تبریز ویکی لینکلر

 
از دانشسرای عالی تا دانشگاه تبریز
نظرات |


دانشسرای عالی تبریز؛ پایگاه قدیمی علم و فرهنگ

ساختمان دانش‌سرای تبریز یکی از زیباترین بناهای قدیمی شهر محسوب می‌شود که خوشبختانه در طول سال‌ها از گزند حوادث طبیعی، اجتماعی و سیاسی در امان مانده و گواهی بر تاریخ پر چالش این دیار است. همچنین دانش‌سرای تبریز محل تحصیل بزرگمردانی بوده است که بعدها جایگاه قدرتمندی را در تاریخ و فرهنگ ایران کسب کرده‌اند.

دانش‌سرای عالی تبریز یکی از بناهای تاریخی این شهر است که گواهی بر قدمت آموزش در شهر اولین‌ها بوده و پایگاهی مستحکم در طول تاریخ پر فراز و نشیب این دیار برای تعلیم و تربیت معلمان آینده‌ ساز محسوب می‌شود.

تبریز قدیم

دانشسرا تبریز

موقعیت جغرافیایی بنا
دانش‌سرای عالی تبریز در بخش مرکزی شهر، در نزدیکی کاخ استانداری و در ضلع شمال شرقی میدانی به همین نام قرار دارد.

تاریخچه بنا

تا پیش از سال ۱۳۱۴، محل فعلی ساختمان دانش‌سرا متعلق به سربازخانه و میدان مشق سربازان روسی بود و پیش از هجوم روس‌ها به تبریز، قزاق‌ها و سربازان ایرانی نیز در این محل به مشق نظامی می‌پرداختند. در دوران پهلوی اول و به دنبال تصویب قانون تربیت معلم در اسفند ماه سال ۱۳۱۲، نخستین کلاس دوره دانش‌سرای مقدماتی در سال تحصیلی ۱۳۱۳ به صورت موقت در ساختمان جنوبی دبیرستان شاهدخت سابق در کوی حرمخانه برگزار شد. در سال ۱۳۱۴ و با هدف تامین محلی ثابت برای تاسیس دانش‌سرا از سوی وزارت فرهنگ در تبریز، قسمت عمده زمین‌های متعلق به سربازخانه از سوی شهرداری به وزارت فرهنگ واگذار شده و بخش دیگر نیز با پرداخت مبلغی معادل ۱۶۴،۰۰۰ ریال از اشخاص مختلف خریداری شد و در نهایت، در اردیبهشت سال ۱۳۱۵ عملیات ساختمانی با همکاری فنی مهندسان آلمانی و معماران ایرانی احداث دانش‌سرای عالی تبریز آغاز شد.

در تیرماه سال ۱۳۱۸ و با پایان عملیات ساختمانی، دانش‌سرای عالی تبریز با برگزاری جشن باشکوهی فعالیت خود را به صورت رسمی آغاز کرده و کلاس‌های آن از مهرماه همان سال در محل ساختمان جدید تشکیل شدند. همچنین در مهرماه سال ۱۳۲۹ علاوه بر کلاس‌های موجود، دو کلاس تربیت بدنی نیز با هدف تعلیم معلم ورزش تاسیس شد. طبق اسناد موجود، دانش‌سرا در سال تحصیلی ۱۳۳۶- ۱۳۳۵ پذیرای ۱۵۷ محصل بوده و در آن دوران به صورت شبانه‌روزی فعالیت می‌کرده است.

دانشسرای تبریز

دانشگاه

معماری بنا

ساختمان دانش‌سرای عالی تبریز در زمینی به مساحت ۲۰۴۵۲ متر مربع احداث و نقشه آن نیز توسط معمار مشهور به نام «سیرو» - طراح موزه ایران باستان – تنظیم شده است. این بنا دارای دو اشکوبه (طبقه) است که به ترتیب در طبقه پایین آن ۶ کلاس و آمفی تئاتری با گنجایش ۹۰ نفر و در طبقه بالا دو خوابگاه (هر کدام با گنجایش ۲۵ تخت) و ۱۵ اتاق با هدف تامین محل استقرار انجمن‌ها، آزمایشگاه‌های شیمی و فیزیک، کتابخانه و اتاق‌های سرپرستی قرار داشته است.

دانشگاه تبریز

از نکته‌های جالب توجه اینکه همزمان با احداث دانش‌سرای تبریز ۱۶ دانش‌سرای دیگر نیز در ایران با همین سبک ساخته شده که از میان آن‌ها فقط بنای دانش‌سرای تبریز به عنوان شاهدی بر نوگرایی در سیستم آموزشی ایران برجای مانده است.

مشاهیر دانش‌سرای تبریز

دانشسرا تبریز

دانش‌سرای تبریز میزبان بزرگمردان بسیاری بوده که در این مکان به تحصیل پرداخته و بعدها به جایگاه والا و ارزشمندی در تاریخ این دیار دست یافته‌اند. از جمله این مشاهیر می‌توان به دکتر محمدنقی براهنی (پدر علم روانسجی ایران) اشاره کرد که آثار ارزشمندی نظیر «واژه‌نامه روانشناسی و زمینه‌های وابسته»، ترجمه کتاب «زمینه روانشناسی» و خلق مجموعه آزمونی به نام «مجموعه آزمون تشخیص استعداد» را تالیف کرده است. از جمله سایر مشاهیری که این دانش‌سرا افتخار میزبانی آن‌ها را داشته است می‌توان به سلیم نیساری حافظ شناس برجسته، عزیز دولت آبادی شاعر معاصر، نصیر پایه گذار پدر شعر جناس معاصر، صمد بهرنگی قصه نویس کودک و افراد بسیاری دیگر اشاره کرد. علاوه بر این، بزرگانی چون کاتب قرآن میرزا طاهر خوشنویس و مرحوم آفاق نیز در این محل تدریس نموده‌اند.

دانش سرا

همچنین یکی دیگر از بزرگمردانی که نام او با دانش‌سرای تبریز گره خورده، شهید ثقه ‌الاسلام است که در روز جمعه مورخ دهم ماه محرم سال ۱۳۳۵ هجری قمری (معادل با روز دوشنبه ۱۵ آبان ماه ۱۲۹۵ هجری خورشیدی) همراه با هفت تن دیگر به نام‌های حسن و قدیر پسران علی مسیو، ضیا العلما، محمد قلی خان، صادق الملک، مشهدی ابراهیم قفقایچی و شیخ سلیم توسط روس‌ها به دار آویخته شد.

دانشسرای تبریز

کاربری بنا

دانشسرا

این بنای ارزشمند در دهم خرداد ۱۳۸۲ با شماره ۸۹۰۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و تحت مالکیت اداره آموزش و پرورش قرار دارد. اگرچه دانش‌سرای تبریز یکی از قدیمی‌ترین نهادهای آموزش عالی در ایران به شمار می‌رود و حتی دانشکده پزشکی دانشگاه تبریز برای نخستین بار در آن‌جا آغاز به کار کرده و در جریان فرقه دموکرات نیز ماهیت آموزشی خود را از دست نداده است؛ ولی در طول سال‌ها، عدم استفاده مناسب (واگذاری به مدرسه راهنمایی) که با ماهیت رفتار احتیاطی درباره این بنای قدیمی سازگاری نداشته، باعث تخریب آن شده است. البته بنا در حال حاضر، به صورت نیمه تعطیل بوده و نیازمند بازسازی و مرمت است.

ویدیویی از تحصیل و دانشگاه در تبریز قدیم
[http://www.aparat.com/v/LZdK0]


دانشگاه تبریز؛ دومین نهاد آموزش عالی نوین در ایران
دانشگاه تبریز پس از دانشگاه تهران، دومین دانشگاه قدیمی ایران محسوب می‌شود که در سال ۱۳۲۵ در پی وقوع حوادث اجتماعی و سیاسی تاسیس شده است. در حال حاضر، این دانشگاه در جایگاه بزرگ‌ترین قطب علمی شمال‌غرب کشور قرار دارد.

شهر تبریز به دلیل موقعیت استراتژیک و منابع انسانی خود در طول دوره‌های مختلف همواره مورد توجه حکومت‌ها واقع شده و هر یک از حکومت‌ها این شهر را به نوعی مرکز امور خود قرار داده‌اند. در این راستا، آموزش در سطوح مختلف اعم از ابتدایی تا عالی نیز به نوعی دستخوش این تغییرها شده‌اند.


دانشگاه تبریز

موقعیت جغرافیایی دانشگاه تبریز

دانشگاه تبریز در منطقه‌ای یکپارچه دارای مساحتی معادل ۵۸۵ هکتار در بلوار ۲۹ بهمن (فلکه دانشگاه) واقع ‌است. دانشگاه در ناحیه‌ی شرقی شهر تبریز با چشم‌انداز زیبای کوه‌های شمالی شهر قرار گرفته‌ و در منطقه جنوبی نیز دارای محوطه‌ای سرسبز است که فضای مورد نیاز برای توسعه‌ی دانشگاه را در آینده فراهم می‌کند. مساحت اختصاص‌ یافته به ساختمان‌ها و فضاهای آموزشی دانشگاه در حدود ۳۲۳٬۸۹۵ مترمربع است.

ساختمان مرکزی

پیشینه تاسیس دانشگاه در تبریز

نگاهی اجمالی به تاریخ نشان می‌دهد که پیشینه حقیقی تاسیس دانشگاه در تبریز به ۷۰۰ سال قبل و به دوران حکومت مغول‌ها باز می‌گردد. در آن دوران و به همت خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی – وزیر مدبر و دانشمند غازان خان – مجتمع بزرگ علمی، آموزشی، وقفی و دانشگاهی به نام ربع رشیدی تاسیس شد. گفتنی است وقف‌نامه یا منشور دانشگاه ربع رشیدی شامل قوانین و مقررات مجموعه توسط شخص خواجه رشیدالدین به رشته تحریر درآمده و خوشبختانه، نسخه اصلی و خطی آن تا به امروز باقی مانده و در کتابخانه مرکزی دانشگاه تبریز حفظ و نگهداری می‌شود. از نکته‌های جالب توجه در مورد دانشگاه ربع رشیدی این است که به دلیل اشتغال خواجه رشیدالدین به امر طبابت، «دارالشفا» یا بیمارستان و دانشکده پزشکی دانشگاه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده و هر طبیب علاوه بر مداوای بیماران ملزم به تعلیم ده نفر از دانشجویان بوده است. همچنین دانشجویان پزشکی مشابه با نظام آموزش پزشکی فعلی به صورت تمام وقت مشغول به تحصیل بوده‌اند، به این ترتیب که صبح‌ها به صورت تئوری و بعد از ظهرها به شکل عملی دوره آموزشی خود را طی می‌کرده‌اند و کلیه مایحتاج زندگی آن‌ها توسط دانشگاه تامین می‌شده است. علاوه بر این دانشگاه ربع رشیدی به دلیل شهرت و اعتبار خود پذیرای دانشجویانی از سایر کشورها نیز بوده است.

دانشگاه تاریخی

پس از گذشت سال‌ها و در سال ۱۲۹۳ هجری قمری (معادل با ۱۲۵۴ هجری شمسی)، اولین مدرسه آموزش عالی به سبک نوین در خطه آذربایجان و با نام «دارالفنون تبریز» توسط میرزا تقی خان امیرکبیر و در راستای برنامه‌های نوسازی وی تاسیس شد. این مدرسه به صورت سالانه پذیرای ۵۰ تا ۷۰ نفر از محصلانی بود که تعدادی از آن‌ها به صورت رایگان و شبانه‌روزی در این مدرسه به تحصیل مشغول بودند. در این مدرسه دروسی مانند طب، جغرافیا، ریاضی، پیاده نظام، توپخانه، خط، زبان فرانسه، انگلیسی، عربی، فارسی و قرائت قرآن تدریس می‌شد. همچنین مدرسه دارلفنون در کنار فعالیت‌های آموزشی خود موفق شد تا در سال ۱۳۱۱ هجری قمری (معادل با ۱۲۷۲ هجری شمسی) ماهنامه‌ای با عنوان «ورقه» را به مدیریت «ایرج میرزا» منتشر کند.

دانشگاه تبریز

مرحله سوم روند توسعه آموزش عالی در خطه آذربایجان به ۷۰ سال پیش باز می‌گردد و علارغم درخشش مراکزی مانند ربع رشیدی، مدرسه دارالفنون، شام غازان و رصدخانه ایلخانی مراغه در طی مقاطع مختلف، مرکز علمی قدرتمندی برای تداوم راه آن‌ها وجود نداشت. از جمله مراکز علمی موجود در آن زمان می‌توان به دانشگاه تهران و دانشسرای عالی تبریز اشاره کرد که در دوران پهلوی اول برای تربیت معلم تاسیس شده بود؛ تا اینکه در خرداد ماه سال ۱۳۲۶ هجری شمسی و یک‌ سال پس از پایان جنگ جهان جهانی دوم، ایده تاسیس دانشگاه تبریز بر پایه تحولات سیاسی منطقه (به دستور سید جعفر پیشه‌وری) مطرح شد. بنابراین، برای تهیه محلی مناسب برای اسکان دانشگاه تصویب شد تا ساختمان دانشسرای مقدماتی تخلیه و به «آذربایجان یونیورسیتی» (دانشگاه آذربایجان) تغییر کاربری دهد. 

دانشگاه آذربایجان

پس از باز پس‌گیری آذربایجان توسط ارتش ایران، فعالیت دانشگاه عملا متوقف شد. ولی با این وجود اقدامات همه جانبه‌ای برای راه‌اندازی مجدد دانشگاه از سوی شخصیت‌های مختلفی صورت گرفت و به این منظور، گروهی متشکل از اساتید برجسته از جمله دکتر مصطفی حبیبی (استاد دانشکده پزشکی دانشگاه تهران) و دکتر خانبابا بیانی (استاد دانشکده ادبیات دانشگاه تهران)، دکتر اقبال و دکتر شفق شکل گرفت و در دی ماه همان سال این افراد با هدف تاسیس دانشگاه در تبریز عازم این شهر شدند. البته روند راه‌اندازی دانشگاه با مشکلات مختلفی مواجه شد، ولی سرانجام با پیگیری استاندار وقت و پافشاری مردم آذربایجان دانشگاه فعالیت خود را آغاز کرد.

از ابتدای فعالیت تا تیرماه ۱۳۲۸ ساختمان‌های دانشگاه به شکل استیجاری در سراسر شهر پراکنده شده بود، ولی با توجه به ضرورت متمرکز بودن فعالیت‌های علمی دانشگاه، در همان سال کلنگ احداث دانشگاه در مکان فعلی خود توسط دکتر زنگنه، وزیر فرهنگ وقت، و به زمینی به مساحت ۲۴۷ هزار مترمربع به زمین زده شد و پس از پایان عملیات اجرایی، دانشگاه به صورت رسمی به مکان دائمی خود نقل مکان کرد. البته این دانشگاه در ابتدا با دو دانشکده ادبیات و پزشکی کار خود را شروع کرد و با مرور زمان دانشکده‌ها، آزمایشگاه‌ها، کارگاه‌ها و ... یکی پس از دیگری به مجموعه اضافه شدند. البته بعدها دانشگاه مذکور به دو دانشگاه تبریز و علوم پزشکی تبریز منفک شده و تاکنون فعالیت خود را بصورت مستقل ادامه می‌دهند.

نام‌گذاری دانشگاه

دانشگاه تبریز

دانشگاه

دانشگاه تبریز در از ابتدای تاسیس در سال ۱۳۲۵ با نام‌های مختلفی از جمله «آذربایجان ملی دارالفنونی»، «آذربایجان خلق اونیورسیته‌سی» و در نهایت «آذربایجان اونیورسیته‌سی» خوانده می‌شد. سپس در سال ۱۳۲۶ نام دانشگاه به «دانشگاه تبریز» و پس از چند سال به «دانشگاه آذرآبادگان» تغییر یافت. پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ نام آن مجدد به «دانشگاه تبریز» تغییر یافت.

امکانات دانشگاه تبریز

در حال حاضر، دانشگاه تبریز دارای ۲۱ دانشکده، ۱۰ پژوهشکده و چندین موسسه و مرکز تحقیقاتی و قطب علمی از جمله مرکز رشد، واحدهای فناوری، اداره ارتباط با صنعت، افلاک نما، پژوهشکده فیزیک کاربردی و اخترشناسی، باغ گیاه‌شناسی، موزه جانورشناسی، موزه تاریخ و فرهنگ ایران، موسسه تحقیقات اجتماعی، گروه پژوهشی جغرافیا، موسسه علوم انسانی - اسلامی، مرکز تحقیقات علوم پایه و ... است. 

فلکه دانشگاه

کوی دانشگاه تبریز

ریاضی

دانشگاه تبریز

افلاک نما

سامانه افلاک نما از جمله مراکز وابسته به پژوهشکده فیزیک کاربردی و ستاره شناسی دانشگاه تبریز از نوع Sky Master است که با استفاده از آن می‌توان بیش از ۱۰,۰۰۰ نوع ستاره و جرم سماوی از جمله خوشید، ماه، سیاره‌ها و تعدادی از اقمار آن‌ها، صور فلکی، دوایر استوای سماوی و نصف النهار ناظر و دایره البروج و ..... را مشاهده کرد. این سامانه در داخل سایت دانشگاه تبریز واقع بوده و بازدید از آن برای عموم آزاد است. 

رصدخانه دانشگاه تبریز

باغ گیاه‌شناسی


تبریز

در این رابطه، باغ گیاه شناسی دانشگاه تبریز نخستین باغ تحقیقاتی در شمال غرب کشور به شمار می‌رود و در مساحتی به وسعت ۱۸ هزار هکتار در اراضی سایت دانشگاه تاسیس شده است. 

دانشکده

این مجموعه ضمن احیای فضای سبز موجود در باغ‌های میوه اطراف دانشگاه، انواع گیاهان را در محوطه باغ و گلخانه پرورش داده و محیط آموزشی زیبا و مفرحی را با ایجاد پیاده‌روها، حوض‌های آب، آب نماها، اتاقک اداری، آبروهای طبیعی، ساخت آلاچیق‌های بتنی با الهام از طبیعت برای دانشجویان رشته کشاورزی فراهم کرده است.

گیاه شناسی

دانشکده تبریز

دانشگاه تبریز

دانشگاه تبریز

  • قطب اصلاح مولکولی غلات
  • قطب علمی بیولوژی
  • قطب علمی جغرافیایی شمال‌غرب
  • قطب علمی فوتونیک
  • قطب علمی مکاترونیک
  • قطب علمی مواد جدید و شیمی پاک

دانشگاه تبریز دارای ۴۸۰ عضو هیئت علمی است که ۲۵۸ نفر از آن‌ها دارای مدرک دکتری هستند. از این تعداد ۴۱ نفر پروفسور، ۱۵۱ نفر دانشیار، ۶۶ نفر استادیار و ۲۲۲ نفر مربی‌اند. همچنین ۸۵۷ نفر کادر اداری فعالیت‌های آکادمیک را پشتیبانی می‌کنند.

تبریز

منظره دانشگاه تبریز


لینک پست دانشگاه آزاد تبریز
لینک پست هوارد باسکرویل و مموریال
لینک پست ربع رشیدی تبریز
لینک پست تبریز مرکز علم ایران




مرتبط با : تبریز * میراث،تاریخ،صنایع دستی آذربایجان
برچسب ها : دانشگاه تبریز-دانشسرای تبریز-تحصیل در تبریز-دانشکده قدیم-تبریز قدیم-علم-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : چهارشنبه 19 آبان 1395
زمان : 06:20 ب.ظ
می توانید دیدگاه خود را بنویسید
آترو جمعه 21 آبان 1395 02:40 ب.ظ
درود بر داداش من خوبی من بروز شدم بیا به ما هم سربزن
درود بر ایران

درود بر آذرآبادگان

درود بر تبریز
کلیبرسیتی پنجشنبه 20 آبان 1395 07:45 ب.ظ
سلام ...خسته نباشید.
ساختمان دانشسرا الان محل تحصیل دانشجویان دانشگاه فرهنگیان یا همون تربیت معلم سابق هست.ای کاش عکس های جدید این ساختمان رو هم میذاشتید.من رفتم اونجا .ساختمان قدیمی و زیبایی داره ،مخصوصا سالن و کلاساش .
تبریز قارتال پاسخ داد:
سلام تشکر
من نرفتم اونجا کاش چندتا عکس مینداختین
بئرکانا سیزه
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
:: سه قهرمان تبریز عظیم قیچی ساز ، یونس موحد ، اکرم امانی
:: دیدنیهای اطراف مرند
:: بیماری ایدز را بیشتر بشناسیم
:: وداع باشکوه تبریز با مسافران بهشت
:: قطار و دهقان فداکار
:: موزه آذربایجان در تبریز
:: نگاهی به طرح توسعه میدان ساعت تبریز
:: آپارات تبریز لینک 68
:: شیرینی و سوغات خوردنی تبریز و آذربایجان شرقی
:: نفس های ارگ تبریز
:: از دانشسرای عالی تا دانشگاه تبریز
:: دروازه های تاریخی تبریز
:: خانه تاریخی پروین اعتصامی
:: دوربین تبریز لینک 65 ( پاییز متنق در سهند )
:: شهروند لینک آذربایجانی 65 ( تصاویر شهری از باکو Baku )
:: بستان آباد گردی
:: عکسهای جشنواره فیروزه تبریز - بخش 2
:: درباره تبریز و آذربایجان - پست ثابت About
:: دوربین تبریز لینک 64 ( طبیعت اطراف آستارا )
:: غذاهای خوشمزه آذربایجان در زنجان
:: دوربین تبریز لینک 63 ( پارک کوهستان جلفا )
:: عکسهای جشنواره فیروزه تبریز - بخش 1
:: اقدامات و اصلاحات غازان خان ایلخانی
:: طبیعت زیبای ورزقان آذربایجان شرقی
:: دیدار دو دریا ، شمس تبریزی شه شهان جهان
:: شهروند لینک آذربایجانی 64 ( خانه تاریخی در حال تخریب کلانتر تبریز )
:: شهروند لینک آذربایجانی 63 (تصاویر کیفیت HD از آذربایجان )
:: روز عشق در آذربایجان
:: Colorful Mountains of Tabriz and Zanjan in Azerbaijan region of Iran
:: شهریار ایران


 

شارژ ایرانسل

فال حافظ