تبریز ویکی لینکلر - بزرگترین وبلاگ تبریز و آذربایجان

Təbriz və Azərbaycan üçün Blog İranda - Tabriz , Azerbaijan Region in Iran
نویسنده : دنیز قارتال دوشنبه 23 تیر 1393, 09:12 ب.ظ


آذربایجان تورکجه سی



آنا دیلی


در بخش دوم این مقاله نیز خدا را سپاسگذاریم که به ما توفیق فراگیری زبان مادری خود را داده است تا در این مجال ، در کنار زبان گویائی ، با زبان نوشتاری نیز آشنا شویم و از دریای بیکران و غنی ادبیات مکتوب ترکی آذربایجانی بهره مند شویم .
در این بین صمیمانه از عزیزانی که برای آموزش هرچه بهتر و مطلوب تر زبان ترکی آذربایجانی در این وبلاگ با در اختیار گذاشتن منابع ارزشمندی مرا یاری نمودند از جمله : عزیزان تبریز قارتال و جناب ائلشن مدیر وبلاگ یوواسیز قوشلار ، سپاسگذارم

از دیگر دوستان نیز درخواست می شود درصورت دارا بودن کلیپهای تصویری و ویدئویی آموزش زبان ترکی آذربایجانی ، فایلهای خود را با مدیران این وبلاگ به اشتراک گذاشته تا در ارائه هر چه مطلوبتر آموزش ترکی ، محتوای بخشها مفیدتر واقع گردد .

جداساز متن


بخش دوم



ضمایر اشاره 

ضمیر با جانشین شدن به جای اسم ، نقش اسم را در جمله بازی میکند .در شکل زیر ضمایر اشاره در زبان ترکی آذربایجانی را مشاهده میکنید . 

- ضمیر اشاره « شو » برای نشان دادن اشاره بین این و آن است ( یعنی حالت متوسط ) اما معنای نزدیکی نیز از آن استنباط می شود . اکنون جز در ترکی استانبولی استفاده نمی شود .

- ضمیر اشاره « او » که به صورتهای « او ، اول ، آن » استفاده می شود ، دارای صورت کهن « آن » است . مثلاً آنلار به معنای آنها می باشد . بعداً این ضمیر به « اونلار » و در محاوره به « اولار » تبدیل شده است .

- این ضمایر مانند اسم ، حالات شش گانه آنرا هم به خود می گیرد . مانند : اونلار ( آنها ) ، اونلاردان ( از آنها ) ، اونلارا ( به آنها ) ، اونلاردا ( آنها هم ) ، اونلاری ( آنها را ) ، اونلارین ( مال آنها )

- این ضمایر پیوندپذیر هم هستند . مانند : اونلار ، اونلارسیز ( بدون آنها ) ، اونلارجا (به اندازه آنها )...


ضمایر اشاره

-------------------------------------------------------------------------------



نکاتی دیگر در آوا شناسی و هجاشناسی ترکی آذربایجانی


قانون هماهنگی آواها ( سس اویغونلوغو )


قانون هماهنگی آواها اساسی ترین عامل ملودیک بودن و ریتمیک بودن زبان ترکی است و آنرا به راحتی از دیگر زبانها متمایز می کند ، طوریکه حتی اگر کسی این زبان را بلد نباشد ، می تواند متوجه شود که به زبان ترکی صحبت می شود . اگر کسی این قانون را بداند ولی ترکی را بلد نباشد ، می تواند بصورت استنتاجی فعل ، اسم ، صفت و ... بسازد .
این قانون که در اصل دارای یک اصل اساسی است ، چند قانون فرعی نیز از آن بدست می آید که واژه سازی ، ترکیب ریشه با پی افزوده ها و... بر اساس این قوانین بدست می آید . این قوانین عبارتند از :

1) قانون هماهنگی مصوتها :

همه مصوتهای یک کلمه از نظر ثقیل و ظریف بودن تابع مصوت هجای اول هستند . یعنی اگر مصوت هجای اول ، ثقیل بود ، تمام مصوتهای دیگر آن کلمه یا پی افزوده های آن ، ثقیل خواهند بود و اگر مصوت هجای اول ، ظریف باشد ، دیگر مصوتها نیز ظریف خواهند بود .
برای نمونه در ترکی " یارا " ( زخم ) درست است یا یاره ؟ چون مصوت هجای اول ( یا ) بصورت ثقیل ( آ‌ ) است ، پس مصوتهای دیگر هم که در ادامه خواهند آمد ، ثقیل خواهند بود . پس یارا صحیح است . از طرفی اگر پی افزوده های دیگری به آن اضافه شوند ، به همین صورت ثقیل خواهند بود . لذا  " یارالا  " ( زخمی کن ) صحیح است و به همین ترتیب : یارالاندی ، یارالاندیردی ، یارالاندیردیلار .


حال اگر مصوت هجای اول ظریف باشد ، مانند « ائــ » در " ائشیک " ( بیرون )‌، تمام مصوتهای بعدی ظریف خواهند آمد : ائشیکده ، ائیشیکده کی ، ائشیکده کیلر ، ائشیکده کیلرین ، ائشیکده کیلرینکی و...

لذا همانطور که یاره اشتباه است ، ائشیکدا یا ائشیکداکیلار ! هم صحیح نیست .

تبصره 1 : در اشعاری که از اوزان عروضی عربی یا فارسی استفاده می شود ، بنا به اجبار می توان از این قانون عدول کرد . مثلاً فضولی شاعر ترک عراقی می گوید : « احتیاط ایلن ایچر هر کیمده اولسا یاره سو » که در اصل بصورت « هر کیمده یارا اولسا ، احتیاط ایلن سو ایچر » ( آدم زخمی با احتیاط آب می خورد ) می باشد که بنا به ضرورت واژه « یارا » ( زخم ) به صورت « یاره » آمده است .

تبصره 2 : در کلمات دخیل ( کلماتی که از زبان دیگر وارد یک زبان دیگر می شوند ) ، مبنای مصوتهای اضافه شده ، مصوت هجای آخر است . چون ممکن است مصوت هجای اول و آخر متفاوت باشد . مانند : « اینسان » که مصوت هجای اول ( یعنی ایـــ ) ظریف است ولی مصوت هجای آخر ( یعنی آ ) ثقیل است ، لذا پی افزوده های این کلمه باید بر اساس هجای آخر ثقیل باشند . مانند : اینسانلار ، اینسانلاردا . البته تأکید می شود که این مورد درباره کلمات خالص ترکی صادق نیست . کلمات ترکی همگی یا مصوت ثقیل هستند یا مصوت ظریف .

تبصره 3 : تعمیم قانون هماهنگی مصوتها به کلمات دخیل 
خیل ورود کلمات عربی ، فارسی و حتی انگلیسی به زبان ترکی مستلزم ترکیزه شدن آن و پالایش یافتن آنها در قانون هماهنگی مصوتهاست . کلمات بیگانه هنگام ورد به زبان ترکی در ساختار آن قرار می گیرند ، طوریکه گاهی تشخیص صورت اصلی و دست نخورده آن بسیار سخت می شود . برای نمونه از این کلمات دخیل داریم : باهار ( بهار ) ، هاوا ( هوا ) .



آموزش مقدماتی زبان ترکی آذربایجانی


[http://www.aparat.com/v/7kEW2]



2 ) قانون هماهنگی لبها :

نه تنها مصوتهای یک کلمه ( اعم از ریشه و مصوتها ) از لحاظ تقسیم بندی ثقیل و ظریف نمی توانند همزمان با هم بیایند ، از لحاظ نوع غنچه ای یا غیرغنچه ای نیز دارای ضوابط و نظم خاصی هستند که از آن هم باید تبعیت نمایند . این قانون چنین است :

الف : اگر مصوت اول غیر غنچه ای ( دوداقلانمایان ) باشد ، مصوتهای دیگر نیز غیرغنچه ای خواهند بود . به عبارتی اگر مصوت اول غیرغنچه ای باشد ، مصوتهای دیگر مجاز نیستند از نوع غنچه باشند . مانند : قاپی ( در ) ، قاپیدا ،قاپیدا ، قاپیداکی ، قاپیداکیندا ، قاپیداکیندادیر
 
ب : ولی اگر مصوت اول غنچه ای ( دوداقلانان ) باشد ، اگر یکی از مصوتهای آن از نوع باز باشد ، مصوتهای بعد از خود را تابع خود خواهد کرد . برای نمونه در این پی افزوده ها هیچ مصوت بازی در ترکیبات دخالت نمی کند : قوزو ، قوزوچو ، قوزوچونون ، قوزوچونوندور 
اما در این مثال مصوت باز « آ » در « قوناق » عرصه را بر مصوت اول یعنی « او » تنگ کرده و مصوتهای بعدی را از حالت غنچه ای خارج می کند : قوناق ، قوناقلار ، قوناقلارین ، قوناقلارینکی ، قوناقلارینکیدیر 

تبصره 1 : تعمیم این قانون به کلمات دخیل
کلمات به عاریت گرفته شده از زبانهای عربی و فارسی نیز در ترکی در قالب این ساختار می آیند . برای نمونه : آبری ( آبرو ) ، فیندیق ( فندق ) ، قورو ( قوری ) ، نوخوش ( ناخوش )



3 ) قانون عمومی هماهنگی مصوتها :

تمام پی افزوده ها نیز از لحاظ داشتن مصوتهای ثقیل و ظریف یا غنچه ای و غیر غنچه ای از مصوت هجای نخست تبعیت می کنند . 



4 ) قانون توالی مصوتها ( سسلرین آردیجیللیغی ) :

در کنار تمام محدودیتها و قوانین حاکم بر مصوتهای ترکی ، این مصوتها اجازه ندارند در هرجائی از کلمه که خواستند ، ظاهر شوند . مثلاً مصوت « ای » با شرایط خاصی حق دارد در ابتدای کلمه بیاید ، از طرفی مصوت « اؤ » نمی تواند در داخل کلمه بگنجد و تنها می تواند در ابتدای کلمه نقش ایفا نماید .

با دقت به جدول زیر می بینیم که مصوتها در کجا می توانند بیایند و کجاها حق ندارند بیایند :

قانون توالی مصوتها در زبان ترکی :


توالی مصوتها


نکته 1 : اگر مصوت « ایْ » در ابتدای کلمه بیاید و مصوت بعدی « آ » باشد ، در اینصورت مصوت « ایْ » جای خود را به « ای» می دهد ، لذا در این مورد می توان استثنائاً مصوتهای ثقیل و ظریف را در کنار هم دید . . مانند : ایلان (مار) ،اینان(باور)،ایلقار(پیمان)، ایسلانماق (خیس شدن) ، ایسمارلاماق ( بدرقه کردن ) .

نکته 2 : گاهی حتی در ادبیات مکتوب می بینیم که برخلاف جدول فوق ،« ایْ ، اؤ ، ائـ » در وسط و انتهای کلمه هم ظاهر میشود ، مانند : قیْرو ، بنؤشه ، بیزو ، گونئی . این کلمات صورت واقعی نیستند و تحریفی هستند . مثلاً « و » در انتهای بعضی کلمات ترکی در اصل « آو » است که « و » حرف واو است نه صدای « او » . لذا در اصل  « قیراو ، بیزاو » است که جهت تسهیل اینگونه می خوانند . 




--------------------------------------------------------------------------------

در بخش اول با شمارش اعداد صفر تا ده آشنا شدید ، در زیر نحوه نگارش شمارش اعداد  "یازده تا نوزده " را مشاهده میکنید :

اعداد


----------------------------------------

اسامی برخی پرندگان در ترکی آذربایجانی


پرندگان 1


پرندگان 2





از اصطلاحات رایج در محاورات زبان ترکی آذربایجانی 

تیتر مکالمه


محاوره

-----------------------------------------------------------


لغات ترکی زیر را به خاطر بسپاریم :

لغت نامه



لغات


-------------------------

پایان


دسته بندی : آموزش زبان ترکی آذربایجانی , * تورک سئسه لینک ,
برچسب ها : ترکی , اسامی پرندگان در زبان ترکی , لغت ترکی , ترکی آذربایجانی , آموزش زبان ترکی , تورک دیلی , azeri language ,



» درباره تبریز و آذربایجان و اخبار About and News ( جمعه 16 اسفند 1398 )
» ویروس کرونا تهدیدی در ایران ( جمعه 9 اسفند 1398 )
» نقاش و نگارگر استاد علی اصغر پتگر ( جمعه 25 بهمن 1398 )
» زینب پاشا بانوی رابین هود ایران ( جمعه 18 بهمن 1398 )
» خانه زیبا که به هتل بوتیک در تبریز تبدیل می‌شود ( یکشنبه 6 بهمن 1398 )
» بنیس شبستر ، روستای دانشگاهی بدون بیکار و بی سواد ( چهارشنبه 25 دی 1398 )
» برف زمستانی 1398 تبریز ( جمعه 20 دی 1398 )
» اردبیل؛ سرزمین چشمه‌های بهشتی آذربایجان ( یکشنبه 15 دی 1398 )
» مشکلات صنعت کفش چرم دستدوز تبریز ( پنجشنبه 5 دی 1398 )
» شب خاطره ها چیلله گئجه‌سی ( شنبه 30 آذر 1398 )
» خلیل بحران طنز پرداز ( چهارشنبه 20 آذر 1398 )
» شهر شکی جمهوری آذربایجان ( یکشنبه 10 آذر 1398 )
» پاکبان و جدال با فاضلاب برای یک لقمه نان حلال ( دوشنبه 4 آذر 1398 )
» دوربین تبریز لینک 80 ( گردشی در اطراف بیلانکوه ) ( جمعه 24 آبان 1398 )
» پارک باغ‌شهر تبریز ( دوشنبه 13 آبان 1398 )
» مسجد حسن پاشا در انتظار احیا ( جمعه 3 آبان 1398 )
» شهر گمشده اوجان آذربایجان در راه احیا ( جمعه 26 مهر 1398 )
» عشایر شاهسون آذربایجان از اصالت تا زندگی شیرین ( سه شنبه 16 مهر 1398 )
» مصاحبه مینا خلیل‌ زاده فتحی برنده جایزه هوانوردی آمریکا ( چهارشنبه 10 مهر 1398 )
» چهار پروژه و نابودی چهار اثر تاریخی تبریز ( جمعه 5 مهر 1398 )
» زووفان حیوانات تبریز ( دوشنبه 25 شهریور 1398 )
» تصاویر محمدحسن‌میرزا قاجار در دارالحکومه تبریز ( پنجشنبه 21 شهریور 1398 )
» دلیرمردی که سوختن ارسباران را برنتابید ( دوشنبه 11 شهریور 1398 )
» حوادث اشغال تبریز توسط ارتش سرخ در شهریور ۱۳۲۰ ( دوشنبه 4 شهریور 1398 )
» شهروند لینک آذربایجانی 78 ( مهری نژاد ) ( سه شنبه 29 مرداد 1398 )
» سرگذشت دراماتیک امپراتوران مدرسه‌سازی مردانی آذر ( شنبه 19 مرداد 1398 )
» ضرورت احیا هتل قدیمی گراند و محله پاساژ تبریز ( جمعه 11 مرداد 1398 )
» ساعت به وقت گدایی در شهر بدون گدا تبریز ( دوشنبه 31 تیر 1398 )
» شهروند لینک آذربایجانی 77 ( آراز نویدی ) ( جمعه 21 تیر 1398 )
» چهارمین جشنواره خلاقیت و نوآوری تبریز ( پنجشنبه 13 تیر 1398 )
موضوعات

لینکستان

» سازمان گردشگری شهرداری تبریز Tourism Development Organization of Tabriz Municipality
» گردشگری آذربایجان شرقی - تبریز توریست
» آپارات کارتونهای آذربایجانی
» وبلاگ کلیبر سیتی (پریسا)
» وبسایت تبریز دانلود (هادی)
» آنایوردوم خطبه سرا
» آذربایجان و پیرامون (عبدالحسین)
» وبلاگ بایرام (بیانی)
» وبلاگ جانیم آزربایجان(elçi bəy)
» وبلاگ مازگامت
» یئنی قاپی
» سایت ادبیات ترکی ایشیق
» شهرمن تبریز (یاشار)
» وبلاگ باخیش(شادی)
» وبلاگ سهند ما (محسن)
» خاطیره لر دوراغی (حسین واحدی)
» صنم در اوج (سجاد)
» وبلاگ اشعار ترکی آذری و فارسی
» یوردوم ملکان
» وبلاگ تبریز شهر اولین ها (سعید)
» سهند توپراقی(جواد نجات)
» املاک قربانی (اسپیران)
» وبلاگ ینگی اسپیران (محمد)
» آنــــا یــوردوم تــبریــز(عبدا.. رضوی)
» وبلاگ کشاورزی آمقانی اسکو(شوکتی)
» وبلاگ گوگان
» ....................................
» وبلاگ اخبار اردبیل (فرزاد)
» وبلاگ شهریمیز اورمو
» دئیه لر(دیگاله)-اورمیه
» وبلاگ مشگین شهر (میلاد)
» وبلاگ چشمه های بهشتی آرتاویل
» پروژه های عمرانی ایران
» وبسایت مشهد امروز (اشکان)
» مشهد شهر بهشت (امیرحسین)
» وبلاگ شهر خرم آباد
» وبلاگ هورامان
» وبلاگ برازجان (بوشهر)
» وبلاگ آموزش رانندگی
» هواشناسی ایرما
» ......................................
» وبلاگ گالری تراکتور
» وبسایت گسترش فولاد تبریز
» وبسایت باشگاه ماشین سازی تبریز
» وبسایت رسمی باشگاه تراکتورسازی
» لینک پیش فرض دوم
» لینک پیش فرض اول
» لیست لینک ها

آمار بازدید


کل بازدید ها :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل مطالب :
آخرین بروز رسانی :

تبریز دیجی لینکلر

تلگرام تبریز ویکی لینکلر

 اینستاگرام تبریز ویکی لینکلر

 آپارات شبکه سهند

آپارات سهند موزیک

آپارات سهند کارتون

آشپزی آذربایجان

تبریز 2018

فیسبوک

لنزور

آذربایجان نیوز

توریسم و گردشگری

سوغات و صنایع دستی

هواشناسی آذربایجان

اصالت و رسوم آذربایجان

مشاهیر

اولین های تبریز

ترکی آذربایجانی

تاریخ باستان

درباره ما


مجموعه تبریز ویکی لینکلر
Tabriz WikiLinks
آغاز وبلاگ در آذر ماه 1391
*******************

وبلاگ تبریز ویکی لینکلر
Tabrizlinks.mihanblog.com

وبلاگ تبریز دیجی لینکلر
Tabrizdigilinks.mihanblog.com

اینستاگرام تبریز ویکی لینکلر
Instagram.com/tabrizlinks

فیس بوک تبریز ویکی لینکلر
Facebook.com/tabrizlinks

شبکه ویدیویی نماشا تبریز لینک
Namasha.com/tabrizlinks

آپارات ویدیویی شبکه سهند
Aparat.com/sahandtv

آپارات ویدیویی سهند موزیک
Aparat.com/sahandmusic

آپارات ویدیویی سهند کارتون
Aparat.com/sahandcartoon

آپارات ویدیویی آشپزی آذربایجان
Aparat.com/sahandchef

آپارات ویدیویی بازنشر تبریز 2018
Aparat.com/tabriz_2018

کانال یوتیوب ویدیویی
youtube.com/tabrizlinks

گالری لنزور تبریز ویکی لینکلر
Lenzor.com/tabrizlinks

تلگرام تبریز ویکی لینکلر
https://t.me/tabrizlinks
@tabrizlinks


ایجاد کننده وبلاگ : تبریز قارتال


    گوگل

    ویکی پدیا

    کتاب ترکی

    دیکشنری زبان ترکی

    دایره المعارف مجازی

    دریاچه ارومیه

    مستمندان تبریز

    استخدامی

    تبریز سرچ

    دیوار تبریز

    رقص آذری

    زنجان توریسم

    تبریز مدرن

    tripadvisor

    تراکتور لینک

    آمار و داده های تبریز

    نصرنیوز

    خبرگزاری شهریار

    آخار آذ

    آناج

    آذرقلم

    دورنا نیوز

    میراث فرهنگی آذربایجان

    صدا و سیمای مرکز استان آذربایجانشرقی

    استانداری آذربایجان شرقی


شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic