تبریز ویکی لینکلر

 
احیا ربع رشیدی تبریز
نظرات |

ربع رشیدی تبریز
اولین و بزرگترین شهر دانشگاهی جهان زنده میشود

دیروز خبر اختصاص 5 میلیارد تومان برای بازسازی قلعه و مجموعه تاریخی ربع رشیدی توسط شهرداری منتشر شد. میراث فرهنگی بودجه ای برای بازسازی این اثر بسیار مهم در سطح کشور و حتی جهانی ندارد بنابراین تنها امید مردم شهرداری تبریز است.

روی تصاویر کلیک کنید
ربع رشیدی

امید است شهرداری هر چه سریعتر دست به احیای کامل ربع رشیدی زده و با احداث پارک بزرگ در محوطه و امکانات و احیای آثار تاریخی آن با دقت کامل و نیز فروش بلیت و حق برداشت از آن بتواند برای خود علاوه بر کسب درآمد پایدار، شهر تبریز را به شکوه دوران تاریخی گذشته برگردانده و این میراث و گنجینه ارزشمند تاریخی را احیا نماید.
شهرداری تبریز را به خودداری از احداث پاساژ و از این قبیل توصیه اکید مینماییم!
باید کاری کرد این مجموعه بی نظیر ثبت جهانی در یونسکو گردد.


تبریز تاریخی در کنار تبریز مدرن شهری برای همه اعصار
rabe rashidi

دانشگاه تاریخی

و اما این وبلاگ افتخار دارد تا برای نخستین بار تصاویری تقریبا کامل و ماندگار از این مجموعه در پاییز سال 1393 که اکنون وضعیت خوبی ندارد ارائه میدهد و انشالله بعد از احیا تصاویر بازسازی شده و ساماندهی شده ربع رشیدی را برایتان نمایش دهیم. در واقع ریسک بزرگی بود عکاسی این مجموعه چون هم زیر باران شدید رفتم که مجبور شدم عکسها را روشن تر کنم و از طرفی زیر گِل شدید رفته، هم اینکه در بالای تپه متوجه شدم 6 سگ خطرناک که یکی نژاد گرگی است احساس خطر کرده و دو تا از آنها بطرف من از دور حمله کردند خوشبختانه باران و زمین گلی بود که من بسمت پایین فرار کردم و نگهبان هم با متوجه شدن حمله سگ ها بیرون آمد و بخیر گذشت! توصیه میشود اگر برای تهیه تصویر به این مکان میروید خیلی مراقب و احتیاط کنید.

دارالملک ایران زمین

تبریز

همچنین به خبر احیا مجموعه هم در ادامه میپردازیم.
استاندار آذربایجان‌ شرقی:
تصدی مجموعه ربع ‌رشیدی ‌به شهرداری تبریز واگذار شد‌


شهردار تبریز خبر داد؛
اختصاص 50 میلیارد ریال برای احیای ربع رشیدی تبریز


عمارت دلگشا

اوحدی مراغه‌ای در جام‌جم خود که آن را به تشویق خواجه غیاث‌الدین محمد فرزند خواجه رشیدالدین فضل‌ﷲ سروده در توصیف عمارت ربع رشیدی آورده است:
ای همایون بنای فرخنده         که شد از رونقت طرب زنده
طاق کسری ز دفترت کسری است         هشت جنت ز گلشنت قصری است
خاکت از مشک و سنگت از مرمر         بادت از خلد و آبت از کوثر
چون ز سرخاب روی شاهد سنگ         داده سرخاب را جمال تو رنگ

در وصف مسجد جامع گوید:

ای گرامی بهشت مسجدنام         خلد خاصی ز روح جنت و عام
از تو دین را نظام خواهد بود         در تو مهدی امام خواهد بود
از ستونهات بیستون سنگی         وز طبقهات آسمان رنگی
از شعاع تو در شب تیره         مسجد بصره را بصر خیره

و در وصف مدرسه و خانقاه سروده است:
ای در علم و خانه ٔ دستور         چشم بد باد زآستان تو دور
رفته بر خط استوا عرشت         همدم خطه ٔ بقا فرشت
برده ابداعیان کن فیکون         چارحدت ز شش جهت بیرون
شد سعادت طلایه بر تبریز         تا فکندی تو سایه بر تبریز
هرکه رخ در رخ سپاس نهاد         در جهان این چنین اساس نهاد


بیشتر آثار این مجموعه عظیم در اثر جنگ ها و زلزله های بزرگ نابود شدند
شهر ربع رشیدی تبریز

ربع رشیدی یکی از بناهای تاریخی و ارزشمند شهر تبریز واقع در باغمیشه به سبک معماری آذری است. حدود ۷۰۰ سال پیش در تبریز، دانشگاهی به‌نام رشیدالدین فضل‌الله همدانی ایجاد شد. رشیدالدین وزیر غازان خان از حکمرانان وقت آن دیار بود. در آن زمان این دانشگاه شامل چهار دانشکده بود که در چهارطرف آن قرار داشت و اربع یا چهار عربی را به خود اختصاص داد و این مکان بنام ربع رشیدی شهرت یافت.

لینک پست وضعیت بقایای نابسامان ربع رشیدی
لینک پست تبریز پایتخت علم ایران
لینک پست ربع رشیدی تبریز


خلاصه ای بر تاریخچه ربع رشیدی


تهاجم مغولان در اکثر شهرهای ایران توأم با قتل و ویرانی بود. اکثر شهرهای ایران منهدم شدند و شهرهای مرکزی و غربی نیز از تهاجم مغولان بی نصیب نماند. تبریز از جمله معدود شهرهای ایران بود که توانست از زیر ضربات مخرب مغولان نجات یابد. هرچند حکام محلی به وسیله باج دادن به مغولان به این هدف دست یافتند اما توانستند از انهدام صد در صدی تبریز جلوگیری به عمل آورند. فرزندان فاتح خونخواری که دهها شهر، نظیر سمرقند و بخارا و جرجان و طوس و نیشابور را با خاک یکسان نموده بودند، در شهر تبریز مؤسساتی نظیر ربع* رشیدی و شنب غازانی و نیز مجموعه سلطانیه را ساختند. ربع رشیدی بارزترین نمونه سعی و تلاش دست اندرکاران اصلاحات غازانخان در عرصه تعالی و رشد و پویایی فرهنگ ایرانی در چهارچوب اندیشه های عصر ایلخانی به شمار می آید که توسط خواجه رشیدالدّین فضلالله همدانی به عنوان شهر دانشگاهی با برنامه های وسیع فرهنگی، اقتصادی و رفاهی در نخستین سالهای قرن هشتم هجری ایجاد گشته و اگرچه در مقایسه با تأسیس دانشگاه کمبریج در سال 1209میلادی، چندین دهه دیرتر به امر تعلیم و آموزش پرداخته ولی به گواهی تاریخ نسبت به بیشتر دانشگاه های معتبر اروپا نظیر پراگ، وین و... از نظر تقدم زمانی پیشتاز است.

تصویر چند ماه قبل

ربع رشیدی

تصاویر جدید
موزه ربع رشیدی

سر ستون های حمام شاهزاده
حمام شاهزاده

ربع رشیدی در انتهای محله ششگلان، منتهی به محله باغمیشه و ولیانکوه (بیلان کوه) واقع شده است. این محل از هر طرف محدود به باغات و انبوه درختان و لذا از حیث آب و هوایی یکی از بهترین نقاط خوش آب و هوای تبریز بوده است. نادر میرزا صاحب کتاب تاریخ و جغرافی دارالسلطنه تبریز می نویسد: «بدان سان که من به تبریز بودم، اثری بسیار از آن برجای بود، در سفح جبل سرخاب، همه از آجر و گچ. من و همسالان بدان جاها به تفرج همی شدیم، به مؤدب و ملازم. خانها (خانه ها) بود و طاقها و دیوارها، بیشتر مقرنس، و سنگها همه یک روش تراشکرده و به اصل دیوارها به کار برده. بومیان تبریز این جا را «رشیدیه» گفتندی. سنگ و آجر این بنا [را] مردم بیتربیت برکندند و به کار بردند به عمارت خویش. اکنون هیچ از آن به جای نمانده، مگر گودالها که برای استخراج سنگ و آجر حفر کرده اند و پی و ریشه، برخی عظیم در تلی مشرف به کوی باغمیشه. و این بنا به شمال تبریز به جای است. چون با سنگ و آجر و آهک خالص با کمال دقت عمارت شده است، متین و استوار است. تبریز را بدان حکومت نیست، وگرنه کجا گذاشتندی پاره آجری آن جا بماند».

تبریز قطب علمی ایران

[http://www.aparat.com/v/VKeHO]


کلاویخو، جهانگرد اسپانیایی، در سفرنامه خود از ربع رشیدی به عنوان بزرگترین و عظیمترین بنای زمان یاد کرده است.

پتروشفسکی تاریخنگار روس در مورد این شهر مینویسد: «از همه کشورها انواع درختان میوه، گلها و حبوبات که در تبریز وجود نداشته و کسی آنها را ندیده بود، نهال آوردند و پیوند زدند. [خواجه رشیدالدین] به تمام ولایت هند و ختای و غیره ایلچیانی روانه گردانید تا بذر و تخم ویژه آنجا را بیاورند».

سنگ نگاره

قبرهای تاریخی

تاریخ تبریز

سر ستون ها

خواجه رشیدالدّین فضلالله همدانی، رجل سیاسی، دانشمند و طبیب پایان قرن هفتم و بزرگترین مورخ ایرانی عالم به جمیع علوم زمانه خویش در سال 648 ه.ق. در همدان به دنیا آمد. رشیدالدّین، که در برخی تواریخ به او «رشیدالحق» و «رشیدالدوله» نیز گفته اند، علم طب را نزد خانواده خویش در همدان فرا گرفت. وی نخستین بار به عنوان طبیب به دربار آباقاخان راه یافت و در عهد ارغون مرتبه و پایهاش ترقی یافت. در سال 697 ه.ق. غازانخان رتبه نیابت امور جهانبانی و منصب وزارت و صاحبدیوانی را به رشیدالدّین فضلالله و خواجه سعدالدین ساوجی سپرد.
بعد از فوت غازانخان (11 شوال 703 ه.ق.) و روی کار آمدن برادرش سلطان محمد خدابنده (الجایتو)، این دو وزیر همچنان در مقام وزارت باقی بودند که شیوه کار این دو و مبارزات سیاسی آنها در تاریخ این دوره بسیار جالب و خواندنی است. سرانجام سعدالدین ساوجی توسط الجایتو، معزول و سپس مقتول (711 ه.ق.) شد و تاج الدین علیشاه گیلانی به پیشنهاد رشیدالدّین، به وزارت منصوب و با رشیدالدّین همکار گشت. الجایتو در رمضان 716 ه.ق. درگذشت و پسرش ابوسعید بهادر که جانشین او شده بود همچنان رشیدالدّین و تاجالدین را به وزارت باقی گذاشت.
خواجه علیشاه بر اثر حسادتی که نسبت به خواجه رشیدالدین برای پست وزارت داشت، عاقبت با دسیسه و نیرنگ، ذهن سلطان ابوسعید را نسبت به رشیدالدّین برگردانید و سلطان حکم نمود تا خواجه و پسرش، ابراهیم را به قتل رساندند. این حادثه در تاریخ 718 ه. ق. اتفاق افتاد و ربع رشیدی در تبریز، عرصه تاراج گشت و املاک او و فرزندانش به دیوان تعلق یافت.

مجموعه ربع رشیدی
روی همه تصاویر کلیک کنید
توپخانه

محوطه مجموعه زیر باران شدید
محوطه ربع رشیدی

به گربه دقت کنید در توپخانه این مجموعه سلطنت میکند!!!
برج توپخانه

آموزش در ربع رشیدی


مقاطع آموزشی در ربع رشیدی را میتوان به 5 مقطع تقسیم نمود:
1) بیت التعلیم
2) آموزش حرفهای
3) مدارس عالی
4) دارالشفا
5) خانقاه

 
ربع رشیدی

رشیدی

مجموعه تاریخی

تپه سنگی ( داش تابیه ) از جمله آثار باقی مانده ربع رشیدی

 
ربع رشیدی تبریز
قرن هشتم هجری ( قرن سیزدهم میلادی ) شهر تبریز ( پایتخت آن زمان کشور پهناور ایران ) شاهد گشایش بزرگترین مجتمع علمی، آموزشی وقفی و دانشگاه علوم پزشکی عصر خویش، بنام " رشیدی " بود.
"ربع رشیدی" به همت خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی، وزیر غازان خان و یکی از دانشمندان و نویسندگان برجسته ان عصر در شمال شرق تبریز بنیان نهاده شد و با جذب دانشمندان، علما و اظبای ممتاز و اربابان حرف و هنرمنداد ماهر از اقصی نقاط کشور و جهان، این مرکز به صورت یک مجتمع دانشگاهی و علمی وقفی بین المللی درآمد.
مجتمع بزرگ دانشگاهی ربع رشیدی از سه قسمت به شرح زیر تشکیل یافته بود:

    ربع رشیدی ( قسمت اصلی )
    شهرستان رشیدی ( مجتمع مسکونی و تاسیسات جنبی )
    ربض رشیدی ( بخش مسکونی اعیان نشین )


بیشتر آثار این مجموعه عظیم در اثر جنگ ها و زلزله های بزرگ نابود شدند
زلزله زده

شهر دانشگاهی

توپخانه

بخش های مهم قسمت اصلی ربع رشیدی عبارت بودند از :
1-      مجموعه روضه شامل :
الف) مسجد شتوی (زمستانی) و مسجد صیفی(تابستانی) جهت اقامه نماز و تدریس درس های علوم و تفسیر و حدیث به ترتیب در فصول سرد و گرم سال
ب) دفتر کار "متولی" (رییس دانشگاه) و "مشرف" و "ناظر" سه مقام ارشد به صورت مجزا
ج) حجره ها یا اتاق های ویژه سکونت مدرسان و معیدان (استادیاران) و طلاب علوم
د) تاسیسات رفاهی شامل حمام، حوضخانه (سرویس)، سقایه (آب آشامیدنی)
ه) کتابخانه (زیر گنبد بزرگ و در دو طرف مقبره متولی)
و) سایر بخش ها از قبیل خزانه نقود، یرای مخصوص جهت پذیرایی از مهمانان متولی، خلوتگاه (اتاق مخصوص مذاکره راجع به مسائل محرمانه)
2- خانقاه شامل مواضع سکونت شیخ و صوفی ها با تمام امکانات رفاهی از قبیل مطبخ(آشپزخانه)، محل صرف غذا، محل سماع و ...
3-      "دارالضیافه" (مهمانسرا) شامل دو ساختمان دو طبقه، ساختمان اول به صورت پانسیون برای ساکنان ربع رشیدی ( مدرسان، معلمان، خدمتگزاران، به خصوص طلاب علوم ) و ساختمان دوم جهت پذیرایی از مسافران
4-      دارلشفا ( بیمارستان و دانشکده های علوم پزشکی )
5-      دارالمساکین ( به صورت الحاقی در خارج ربع رشیدی ) جهت پذیرایی روزانه از صد نفر فقیر و مسکین با یک وعده غذای رایگان


مجموعه باستانی

عصر مغول

ایلخانی

دانشگاه قدیمی

شهرستان رشیدی
مجتمع بسیار بزرگ مسکونی بود که از محله های گوناگون، خیابان ها، کوچه ها و مکان های رفاهی و اقتصادی از جمله بیست و چهار کاروانسرای رفیع، هزار و پانصد کارگاه صنعتگری، سی هزارخانه، تعداد زیادی باغ، آسیاب، حمام ، کارخانه شعربافی، رنگرزی، کاغذسازی و یک دارلضرب، در ارتباط با مراکز آموزشی ربع رشیدی و جهت رفاه ساکنین شهرستان رشیدی تشکیل یافته بود.

رشید الدین فضل الله

ربع رشیدی

ربض رشیدی

محل احداث خانه های مخصوص خانواده " متولی" و خانواده "مشرف" و " ناظر" با غلامان خاص و مسوولان و برخی مهندسان و معماران اختصاص داشته است.
آموزش در ربع رشیدی
آموزش در ربع رشیدی را می توان به مقاطع مختلف زیر تقسیم کرد:
1- بیت العلم (مدارس ابتدایی)
2- آموزش حرفه ای (جهت یادگیری مشاغل و حرف مختلف)
3- مدارس عالی (شامل الف: رشته علم و تفسیر و حدیث، ب: رشته عل.م عقلی و حسابی و غیره، ج: تدریس تالیفات خود رشید)
4-  دارالشفا (دانشکده های علوم پزشکی و بیمارستان) که به توضیح مختصر آن میپردازیم:

با توجه به پزشک بودن خواجه رشیدالدین فضل ا... و علاقه وافر غازان خان و سایر ایلخانیان به طبابت دارالشفا از اهمیت ویژه ای برخوردار بود. رئیس آن محمد بن النیلی (ملقب به جالینوس زمان) بود.
دانشجویان ایرانی و سایر ممالک اسلامی به مدت پنج سال زیر نظر پزشکان ایرانی و خارجی (از هند، چین، مصر، شام و دیگر ولایات) با تخصص های مختلف کحال (چشم پزشک)، جراح، مجبر (شکسته بند) و ... و دستیاران آنان (معین) به صورت تئوری (صبح ها) و عملی ( بعد از ظهرها) اعلیم می دیدند.
پزشکان به دوسته نیمه وقت و تمام وقت تقسیم می شدند. پزشکان نیمه وقت در "کوچه معالجان" و پزشکان تمام وقت در "محله صالحیه" سکونت داشتند. در دارالشفا ربع رشیدی هیچگونه وجهی از بیماران دریافت نمی شد و معالجه کاملا مجانی بود، حال آنکه داروها با مخارج سنگینی از اقصی نقاط جهان تهیه و در داروخانه و انبار بزرگ و مخصوص نگهداری می شد.

محوطه باستانی

آثار باستانی

آثار تاریخی

5-  "بیت الکتب" یا کتابخانه ربع رشیدی با بیش از شصت هزار جلد کتاب در زمینه های مختلف علوم، از بزرگترین کتابخانه های آن عصر به شمار می رفت. کتابخانه در دو طرف گنبدی بود که خواجه رشیدالدین برای آرامگاه خویش ینا کرده بود. برای هر قسمت کتابخانه یک نفر "خازن" (کتابدار) و یک نفر "مناول" ( متخصص علم کتابداری) تعیین شده بود.
در سال 718 ه.ق. خواجه علیشاه جیلانی بر اثر حسادتی که نسبت به خواجه رشیدالدین برای پست وزارت داشت عاقبت با دسیسه و نیرنگ ذهن سلطان ابو سعید را نسبت به رشید برگداند و سلطان حکم کرد تا خواجه رشید و پسرش تبراهیم را به قتل رسانند. ابتاع و اشیای او غارت و ربع تاراج شد...
خرابه ها و آثار باقی مانده از ربع رشیدی اکنون در آخر محله ششگلان تبریز که به محله باغمیشه و بیلان کوه منتهی میشود، در دامنه کوه سرخاب (عینالی) قرار دارد.
در ضلع شمالی خرابه های باقی مانده از ربع رشیدی مدرسه ای بنام "خواجه رشیدالدین فضل ا... همدانی" و در کنار ضلع شرقی آن "ساختمان مرکز ملی مدیریت بهداشتی" دانشگاه علوم پزشکی تبریز و در قسمتی دیگر پژوهشکده ربع رشیدی، به یاد و خاطره اولین دانشگاه ( با قدمت بیش از 7 قرن) این شهر، بنا شده است.
فاز مطالعاتی مرکز NPMC در سال 1374 شروع شد. جهت ارج نهادن به خدمات خواجه رشیدالدین و به یاد مرکز علمی ربع رشیدی مقرر شد این مرکز در محل ربع رشیدی بنا شود. این مرکز در مساحتی حدود 45000 متر مربع و در فضای حدود 10000 متر مربع در سال 1378 احداث شد. در این مرکز مدیران بهداشتی کشور و منطقه آموزش خواهند دید. جهت این مرکز دوره های آموزشی کوتاه مدت و بلند مدت طراحی شده است.

قلعه تبریز

دروازه تاریخی تبریز

محله عباسی تبریز

داروخانه ربع رشیدی

هر داروخانه شامل چند خازن (نسخه پیچ و مسؤول داروخانه) و یک نفر داروساز (شرابدار) بوده است. داروهای داروخانه با هزینه های گزاف از اقصی نقاط کشور و دنیا تأمین می شده است. از سوی دیگر مواد اولیه جهت تهیه دارو به ربع رشیدی وارد می شده و سپس داروهای تولید شده از آنجا خارج می شده تا در دیگر دارالشفاهای ایران مورد استفاده قرار گیرد.
در نام های که خواجه رشیدالدّین به خواجه علاءالدین هندو نوشته برای دارالشفای ربع رشیدی، از بعضی از ادهان (روغنها) پنج من، ده من، و حتی صد من، درخواست نموده است.
در وقفنامه ربع رشیدی به صدها خمرهای اشاره شده که برای نگهداری و ذخیره داروهای مختلف استفاده می شده است.

قلعه ربع رشیدی

دژ تبریز

بیمارستان
محل استراحت بیماران بوده که به دو قسمت بیماران عمومی و بیماران عفونی تقسیم میشده است و «خادم المرضی» به عنوان پرستار در آن خدمت میکرده است.

5) خانقاه محل سماع و جلسات صوفیان و شیوخ بوده و دارای امکانات مطبخ و غذاخوری نیز بوده است. با توجه به کتاب صفوة الصفا میتوان طریقت صوفیان ربع رشیدی را طریقه صفوی دانست. و به قولی «خانقاه رشیدیه» هم کائن بود و هم مسجد بزرگی داشت که در آن مجالس وعظ و تبلیغ برگزار می گردیده است.

وضعیت بافت حاشیه در اطراف مجموعه ربع رشیدی و روی گسل بودن همه این مجموعه
یوسف آباد تبریز

هشتی دروازه

بیت الکتب و کتابخانه ربع رشیدی
کتابخانه ربع رشیدی بزرگترین کتابخانه های آن عصر به شمار میرفته است. محل کتابخانه بر روی آرامگاه رشیدالدّین بنا شده بود که در وسط آن گنبد بزرگی وجود داشته و کتابخانه مشتمل بر دو بخش، در سمت راست و چپ گنبد بوده است. در زیر گنبد نیز صدها جلد قرآن نگهداری میشده که با خط خوش نگاشته شده بودند. برای هر قسمت از کتابخانه نیز یک نفر خازن (کتابدار) و یک نفر مناول (آشنا به علم کتابداری) تعیین شده بوده است.

خواجه رشیدالدّین در وصیتنامه خود که برای صدرالدین محمد ترکه فرستاده، درباره هزار جلد قرآن نفیس و دیگر کتابهایی که به کتابخانه وقف کرده بود، چنین مینویسد:
«قرآن به خط طلا چهار صد جلد، قرآن به خط یاقوت حموی ده جلد، قرآن به خط ابن مقله هشت جلد، قرآن به خط سهروردی بیست جلد، قرآن به خط اکابر بیست جلد، قرآنه ایی که به خط خوب نوشته اند در 548 جلد، و شصت هزار جلد کتاب در انواع علوم، تواریخ، اشعار، حکایات و امثال و غیره که از ممالک ایران، توران، مصر، روم، چین و هند جمع کرده ام، همه را برای کتابخانه ربع وقف کرده ام....»

اولین دانشگاه

اتاق قابچی

مجوعه شصت هزار جلدی، موجودی کتابخانه دوم بود. برای حفظ و نگهداری کتب، [کاتبان به دستور خواجه رشیدالدین] نسخههای فارسی و عربی از کتابها تهیه می کردند و به کلیه شهرهای ایران می فرستاند.
برای آنکه اهمیت این تعداد کتاب را دریابیم، باید توجه کرد که تمام این کتابها، یک به یک به دست کاتبان و خطاطان نوشته و ماهها وقت صرف نوشتن هر یک از آنها شده است و امروز، پس از گذشت بیش از هفت قرن از آن روزگار، هنگامی که ده هزار و صد هزار و یک میلیون نسخه از هر کتابی یکجا و در ظرف مدتی کوتاه چاپ میشود و بهای آن به یک صدم بهای کتابهای خطی نمیرسد، ما در سراسر ایران فقط دو کتابخانه داریم که تعداد کتابهای «چاپی» آن کمی از صدهزار بیشتر است و آن دو، یکی کتابخانه مجلس شورای ملی (سابق) و دیگری کتابخانه مرکزی دانشگاه است.

بزرگترین دانشگاه

شهر دانشگاهی تاریخی

*ربع: واژه ای تازی نهاد است. در فارسی چند معنا دارد؛ از جمله 1. سرای و خانه 2. فرود آمدنگاه، منزلگه 3. محله 4. اقامتگاه بهاری، بستانسرای معشوق
- گزارشی از مجتمع علمی ربع رشیدی، دکتر داوود اصفهانیان، دانشگاه تبریز
. تاریخ و جغرافی دارالسلطنه تبریز، نادر میرزا، غلام رضا طباطبایی مجد، تبریز، انتشارات ستوده، 1373
. تبریز و پیرامون، شفیع جوادی، تبریز، 1350
. همان
. ربع رشیدی، مجتمع بزرگ وقفی، علمی و آموزشی در تبریز، حسین امیدیانی، وقف میراث جاویدان، شمار ه 27، 1378
. همان
. ربع رشیدی، بزرگترین مجتمع علمی، آموزشی و دانشگاهی در ایران، رفیع کافیه، جستارهای تاریخ پزشکی (آماده چاپ)
. همان
. ربع رشیدی، حاج حسین آقا نخجوانی، نشریه دانشکده ادبیات تبریز، 1320
. ربع رشیدی، مجتمع وقفی، علمی و آموزشی در تبریز
. ربع رشیدی، مجالی فراخ برای «کتاب ورزی»، جویا جهانبخش، آینه میراث، تهران، 1378
. ربع رشیدی، بزرگترین مجتمع علمی، آموزشی و دانشگاهی در ایران، رفیع کافیه، جستارهای تاریخ پزشکی (آماده چاپ)
. کتابخانه ربع رشیدی، مرتضی محمدنیا، آینه پژوهش، تهران، 1378
. ربع رشیدی، مجالی فراخ برای «کتاب ورزی»، جویا جهانبخش، آینه میراث، تهران، 1378


ربع رشیدی تبریز

بزرگترین و اولین دانشگاه جهان

زبان انگلیسی حتما ببینید

[http://www.aparat.com/v/piWB9]


پژوهشکده ربع رشیدی

این پژوهشکده در محلی بنام پشمینه احداث شده است. پشمینه کارخانه پتوبافی بوده که در سال 1318 مورد بهره برداری قرار گرفت و زمین آن در سال 1374 از بنیاد مستضعفان و جانبازان خریداری شد. این پژوهشکده در مساحتی برابر 7800 مترمربع  و در زمینی به مساحت 14907 مترمربع احداث شد. این بنا بعد از مطالعات متعدد برای یک مجتمع تحقیقاتی در نظر گرفته شد. پژوهشکده ربع رشیدی متشکل از 18 آزمایشگاه تحقیقاتی اختصاصی در علوم پایه، چهار آزمایشگاه عمومی، مرکز کامپیوتر، مرکز رفرانس و مرکز EDC می باشد.
در محوطه این پژوهشکده باشگاه کارکنان و اساتید وجود دارد. از اهداف مهم این پژوهشکده می توان به موارد زیر اشاره کرد:
1-          پژوهش های کاربردی و بنیادی
2-          تربیت دانشجویان دوره کارشناسی ارشد و PhD
3-          ادغام تحقیقات پایه و بالینی در دانشگاه علوم پزشکی
 
مهمترین آزمایشگاههای تحقیقاتی در مرکز به قرار زیر است:
1-          آزمایشگاه نشر دارو
2-          آزمایشگاه فرمولاسیون
3-          آزمایشگاه NMR
4-          آزمایشگاه فیزیولوژی حیوانی
5-          آزمایشگاه تنفس
6-          آزمایشگاه بیوتکنولوژی
7-          میکروسکوپ الکترونی
8-          آزمایشگاه ایمونولوژی
9-          آزمایشگاه کشت معمولی
10-      آزمایشگاه رادیوایمنواسی
11-      آزمایشگاه الکتروفرز
12-      آزمایشگاه باکتریولوژی


صفویان


استاندار آذربایجان‌شرقی ضمن تاکید بر لزوم تشکیل مجدد هیئت امنا و ستاد پیگیری احیای مجموعه ربع‌رشیدی، تصدی این مجموعه ارزشمند تاریخی را به شهرداری تبریز واگذار کرد.
اسماعیل جبارزاده امشب در جلسه بررسی مشکلات احیای مجتمع علمی و فرهنگی ربع رشیدی اظهار کرد: حفظ و نگهداری اراضی مربوط به ربع رشیدی، تملک دیگر اراضی و مراقبت از وضعیت موجود را به شهرداری تبریز واگذار می‌کنیم تا به نمایندگی از استانداری و از محل امکانات ایجاد شده در استان مجموعه را حفظ کند.

وی ارائه طرح احیای مجموعه ربع رشیدی از سوی هیئت امنای مجموعه را ضروری دانست و یادآور شد: دستگاه‌های اجرایی استان مجری تمام برنامه‌های مصوب هیئت امنای ربع رشیدی خواهند بود. استاندار آذربایجان شرقی تصریح کرد: به هیئت امنای مجموعه ربع رشیدی پیشنهاد کتبی خود را مبنی بر اضافه شدن شهردار تبریز به اعضای هیئت امنا ارائه خواهیم کرد تا این مقام در تصمیم‌گیری‌ها و تصمیم‌سازی‌های احیای این مجموعه دخیل باشد.

احیا ربع رشیدی

وی با بیان اینکه تا طی مراحل لازم از طرف دولت تولی‌گری فعلی مجموعه را به عهده شهرداری می‌گذاریم تا محدوده ربع‌رشیدی حفظ شود و مورد تعرض قرار نگیرد؛ افزود: شهرداری موظف است در بودجه 94 اعتبار این تولی‌گری را لحاظ کند.

جبارزاده کل مساحت مجموعه ربع رشیدی را 33 هکتار عنوان کرد و گفت: در طول 10 سال گذشته تعرض‌های زیادی به این محدوده شده است و به ویژه در حدود 5 هزار متر مربع از محدوده 13.5 هکتاری حریم تاریخی آن ساخت و سازهای بی‌رویه انجام گرفته است.

این مسئول حریم درجه 2 ربع رشیدی را 17.5 هکتار خواند و متذکر شد: به هر حال شهرداری باید تمام این حریم 33 هکتاری را آزادسازی و حفظ کند.

استاندار آذربایجان‌شرقی در ادامه یادآور شد: در دولت قبل با وجود اینکه ترکیب اعضای هیئت امنای ربع رشیدی ترکیبی بسیار قوی متشکل از سه وزیر، رئیس بنیاد ایران‌شناسی، رئیس فرهنگستان علوم، رئیس فرهنگستان هنر، استاندار آذربایجان‌شرقی و ... بود، در 8 سال گذشته پروژه احیای ربع رشیدی تعطیل شد.

مرمت ربع رشیدی

جبارزاده افزود: اساسنامه پروژه احیای مجموعه ربع رشیدی مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی بود اما این موضوع هم در ادامه کار احیا کارساز نشد و دولت قبلی اراده کرد چنین مجموعه با عظمتی را به تعطیلی بکشاند.

وی خاطرنشان کرد: ربع رشیدی جزئی از تاریخ آذربایجان است و در قبال این بخش از تاریخ خود را مسئول و احیای ربع‌رشیدی را وظیفه خود می‌دانیم.

استاندار آذربایجان‌شرقی اضافه کرد: در گذشته پروژه احیای ربع‌رشیدی دارای ردیف بودجه ملی بوده و پس از یکی دو سال قطع شد و با وضعیت فعلی کشور احیای این ردیف بعید به نظر می‌رسد؛ با این اوصاف لازم است یک روش عملیاتی در استان تدوین کنیم و به پیگیری مجدانه مباحث اعتباری و سایر مسائل بپردازیم.

‌مجموعه ارزشمند ربع رشیدی در سال 1354 و با شماره 943 به ثبت آثار ملی رسیده است.

این مجموعه عظیم شامل 24 کاروانسرای بزرگ، یک هزار و 500 دکان، 30 هزار واحد مسکونی، باغ‌های با صفا، کتابخانه، مدرسه، مسجد، دارالایتام، حمام، مهمانسرا، بیمارستان، مدارس عالی و کارگاه‌های صنعتی بوده است که با درایت فضل الله همدانی برای تامین هزینه‌های این مراکز املاک فراوانی در نقاط مختلف اعم از ایران قدیم، بخش‌هایی ازعراق، افغانستان، گرجستان، ولایت روم، آذربایجان و سوریه وقف این مرکز شد. این مجموعه عظیم در سال 718 هجری قمری در ادامه دسیسه های دربار ایلخانی و کشته شدن خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی، دانشمند بزرگ ایرانی، غارت و ویران شد.

دلگشا

خرابه‌های ربع رشیدی باقیمانده شهر علمی و دانشگاهی از زمان غازان خان است که توسط وزیر نامی ایران «خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی» در سال 700 هجری - قمری در شمال شرق شهر تبریز در محله رشیدیه‌(عباسی) ساخته شد. این دانشگاه شامل چهار دانشکده در چهار طرف بود‌.

این شهر در دوران اوج حیات خود، مورد مراجعه مستقیم دانشمندان معروف جهان و از جمله پزشکان و محققین یونان، روم، مصر، چین ودیگر ممالک آن روز آسیا و اروپایی‌ قرار می‌گرفت.
حفاری‌های صورت گرفته در منطقه، باستان شناسان را به نشانه‌های اصلی مرکز ربع رشیدی کشانده است، به طوری که گمانه‌زنی‌ها و سه فصل کاوش در این منطقه نشان می‌دهد که ربع رشیدی و نشانه‌هایش سه متر پایین تر از سطح کنونی، قرار دارد.

محله رشیدیه دارای سه بخش ربع‌ رشیدی، ربظ و شهرستان بوده است
، شهرستان شامل باغات و نهرهای شهر، ربظ محله مسکونی و بناهای عام‌المنفعه مثل مسجد، حمام، بازار و ربع‌رشیدی محل بناهای دانشگاهی، مسجد زمستانه و تابستانه و حوزه‌های علوم اسلامی بوده است. خواجه رشیدالدین در سال ‪ 718هجری و در زمان سلطان ابوسعید ایلخانی کشته و جنازه وی در مقبره‌اش دفن می‌شود، پس از وی ربع‌رشیدی رو به ویرانی می‌رود

رشیدیه

در دوران صفویه و در سال ‪ 1019هجری قمری در دوره شاه عباس بزرگ برای جلوگیری از حمله عثمانی یک قلعه از مصالح شنب غازان خان (مقبره غازان خان) و گورستان‌های تاریخی تبریز و مصالح ربع‌رشیدی یک قلعه برای حاکم تبریز ساخته می‌شود. بنایی که امروزه از آن به قلعه رشیدی یاد می‌شود‌، همین قلعه دوران صفوی است و تا پیش از کاوش‌های امسال باستان‌شناسان هیچ نشانی از معماری دوره ایلخانی در این محوطه کشف نشده بود‌


نقشه ربع رشیدی

محمد‌حسین صومی رئیس دانشگاه علوم پزشکی تبریز در گفت و گویی از احداث برج ملی ربع رشیدی به عنوان پژوهشگاه ربع رشیدی خبر داد و گفت: این پروژه دارای ردیف بودجه عمرانی بوده و در حدود 17 درصد پیشرفت فیزیکی داشته است.

وی یادآور شد: مجموعه ربع رشیدی از نظر ساختاری موقوفه است و برای احیا در حدود 6 هکتار و قرارداد واگذاری آن در اختیار ماست که می‌توانیم به احیای آن پردازیم. رئیس دانشگاه علوم پزشکی تبریز افزود: اکثر مجموعه ربع رشیدی در دانشگاه علوم پزشکی بوده و ما آماده هستیم نام علوم پزشکی را به ربع رشیدی تغییر دهیم.



مرتبط با : تبریز دوربین تبریز لینک * میراث،تاریخ،صنایع دستی آذربایجان
برچسب ها : ربع رشیدی-دانشگاه تاریخی-پارک موزه ربع رشیدیه-تبریز-آثار تاریخی-rabe rashidi-شهرداری تبریز-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : جمعه 7 آذر 1393
زمان : 09:01 ب.ظ
می توانید دیدگاه خود را بنویسید
شادی یکشنبه 9 آذر 1393 07:38 ب.ظ
امیدوارم احیای این بنای تاریخی مطابق با اسناد تاریخی وعماری سنتی آذربایجان انجام بشه تا ضمن حفظ اصالت تاریخی حرفی برای نسل های بعدی داشته باشه.
بازم از شما ممنون.
تبریز قارتال پاسخ داد:
انشالله در حد وعده و شعار نماند ما منتظریم ..
خیلی جای مهمیه حیف زلزله و جنگ و زمان از بین بردش آدم فکر میکنه میبینه تبریز در جهان چه عظمتی داشته ...
ساغولون...
تورک یکشنبه 9 آذر 1393 01:13 ب.ظ
سلام قارداش قارتال ربع رشیدی بهترین و قدیمی ترین دانشگاههای آذربایجان است چوخ شادام که احیا ربع رشیدی احیا میشه
قارتال قارداش مطالب اخیا ربع رشیدی چوخ گوزللری
تبریز قارتال پاسخ داد:
سلام بلی ربع رشیدی مهمترین شهر دانشگاهی و مرکز علم جهان اسلام و عصر خودش در جهان بوده یه چیزی مثل بازار تاریخی تبریز ...
ربع رشیدی ، ارگ ، شنب غازان، بازار تاریخی، مقبره الشعرا، میدان حسن پادشاه، کندوان، موزه عصر آهن تبریز، قلعه ضحاک و بابک، تخت سلیمان، سهند و سبلان و گنبد سلطانیه و.. در جهان کم نظیر و منحصربفرد هستند...
آذرقلم. خوش نیت یکشنبه 9 آذر 1393 08:02 ق.ظ
سلام.
ممنون از لطف و پیگیری شما. بله حق با شماست. دو روزی است که سرور سایت اشکال پیدا کرده.
الان هم خبرهای 5 روز گذشته خود به خود حذف شده اند.
داریم پیگیری می کنیم که حل بشه.
تبریز قارتال پاسخ داد:
سلام
شاید از پایگاه داده هست مرسی انشالله حل بشه...
آذرقارتال شنبه 8 آذر 1393 11:47 ب.ظ
سلام ...ممنون از پست بسیار خوب و مفیدتون.
با کمی تاخیر تولد تبریز ویکی لینکلرو به شما و همه دوستان همراه تبریک میگم،از زحمات شما مدیر زحمتکش هم نهایت تشکر رو دارم...موفق باشید.
تبریز قارتال پاسخ داد:
سلام بر آذرقارتال عزیز
مرسی این تولد و ولادت با سعادت وبلاگ بر همه مسلمانان جهان بویژه بر قارتالهای آذربایجان مبارک..!
مرسی شما هم زحمت بسیاری مثل دنیز برای این وب کشیدین تشکورلر...
قربانی -اسپیران تبریز شنبه 8 آذر 1393 09:24 ب.ظ
سلام
طرح بجا وخوبی است ولی هچنین کم هزینه نداره بودجه ی یکسال 10پروژه مهم در ور داره ولی اگه زود پیگیر شوند میتونه زیاد هزینه نداشته باشه واین دانشگاه یکی از با قدمت ترین دانشگاه درجهان باشه
یاشا دوستوم
تبریز قارتال پاسخ داد:
بله اگه پول هدر ندهند و یک طرح خوب و منسجم داشته باشند با زمانبدی خوب میشه امیدوار بود بنظر من بجای پاساژ زدن پولهاش در اولویت بیشتر بدهند به اینها خیلی بهتر و باارزشتره...
چوخ یاشا...
قربانی -اسپیران تبریز شنبه 8 آذر 1393 09:19 ب.ظ
سلام
واقعا دست مریزاد از زحمات همیشگی شما ممنونم ببین برای تهیه ی یک پست مطلب چه سختی ها بکشی واقعا سخته ولی همین که فرار کردین خیلی عالیه مگه میشه ازدست این همه سگ فرار کرد حال یکی دوتا بود یک چیزی

تشکر
تبریز قارتال پاسخ داد:
سلام ساقولون...
البته شما هم خودتان برای ایسپیران عکس تهیه میکنید که این خیلی عالی و با ارزش هست ...
بله میشه گفت شانس آوردم چون خودم متوجه عمق خطر نبودم!
مرسیلر...
مهران شنبه 8 آذر 1393 07:15 ب.ظ
درباره‌ی حمام هم شدیداً پیگیر هستیم مسئله خیلی پیچیده‌س ولی انشالله دست در دست هم درست خواهیم کرد.
تبریز قارتال پاسخ داد:
بلی ممنون چون این آثار متعلق به همه مردم شهر هست و شما عزیزان نمایندگان شهر در این منطقه هستید امیدوارم جواب بده و حمام احیا شود...
مهران شنبه 8 آذر 1393 06:32 ب.ظ
خیلی هم خوب کاش اونوقت خبر داشتیم در خدمت بودیم؛ راستش درسته در ظاهر چیزی نیستئاما آن‌قدر بهانه برای منطقه‌ای تاریخی کردن هست که برای همین می‌گفتم دلم پره... خیلی از آثاری که پراکنده‌ن و اکثراً زیر زمین... همون حموم چندتا باغ از جمله باغی تو مجتمع مسکونی راه‌آهن که آجرای دیواراش از آجرای گنبد شنب غازان هست و خیلی چیز دیگه ربع‌رشیدی خیلی زود افول کرد اما شنب غازان تا به امروز رسیده و وارد مدرنیته شده ما در شنب غازان مدرنیته داریم اما اصالت نیست باید کاری کرد که اصالت رو هم برگردوند و خیلی زیبا می‌شه با چندتا بنا و المان تاریخی این اصالت رو احیا کرد نه فقط به‌سبب این‌که مرکز امپراطوری ایلخانی بوده بلکه سال‌ها به‌هر نحوی دستی تو تاریخ داشته و تاریخ‌ساز شده و ناراحت نیستیم که الان هم مدرن به‌نظر میاد؛ به‌هر حال یه شعاری داریم می‌گه : اصالت+مدرنیته=شنب غازان... ببخش اگه سرتو درد آوردم... ارادتمندم. باتشکر از نظرتون تو سایت اینم بااجازه همون‌جا کپی می‌کنم. بازم هروقت خواستین بیاین در خدمتم.
تبریز قارتال پاسخ داد:
خواهش میکنم
بلی امیدوارم با همکاری شما بشه شنب غازان بیشتر معرفی و شناساند و اصالت اون برگرداند و المانها و نمادهایی از اون در محلات بکار برد...
مرسی..
علی همتی شنبه 8 آذر 1393 01:41 ب.ظ
سلام.یه دنیا ممنون از پستی که گذاشتی خیلی بدردم خورد.از خواننده های این پست خواهش دارم حتما از این پست نهایت استفاده را ببرن.
در ضمن گروه ما یه سایت با محتوای دانلود فایل ، پروژه ، پایان نامه ، طرح توجیهی و .... زده و به شدت منتظر حضور شما هستیم.منتظر نظرات سازنده مدیریت عزیز این وبلاگ هم هستیم. کارت درسته
تبریز قارتال پاسخ داد:
سلام و بسیار تشکور لطف دارید شما...
انشالله حتما به دوستان هم معرفی میکنیم تا بهره ببریم ...
مهران شنبه 8 آذر 1393 01:29 ب.ظ
واقعاً دست‌مریزاد من از این عکس‌های محدود تو نت خسته شده بودم خودمم جرئت رفتن پیدا نمی‌کردم حالا این قضیه‌ی سگ‌ها هم دلگرمی شد که خوب شد اینو شنیدم قبل رفتنم
امیدوارم رو حرفشون بایستن و باز هم نیمه‌کاره نمونه... اما من دلم واسه‌ی شنب غازان می‌سوزه که در حد تظاهر هم کسی حرفی ازش نمی‌زنه انگار نه انگار که همین ربع‌رشیدی از شنب غازان الهام گرفته بود و شنب غازان هم در تبریزه و جای غریبه‌ای نیست که نه به اسمش برجی می‌سازن نه پژوهشگاهی نه چیزی... واقعاً این تبعیض گیج‌کننده‌س و شنب غازان خیلی غریب‌تر از ربع‌رشیدی... قارتال جان یه روز خواستی بیای از شنب غازانی که دیگه تاریخشو محو کردن هم گزارش بگیری خبرم کن قبلاً هماهنگ بشیم من دل پر تری دارم شاید چند صفحه‌تو بگیره... بازم خسته نباشی...
تبریز قارتال پاسخ داد:
سلام مرسی یولداش آره مراقب باشید خیلی خطرناک بودن سگ ها آزاد هم میگردن...!!
من شنب غازان اومدم متاسفانه نکات بسیار تاریک و تاسف باری شاهد بودم دیر یا زود در موردش با کمک شما مطلب میزنم اما باید بگم تقریبا امیدم به احیای شنب غازان بسیار اندک شد از نزدیک دیدم تنها مسجد قدیمی اونجا هم در مسیرگشایی ازبین بردن و فقط مونده حمام تاریخی 700 ساله اونجا با وضع خیلی بد که امیدوارم شما اهالی شنب غازان چاره ای کنید و هرچه سریعتر برای نجاتش تلاش کنید ...

تشکور سیزدن یاشا...
tohid شنبه 8 آذر 1393 12:31 ب.ظ
قارتال معلومه خیلی زحمت کشیدی واسه این عکسهای زیبا خیلی لذت بردم
امیدوارم این مجموعه به بهترین شکل بازسازی بشه
تبریز قارتال پاسخ داد:
ممنونم خب آره خیلی سخت و البته کمی هم خطرناک شده بود ...
این تصاویر مطمئنا اگر باقی بمانند روزی خیلی مفید و بدرد خواهد خورد و میتونه برای آینده بسیار حائز اهمیت باشند.
صدرصد این مجموعه و بازسازی آن برای شهر بسیار مفید خواهد بود امیدوارم بودجه بیشتری برای میراث فرهنگی جذب شود...
دنیز جمعه 7 آذر 1393 11:53 ب.ظ
اون سگها فکر کنم دنبال اون گربه موزی میگردند

من اونقدر که از گربه میترسم از سگ نمیترسم
از داعش نمیترسم
از سوسیس کالباس نمیترسم
از پراید نمیترسم
از دزد نمیترسم
تبریز قارتال پاسخ داد:

ار گربه میترسی؟!! نه من عاشق گربه ام بخصوص این یکی انگار پادشاه بود نشسته بود منو نگاه میکرد زیر بارون خیس شده بودم!

من از سوسک و موش و مامان و بابا و ازدواج و هیچی نمیترسم بجز شیطانتوری!!! خخخخ
ولی واقعا سگهای اونجا قاطی داشتن شانس آوردم زود فرار کردم پایین
دنیز جمعه 7 آذر 1393 11:44 ب.ظ
عکسها خیلی عالیه خسته نباشید

امیدوارم در حد یک تیتر خبری جنجال برانگیز نباشه و عمل کنند به این وعدشون ...
تبریز قارتال پاسخ داد:
عکسها چندان قشنگ نیست ولی واقعا اولین بار هست این تصاویر کامل از اینجا منتشر میشه منکه هیچ خبرگزاری ندیدم اینطور عکس گرفته باشند مثل خودم و اینکه واقعا سخت بود توی بارون و گل و لای و یک محوطه سوت و کور و ناآشنا و بزرگ و سگ ها نگو..!!!
خدا کنه نشه 10 سال بعد و خبری از احیا نباشه!!
امیدوارم شهردار نجفی اهل عمل بوده و اینجا زودتر احیا کامل و یک مکان توریستی کنند و قبل اینکه زلزله ای دیگه بیاد و کلا محو بشه مقاوم سازی و درست کنند...
دنیز جمعه 7 آذر 1393 11:41 ب.ظ
وبلاگین اینجی دوغوم گونو کوتلو اولسون

زحماتیزدان چوخ تشککور ائلیرم


تبریز قارتال پاسخ داد:
تشکور دنیز سیزده موبارح اولسون صاحیب وبلاگسیز...
همشه سالیم و سلامت اولاسوز...
شیرزاد جمعه 7 آذر 1393 11:13 ب.ظ
سلام
مگه شما از سگ اونم از نوع گرگی میترسین!!!
نامگذاری این بنا خیلی جالب بود....چهار دانشکده و اربع .
امیدوارم این بنای تاریخی هم به زودی احیا بشه.
تبریز قارتال پاسخ داد:
سلام
آره بابا خیلی وحشتناک بود با شش تا سگ میخواستم چیکار کنم ؟ نگهبان گفت بهم شانس آوردی چون سگ نر گرگی هست و بگیره ول نمیکنه! خدا رحم کرد معلوم نیست اونجا اون سگ ها برا چی ول کردن؟! اون گربه هم دیدین تو عکس سلطنت میکرد؟!

خیلییییییی با ارزش هست اما زلزله همش نابود کرده اینجاها کلی طلا و گنج بوده!
الان اینجا شهرهای ترکیه و اروپایی بود ببین چیکار میکردن... مرسی...
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
:: روز جهانی زبان مادری و غربت زبان ترکی در ایران
:: سالار ملی ، مجاهدت های باقرخان
:: غرفه تبریز در دهمین نمایشگاه بین المللی گردشگری تهران
:: کفش تبریز و کمپین حمایت از کفشهای بومی
:: ثبت اصالت سفال آذربایجان در لیست اصالت یونسکو
:: دوربین تبریز لینک 67 (برف بهمن ماه 1395 در تبریز)
:: مدارس قدیمی در تبریز قطب علم پرور ایران
:: آشپزی و غذای خوشمزه آذربایجان
:: ثبت جهانی تابلو فرش سردرود تبریز
:: برج تاریخی آتش نشانی تبریز
:: طبیعت زیبای هوراند آذربایجان شرقی
:: گردش در دروازه آذربایجان شرقی ، شهرستان میانه
:: بیشترین مالیات کشور اذعان آذربایجانی ها
:: فرزندآوری و کودکان آذربایجان شرقی
:: روستای چراغیل و فرهنگ روستای قاضی جهان در آذرشهر
:: پروفسور محسن هشترودی و پروفسور لطفی زاده و پرفسور علی جوان
:: در آستانه سال نو میلادی و ارامنه تبریز
:: دوربین تبریز لینک 66 ( برف و زمستان در کندوان )
:: درباره تبریز و آذربایجان - پست ثابت About
:: چله گئجسی در آذربایجان
:: خیابان سنگفرش تربیت در تبریز
:: منطقه کیامکی و کمتال آذربایجان شرقی
:: باغ تاریخی فتح آباد تبریز
:: سه قهرمان تبریز عظیم قیچی ساز ، یونس موحد ، اکرم امانی
:: دیدنیهای اطراف مرند
:: بیماری ایدز را بیشتر بشناسیم
:: وداع باشکوه تبریز با مسافران بهشت
:: قطار و دهقان فداکار
:: موزه آذربایجان در تبریز
:: نگاهی به طرح توسعه میدان ساعت تبریز


 

شارژ ایرانسل

فال حافظ