تبلیغات
تبریز ویکی لینکلر - بزرگترین وبلاگ تبریز و آذربایجان - تالار شیر و خورشید ارگ تبریز
 

تبریز ویکی لینکلر

 
تالار شیر و خورشید ارگ تبریز
نظرات |

تالار بی نظیر تاریخی ارگ تبریز
ارک همچنان استوار ایستاده است

ارگ

ارگ علیشاه نماد اصلی شهر تبریز و مقاومت مردم آن در سالهای سخت مبارزه با روسها و مشروطه و عثمانی بوده و یادگار خواجه تاج‌الدین علی‌شاه است.
این بنای تاریخی ایلخانی شاهکار معماری شیوه آذری از 40 زلزله مخرب تبریز نیز سربلند بیرون آمده است هر چند اکنون فقط گوشه ای از طاقهای آجری آن باقی مانده است.
ارگ تبریز بزرگترین بنا و سازه همه اعصار تاریخ جهان اسلام و بلندترین طاق آجری جهان است.
تالار بی نظیر ارگ نیز که همتای آن فقط در سن پترزبورگ روسیه قرار داشت در میان بُهت و ناباوری نسل پدران مان تلّی از خاک شد و تاریخ برای همیشه آنرا فراموش کرد..!

آتش سوزی در ارگ تبریز
یادآور میشوم ارگ در زمان مشروطه هم بعنوان دژ جنگی تبریز استفاده میشد

ارگ تبریز

تبریز را با صفات و عناوین بسیاری ستوده اند ، یکی از زیبا ترین و برازندترین آن ها  «قوجامان تبریز» یعنی تبریز پیر و خردمند است.
کلمه قوجامان بار تجربه و تاریخ دارد و آن چه را که بر او افزوده و به حالش رسانده به سه هجا باز میگوید، تبریز کجاست؟  تبریز چگونه زیسته؟ تبریز چه کرده و اکنون حال و روزگارش چگونه می گذرد؟
شهری که روزگاری مرکز یکی از امپراتوری های بزرگ جهان ( خوارزمشاهیان، سلجوقی، ایلخانی، آق قویونلو، صفویه و.. ) بوده. شهری که بارها  پایتخت  ایران  بوده  و زمانی بس دراز دارالسلطنه ایران. شهری که تجدد و مدرنیته برای بار نخست در آن جای گرفته و از آن پس به سراسر ایران و بعد ها به سوی  شرق فلات ایران گسترش یافته . و این سخن  گزافی نیست ، زیرا که نخستین انقلاب دموکراتیک  در ایران  و تمام شرق در این دیار متولد  شد.
و اکنون چه رفته بر ارک استوار تبریز آن که چنین دل را به درد می نشاند تا قرن ها بعد از مولانا، مفتون امینی بگوید که:
ساربانا  بار  مگشا  ز  اشتران !
دیگر اینجا نیست کوی دلبران !
شهر تبریز است  شهر  بادها !
شهر سرد خشم ها فریاد ها !

مستند ارگ علیشاه تبریز بخش۱

ضبط شده توسط خودم از شبکه سهند - ترکی و فارسی

[http://www.aparat.com/v/SrATN]

ارک بزرگ هنوز هم با وجود این ناشناخته باقی مانده و بعنوان دژ اصلی امپراتوری ایلخانی اسرارهای بسیاری مثل عبور تونلهای زیر زمینی تبریز به سمت مرکز شهر باستانی تبریز و به شمال بسمت ربع رشیدی بزرگترین شهر دانشگاهی باستانی جهان و نیز شنب غازان بزرگترین شهر سلطنتی و علمی ایران باستان در تبریز و دیگر نقاط پیوند میدهد اما همچنان میراث فرهنگی و دیگران سکوت کرده و اقدامی برای احیای آن نمیکنند که جای سوال و تاسف دارد.

تونل

گودالی 20 متری عجیب کنار ارک که متوجه نشدم چیست!
گودال

اگر ندیده اید، کلیک کنید و بخوانید
تونلهای تبریز

بهرحال ما در این مطلب به سالن تئاتر ارگ اشاره داریم و امیدواریم این بنا که آینه زخم های قوجامان تبریز است دوباره احیا و زیبا شود.

مشخصات تالار ارک تبریز:
نام بومی ساختمان     سالن شیر و خورشید
نام متناوب ساختمان     تئاتر ارگ تبریز
نوع ساختمان     تماشاخانه
سبک معماری     تماشاخانه سن پترزبورگ
سیستم سازه     آجری
محل ساخت     باغ مسجدارگ علیشاه
کشور     ایران ، تبریز
تاریخ شروع ساخت     ۱۲۹۹

تاریخ پایان ساخت     ۱۳۰۶ خورشیدی
تاریخ افتتاح     ۱۳۰۶
تاریخ نوسازی     ۱۳۲۵
تاریخ تخریب     ۱۳۵۹
تعداد طبقه     دو طبقه
معمار     معماران روسی

ورودی تالار شیر و خورشید
ورودی تالار ارگ تبریز

ساخت این بنا با الهام از تماشاخانه سن پترزبورگ و بکمک مهندسان و معماران روسی انجام گرفت. ساختمان آن در سال ۱۳۰۶ خورشیدی تکمیل و در شهریور همان سال افتتاح گردید. سالن در ابعاد ۳۰ متر در ۱۰ متر و دارای دوطبقه ایوان هرکدام با ۱۶ لژ شش نفره بود وحدود ۸۰۰ نفر گنجایش داشت. دورتادور طبقات و سقف و راهرو ورودی دارای گچ‌بری های کم نظیر بود و بدلیل رعایت اصول صداشناسی، نیازی به استفاده از وسائل تقویت صوتی نبود.

سالن تئاتر تبریز در دوره فرقه دموکرات آذربایجان تعمیر و مرمت اساسی شد. جایگاه مخصوص گروه نوازندگان تعبیه شد و تعمیرات فضا سازی انجام و پرده و چلچراغ ها تعویض گردید و در هشتم فروردین ۱۳۲۵ مجدداً توسط جعفر پیشه‌وری افتتاح شد. این بنای تاریخی در سال ۱۳۵۹ تخریب گردید.

بنابه دلایلی نظرات این پست غیرفعال است.


لینک پست زندان ارکآتراز تبریز
لینک پست بهار ارک تبریز
لینک پست ارک علیشاه
لینک پست مرمت ارک
لینک پست میراث تبریز باستان تا چهار قبر Resident Evil
لینک پست میراث ویران
لینک پست وضعیت بقایای ربع رشیدی تبریز
لینک پست جذب توریست در تبریز
لینک پست حیدر بابایه قارتال
لینک پست سینماهای تبریز


شاردن

تعداد مساجد تبریز دویست و پنجاه است... مسجد علی‌شاه تقریباً بالتمام مخروبه و منهدم شده‌است. قسمت‌های سفلی که به گزاردن نماز افراد مردم اختصاص دارد و منارهٔ آن را که بسیار رفیع و بلند است، مرمت کرده‌اند. هنگام ورود از ایوان نخستین اثری که از تبریز مشاهده می‌شود، همین مناره‌است. چهارصد سال می‌شود که این مسجد را خواجه علی‌شاه بنا کرده‌است. مشارٌ‌الیه صدراعظم غازان خان شاهنشاه ایران که مقر سلطنتش تبریز بود و در همان‌جا نیز به خاک سپرده شده بوده‌است. هنوز هم مقبرهٔ وی در یک منار مخروبهٔ عظیمی که به نام او، منار «غازان خان» نامیده می‌شود، مشهود است.


مستند ارگ علیشاه تبریز بخش۲

[http://www.aparat.com/v/6Vbn0]


احداث سالن ارگ تبریز از طرف فرمانده وقت در آذربایجان پایه گذاری شد و باوجود طولانی شدن زمان ساخت، سرانجام در ۱۳۰۶ش. آماده بهره برداری و در شهریور ماه همان سال افتتاح گردید. در همین زمان، گروههای جدید هنری در تبریز تاسیس شد و نویسندگان وهنرمندان زیادی در آن شروع به کار کردند. یکی از این گروهها هیتا نمایش بود که پس از مدتی دست از فعالیت کشید.

سالن تئاتر تبریز بعلت داشتن گچبریهای کم نظیر و لژهای مخصوص با گنجایش ۷۰۰ نفر تماشاگر در در ایران آن زمان، بی همتا بود. معماری تالار به گونه ای بود که نیاز به سیستم صوتی نداشت و نفرات نشسته در ردیف اول و آخر، صدا را بوضوح و یکنواخت می شنیدند.

تالار ارک

پیدایش سینماها، فقدان هنر پیشه زن و اجباری بودن زبان فارسی در تئاتر باعث رکود تئاتر و نمایش گردید. این وقفه با اشغال کشور توسط قوای متفقین در شهریور ۱۳۲۰ و سقوط نظام استبدادی برطرف شد و تئاتر تبریز پس از رفع موانع و محدودیت های زبانی، مجددا تجدید حیات نمود و انجمن روابط فرهنگی ایران و شوروی سابق با دعوت از هنرمندان آذربایجان به تبریز سعی در پر رونق سازی این هنر نمود؛ اجرای نمایشنامه های بزرگ و کنسرت از طرف آنان باعث شد هنر تئاتر و موسیقی در تبریز بین سالهای ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۵ به اوج شکوفایی برسد و برای اول بار در تبریز ارکستر ۶۰ نفری بوجود آید.
پس از سقوط دموکراتها و با ایجاد محدودیتها و ممانعتهای رژیم سابق در ۱۳۲۶، هنر تئاتر به انحطاط رفت و کنسرت آذربایجان به گروه کوچک رادیو محدود گردید و سالن ارک تبریز تبدیل به انبار نگهداری ملزومات شد.

آمفی تئاتر تبریز

تالار ارک یا تئاتر شیر و خورشید تبریز، یادگار دوران پرفروغ نمایش تبریز، اواخر حکومت قاجاریه، در بخشی از زمینهای محوطه ارک علیشاهی، که در پی اقدامات شهرسازی سالهای پس از دهه ۱۳۰۰ جهت احداث خیابانهای عریض اتومبیلرو و تغییر ساختار شهری، به باغ و گردشگاه عمومی تبدیل شده بود، همزمان با احداث مراکز خدماتی و تفریحیای مانند بیمارستان، دبیرستان، کتابخانه احداث گردید.
با وجود آنکه تالار ارک تبریز با اقدامات سپهبد امیر احمدی بوسیله معماران روس به سبک تماشاخانه های سنپطرزبورگ طراحی و ساخته شده بود اما به یقین میتوان این ساختمان آجری را از نقاط عطف و قابل تحسین معماری دوره قاجار در تبریز قلمداد نمود.

تبریز قدیم

کروکی تالار

از نمایشنامه های معروف آن زمان که در تبریز به وسیلهء هنرمندان تئاتر این شهر اجرا شد می توان به این نمایشنامه ها اشاره کرد: بزن بزن در سه پرده از عبدالرحیم بیگ حقوردیف، اولی لر(مردگان) نوشتهئ محمد قلی زاده، زمان کیشی بیر قیز آلیر( آقای زمان با دختری ازدواج می کند) نوشتهء سلطان اسدالله خان طلعت، مجلس شعرا یا « محبوب خیالی» نوشتهء امید عمو رجب بچه شده اقتباس از مولیر، او اولماسون( اون نباشه، این باشه) یا مشدی عباد نوشتهء ئوزیر حاجی بیگ، آخرین یادگارنادر شاه نوشتهء سعید نفیسی، رستاخیز سلاطین ایران نوشتهء میرزاده عشقی، جعفر خان از فرنگ آمده از حسن مقدم، عبرت عالم نوشتهء نامق کمال، شیخ صنعان نوشتهء حسن جاوید، ترجمهء یوسف ضیاء سطوت و نمایشنامه های کمدی موزیکال اصلی و کرم، لیلی و مجنون، یوسف و زلیخا، تازه داماد و غیره. شایان توجه اینکه نمایشنامهء عبرت عالم را هنرپیشهء معروف این دوران خانم مرضیه کارگردانی کرده بود و این از نظر تحولات تئاتر ایران نقطه عطفی به شمار می رفت که زنی هنرمند برای اواین بار رژیسوری پیسی را برعهده گرفته است.

شیر و خورشید

در زمان بعد از ورود ارتش سرخ روسها در سالن شیر و خورشید سرخ تعمیرات اساسی صورت می گیرد- از جمله برای ارکستر در جلوی صحنه محلی تعبیه می کنند، قسمتهائی که به صورت مستطیل بود و از لحاظ آکوستیک مشکلاتی داشت، به صورت نیم دایره طراحی و رنگ آمیزی می شود و.....
طی مدت تعمیرات، هنرمندان در سالن خانه فرهنگ شوروی مستقر در باغ گلستان تبریز و همچنین در تئاتر آرامیان فعالیت می کردند- تا اینکه سالن شیر و خورشید سرخ مجدداً در هشتم فروردین 1325 از سوی رهبر فرقه دمکرات افتتاح می شود.

سالن تئاتر تبریز

اولین نمایشنامه هایی که اجرا شدند عبارت از : آنامین کتابی نوشتهء محمد جلیل قلی زاده، سویل و اقتای ائل اوغلی هر دو نوشتهء جغفر جبارلی، آرشین مال آلان، مشدی عباد نوشتهء ئوزیر حاجی بیگ، جان جور صمد نوشتهء مولیر، در برادر نوشتهء لرمونتوف، نادری نوشتهء شیروان زاده  و....
این برنامه ها با پوستر و اعلان در روزنامهء آذربایجان به اطلاع عموم می رسد. در این  دوره نیز گروه تئاتر دولتی مسافرتهای مختلفی به شهرها و حتی بعضی از روستاهای آذربایجان می کند و در طول یک ماه و نیم سفر، هفتاد نمایش و کنسرت اجرا می شود.
این دوره نیز درتاریخ نمایش آذربایجان و بخصوص تبریز فصل درخشانی است، اما یک نکته را نباید فراموش کرد و آن اینکه در اوضاع  آن زمان وضعیت سیاسی آذربایجان، ایران و منطقه و جهان حالت ویژه ای داشت و اغلب این فعالیتها و حرکتها اهداف سیاسی  خاصی را تعقیب می کرد.  البته پرداختن به وجوه سیاسی، ما را از هدف اصلی نگارش تاریخ تئاتر آذربایجان، تا حدودی دور می کند، اما اشاره به آن و شناخت وضعیت اجتماعی و سیاسی آن زمان ضرورت دارد.
سالن ارک تبریز

در سال 1354 مرکز تئاتر تبریز به مدت ده روز میزبان جشنوارهء تئاتر و موسیقی در تبریز بود که گروههایی از شهرهای خرم آباد، رشت، همدان و سنندج در آن شرکت داشتند.»
 نمایشنامه های گلی در دهان داشت، پرواز بندان، بام ها و زیر بامها، آی بی کلاه و آی با کلاه، عمو زنجیر باف، نقابداران آب، گرگها، بازی آدمها و ... در فاصلهء سالهای 1353 تا 1355 به روی صحنه رفت.

نمونه ای از نمایشنامه ها و تئاترهای سالن های تبریز
مشدی عباد

اصلی و کرم

دکتر جنتی عطائی در کتاب بنیاد نمایش در ایران در این باره چنین آورده است:
 « اولین نمایشنامه هایی که به تقلید اروپائیان نوشته شد و فعلاً در دست می باشد، یکی آثار نمایشنامه نویس معروف آذربایجانی، فتحعلی آخوند زاده است که به وسیلهء میرزا جعفر قراچه داغی به فارسی ترجمه شده است و دیگری آثار میرزا ملکم خان می باشد که قسمتی از این نمایشنامه ها در سال 1326 ق ، در روزنامهء اتحاد تبریز چاپ شده است، ملی مجموعه کامل آنها فقط در سال 1340 در برلین انتشار یافت، در سال 1291 ق مجموعه آثار نمایشی آخوند زاده که شامل پنج نمایشنامه می شد، توسط میرزا جعفر قراچه داغی به چاپ می رسد.»

دخترلر

ارشین مارال

طبیب

در جلد دوم کتاب گزیده اسناد نمایش در ایران در خصوص احداث این بنا آمده است:
در “طرف شرق این محوطه "باغ ملی ارک" سن تئاتر جدیدی بنا نموده اند که در ایران به این خوبی هنوز یک سن تاسیس نشده است. تنها میتوان سن مسجد سلیمان را که انگلیسیها جدیدا بنا کردهاند را استثنا کنیم زیرا آن یکی با سنهای اروپا ابدا تفاوتی ندارد. بنای سن تئاتر به همت هیئت شیر و خورشید سرخ و امیر لشکر به پایان رسیده و مشتمل بر دو طبقه است که هر کدام از آنها دارای ۱۶ لژ شش نفری است.”
این تئاتر با گنجایش سالن ۸۰۰ نفر (طول سالن ۳۰ متر و عرض آن ۱۰ متر بود) یادآور نمایشهایی چون آی با کلاه و آی بیکلاه (مرحوم غلامحسین ساعدی) میباشد.
تالار ارک تبریز شب شنبه ۱۸ شهریور سال ۱۳۰۶ با اجرای نمایش طبیب اجباری افتتاح و در سال ۱۳۵۹ تخریب گردید.


ارک

نقاشی ارگ

شاهکار بناهای دوران اسلامی
ارگ

دارالسلطنه


تصاویری از وضعیت کنونی ارگ بزرگ تبریز و همه چیز گویاست!
تصاویر جدید میباشند...

نورپردازی ارک

ضلع جنوبی ارک!
مصلای تبریز

اطراف محوطه ضلع شمالی ارک!
محوطه ارک

جلوی ارک تبریز

قوجامان ارک خسته!
قوجامان


در پایان این مطلب شعر حضرت رومی مولانا را در وصف تبریز و شمس آن بیاورم که با شعر اول مطلب بی ارتباط نیست...

آن غریب ممتحن از بیم وام

در ره آمد سوی آن دارالسلام

شد سوی تبریز و کوی گلستان

خفته اومیدش فراز گل ستان

زد ز دارالملک تبریز سنی

بر امیدش روشنی بر روشنی

جانش خندان شد از آن روضهٔ رجال

از نسیم یوسف و مصر وصال

گفت یا حادی انخ لی ناقتی

جاء اسعادی و طارت فاقتی

ابرکی یا ناقتی طاب الامور

ان تبریزا مناخات الصدور

اسرحی یا ناقتی حول الریاض

ان تبریزا لنا نعم المفاض

ساربانا بار بگشا ز اشتران

شهر تبریزست و کوی گلستان

فر فردوسیست این پالیز را

شعشعهٔ عرشیست این تبریز را

هر زمانی نور روح‌انگیز جان

از فراز عرش بر تبریزیان

چون وثاق محتسب جست آن غریب

خلق گفتندش که بگذشت آن حبیب

او پریر از دار دنیا نقل کرد

مرد و زن از واقعهٔ او روی‌زرد

رفت آن طاوس عرشی سوی عرش

چون رسید از هاتفانش بوی عرش

سایه‌اش گرچه پناه خلق بود

در نوردید آفتابش زود زود

راند او کشتی ازین ساحل پریر

گشته بود آن خواجه زین غم‌خانه سیر

نعره‌ای زد مرد و بیهوش اوفتاد

گوییا او نیز در پی جان بداد

پس گلاب و آب بر رویش زدند

همرهان بر حالتش گریان شدند

تا به شب بی‌خویش بود و بعد از آن

نیم مرده بازگشت از غیب جان

گول



مرتبط با : تبریز * انتقاد،پیشنهاد لینک * میراث،تاریخ،صنایع دستی آذربایجان
برچسب ها : تالار شیر و خورشید-تاریخ ارگ تبریز-مستند مرمت ارگ-آمفی تئاتر تبریز-نمایشنامه-بنای تاریخی-سالن تئاتر تبریز-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : چهارشنبه 7 آبان 1393
زمان : 01:20 ق.ظ
:: اوشاقلار ، شعر و داستان ترکی برای فزرندان آذربایجان
:: دوربین تبریز لینک 74 ( موزه مشاغل قدیمی بازار تبریز )
:: ایرج شهین باهر شهردار جدید کلانشهر تبریز
:: پدر جذامیان ،مرحوم دکتر محمدحسین مبین
:: شهروند لینک آذربایجانی 70 (عکاس خانم مونا آریانفرد داوودیان)
:: سلام به شهریار
:: فولکلور ترانه های آذربایجان
:: دوربین تبریز لینک 73 (شهرک زعفرانیه تبریز)
:: حكیم ملا محمد فضولی
:: عکس با لباس اصیل آذربایجان
:: دوربین تبریز لینک 72 ( سفر به زنوز و زیبایی های آن )
:: درباره تبریز و آذربایجان و اخبار About and News
:: روستاهای تاریخی حماملو و اویلق و کرینگان ورزقان
:: افتتاح مرکز همایشهای بین المللی خاوران تبریز
:: پرفسور لطفی زاده ریاضیدان و دانشمند بزرگ آذربایجان
:: تبریز 2018 را مثل خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی باشیم
:: کویر قوم تپه آذربایجان
:: شهروند لینک آذربایجانی 69 (عکاس آقایان انصارین و عزیزی )
:: زیر پوست شهر تبریز ، "ژن" نامرغوب یا بی پولی
:: توریسم و اهمیت آن برای اقتصاد شهر
:: Richard I'Anson and trip to Tabriz
:: جشنواره قیزیل گول یا گل محمدی آذربایجان
:: اردبیل و تماشای تاریخ و طبیعت
:: رقص های آذربایجان آمیخته با هنر و فرهنگ غنی
:: پیاده محوری لازمه شهر تاریخی توریستی تبریز
:: شهروند لینک آذربایجانی 68 ( غذاهای کدبانوی آذربایجان )
:: گردشگری با چادرهای اوبا عشایری در آذربایجان شرقی
:: شب قدر و شعر علی
:: جوانان خیر تبریزی بجای حج به گلریزان اهدا کردند
:: هتلهای ارزان قیمت برای مسافران تبریز


 

شارژ ایرانسل

فال حافظ