسونا گئدیب و بیر شال باجادان ساللار، ائو صاحابی دا شالا جوراب ،بویالی یومورتا،یئمیشان و......باغلار
.سون چرشنبه نین ان اونملی دبلریندن بیری ده اود یاندیرماق و اود اوسوتندن آتیلماق دیر.اود اوستوندن آتیلان زمان بوسوزلری دئیلیر:

[http://www.aparat.com/v/f0qRN]

آتیل باتیل چرشنبه بختیم آچیل چرشنبه
آغیرلیغیم اوغورلوغوم اودلارا
منیم له هوپولمایان یادلارا
آغیریلیغیم اود اولسون
اوددا یانان یاد اولسون
اود اوستن آتداناق
هر جفایا قاتداناق


لینک صفحه جانبی آداب رسوم و سنتهای آذربایجان


مرتبط با : آذربایجان * تورک سئسه لینک
برچسب ها : چهارشنبه آخر سال-چهارشنبه سوری-آخر سال-آتش بازی-ترقه-چرشنبه-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : سه شنبه 25 اسفند 1394
زمان : 05:05 ب.ظ
می توانید دیدگاه خود را بنویسید
manicure شنبه 19 فروردین 1396 03:22 ب.ظ
I think what you posted was actually very reasonable. But, think about this,
suppose you wrote a catchier title? I ain't suggesting your content isn't solid., however what
if you added something that grabbed folk's attention? I mean تبریز ویکی لینکلر - بزرگترین وبلاگ تبریز و آذربایجان - چهارشنبه سوری 94 is kinda plain. You ought to peek at Yahoo's front page and watch how they create article titles to get
people to click. You might add a video or a related
picture or two to get readers excited about what you've got to say.
Just my opinion, it could make your posts a little livelier.
دنیز سه شنبه 25 اسفند 1394 09:14 ب.ظ
سلام
چرشنبه ز موبارک اولسون
تبریز قارتال پاسخ داد:
سلام چوخ ساغولون سیزینده آخیر چرشنبه موباک اولسون
آزر سه شنبه 25 اسفند 1394 08:53 ب.ظ
سلام قارداش قارتال سون چرشنبه سنه موبارک اولسون
عیدباستانی بایرام سنه موبارک اولسون
تبریز قارتال پاسخ داد:
یاشا قارداش
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
:: تبریز مهد ورزش چوگان ایران
:: برف پاییزی در آذرماه 1396 تبریز
:: آغاز دراماتیک پیش روی تبریز 2018
:: امکانات منطقه گردشگری و پیست اسکی شاهداغ آذربایجان
:: محمد بی ریا شاعری محبوب از جنس آذربایجان
:: درباره تبریز و آذربایجان و اخبار About and News
:: دوربین تبریز لینک 76 ( سفر قره داغ - کلیبر )
:: دوربین تبریز لینک 75 ( سفر قره داغ - کلیبر )
:: پاییز هزار رنگ آذربایجان
:: کمر همت و زنگ خطر برای نابودی محیط زیست آذربایجان !
:: تخریب گورستان تاریخی پینه شلوار تبریز
:: English learning for the people of Tabriz
:: اوشاقلار ، شعر و داستان ترکی برای فرزندان آذربایجان
:: دوربین تبریز لینک 74 ( موزه مشاغل قدیمی بازار تبریز )
:: ایرج شهین باهر شهردار جدید کلانشهر تبریز
:: پدر جذامیان ،مرحوم دکتر محمدحسین مبین
:: شهروند لینک آذربایجانی 70 (عکاس خانم مونا آریانفرد داوودیان)
:: سلام به شهریار
:: فولکلور ترانه های آذربایجان
:: دوربین تبریز لینک 73 (شهرک زعفرانیه تبریز)
:: حكیم ملا محمد فضولی
:: عکس با لباس اصیل آذربایجان
:: دوربین تبریز لینک 72 ( سفر به زنوز و زیبایی های آن )
:: روستاهای تاریخی حماملو و اویلق و کرینگان ورزقان
:: افتتاح مرکز همایشهای بین المللی خاوران تبریز
:: پرفسور لطفی زاده ریاضیدان و دانشمند بزرگ آذربایجان
:: تبریز 2018 را مثل خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی باشیم
:: کویر قوم تپه آذربایجان
:: شهروند لینک آذربایجانی 69 (عکاس آقایان انصارین و عزیزی )
:: زیر پوست شهر تبریز ، "ژن" نامرغوب یا بی پولی


 

شارژ ایرانسل

فال حافظ