تبریز ویکی لینکلر - بزرگترین وبلاگ تبریز و آذربایجان

Təbriz və Azərbaycan üçün Blog İranda - Tabriz , Azerbaijan Region in Iran
نویسنده : تبریز قارتال جمعه 24 خرداد 1398, 10:13 ق.ظ


کوچه‌های باریک و تنگ تبریز به مانند آن است كه سوار بر ماشین زمان در فاصله‌ای كوتاه، از خیابان‌های پُر از خودرو در مركز شهر شده و به دنیایی وارد می‌شوید كه تفاوت زیادی با زندگی ماشینی دارد.

بافت‌های تاریخی و قدیمی هر شهر، شناسنامه و هویت تاریخی آن شهرها قلمداد می‌شوند به طوریکه کهن شهر تبریز دومین شهر کشور از نظر تعداد محلات تاریخی و قدیمی است. از میان ساختمان‌های سر به فلک کشیده تبریز تا محلات قدیمی و تاریخی‌اش راه چندانی نیست؛ محلاتی که در ایام نه چندان دور زندگی در آنها جور دیگری در جریان بود اما این روزها در انزوا فرو رفته و فقط خاطرات خاک خورده‌ای از پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها را دل خود جای داده‌اند.


کوچه قدیمی


Küçələrə su səpmişəm
Yar gələndə toz olmasın
Elə gəlsin, elə getsin
Aramızda söz olmasın
Simavara od salmışam
İstəkana qənd salmışam
Yarım gedib, tək qalmışam
Nə əzizdir yarın canı
Nə şirindir yarın canı

کوچه را آب و جارو کرده‌ام
تا وقتی یارم می‌آید گرد و خاکی بلند نشود
طوری بیاید و برود
که هیچ حرف و حدیثی در میان نماند
سماور را آتش کرده‌ام
قند در استکان انداخته‌ام
یارم رفته و من تنها مانده‌ام
چه قدر خاطر یار عزیز است
چه قدر خاطر یار شیرین است
کوچه را آب و جارو کرده‌ام
تا وقتی یارم می‌آید گرد و خاکی بلند نشود
طوری بیاید و برود
که هیچ بگو مگو یی میان ما در نگیرد



گذری به قلب تاریخ؛ در کوچه پس کوچه‌های قدیمی تبریز 

گذر از محلات قدیمی، گذر از قلب تاریخ است. کافیست از یک محله قدیمی شهر گذر کنی و به سکوت خاموش گذشتگان گوش فرا دهی؛ سکوتی که خود یک تاریخ مصور است و تو را به قعر خودش فرا می‌خواند.

کوچه‌های باریک و تنگی در دل این محلات وجود دارند که قدم زدن در این کوچه‌ها تو را به سال‌های دور پرت می‌کند، به هر گوشه‌ای که می‌نگری انگار تاریخ با تو حرف می‌زند، زمان برایت متوقف می‌شود و برای مدتی در دل تاریخ ماندگار می‌شوی، بوی خاک نمناک خانه‌های کاهگلی و دیوارهای خشتی‌اش در پس کوچه‌های باریک که به مشامت می‌رسد، دلت می‏‌خواهد جسمت را در عطر بویناک خاک شست‌وشو دهی و نفسی تازه کنی، گویی به دنیای دیگر وارد شده‌ای.

هر چند در سال‌های اخیر ضرب آهنگ تخریب بناهای تاریخی به بهانه‌های مختلف شدت گرفته است و تنها صدایی که در آنها شنیده می‌شود، صدای ساخت و ساز، تیرآهن و بتن است!  اما در این بین بافت برخی از این محلات هنوز زنده است و تعداد اندک شماری از آنها از گزند مدرنیته در امان مانده‌اند و هنوز هم بوی گذشته را می‌دهند.

در دل تعدادی از این محلات کوچه‌های تنگ و باریکی با عرض کمتر از ۲ متر وجود دارد. همان کوچه‌هایی که برای نزدیکتر شدن آدم‌ها ساخته شده‌اند، حتی در یک گذر اتفاقی!

محله


صدای تپش‌های تاریخ در کوچه‌های قدیمی

البته این کوچه‌ها در دیگر شهرها نیز وجود دارند و اغلب به نام کوچه «آشتی‌کنان» شهرت دارند که روایت‌های متفاوتی در مورد آنها وجود دارند.

در فرهنگ عامه این کوچه را از آن روی «آشتی‌کنان» می‌نامند که به علت پهنای کم آن عابرانی که از روبه‌رو می‌آمدند لاجرم با یکدیگر برخورد کرده و سبب رفع کدورت‌ها می‌شده است.

برخی نیز معتقدند که این کوچه‌ها در واقع برای جلوگیری از پیشروی سواران دشمن این‌گونه ساخته شده‌اند.

 

حال آیا واقعا این کوچه ها برای آشتی‌کنان طراحی شده یا مقابله با هجوم دشمن؟ یا علت دیگری در آن نهفته است؟

برای پاسخ به این سوالات به ورودی یکی از بافت‌های تاریخی شهر تبریز می‌روم و پای در کوچه پس کوچه‌های باریک آن محله می‌گذارم.


محله تبریز

تبریز


جستجو در خاطرات گذشته؛ سفر به قلب تاریخ تبریز

هنوز هم بسیاری از پیرمردان و پیرزنان قدیمی که گذر عمر کمر آنان را خم کرده و مویی سپید کرده‌اند در کوچه پس کوچه‌های باریک خیابان طالقانی، شمس تبریزی و عباسی خاطرات شیرین آن روزها را به خوبی به یاد دارند.

آقای ملک‌پور  یکی از ساکنان کوچه‌های باریک تبریز است که بنگاه معاملات املاک دارد. موهای سفیدش از سن و سال بالای او حکایت می‌کنند.

به گفته او کوچه‌های تنگ محلات قدیمی تبریز دست‌خوش تغییرات مدرنیته شده‌اند و شهرداری اکثر این کوچه‌ها را عریض‌تر کرده است.


از لابه لای صحبت‌های آقای ملک‌پور می‌توان به عمق علاقه‌اش به محلات قدیمی پی برد؛ او می‌گوید: «طالقانی، شمس تبریزی، عباسی، ارتش، شریعتی، بهشتی از جمله محله‌های قدیمی تبریز هستند که تا حدودی هویت قدیمی خود را حفظ کرده‌اند ولی به هر حال جوانان امروزی علاقه‌ای به چنین محلاتی ندارند و تمایل به تغییرات دارند و این منجر می‌شود تا خانواده‌ها یا خانه خود را بفروشند و آپارتمان‌نشین شوند و یا از نو ساخته و قوانین و اصول شهرداری مبنی بر عقب‌‌نشینی را رعایت کنند».

آقای ملک‌پور علت باریکی کوچه‌های قدیمی تبریز را ریشه در پایتخت تشیع بودن این شهر می‌داند: «به نظر من یکی از دلائل ساخت کوچه‌های باریک در این شهر، مسائل اعتقادی و تاکید دین بر دوستی، صمیمیت و پرهیز از قهر است، چراکه من سراغ ندارم در این محله همسایه از همسایه دلگیر باشد و اگر کدورتی نیز پیش می‌آمد فقط کافی بود در کوچه رو در رو شوند و سپس آشتی‌کنان می‌شد».

محلات تبریز


رفع کدورت‌ها در کوچه‌های «آشتی‌کنان»

عمو تقی نیز از قدیمی‌های محله طالقانی و ساکن یکی از این کوچه‌های باریک است،  او می‌گوید: «اگر دو نفر با هم قهر می‌کردند توسط ریش سفیدان محله از این کوچه‌های باریک عبور داده می‌شدند و با هم آشتی می‌کردند».

او ‌با لبخند شیرینی از روز‌های عاشقی خود در این کوچه‌ها نیز تعریف می‌کند: «عاشق دختر همسایه بودم و ساعت‌ها سر کوچه منتظر می‌ماندم تا از آن کوچه عبور کرده و برای نماز مغرب به مسجد کوچک سر کوچه بیاید و الان ۶۰ سال است که عاشقانه با هم زندگی می‌کنیم».

یک تاریخ‌شناس تبریزی در مورد چرایی وجود این کوچه‌های باریک به خبرنگار فارس در تبریز می‌گوید: «اینکه ریشه اصلی کوچه‌های باریک تبریزی را در دوستی و دوری از قهر و کدورت دانست، درست نیست و این می‌تواند بخشی از اهداف باشد».

شهباز جلالی ادامه می‌دهد: «با توجه به موقعیت جغرافیایی آذربایجان‌شرقی و مخصوصاً شهر تبریز می‌توان گفت که این منطقه مورد تاخت و تاز دشمنان زیادی در طول تاریخ قرار گرفته است که همه آنها مشکلات زیادی برای تبریزی‌ها ایجاد کرده است».

بافت قدیم تبریز

به گفته این تاریخ‌شناس، در سال ۱۲۹۰ تبریز به دست قوای روس اشغال شد و افراد زیادی نیز کشته شدند ولی تبریزی‌ها با همدلی و مقاومت اجازه نفوذ به مهاجمان را ندادند و طبق روایات تاریخی این کوچه‌ها نیز به همین دلیل ساخته شده است.

جلالی در این مورد بیشتر توضیح می‌دهد: «معمولاً سربازان روسی با اسب وارد شهر شده و به مردم حمله می‌کردند، از این‌رو کوچه‌ها را بسیار باریک ساخته بودند تا وقتی یکی وارد محله شد، دیگر سرباز روسی نتواند به آن کوچه وارد شود، چراکه اگر اسبی وارد کوچه می‌شد دیگر جایی برای دور زدن نداشت و به خاطر همین وارد کوچه‌ها نمی‌شدند».

او اضافه می‌کند: «همه خانه‌های این کوچه‌های باریک به هم راه داشت و فقط کافی بود تا یک مهاجم وارد کوچه شود و بلافاصله همسایه‌ها از بالای پشت‌بام‌های خود به آن فرد سنگ پرت می‌کردند و او را از پا در می‌آوردند»


عضو هیات علمی دانشکده تاریخ تبریز می‌گوید: «حتی زمانی سر کوچه‌ها یک دالان با یک درب وجود داشت و همه فکر می‌کردند که این یک خانه است در حالیکه وقتی وارد خانه می‌شدند یک کوچه باریکی پدیدار می‌شد که حدود ۵۰ همسایه را در خود جای کرده بود».

جلالی، دالان «میرزا رضا» در دانشسرا و «پای چراغ » در اول عباسی را از جمله این دالان‌هایی که همچنان پابرجا هستند، معرفی می‌کند.

به گفته این استاد دانشگاه رشته تاریخ در حال حاضر باریک‌ترین کوچه جهان به عرض ۵۰ سانتی‌متر در جمهوری چک قرار دارد که برای عبور از این کوچه چراغ راهنمایی رانندگی نصب شده و از آن به عنوان مکان گردشگری استفاده می‌شود.


مردم تبریز

محلات تنگ و باریک


آشتی در دل کوچه‌های «باریک»

او تاکید می‌کند: «شهرهای شیراز، یزد و کاشان کوچه‌های باریک کمتری نسبت به تبریز دارند و اسامی از قبیل کوچه قهر و آشتی یا کوچه آشتی‌کنان برای آنها گذاشته‌اند و حتی تور لیدرها این کوچه‌ها را جزو برنامه‌های تورگردی خود برای گردشگران معرفی می‌کنند ولی من ندیده‌ام که چنین کاری در تبریز هم انجام گیرد در حالی که بیشترین کوچه‌های باریک و تنگ از آنِ این شهر است».

به اعتقاد این استاد دانشگاه، این کوچه‌ها جلوه‌گر تمدن، تاریخ شفاهی و تصویری تبریز هستند و نباید دستخوش تغییرات شوند.

تبریز قدیمی

شهر قدیم



فزایش عَرض کوچه‌ها و عَریض شدن فاصله آدم‌ها

به هر روی، این کوچه‌ها چه برای آشتی‌کنان و چه برای مقابل با هجوم دشمن ساخته شده باشند، روایتگر فرهنگ و رسوم گذشتگان هستند. روایتی از همدلی در مقابله با هجوم دشمن و از بین بردن کدورت و کینه در بین اهالی محله.

ای کاش زیاد شدن عَرض کوچه‌ها منجر به عَریض شدن فاصله بین انسان‌ها نشود و بازگشت به رسوم کهن این خلاء و دورافتادگی را پر کند تا صدای تپش‌های تاریخ در شهر اولین‌ها بیشتر به گوش برسد.

آشتی‌های دیروز با قهرهای امروز فرقی از جنس گذشته دارند که باید آنها را در خاطرات گذشتگان جستجو کرد.


کوچه پس کوچه


سهراب سپهری چه خوب گفته است: 
کوچه فرو رفته به بی‌سویی، بی‌هایی، بی‌هویی.
 شهر تونی، شهر تونی،
در وزش خاموشی، سیماها در دود فراموشی.
شهر ترا نام دگر، خسته نه‌ای ، گام دگر.
 آمده‌ام، آمده‌ام، درها رهگذر باد عدم.

گزارش از کتایون حمیدی






دسته بندی : تبریز , * میراث،تاریخ،صنایع دستی آذربایجان ,
برچسب ها : کوچه های قدیمی تبریز , تبریز قدیم , بافت قدیمی تبریز , میراث فرهنگی تبریز , شهرداری تبریز , محله قدیم ,



» درباره تبریز و آذربایجان و اخبار About and News ( جمعه 16 اسفند 1398 )
» ویروس کرونا تهدیدی در ایران ( جمعه 9 اسفند 1398 )
» نقاش و نگارگر استاد علی اصغر پتگر ( جمعه 25 بهمن 1398 )
» زینب پاشا بانوی رابین هود ایران ( جمعه 18 بهمن 1398 )
» خانه زیبا که به هتل بوتیک در تبریز تبدیل می‌شود ( یکشنبه 6 بهمن 1398 )
» بنیس شبستر ، روستای دانشگاهی بدون بیکار و بی سواد ( چهارشنبه 25 دی 1398 )
» برف زمستانی 1398 تبریز ( جمعه 20 دی 1398 )
» اردبیل؛ سرزمین چشمه‌های بهشتی آذربایجان ( یکشنبه 15 دی 1398 )
» مشکلات صنعت کفش چرم دستدوز تبریز ( پنجشنبه 5 دی 1398 )
» شب خاطره ها چیلله گئجه‌سی ( شنبه 30 آذر 1398 )
» خلیل بحران طنز پرداز ( چهارشنبه 20 آذر 1398 )
» شهر شکی جمهوری آذربایجان ( یکشنبه 10 آذر 1398 )
» پاکبان و جدال با فاضلاب برای یک لقمه نان حلال ( دوشنبه 4 آذر 1398 )
» دوربین تبریز لینک 80 ( گردشی در اطراف بیلانکوه ) ( جمعه 24 آبان 1398 )
» پارک باغ‌شهر تبریز ( دوشنبه 13 آبان 1398 )
» مسجد حسن پاشا در انتظار احیا ( جمعه 3 آبان 1398 )
» شهر گمشده اوجان آذربایجان در راه احیا ( جمعه 26 مهر 1398 )
» عشایر شاهسون آذربایجان از اصالت تا زندگی شیرین ( سه شنبه 16 مهر 1398 )
» مصاحبه مینا خلیل‌ زاده فتحی برنده جایزه هوانوردی آمریکا ( چهارشنبه 10 مهر 1398 )
» چهار پروژه و نابودی چهار اثر تاریخی تبریز ( جمعه 5 مهر 1398 )
» زووفان حیوانات تبریز ( دوشنبه 25 شهریور 1398 )
» تصاویر محمدحسن‌میرزا قاجار در دارالحکومه تبریز ( پنجشنبه 21 شهریور 1398 )
» دلیرمردی که سوختن ارسباران را برنتابید ( دوشنبه 11 شهریور 1398 )
» حوادث اشغال تبریز توسط ارتش سرخ در شهریور ۱۳۲۰ ( دوشنبه 4 شهریور 1398 )
» شهروند لینک آذربایجانی 78 ( مهری نژاد ) ( سه شنبه 29 مرداد 1398 )
» سرگذشت دراماتیک امپراتوران مدرسه‌سازی مردانی آذر ( شنبه 19 مرداد 1398 )
» ضرورت احیا هتل قدیمی گراند و محله پاساژ تبریز ( جمعه 11 مرداد 1398 )
» ساعت به وقت گدایی در شهر بدون گدا تبریز ( دوشنبه 31 تیر 1398 )
» شهروند لینک آذربایجانی 77 ( آراز نویدی ) ( جمعه 21 تیر 1398 )
» چهارمین جشنواره خلاقیت و نوآوری تبریز ( پنجشنبه 13 تیر 1398 )
موضوعات

لینکستان

» سازمان گردشگری شهرداری تبریز Tourism Development Organization of Tabriz Municipality
» گردشگری آذربایجان شرقی - تبریز توریست
» آپارات کارتونهای آذربایجانی
» وبلاگ کلیبر سیتی (پریسا)
» وبسایت تبریز دانلود (هادی)
» آنایوردوم خطبه سرا
» آذربایجان و پیرامون (عبدالحسین)
» وبلاگ بایرام (بیانی)
» وبلاگ جانیم آزربایجان(elçi bəy)
» وبلاگ مازگامت
» یئنی قاپی
» سایت ادبیات ترکی ایشیق
» شهرمن تبریز (یاشار)
» وبلاگ باخیش(شادی)
» وبلاگ سهند ما (محسن)
» خاطیره لر دوراغی (حسین واحدی)
» صنم در اوج (سجاد)
» وبلاگ اشعار ترکی آذری و فارسی
» یوردوم ملکان
» وبلاگ تبریز شهر اولین ها (سعید)
» سهند توپراقی(جواد نجات)
» املاک قربانی (اسپیران)
» وبلاگ ینگی اسپیران (محمد)
» آنــــا یــوردوم تــبریــز(عبدا.. رضوی)
» وبلاگ کشاورزی آمقانی اسکو(شوکتی)
» وبلاگ گوگان
» ....................................
» وبلاگ اخبار اردبیل (فرزاد)
» وبلاگ شهریمیز اورمو
» دئیه لر(دیگاله)-اورمیه
» وبلاگ مشگین شهر (میلاد)
» وبلاگ چشمه های بهشتی آرتاویل
» پروژه های عمرانی ایران
» وبسایت مشهد امروز (اشکان)
» مشهد شهر بهشت (امیرحسین)
» وبلاگ شهر خرم آباد
» وبلاگ هورامان
» وبلاگ برازجان (بوشهر)
» وبلاگ آموزش رانندگی
» هواشناسی ایرما
» ......................................
» وبلاگ گالری تراکتور
» وبسایت گسترش فولاد تبریز
» وبسایت باشگاه ماشین سازی تبریز
» وبسایت رسمی باشگاه تراکتورسازی
» لینک پیش فرض دوم
» لینک پیش فرض اول
» لیست لینک ها

آمار بازدید


کل بازدید ها :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل مطالب :
آخرین بروز رسانی :

تبریز دیجی لینکلر

تلگرام تبریز ویکی لینکلر

 اینستاگرام تبریز ویکی لینکلر

 آپارات شبکه سهند

آپارات سهند موزیک

آپارات سهند کارتون

آشپزی آذربایجان

تبریز 2018

فیسبوک

لنزور

آذربایجان نیوز

توریسم و گردشگری

سوغات و صنایع دستی

هواشناسی آذربایجان

اصالت و رسوم آذربایجان

مشاهیر

اولین های تبریز

ترکی آذربایجانی

تاریخ باستان

درباره ما


مجموعه تبریز ویکی لینکلر
Tabriz WikiLinks
آغاز وبلاگ در آذر ماه 1391
*******************

وبلاگ تبریز ویکی لینکلر
Tabrizlinks.mihanblog.com

وبلاگ تبریز دیجی لینکلر
Tabrizdigilinks.mihanblog.com

اینستاگرام تبریز ویکی لینکلر
Instagram.com/tabrizlinks

فیس بوک تبریز ویکی لینکلر
Facebook.com/tabrizlinks

شبکه ویدیویی نماشا تبریز لینک
Namasha.com/tabrizlinks

آپارات ویدیویی شبکه سهند
Aparat.com/sahandtv

آپارات ویدیویی سهند موزیک
Aparat.com/sahandmusic

آپارات ویدیویی سهند کارتون
Aparat.com/sahandcartoon

آپارات ویدیویی آشپزی آذربایجان
Aparat.com/sahandchef

آپارات ویدیویی بازنشر تبریز 2018
Aparat.com/tabriz_2018

کانال یوتیوب ویدیویی
youtube.com/tabrizlinks

گالری لنزور تبریز ویکی لینکلر
Lenzor.com/tabrizlinks

تلگرام تبریز ویکی لینکلر
https://t.me/tabrizlinks
@tabrizlinks


ایجاد کننده وبلاگ : تبریز قارتال


    گوگل

    ویکی پدیا

    کتاب ترکی

    دیکشنری زبان ترکی

    دایره المعارف مجازی

    دریاچه ارومیه

    مستمندان تبریز

    استخدامی

    تبریز سرچ

    دیوار تبریز

    رقص آذری

    زنجان توریسم

    تبریز مدرن

    tripadvisor

    تراکتور لینک

    آمار و داده های تبریز

    نصرنیوز

    خبرگزاری شهریار

    آخار آذ

    آناج

    آذرقلم

    دورنا نیوز

    میراث فرهنگی آذربایجان

    صدا و سیمای مرکز استان آذربایجانشرقی

    استانداری آذربایجان شرقی


شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات