تبریز ویکی لینکلر

 
شب چله در آذربایجان
نظرات |

چیلله گئجه سی

قوووب، قیشی آیازی/کسدیک چیلله قایپزی(قارپیزی)
آللاه یئتیسن یوزینی(یئتیرسین روزی)
ائل قالماسین تامایزی(تامارزی)

   چله زمستان را با سرماش فراری داده/ هندوانه شب یلدا رو بریدیم
خداوند روزی رو برسونه/مردم در تهیه‌ی روزی زیاد چشم به انتظار نمانند

شب یلدا

کرسی شب یلدا

کاش قدیم بود نه؟
یعنی اون وقتها بود که همه شب جمع میشدن و در سرمای آذربایجان و البته دیگر نقاط ایران زیر کرسی گرم بهم دیگه ....
دست از شوخی‌ها و نقل روایات و «تاپماجالار» (معماها) و «بایاتیلار» (دوبیتی‌های آذری) بر نمی‌دارند. شاید نقل تاپماجالار و بایاتیلار یکی از مشخصه‌های شب چیلله باشد یا خواندن قصه (ناغل) مانند داستان «اصلی و کرم» (یک داستان عاشقانه مانند لیلی و مجنون که مربوط به منطقه‌ی آذربایجان است) یا داستان «کؤر اؤغلو» (قهرمان حماسی منطقه‌ی آذربایجان) می‌توان اشاره کرد.   اما هندوانه مهم‌ترین مشخصه و خوراک شب «چیلله» است.
اکثر مردم آذربایجان‌ در شب یلدا چیلله قارپیزی (هندوانه چله) می‌خورند و معتقدند با خوردن هندوانه، لرز و سوز سرما به تنشان تاثیر نداشته و اصلا سرمای زمستان را حس نمی‌کنند.


قارپیز


تخمه، آجیل تبریز، انار ، پشمک حاج عبدالله همه و همه آدم به رویاهای شیرین کودکی میبرند. دوست دارم هر سال این مراسم و سنت های قدیمی مطلبی بزنم چون اصالت های زیبای ما ایرانیان و آذربایجانیان است.  حیف برف نیامد امسال در شب چله آذربایجان ولی دو هفته پیش برف اومده بود درسته؟!! پس من به شما امشب یه هوای سرد چله ای تقدیم میکنم چه نوستالژیک...!
سنتهای ملی ما ایرانیها و آذربایجانی ها بسیار وزین و نكو اما جز در مواردی خاص از كنج خانه‌ها بیرون نیامده‌اند و هیچ گونه سازماندهی نیافته‌اند. چه زیبا بود ما هم مثل كشورهای مسیحی، جشن شب چله‌مان را همچو كریسمس مسیحی به جهانیان معرفی می نمودیم. در شهرهای مختلف، این شب را در میادین بزرگ به طور دسته‌جمعی گرامی می‌داشتیم و دنیا را به خوردن یك قاچ هندوانه و خربزه شیرین ایرانی «شب چله» دعوت می‌نمودیم.


تصاویر نوستالژی از یک باغ که در اطراف تبریز که دو هفته قبل برف بارید را در ادامه مطلب خواهید دید
آتش

قارپیز ائله، قارپیزی،
قالیب ایله قارپیزی.
بؤیوک چیلله آدییلا
دوشوب دیله قارپیزی.
عزیزیم، چیلله قارپیز،
دوشوبدو دیله قارپیز.
ییغیلیب خورجون‌لارا،
گئدیر یازگیله قارپیز.

فکر کن نشستی زیر کرسی گرم و چای میخوری و بیرون برف شدید میاد خانواده آمدن و جمع شدین یکی تار آشیقی میزنه یکی میخونه...
چای گرم

چیلله گئجه‌سی — یئر کوره‌سی‌نین قوزئی یاریم‌کوره‌سینده، ایلین 365 گونونون ان اوزون گئجه‌سی‌دیر. بو گئجه، شمسی ایلی‌نین، دئی آیین باشلانقیج گئجه‌سی، آذر آیی‌نین سونونجو گئجه‌سی و 3 آی نووروز بایرامینا قالمیش بیر گئجه‌دیر.

میلاد تاریخی ایله دئکابرین 21-دن 22-ا کئچن گئجه‌دیر. بو گئجه اساسن  آزربایجان‌دا، تورکییه‌ده و ایراندا قئید ائدیلیر. بو گئجه‌ده قار یاغماسی چوخ‌لو سئوینجه سبب اولور. همین گئجه عائله عضو‌لری، قوهوم، دوست، تانیش صمیمییت‌له بیر یئره ییغیشیر و ایلین ان اوزون گئجه‌سینی مئیوه و چوخ‌لو شیرنیات یئمکله قئید ائدیرلر. بو گئجه‌نین ان اهمیت‌لی آتریبوت‌لارین‌دان بیری قارپیزدیر. اها‌لی قارپیز یئییر کی، سویوغا یوخ دئسین. بئله کی، هر عاییله همین گئجه موتلق بیر قارپیز آلما‌لی‌دیر. اگر یئنی ائولنن‌لر وارسا اونلارا دا والیدئین‌لری طرفین‌دن قارپیز هدیه وئریلیر.

بو گئجه آزربایجانین ان دوغما، قدیمی و یئگانه گئجه بایرامی‌دیر. جویز (قوز) هالواسی، هویج (کؤک) هالواسی، پاخلاوا (باقلوا)، توخوم (سئمیچکا)(توم) و مئیوه‌لر و دیگر شیرنیات‌لار دا بو گئجه‌ده سوفره‌ده اولما‌لی‌دیر.

لادن طباطبایی : اگه تونستی ترکی بگی ...

[http://www.aparat.com/v/XtToO]


«حیدربابایه سلام» چله را چنین به تصویر منظوم کشیده است:
قــــاری‌ننه گئجـه نــاغیل دینـــده ( آن زمان که مادر بزرگ شبها قصه تعریف می کند)
کولک قالخوب قاپ باجانی دوینده (و آن هنگام که برف و بوران بلند شده و خود را به درو دیوار می کوبد)
من قــاییدوب بیرده اوشــاق اولیدیم (ای کاش دوباره به گذشته باز می گشتم و بچه می شدم)
بیر گول آچوب اوندان سورا سولیدیم (و مانند گل می شکفتم و بعد از آن پژمرده می شدم)

به ادامه  مطلب و تصاویر زیبای برف و چیلله بروید...

بایاتی چله:

چیله چیخار بایراما بیر آی قالار

پینتی آرواد قوورمانی قـــورتارار

گئدر باخار گودول ده یارماسینا

باخ فلكین گردش و غوغاسینا 


داش ماكیدا چیلله گئجه سی بو نغمه نی اوخویارلار:

آی چیلله ، چیلله قارداش

آتین قامچیلا قارداش.

بیر گلدین دانیشمادیق،

قلبیم آچیلا قارداش قوشا چایدا میاندابدا چیلله آخشامی گون باتاركن اود کرسی یاندیریب.

سوْنرادا   (اشاره به چله کوچک و رفتن به پیشواز چهارشنبه ها تا آخرین چهارشنبه سال) 

اوْدو قاریشدیریب ، داغیدیب، بئله اوْخویالار :

چیلله قوْودو ،چیلله قوْودو

سحر مینجیق ، سحر مینجیق.

سحر مینجیق دئدیكده ساباهیسی گون مینجیق – مینجیق یاغیش یاغماسینی آرزیلارلار

باغ

رویایی

تبریز

بلندترین شب سال



چله نشینی ضمادی بر زخم کساد اقتصاد زمستانی

چله نشینی از روزگاران گذشته از سنت های قدیمی مردمان خطه آذربایجان بوده و این چله نشینی ها با شب یلدا آغاز می شد و تا آخرین روزهای سال ادامه می یافت از این رو شب یلدا هم در این خطه از ایران زمین به شب چله معروف است.
کارشناس اسبق میراث فرهنگی آذربایجان شرقی نقل می کند: چله نشینی از سنتهای قدیمی و زیبای آذربایجان شرقی بود که در واقع ضمادی بر زخم کساد اقتصاد زمستانی آن روزگاران به حساب می آمد.
منصور حمیدی تعریف می کند: اقتصاد مردمان این خطه در روزگاران گذشته بر محور کشاورزی بوده و زمستان که دوران بی رونقی بود، همگان را به تنگ می آورد و این چنین بود که مردم این خطه از ایران زمین با مراسم خاص به پیشواز بهار می رفتند تا با برگزاری مراسم مختلف و متنوع نوروزی روزهای سخت زمستانی را بسر آورند.
اوت سماور

سماور ذغالی

سرمای چله

کباب منقل میل دارید در این سرما..؟!!
کباب منقل


این کارشناس هنرهای سنتی یادی از سنت های فراموش شده آذربایجان کرده و می گوید: مراسم پیشواز نوروزی آذربایجان در روزگاران گذشته پس از شب یلدا آغاز می شد و به شب یلدا "چله گودی" همان چله بزرگ می گفتند و پس از آن چله دوم آغاز می شد.
بعد از گذشت این چهل روز (تا ۱۰ بهمن)، «چله كوچك» شروع می‌شود كه ۲۰ روز ادامه می‌یابد.

وی ادامه می دهد: مردمان آذری پس از برگزاری "چله گودی" که برای قرار دادن چله برگزار می شد، چهار،چهارشنبه آخر سال را که " چله چهارشنبه"، "سو چهارشنبه"( چهارشنبه آب)، "اوت چهارشنبه" (چهارشنبه آتش) و "آخر چهارشنبه" ( چهارشنبه آخر) می گفتند را به چله نشینی می پرداختند.

به گفته حمیدی، این چله نشینی ها غروب های سه شنبه برگزار می شد که خرید و بازار رفتن، بازی های خاص و بازی با حیوانات از جمله گرگ، خرس و میمون و نوروزی خوانی از جمله مراسم آن شب ها بود و این مراسم تا شب عید ادامه می یافت.

آتش

آذربایجان

شب آخر آذر ماه

زنان معمولا تا پایان چله كوچك خانه تكانی نمی كنند و اعتقاد دارند اگر در طول این دو چله كسی خانه تكانی كند، چله او را نفرین كرده و به نكبت و بد بختی گرفتار می شود.
در پایان چله كوچك زنان آذرشهر در بالای بام ها آتش می افروزند و می گویند «چیله قاشدی ها، چیله قاشدی، با لالارین گوتدی قاشدی یعنی (چله فرار كرد، چله فرار كرد، فرزندانش را برداشت و فرار كرد.)
كشاورزان هم می گویند: «قئخ بئش گئشتدی، خاش سو وا دوشدی» یعنی (چهل و پنج زمستان كه تمام بشود، صلیب در آب می افتد.) این جمله از آنجا ناشی می شود كه در قدیم الایام در آذرشهر تعداد ارامنه بیشتر بود.
آنها برای این كه سوز و سرمای چله كوچك را بشكنند صلیب در آب می زدند و این كار از آن زمان به یادگار مانده است و در پنجمین روز چله كوچك نفس گرم به زمین می رسد و هوا معتدل می شود.

گرمای کرسی

سرما در گرما، گرما در سرما در یلدا ...!

یلدا

منظره

سنت

«خوانچه» و یا به تلفظ «آذربایجانی‌ها»، «خونچا» به تحفه‌ای گفته می‌شود که خانواده داماد در شب یلدا برای خانواده تازه‌عروس می‌فرستد.

در میان این خوانچه، علاوه بر هندوانه می‌توان تحفه‌های رنگارنگ نظیر،پوشاک، پارچه‌های حریر و گرانقیمت، میوه‌ها و شیرینی‌های متنوع و آجیل را مشاهده کرد برخی از آذربایجانی‌ها و به ویژه «تازه‌داماد» در چنین شبی سعی می‌کند ذوق هنری خود را به رخ خانواده عروس و به ویژه عروس‌خانم بکشد! به همین خاطر، هندوانه را به شیوه زیبا، جالب و شورانگیزی، تزئین می‌ کند!


آغاج

بلورهای گرد برف ... اینجا باغی در اطراف تبریز است در آذرماه سال 1393
بلور برف

طبیعت

غذای مخصوص شب چیلله نیز در قدیم کوفته و بورانی بود و با حضور بر سر سفره اعضای هر خانه این غذاها مشاهده می‌شد.در شب چیله مردم برای غلبه بر سرمای زمستان، محیط خانه را گرم می‌کردند و با این بهانه دور بزرگ‌تر فامیل جمع می‌شدند. خانواده‌های آذربایجانی به عنوان یک رسم جالب و زیبا هنوز هم فرستادن هدایا و سوغات به منزل نوعروسان و دختران نامزد کرده در شب چیله را فراموش نکرده‌اند و این هدایا که از نوع انواع خوردنی‌ها، تنقلات، میوه و دیگر تنقلات به همراه یک هدیه‌ خاص مثل انگشتر یا گردنبند و نظایر این است، بعنوان «چیله‌پایی» یا کادوی شب یلدا به خانه نوعروسان یا دختر نامزد کرده فرستاده می‌شود.

حلوا گردویی سوغات مخصوص ارومیه است و آذربایجان‌غربی به عنوان یکی از شهرهای تولید کننده حلوای محلی در کشور مشهور است که از مدتی مانده به شب چیلله از شهرهای دور و نزدیک فروشندگان و مصرف‌ کنندگان برای عرضه و مصرف حلوای شب یلدا به این شهر سفر می‌کنند، حلوای هویج و گردوی ارومیه در شب یلدا مصرف بالایی دارد و در بیشتر مناطق کشور نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.
زنان آذربایجان و روستاهای اطراف خودشان نوعی حلوای محلی نیز تهیه می‌کنند که «داش حالوا» نامیده می‌شود و خواهان آن به ویژه در بین کودکان زیاد است.در کنار خوراکی‌های شب چیله، پشمک، مغز گردو و بادام و فندق، کشمش و میلاخ که از انگور درست می‌شود، دوشاب و قره قوروت نیز در بین خوردنی‌ها در آذربایجان‌ علاقمندان زیادی دارد و به اعتقاد مردم استان زمستان شدت بیشتری در 40 روز اول دارد.


شبهای پاییز

آذربایجان شرقی

شب سرد


مش قوربانعلی و چیلله گئجه سی!

چیلله گئجه سی یئتیشدی یولدان
فامیل توکولوبدی ســـــاغ و صولدان
مش قوربانعلی دوشوبدی قولـدان
دورد اللی یئییر جویــــز - میلاخ دان!
آرواد گـــــوز آغـــــاردیـری قیـــراخ دان!!

 ***
سئفرایه ائدیبدی حمله شئر تک
تئز تئز یی ییری انار و پشمک
آجیللره هی ووروبدو پاتک
بئش قابی بوشالدیب اوسته - اوسته
تکجه سئچیری باداملا پوسته !

 ***
چون سینی ایچینده گلدی قارپیز
قوربان دئدی : گل بو سمته آی قیز!
قَش قَش یئدی قارپیزی آمانسیــــز
هیچ کیمسه آلانمادی الین نن
قارپیز سویی آخدی سققلین نن!

 ***
مجلس صاحابی سوسوب، قالیب واه!
گاهدان گولوری: دئییر ماشاللاه!
قلبینده دئییر ولی : آی آللاه!-
دورد اللی بوجور یئمه خ نه ایشدی؟
واه واه بو کیشی نه گورمه میشدی!

شب یلدا

مبارک

چیلله

سنتی

هندونه

چله



بیر کیمسه یه وئرمیری ماجالی
تئز تئز سویور آلما -پرتقالی
تا که گؤرور ائو صاحاب بو حالی
هی چئینیری هیسله دیل دوداقین:
آی قارنی شیشه بوجور قوناقین!

 ***
ازبس یئدی ، دالبادال چای ایشدی
قارقیش اوخی مقصده یتیشدی
تیخماق اثرین ده قارنی شیشدی
بیردن بیره ناله سی اوجالــدی
مجلس صاحابی خطایه قالدی!

***

آرواد دئدی : ای وای اؤلدی قوربان!
دور ماشینی فوری یاندیر اوغلان!
تا کـــــــــــــه آپـــــاراق مطبّه الآن
یئردن اونو قووزادی قوناقلار
آلدی بئلینه اوغول به ناچار

***
ایستیردی چیخا اتاق دان اوغلان
ائتدی الینن اشاره قوربان
گوردو آتاسی دئییر یاواشدان:
اوچ -دؤرد تیکه حالوا اولسا خوشدی
معده م دیه سن بیر آزجا بوشدی!!

اس ام اس ترکی
گول اوزونوز انار كیمی قیرمیزی ، گئجه نیز چیلله قارپیزی كیمی شیرین ، گولماغینیز پوسته كیمی داواملی و عمرونوز چیلله گئجه سی كیمی اوزون اولسون ...

******************************
بولودوز یاغار اولسون ، سولاریز آخار اولسون ، اوجاقیز یانار اولسون ، "چیلله گئجه نیز موبارك اولسون

******************************
بو گئجه آلمیشام چیلله قارپیزی سالمیشام چایدانا یاشیل یارپیزی هر زادیم وار فقط یوخدو سئوگیلیم آللاهیم سن یئتیر ، من سئون قیزی

******************************
اورگینیز یای كیمی ایستی اولسون ، قیشلارینیز سویوق اولسادا ، گونشسیز اولماسین شن گونلرینیز، چیلله گئجه لرینیزجه اوزون و چیلله گئجه نیز ، گؤزل گونلرجه موتلو اولسون

******************************
قیشین بوتون گئجه لری چیلله گئجه سی اولسادا؛ قیش قالمالی دئییل... چیلله نیز قوتلو

******************************
نئچه گون قالیر چیلله گئجه سینه؛ بیر دقیقه چوخ زامان باشقا گئجه لره گؤره؛ سن اولماسان منیم. بوتون گونلریم چیلله گئجه سیدیر...

******************************
اؤمرونوز مین چیلله گئجه سی؛ اورك لریز دنیز كیمی دورو؛ بو سویوق گئجه لرده؛ یادینیز اورگیمده هر زامان؛ چیلله گئجه نیز قوتلو

هندوانه

انار

چیلله

رسوم

میدان ساعت تبریز
مراسم بومی

بلندترین شب

قارین آغلیغین بختیوه؛ نارین قیرمیزلیغین اورییوه؛ قارپیزین شیرینلیقین عشقیوه؛ چیلله نین اوزونلوقون یاشاییشیوا آرزولاییرام

******************************
كدر لریوی یارپاقلارا تاپشیر؛ پاییزین سون یئلی آپارسین چیلله گئجه سی؛ اورگیوی سئویج لردن دولدور...

******************************
گل؛ چیلله گئجه سینده پاییزین مین رنگلیییندن قیشین یك رنگیسینه یئتیشه ك؛ چیلله گئجه نیز قوتلو

******************************
بو ایلین پاییزینین سون لحظه لرینده؛ آرزولارین یارپاقلارین گؤزل خیش-خیش لاری تك بوللو اولوب؛ گرچك اولسون... چیلله نیز قوتلو

******************************
اورك لریز دنیز كیمی دورو؛ سئوینجلریز چیلله كیمی اوزون اولسون؛ چیلله نیز قوتلو

******************************
اونودمایاق عمروموز اوقدر قیسسادیر كی بیر دقیقه چوخ اولماسی اوچون جشن توتوروق؛ چیلله نیز قوتلو

******************************
یئنه گلیب دی چیلله … یارا دئدیم كی دینله … قوی بیر اؤپوم من سنی … ووردی اوزومه سیلله! چیلله نیز قوتلو



مرتبط با : آذربایجان دوربین تبریز لینک * تورک سئسه لینک
برچسب ها : شب چله-شب یلدا-بلندترین شب سال-آذربایجان-مراسم سنتی-هندوانه-شعر ترکی-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : یکشنبه 30 آذر 1393
زمان : 08:00 ب.ظ
می توانید دیدگاه خود را بنویسید
ابهر.زنجان دوشنبه 6 بهمن 1393 11:08 ق.ظ
آره,کاش اون زمون بود.دوران کودکی. .....,چه خوشی ها و صفا و صمیمیت هایی بود.چه خوبی ها وزندگی ای بود.

شخده ده,گدن کورسی نین آستونا,یمیش گیردیکانو قویان کورسی نین اوستونه,بهوک ننه لر و بهوک دده لرده ناغیل دیلر,گچن زامانلاردان دانوشالار....آی یاپوشاااااار
تبریز قارتال پاسخ داد:
آره
ولی دا هیچ بیری قالمییپ! حیف...
تانیش دوشنبه 1 دی 1393 04:54 ب.ظ
یادش بخیر عجب روزهایی داشتیم

چیله های قدیم دور هم نشینی-کرسی-قارپیز-انار-چای-پشمک و گاها آجیل-صفا-صمیمیت-سادگی-راحتی-آرامش

اما چیله های امروزی بی روح-اینترنت-سیاست-اقتصاد-گرانی-عجله-کم خوابی و ....

هر روز بدتر از دیروز!
تبریز قارتال پاسخ داد:
آره واقعا الان همه چی مصنوعی و بی روح شده با فیس بوک و اس ام اس چله میکنند!
شب چله یکی از اصیل ترین مراسم ایران و بخصوص آذربایجانیهاست اما رفته رفته به باد فراموشی میرود!!!
محسن دوشنبه 1 دی 1393 03:29 ب.ظ
سلام
ایام سوگواری ماه صفر را تسلیت میگم...

همچنین شب چله مبارک باشد...
سلام
یاشا قارداشوم
ایام بخیر و روزهای خوبی را برایتان آرزومندم
تبریز قارتال پاسخ داد:
سلام
ممنونم تشکور سیزدن...
تورک دوشنبه 1 دی 1393 01:02 ق.ظ
قارتال قارداش سنی چیلله ی تبریک الیرم موبارک اولسون قارداش قارتال
قارتال چله یا همان چیلله اسم اصلی هست چله یا یلدا نیست اسم ان چیلله هست قارتال
چیلله مال آزربایجان تورکها است مال فارسها نیست چون آزربایجان زمستان هست سرد و برف دارد اما فارستان کویر است اصفهان و شیراز و یزد و کرمان و بوشهر و اهواز برف نه دیدن قارتال قارداش یاشا قارداش
گول اوزونو انار کیمی قیرمیزی، گئجه نیز چیلله قارپیزی کیمی شیرین ، گولما غینیز پوسته کیمی داوملی و عمرونوز چیلله سی کیمی اوزون اولسون
تبریز قارتال پاسخ داد:
سلام ممنونم مرسی تبریکلر...
چیلله یا همان بعدا با نام یلدا در همه فلات ایران بوده اما هندوانه و خونچا و کرسی نشستن بله مختص خطه آذربایجان بوده که بقول شما برف و سرمای زیاد داشته...
ساقول چوخ گوزل شعر...
یاشا قارداش...
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
:: تبریز مهد ورزش چوگان ایران
:: برف پاییزی در آذرماه 1396 تبریز
:: آغاز دراماتیک پیش روی تبریز 2018
:: امکانات منطقه گردشگری و پیست اسکی شاهداغ آذربایجان
:: محمد بی ریا شاعری محبوب از جنس آذربایجان
:: درباره تبریز و آذربایجان و اخبار About and News
:: دوربین تبریز لینک 76 ( سفر قره داغ - کلیبر )
:: دوربین تبریز لینک 75 ( سفر قره داغ - کلیبر )
:: پاییز هزار رنگ آذربایجان
:: کمر همت و زنگ خطر برای نابودی محیط زیست آذربایجان !
:: تخریب گورستان تاریخی پینه شلوار تبریز
:: English learning for the people of Tabriz
:: اوشاقلار ، شعر و داستان ترکی برای فرزندان آذربایجان
:: دوربین تبریز لینک 74 ( موزه مشاغل قدیمی بازار تبریز )
:: ایرج شهین باهر شهردار جدید کلانشهر تبریز
:: پدر جذامیان ،مرحوم دکتر محمدحسین مبین
:: شهروند لینک آذربایجانی 70 (عکاس خانم مونا آریانفرد داوودیان)
:: سلام به شهریار
:: فولکلور ترانه های آذربایجان
:: دوربین تبریز لینک 73 (شهرک زعفرانیه تبریز)
:: حكیم ملا محمد فضولی
:: عکس با لباس اصیل آذربایجان
:: دوربین تبریز لینک 72 ( سفر به زنوز و زیبایی های آن )
:: روستاهای تاریخی حماملو و اویلق و کرینگان ورزقان
:: افتتاح مرکز همایشهای بین المللی خاوران تبریز
:: پرفسور لطفی زاده ریاضیدان و دانشمند بزرگ آذربایجان
:: تبریز 2018 را مثل خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی باشیم
:: کویر قوم تپه آذربایجان
:: شهروند لینک آذربایجانی 69 (عکاس آقایان انصارین و عزیزی )
:: زیر پوست شهر تبریز ، "ژن" نامرغوب یا بی پولی


 

شارژ ایرانسل

فال حافظ