تبریز ویکی لینکلر - بزرگترین وبلاگ تبریز و آذربایجان

Təbriz və Azərbaycan üçün Blog İranda - Tabriz , Azerbaijan Region in Iran
نویسنده : تبریز قارتال دوشنبه 19 مرداد 1394, 01:30 ب.ظ
سقوط دارالسلطنه ایران

همانطورکه میدانید تبریز در دوره های بعد از پایتختی ایران و اواسط صفویان تبدیل به دارالسلطنه کشور شد. هر چند از اهمیت سیاسی و اجتماعی تبریز کاسته شد اما بازهم از نظر تحولات فرهنگی و اقتصادی و فعالیتهای مذهبی و مدنیت بازهم کانون تحولات ایران بشمار میرفت.
تبریز در دوره قاجار لقب تاریخی دارالسلطنه را گرفت و تمام ولیعهدهای سلسله قاجار در این شهر اقامت می‌گزیدند.

تبریز قدیم
در رویداد نهضت تنباکو شهر تبریز چون بسیاری دیگر از شهرهای ایران نقش ارزنده‌ای را ایفا کرد. تبریز در جنبش مشروطه نقشی مهم داشت و دلیری و فداکاری کسانی چون ستارخان سردار ملی، باقرخان سالار ملی، ثقه‌الاسلام، شیخ محمد خیابانی، علی مسیو، حسین‌خان باغبان به پیروزی جنبش و گرفتن مشروطه منجر شد.پس از سرکوب مشروطه توسط محمد علی شاه قاجار تمام حرکتهای مشروطه خواهانه در کشور خاموش شدند اما در تبریز و تنها در چند محله آن هنوز کسانی بودند که حاضر باشند تا پای جان از این دست آورد پاسداری کنند . ستارخان و پیروانش در محله امیر خیز شروع به مقاومت کردند و به تدریج چند محله دیگر نیز به آنها ملحق شدند.مقاومت آنها در مقابل نیروهای محمد علی شاه ، قزاقان و دیگر مدافعان استبداد ماهها ادامه داشت تا اینکه مجددا از گوشه و کنار کشور مردم به پا خواستند و مشروطه خواهان با فتح تهران به پیروزی رسیدند.در واقع باید گفت پیروزی مجدد مشروطه خواهان بر استبداد محمد علی شاهی در واقع ناشی از مقاومت تبریز بود .در ۱۳۲۴ فرقه دموکرات آذربایجان با حمایت شوروی سعی در برپائی حکومتی مستقل از دولت مرکزی ایران کرد و تبریز مرکز فعالیت این گروه بود.ولی با بیرون رفتن نیروهای شوروی فرقه نیز با شکست سختی روبرو شد.تبریز در نهضت ملی نفت نیز یکی از ارکان حرکت‌های آن زمان در سراسر کشور به شمار می‌رفت. در ۱۵ خرداد سال ۱۳۴۲ نیز بازاریان تبریز با بستن بازار و خطیبان تبریز باایراد سخنرانی‌های مهم و پخش شب نامه‌ها شرکت داشتند.

اما در دوره ننگین پهلوی بخاطر افکار نژادپرستانه و عوامانه و ترس از تجربه مردم تبریز در مبارزه با استبداد، تخریب و تضعیف تبریز و آذربایجان و نیز هویت زدایی آن سرعت بیشتر گرفت! تا جایی که همه نمادهای مدنیت و آزادی و پیشرفت و ظلم ستیزی تبریز تخریب و نمادها و افکار سلطنتی خود را جایگزین و شاهنشاهی خرافی و استبدادی و تجملگرایانه و غیرواقعی را در ذهن مردم و طرفداران گسترش دادند بطوریکه که هنوز هستند کسانی که آنها را باور و نماد میدانند!

لینک پست هویت زدایی تبریز و آذربایجان


تخریب آثار تاریخی تبریز وآذربایجان بدست رضاخان و بعد آن

[http://www.aparat.com/v/OiRbo]


حتی اگر بخواهیم مقایسه ای بین دوره قاجاری و پهلوی انجام دهیم اگر واقع بین و منطقی و علمی برخورد کنیم خواهیم دید اولین تکنولوژیها در دوره قاجاری وارد ایران شد و نیز لکه های ننگ استعمار و تکه تکه شدن ایران در دوره پهلوی بصورت مدرن بمراتب شدیدتر از قاجاری بود. طاغوت پهلوی به مدد چند جنگده و ماکت ظاهری دست ساخت شرق و غرب ادعای قدرت میکرد که در یک آن همه آنها با اراده اربابان از دست رفت!
بعد از قاجارها از یک طرف فرقه ها و توده ها و از یک طرف دولت رژیم طاغوت پهلوی و از طرفی دیگر شوروی سابق، تبریز را آنچنان فشردند که دارالسلطنه عملا سقوط و از آن چیزی باقی نماند.
قصد داریم در این مطلب، تصاویری مختصر از منبع مازگامئت درباره آن دوران قدیمی تبریز که چه بود و حالا اثری از آنها باقی نیست ارائه دهیم. شاید قبلا این تصاویر را دیده باشید اما اشاره مجدد و عبرت گیری از آن خالی از لطف نیست که چگونه تبریز و آذربایجان هویت تاریخی ایران اسلامی بخاطر افکار نژادپرستانه پهلوی دوره اول و دوم عملا مسیر سقوط طی کرد!

همه آثار و باغها و کاخها بدستور رژیم پهلوی تخریب شد در حالیکه عین همین آثار یعنی عالی قاپو و هشت بهشت در اصفهان با کلی جذب گردشگر مایه مباهات ایران شده است!

 حاشیه هایی از کاخ عالی قاپو تبریز - کاخ شمس العاره تبریز
عالی قاپو
همه این مجموعه ها بخاطر افکار مخرب نابود شدند!
آیا از تاریخ عبرت گرفته ایم؟!

تبریز دوره پهلوی

 شیرین فرهاد هشت بهشت - مجموعه کاخهای باغشمال تبریز
هشت بهشت
خیابان باغ ملک زاده تبریز تخریب شد!
باغهای قدیمی تبریز

من بعنوان نه یک تبریزی بلکه بعنوان یک ایرانی متعصب از این فجایع تاریخی و هویتی نخواهم گذشت و همواره در ذهن تبریزیها بصورت تصویری مه آلود از تاریخ باقی خواهند ماند اما مهم اینست که حال از گذشته عبرت گرفته و نگذاریم بیشتر از این میراث و هویت ما بر باد رفته و فقط یک قاب عکس گردند.
قابل توجه مسئولین که ارک علیشاه، ربع رشیدی، حسن پادشاه، مسجد کبود، موزه عصرآهن، باغ گلستان، بازار تاریخی، چرنداب، مقبره الشعرا و صدها آثار دیگر که فقط متعلق به یک تاریخ و یک تبریزی نیست بلکه میراث همه ایران و هر انسانی در جهان است.
در ادامه بهمراه تصاویر منبع مازگامئت به چکیده آنچه در دوره پهلوی آذربایجان شرقی گذشته اشاره میشود.



لینک پست خانه امیر کبیر در تبریز
لینک پست تبریز دارالسلطنه ایران
لینک پست کاخهای نابود شده تبریز
لینک پست گورستانهای تاریخی تبریز
لینک پست تبریز مرکز علمی ایران
لینک پست تبریز کل جهان



دوره پهلوی اول در استان آذربایجان شرقی

قیام شیخ محمد خیابانی
شیخ محمد خیابانى یكى از روحانیون برجسته تاریخ ایران است كه در برابر استبداد و استعمار تا بذل جان ایستادگى نمود.

آنچه كه تاریخ را در مقابل دوران زندگى سراسر مبارزه خیابانى به تحسین واداشته، این است كه على‏رغم كثرت دشمنان و قلت یاران، این روحانى، چون سدى مرصوص در برابر قراردادهاى ننگین وطن فروشى و اولتیماتوم‏هاى ابرقدرت‏هاى زمان خود (روس و انگلیس) پایدارى نموده و با ضربات كوبنده‏اى كه نشأت گرفته از ایمان و عشق به اسلام و ایران بود، استعمارگران را در تعقیب اهداف شومشان ناكام گذاشت. خیابانى در انقلاب مشروطیت، به زندگى سیاسى وارد شده و در زمانى كه قواى استبداد و ارتجاع محمدعلى شاه دور تا دور تبریز را محاصره كرده و مردم شهر را به جرم دفاع از مشروطیت و آزادى و كیان اسلام، هدف قرار داده بودند، تفنگ بر دوش، همراه آزادى‏خواهان مسلمان آذربایجان با نیروهاى استبداد و ضد مشروطه به جنگ برخاست.

روزنامه ها و کاخهای عالی قاپلو و باغشمال
تاریخ تبریز
حاشیه هایی از عالی قاپو - شمس العماره تبریز
شمس العماره تبریز

تبریز قدیم


وى علاوه بر دفاع مسلحانه، مسئولیت حفظ روحیه و تحریك مجاهدین را بعهده داشت و با خطابه‏هاى شیرین و مهیج روح تازه‏اى در كالبد مدافعان آزادى مى‏دمید. با اینكه شیخ در سنین جوانى بود به سبب اظهار لیاقت و شجاعت به عضویت انجمن ایالتى آذربایجان درآمد و زمانى كه محمدعلى شاه به منظور سركوبى آزادى خواهان و تثبیت نظام استبداد، از دولت فرانسه وام درخواست كرده بود، به پیشنهاد وى، تلگرافى از طرف انجمن تبریز به مجالس سنا و شوراى ملى فرانسه مخابره گردید كه: «در غیبت مجلس شوراى ملى ایران هیچگونه وامى را ملت ایران نخواهند پذیرفت».

بعد از شكست استبداد صغیر و فرار محمدعلى شاه، مجلس شوراى ملى مجددا افتتاح گردید و در دوره دوم مجلس خیابانى با اكثریت آراء به نمایندگى مردم آذربایجان انتخاب شد. وى از همان ابتدا در سال 1329 ه .ق دولت متجاوز روسیه از وضع آشفته ایران استفاده كرده و اولتیماتوم معروف خود را كه حاكى از تسلط رسمى روس‏ها بر شمال و تجزیه ایران بود به مجلس داد. با اینكه وثوق الدوله نمایندگان مجلس را براى موافقت با مفاد اولتیماتوم در فشار گذاشت ولى شیخ محمد خیابانى به عنوان وكیل ملت با سخنرانى آتشین خود در مجلس شوراى ملى خطاب به نمایندگان گفت:

«ارزش زندگى موقعى است كه انسان سربلند و شرافتمند زندگى كند وگرنه مرگ بهترین نعمت است بر انسانى كه نمى‏تواند به زیر بار ننگ وطن فروشى و خیانت برود».

به دنبال پیروزى بلشویكها در روسیه (1917 م)، قواى ارتش روس از ایران خارج گردیده و پس از شكست عثمانى‏ها در جنگ بین الملل اول، نیروهاى عثمانى نیز آذربایجان را تخلیه كردند.

در این زمان استعمارگر پیر انگلیس از فرصت استفاده كرد و بى سر و صدا قرارداد ننگین 1919 را كه تضمین كننده همه منافع ظالمانه امپراطورى بریتانیا بود بر دولت ایران تحمیل نمود.

کاخ عالی قاپو

پهلوی

جشنهای ملی

مقارن با این جریان سیاسى، انتخابات دوره چهارم مجلس برگزار گردید و على‏رغم توطئه، تهدید و تقلب دولت مركزى، خیابانى در تدارك تشكیل فراكسیونى در برابر قرارداد وطن فروشانه 1919 بودند كه نوكران اجانب براى جلوگیرى از این اقدام ملى، دو تن از افسران سوئدى را با یك دسته از مزدوران وطن فروش براى نابودى آزادى‏خواهان و ترور آنان مأمور ساختند.

اما قبل از اینكه نقشه وثوق الدوله به مرحله اجرا گذاشته شود، در 16 فرودین ماه 1299 ه .ش، قیام سراسرى مردم آذربایجان به رهبرى خیابانى با هدف اعتراض به قرارداد وطن فروشانه 1919 آغاز شد.

قیام شیخ محمد خیابانى همه شهرهاى آذربایجان را فرا گرفت و وى نام آزادستان را بر آذربایجان ایران نهاد.

لازم به ذكر است كه انتخاب این نام به جهت استفاده پان تركیستهاى قفقاز (حزب مساوات) از نام تاریخى آذربایجان بر منطقه ترك نشین قفقاز بوده كه شیخ با آگاهى از مقاصد توسعه طلبانه پان تركیستهاى عثمانى و قفقاز، بدین كار اقدام كرد.

در صبحگاه هجدهم فرودین 1299 ه .ش مردم تبریز به دستور شیخ محمد خیابانى، به شهربانى حمله كرده و آزادى‏خواهان را آزاد ساختند.

خیابانى، به حاكمان اجنبى و نمایندگان حكومت وثوق الدوله اخطار نمود كه تبریز را ترك كنند و با خروج آنها تبریز به دست آزادى‏خواهان افتاد و خیابانى مسئولیت اداره شهر را به عهده گرفت.

با گسترش قیام تبریز به دیگر شهرهاى آذربایجان، همه شهرها و بخش‏هاى استان، تحت حاكمیت خیابانى قرار گرفت.

بعد از سقوط دولت وثوق الدوله و فرار او به اروپا، مشیرالدوله از طرف احمد شاه به نخست وزیرى منصوب شد. وى مخبرالسلطنة حیله‏گر را بدون سرباز و سلاح به حكمرانى آذربایجان فرستاد.

مخبرالسلطنة از راه مذاكره با خیابانى، وارد شد و از او خواست كه دولت مركز را به رسمیت بشناسد و دست از شورش بردارد، ولى خیابانى دست رد بر سینه او زد و مخبرالسلطنة ریاكار كودتاى خزنده‏اى بر علیه قیام مردم تبریز طراحى نمود و با هماهنگى قزاق‏ها آنرا به مرحله اجرا درآورد. سرانجام در 22 شهریور 1299، زمانى كه نیروهاى خیابانى در قره‏جه داغ با اشرار امیر ارشد مشغول نبرد بودند و نیروى كمى در تبریز مانده بود، با یك شبه كودتا كه به وسیله قزاقان به فرماندهى مخبرالسلطنه انجام گرفت، عالى قاپو (ستاد قواى شیخ) را تسخیر كرده و خانه خیابانى را غارت نمودند. سپس شیخ را به شهادت رساندند و بدین ترتیب مشعل بزرگ آزادى ایران خاموش گردیده و مسیر كودتاى اسفند 1299 عوامل انگلیس (سید ضیاء و رضاخان) هموار شد.

میدان قدیمی شهر

سلطنتی

قانون اتحاد شكل لباس

با توجه به موقعیت جغرافیایى و نقش موثر آذربایجان و تبریز در نهضت مشروطه، روحانیون این منطقه زودتر از سایر نقاط وارد درگیریهاى سیاسى ـ اجتماعى شدند و بسیارى از آنها پس از پى بردن به ماهیت مشروطه طلبان، از امور سیاسى ـ اجتماعى كنار كشیدند. این انزوا به مفهوم بى اعتنایى و بى تفاوتى همه روحانیون آذربایجان به سرنوشت مردم نبود، بلكه چهره‏هاى برجسته روحانیت این دیار همچون آیت الله میرزا صادق تبریزى و سید ابوالحسن انگجى همزمان با قدرت یابى رضاخان، ماهیت ضد دینى او را افشا كردند و پس از سلطنت او نیز با اقدامات ضد اسلامى دست گماشتگان رژیم به مقابله برخاستند.

از ابتداى سال 1308 قانون تغییر لباس به مرحله اجرا درآمد و مردم با مراجعه به منازل روحانیون به كسب تكلیف در این باره پرداختند وقانون اتحاد شكل شامل طلاب نیز شد. یكى از روحانیون خوى در نامه‏اى به میرزا صادق‏آقا از رهبران مبارزه علیه رضاخان در تبریز چنین نوشت: «بسم‏ا... تعالى و له‏الحمد. حضور باهرانور مبارك حضرت مستطاب آیه‏ا... آقا میرزا صادق دامة افاضاته (خط خوردگى) خاك نكبت بر سر و لباس مذلت در بر كرده یا لها من مصیبته ما اعظمها على المسلمین، خانه دین خراب، جگر عالم كباب شود. از استماع این خبر اهالى... فعلاً جز از گریه و عزادارى چاره نمى‏دانند و هر ساعت منتظر صدور تكلیف شرعى از ناحیه آن وجود مقدس هستند.»

اما به هر ترتیب نهضت روحانیون آذربایجان سریعا سركوب شد كه علت آن هم عدم حمایت همه جانبه مردم از آنان بود و حتى گفته شده كه به هنگام هجوم پلیس به خانه میرزا صادق آقا، مردم از ترس جانشان از ایشان اعلام بیزارى و تنفر جستند. پس از دستگیرى، میرزا صادق آقا به سنندج و آیت الله انگجى به سمنان تبعید شدند. گروه دیگرى از روحانیون درگیر در این نهضت نیز به اطراف اردبیل تبعید شدند و گروهى فرار كرده و مخفى شدند.

البته در این زمان علمایى مانند حاج میرزا خلیل آقا مجتهد كه از علماى نجف از جمله آخوند خراسانى اجازه اجتهاد داشت، نیز در تبریز حضور داشت. ایشان معتقد بود كه علما باید فقط به امور روحانى اشتغال ورزیده و جز در مواقع ضرورى در امور سیاسى دخالت نكنند. آنچه وى را به دین اعتقاد كشانده بود همانگونه كه خود بیان داشته، تجربیات دوران مشروطه و چگونگى رفتار مردم با پدرش (میرزا حسن آقا مجتهد) و سایر روحانیون مانند شیخ فضل الله نورى و شیخ محمد خیابانى بود.

واقعه كشف حجاب

همزمان با بازگشت رضاشاه از تركیه و دستور كشف حجاب در سال 1314 به تمامى كشور، مردم متدین آذربایجان كه متوجه نقشه خائنانه رضاشاه شده بودند به خاطر داشتن تعصب نسبت به نوامیس خود براى ایفاى وظیفه خود در مقابل این بى‏شرمى آشكار، به منزل علما و روحانیون شهر پناه برده و از آنان كسب تكلیف كردند.

رژیم كه متوجه خطر شده بود با كمال شقاوت و بى‏رحمى به سركوب مردم و علما پرداخت ولى على‏رغم این تمهیدات، مقاومت‏هاى مردمى حتى در سطح مأموران، در برابر این قانون ادامه داشت، به یك گزارش در این زمینه توجه مى‏كنیم:

[استاندارى آذربایجان شرقى به ریاست وزراء، 19 بهمن 1316]

محرمانه وزارت داخله، استاندارى آذربایجان شرقى،شماره: 953

مستقیم تاریخ: 19/11/1316

باغ حاجی فرخ موثق الملک
باغشمال تبریز

باغ جناب حاجی نظالم الدوله
تبریز قدیم

باغهای دیگر
عالی قاپو

باغ رفیع الدوله تبریز


ریاست وزراء ـ چند ماه قبل گزارش محرمانه به عرض رساندم كه در بعضى از شهرها و قصبات و قراء آذربایجان نهضت نسوان به خوبى پیشرفت ننموده و استدعا كرده بودم كه به مامورین شهربانى و امنیه دستورهاى موكدى صادر فرمایند. در نتیجه توجهات مبذوله و دستورهایى كه از ادارات مذكور به مامورین خودشان داده شده و مراقبت مستمرى كه بنده حسب الوظیفه در این راه نموده و مى‏نمایم، این موضوع به خوبى پیشرفت نموده و از همه جا اخبار خوب مى‏رسد و اگر دو سه نقطه تا به حال مانده باشد تا اول سال نو به كلى خاتمه خواهد یافت. لكن موضوعى كه باید به عرض برسانم این است كه متاسفانه مامورین دولتى در تبریز و سایر نقاط آن طورى كه باید و شاید اظهار علاقه به این موضوع مهم اجتماعى نمى‏نمایند.

مثلاً در جشن 17 دى كه اختصاص به این امر دارد و طرف توجه ذات مقدس ملوكانه است، با وجود دعوت اداره معارف و تاكیدات استاندارى باز غالب رؤساى ادارات دولتى به عذرهاى غیرموجه حاضر نشده و یا در صورت حضور تنها آمده بودند و در بسیارى از شهرها به طورى كه گزارشهاى محرمانه رسیده همین وضعیت بوده است.

بدیهى است كه وقتى اهالى و تجار و اصناف متعصب اینجا این رفتار را از رؤساى ادارات دولتى ببینند، آنها هم سست شده و اگر یك دفعه حاضر شوند دفعات دیگر شانه خالى مى‏كنند.

به طور كلى رؤساى ادارات دولتى در اینجا كمتر جنبه اجتماعى دارند و غالبا از حضور در محافل و مجالس سخنرانیها و نمایشهاى اخلاقى كه انجمن ادبى و كاركنان معارف تشكیل مى‏دهند و در كلوب و غیره كه وسیله معاشرت تماس با اهالى و تربیت و تشویق آنها است خوددارى دارند و هر قدر بنده راهنمایى و دلالت مى‏كنم و تاكید مى‏نمایم مفید فایده نمى‏شود ... .

استاندار آذربایجان شرقى [امضاء]: كاظمى

[حاشیه]: بخشنامه به وزارتخانه‏ ها داده شود كه به مأمورین خود در آذربایجان شرقى دستور دهند حضور در اینگونه مجالس از وظایف مأمورین است. هر كدام حضور نیابند منفصل و از خدمت دولت محروم خواهد بود. رونوشت براى اطلاع استاندار فرستاده شود. 28/11/16 به هر حال قانون كشف حجاب تا پایان حكومت رضاشاه در شهریور 1320 ه .ش ادامه داشت و با سقوط رضاشاه، زنان مسلمان و شجاع آذربایجان توانستند با حجاب دلخواه در صحنه حاضر شوند و مجالس روضه‏خوانى و ذكر مصیبت خامس آل عبا علیه‏السلام نیز برقرار گردید.

از مجموعه کاخ های باغشمال تبریز
باغ شمال

دوره پهلوی دوم در استان آذربایجان شرقی


حزب دمكرات آذربایجان
پس از پایان جنگ جهانى دوم، شوروى ناچار بود بر طبق تعهداتى كه در جریان كنفرانس سران سه كشور (متفقین) در تهران پذیرفته بود، قواى خود را از آذربایجان خارج كند، لكن به پیروى از سیاست استعمارى پطر كبیر و آرزوى دست یافتن به منابع عظیم نفتى و موقعیت استراتژیكى ایران و در نتیجه تسلط یافتن بر این كشور و سوریه و لبنان و آرزوى بسط كمونیسم در آسیا، به فكر افتاد تا قبل از تخلیه ایران، جاى پایى را براى خود فراهم كند و ضمن اعمال فشار به دولت ایران براى گرفتن امتیازهاى سیاسى و اقتصادى، مقدمات انضمام آذربایجان را به خاك خود فراهم سازد. در همین راستا، از سال 1320 تا نیمه دوم سال 1324، شاخه حزب توده با پشتیبانى مسلحانه قواى شوروى در آذربایجان فعالیت كرده و زمینه را براى سلطه دراز مدت كمونیست‏ها فراهم نمود.

اما این حزب به علت آشكار شدن وابستگى آن به شوروى و ترویج مرام كمونیستى (با پوشش‏هاى فریبنده)، و مقابله علما آگاه و شخصیت‏هاى مردمى و وطن‏خواه با آن و همچنین مخالفت‏ها و رقابت‏هاى انگلیس و آمریكا، موانع و محدودیت‏هاى زیادى در مقابل پیشرفت آن ایجاد گردید.

این وضعیت ایجاب مى‏كرد كه مانور سیاسى تازه‏اى به كار گرفته شود و عوامل و اشخاص جدیدى به میدان وارد شوند.

در این هنگام پیشه‏ورى كه اعتبار نامه‏اش در مجلس چهاردهم لغو و روزنامه‏اش توقیف شده بود، روز سوم شهریور 1324 ه .ش وارد تبریز شد و در دنباله مكاتبات خصوصى سابق كه با میرزا على شبسترى داشت و طبق تعلیماتى كه قبلاً در كشور بیگانه اخذ كرده بود، با همكارى صادق پادگان، اساس فرقه یا حزب دمكرات آذربایجان را طرح و روز دوازدهم شهریور 1324 ه .ش بیانیه معروف فرقه را صادر كرد.


باغ خیابان ملک زاده تبریز

خیابان قدیمی تبریز

باغ تبریز

نظام الدوله

این بیانیه در 12 ماده تنظیم و مطالعه آن در وهله نخست براى آنانى كه طالب اصلاحات بودند امید برانگیز بود، ولى آزادى خواهان واقعى چون ماده یك و چهار آن را تفسیر كردند، دریافتند چه نقشه شومى براى محو آذربایجان كه جزء لاینفك ایران و در حقیقت تاج سر كشور، و جان ایران است، كشیده شده است.

حمله فدائیان فرقه دموكرات به پادگان‏هاى نظامى از روز 24 آبان ماه 1324 شروع شد و با تصرف میانه به دست دموكراتها بسیارى از مطلعین متوجه شدند كه این عمل غیر از تظاهرات عادى بوده و در حقیقت قیامى علیه دولت مركزى است.

در این هنگام براى تقویت پادگان‏هاى آذربایجان ستونى از مركز اعزام شد و تا قزوین رفت، ولى با رفتن ستون به آذربایجان موافقت نشد و ستون مزبور در روز 23 آذرماه یعنى دو روز پس از سقوط تبریز به مركز مراجعت كرد.

بعد از اعلام رسمى خود مختارى آذربایجان، عملیات جنگ روانى دمكراتها براى تخریب روحیه افسران و افراد نظامى، ژاندارمها و پاسبان‏ها شدت پیدا كرد و مرزهاى شمالى براى تردد آزادانه اتباع بیگانه باز نگهداشته شد.

افراد پاسگاه‏ها و مراكز نظامى دور دست از ترس جان و یا از شدت گرسنگى فرار كرده و به تبریز آمدند. افراد مسلح فرقه دموكرات در همه جا فعال ما یشاء بوده و مخالفت و اعتراض به آنها، كشته شدن یا حبس بى‏چون و چرا را در پى داشت.

بدینسان در تاریخ 22 آذرماه، پادگان تبریز تسلیم گردید و به دنبال آن مراكز نظامى و انتظامى سراب، عجب شیر، اهر، میانه، زنجان، مراغه بعد از مدتى مقاومت به دست دمكراتها افتادند.

در روز 21 آذر 1324 ه .ش حكومت خودمختار آذربایجان به ریاست پیشه‏ورى در تبریز تشكیل شد. دولت ایران براى اعمال حاكمیت خود بر آذربایجان كه بدون تخلیه نیروهاى شوروى از كشور امكان پذیر نبود، به سازمان ملل متحد شكایت كرد، ولى به سبب وتوى شوروى به آن ترتیب اثر داده نشد.

مراسم و جشن های عالی قاپو
aliqapu

قاجاری

تبریزیها

در مقابل این حوادث، اقدامهاى سیاسى جدیدى آغاز شد و قوام السلطنه به نخست وزیرى انتخاب و در رأس هیئتى در 28 بهمن 1324 ه .ش عازم مسكو گردید و در پى مذاكراتى كه با رهبران شوروى به عمل آورد موافقت شد كه راجع به نفت شمال قراردادى بسته شود و مسئله آذربایجان نیز به شكل مسالمت آمیز حل شود.

قرارداد نفت در 15 فروردین 1325 ه .ش در تهران به امضا رسید، ولى تصویب آن موكول به تصویب مجلس شوراى ملى شد گرچه بعدها در مجلس به تصویب نرسید. نیروهاى اشغالگر پس از امضاى قرارداد مذكور و در اثر اقدامات ایران در سازمان ملل متحد، ایالت شمالى ایران را در اردیبهشت 1325 ه .ش تخلیه كردند.

براى حل مسئله آذربایجان، از اردیبهشت تا شهریور 1325 ه .ش مذاكره در تهران و تبریز با فرقه دمكرات صورت گرفت و با وجود تمام مساعى دولت، بى‏نتیجه ماند، زیرا حكومت پوشالى تقاضاى جدایى آذربایجان را از خاك ایران مى‏كرد. در هنگامى كه مذاكره به عمل مى‏آمد، دولت متوجه شد كه پیوسته بر تعداد مهاجران و افراد مشكوك در آذربایجان افزوده مى‏شود و سلاح و مهمات تازه به آنجا مى‏رسد و از سوى فرقه دمكرات دسته‏هاى مسلح به قصد تصرف به گیلان و كردستان اعزام مى‏شود.

از این رو در دهم شهریور 1325 ه .ش در یك جلسه سرى، شاه به دولت و ستاد ارتش دستور قطعى براى اعزام نیرو به آذربایجان و سركوب اشرار را صادر كرد.

روز 15 آذر 1325 ه .ش قواى نظامى به سوى میانه رهسپار و روز 20 آذر پس از دو روز جنگ سخت در هواى سرد نواحى صعب العبور قافلان كوه، نخستین واحد ارتش وارد میانه شد. روز 21 آذر، شش ستون موتوریزه به سوى تبریز، مراغه، سراب، آستارا، رضاییه و رشت به حركت درآمد.

اولین واحدهاى ارتش روز 22 آذر به تبریز وارد شدند، در همان حال مردمى كه از باسمنج به استقبال ستون آمده بودند، به كمك عده‏اى از میهن‏پرستان، متجاسران را خلع سلاح و انتظامات شهر را در اختیار داشتند، و فقط چند مركز مقاومت باقى مانده بود كه با ورود ستون سركوب گردید.

عده‏اى از روساى فرقه از جمله پیشه‏ورى، غلام یحیى و دیگران سریعا خود را به مرز رسانده از طریق جلفا از كشور خارج و به شوروى پناهنده شدند. به هر صورت فرقه دموكرات با تركیب ناهماهنگ یاد شده به مدت بیش از یكسال به روش استالین قدرت نمایى كرد.

در این مدت چند طریقه استراتژیك بكار گرفته شد كه از جمله آنها یكى اعمال حاكمیت دیكتاتورى كمونیستى و كنترل شدید مردم و تبلیغات تفرقه افكنانه و تجزیه طلبانه و دیگرى انجام تعجیلى اصلاحات اجتماعى و عمران و آبادى شهرها بود كه هیچ یك از این راهبردها نتوانست نظر مردم را نسبت به فرقه تغییر دهد.

دوره پهلوی

tabriz

دارالسلطنه تبریز

علما آذربایجان نیز بدون پشتیبانى دیگران، مقاصد فرقه دموكرات و حكومت پیشه‏ورى را براى مردم بیان نموده كه در این راه بیش از همه آزار و شكنجه دیدند و مشهور است كه مرحوم ناصرزاده را از طرف سر در چاه آویزان كردند كه علیه دموكرات‏ها حرفى نزند اما ایشان تسلیم نشد.

در دوران حكومت یكساله پیشه‏ورى و فرقه دموكرات آذربایجان كه از 21 آذر 1324 تا آذر 1325 ادامه داشت آنان از كشتن و زجر و تبعید و توقیف و مصادره اموال مردم ابایى نداشتند و بى‏رحمانه هر مخالفى را كه در سر راه خود مى‏دیدند به قتل مى‏رسانیدند. مطابق شواهد موجود، در نتیجه فعالیت‏هاى مسلحانه آنان و قیام علیه دولت مركزى، قریب 12500 نفر از مردم مقتول و مفقود گردیدند.

قیام پانزده خرداد

بعد از فوت مرحوم آیت الله بروجردى، رژیم شاه كه احساس مى‏كرد روحانیت شیعه براى مقابله با رژیم ناتوان شده است، اقدام به تصویب لوایح ضد دینى خود نمود. در این راستا مسأله انجمن‏هاى ایالتى و ولایتى پیش آمد و علما و خصوصا امام راحل كه آن را در جهت مقابله با اسلام و مذهب دیدند با قاطعیت كامل وارد مبارزه شدند و رژیم كه تاب مقاومت نداشت اقدام به الغاى این مصوّبه نمود.

در حركت بعدى، رژیم اصول انقلاب سفید را اعلام نمود و شاه در مقابل حركت روحانیت اقدام به تهدید و ارعاب آنان كرد.

به دنبال اعلام عزاى عمومى از طرف حضرت امام در نوروز 1342، بیشتر شهرهاى ایران به حالت فوق العاده‏اى درآمد.

در همین روزها اعلامیه‏اى از حضرت امام در مدرسه طالبیه تبریز بر دیوار نصب گردید. مأمورین شهربانى كه سخت مراقب اوضاع بودند به درون مدرسه ریخته و خواستند اعلامیه امام را پاره كنند كه با مقاومت شدید طلاّب مدرسه روبرو شدند. طلاب دلاور و مبارز با مأمورین درگیر شدند و زد و خورد شدید و خونینى بین آنها درگرفت.

طلاب كه سلاحى نداشتند با آجر و سنگ، و مأمورین با اسلحه سرد و گرم به جان آنها افتادند و سرانجام تعدادى از طلاب بى‏دفاع مورد هجوم وحشیانه مأمورین شهربانى و ساواك قرار گرفته و مجروح شدند.

دامنه تهاجم به بازار كشیده شد و مردم كه به مناسبت شهادت امام صادق علیه‏السلام در مسجد قزّلى جمع شده بودند و با شنیدن سر و صداى حمله مأمورین، از مسجد بیرون آمده بودند، مورد حمله و هجوم وحشیانه مأمورین رژیم قرار گرفتند.

آنها بدون هیچ ترحّمى به جان مردم افتادند و مردم بى‏پناه بدون ترس و با شهامتى كم نظیر، به دفاع از خود پرداختند. در این میان یكى از مردم شجاع سنگى پرتاب كرد كه به یكى از مأموران شهردارى برخورد كرد و در اثر آن مأمور شهربانى كشته شد.

در نهایت با مجروح شدن چندین نفر از مردم بى‏دفاع و دستگیرى عدّه‏اى دیگر اوضاع كم كم به حالت عادى برگشت و چون روز تعطیلى بود، مردم به خانه‏هایشان برگشتند و شهر در سكوتى سنگین فرو رفت.

اما جریان مبارزه ادامه داشت تا آنكه در روز پانزده خرداد با شنیدن خبر دستگیرى حضرت امام، تبریز یكپارچه پر از خشم و اعتراض شد، بازار و مغازه‏ها در سطح شهر به حالت تعطیلى درآمد و مردم سراسیمه به خیابان‏ها ریختند تا پشتیبانى قاطع خود را نسبت به امام و خشم و نفرتشان را نسبت به نظام حاكم با فریادها و شعارهاى كوبنده ابراز نمایند.

مأمورین رژیم كه سخت هراسان شده بودند سعى كردند با تشكیل جلسه‏اى از روحانیون و تجار بخواهند تا به خواسته‏هاى آنان تن دهند كه موفقیتى برایشان حاصل نشد و بازار تعطیل گردید و این تعطیلى حدود ده روز ادامه یافت.

چند روز بعد از حادثه 15 خرداد، ده نفر از علماى تبریز به نمایندگى از جامعه روحانیت شهر به تهران رفتند كه با برخورد ساواك روبرو شدند و اغلب آنان را به تبریز برگردانده و تعدادى از آنان نیز دستگیر شدند.

دسته بندی : تبریز , * میراث،تاریخ،صنایع دستی آذربایجان ,
برچسب ها : تبریز دوره پهلوی , کاخهای باغشمال , تبریز قدیم , باغهای قدیمی شهر , مراسم و جشنهای سلطنتی , عالی قاپو , هشت بهشت ,



» درباره تبریز و آذربایجان و اخبار About and News ( جمعه 16 اسفند 1398 )
» ویروس کرونا تهدیدی در ایران ( جمعه 9 اسفند 1398 )
» نقاش و نگارگر استاد علی اصغر پتگر ( جمعه 25 بهمن 1398 )
» زینب پاشا بانوی رابین هود ایران ( جمعه 18 بهمن 1398 )
» خانه زیبا که به هتل بوتیک در تبریز تبدیل می‌شود ( یکشنبه 6 بهمن 1398 )
» بنیس شبستر ، روستای دانشگاهی بدون بیکار و بی سواد ( چهارشنبه 25 دی 1398 )
» برف زمستانی 1398 تبریز ( جمعه 20 دی 1398 )
» اردبیل؛ سرزمین چشمه‌های بهشتی آذربایجان ( یکشنبه 15 دی 1398 )
» مشکلات صنعت کفش چرم دستدوز تبریز ( پنجشنبه 5 دی 1398 )
» شب خاطره ها چیلله گئجه‌سی ( شنبه 30 آذر 1398 )
» خلیل بحران طنز پرداز ( چهارشنبه 20 آذر 1398 )
» شهر شکی جمهوری آذربایجان ( یکشنبه 10 آذر 1398 )
» پاکبان و جدال با فاضلاب برای یک لقمه نان حلال ( دوشنبه 4 آذر 1398 )
» دوربین تبریز لینک 80 ( گردشی در اطراف بیلانکوه ) ( جمعه 24 آبان 1398 )
» پارک باغ‌شهر تبریز ( دوشنبه 13 آبان 1398 )
» مسجد حسن پاشا در انتظار احیا ( جمعه 3 آبان 1398 )
» شهر گمشده اوجان آذربایجان در راه احیا ( جمعه 26 مهر 1398 )
» عشایر شاهسون آذربایجان از اصالت تا زندگی شیرین ( سه شنبه 16 مهر 1398 )
» مصاحبه مینا خلیل‌ زاده فتحی برنده جایزه هوانوردی آمریکا ( چهارشنبه 10 مهر 1398 )
» چهار پروژه و نابودی چهار اثر تاریخی تبریز ( جمعه 5 مهر 1398 )
» زووفان حیوانات تبریز ( دوشنبه 25 شهریور 1398 )
» تصاویر محمدحسن‌میرزا قاجار در دارالحکومه تبریز ( پنجشنبه 21 شهریور 1398 )
» دلیرمردی که سوختن ارسباران را برنتابید ( دوشنبه 11 شهریور 1398 )
» حوادث اشغال تبریز توسط ارتش سرخ در شهریور ۱۳۲۰ ( دوشنبه 4 شهریور 1398 )
» شهروند لینک آذربایجانی 78 ( مهری نژاد ) ( سه شنبه 29 مرداد 1398 )
» سرگذشت دراماتیک امپراتوران مدرسه‌سازی مردانی آذر ( شنبه 19 مرداد 1398 )
» ضرورت احیا هتل قدیمی گراند و محله پاساژ تبریز ( جمعه 11 مرداد 1398 )
» ساعت به وقت گدایی در شهر بدون گدا تبریز ( دوشنبه 31 تیر 1398 )
» شهروند لینک آذربایجانی 77 ( آراز نویدی ) ( جمعه 21 تیر 1398 )
» چهارمین جشنواره خلاقیت و نوآوری تبریز ( پنجشنبه 13 تیر 1398 )
موضوعات

لینکستان

» سازمان گردشگری شهرداری تبریز Tourism Development Organization of Tabriz Municipality
» گردشگری آذربایجان شرقی - تبریز توریست
» آپارات کارتونهای آذربایجانی
» وبلاگ کلیبر سیتی (پریسا)
» وبسایت تبریز دانلود (هادی)
» آنایوردوم خطبه سرا
» آذربایجان و پیرامون (عبدالحسین)
» وبلاگ بایرام (بیانی)
» وبلاگ جانیم آزربایجان(elçi bəy)
» وبلاگ مازگامت
» یئنی قاپی
» سایت ادبیات ترکی ایشیق
» شهرمن تبریز (یاشار)
» وبلاگ باخیش(شادی)
» وبلاگ سهند ما (محسن)
» خاطیره لر دوراغی (حسین واحدی)
» صنم در اوج (سجاد)
» وبلاگ اشعار ترکی آذری و فارسی
» یوردوم ملکان
» وبلاگ تبریز شهر اولین ها (سعید)
» سهند توپراقی(جواد نجات)
» املاک قربانی (اسپیران)
» وبلاگ ینگی اسپیران (محمد)
» آنــــا یــوردوم تــبریــز(عبدا.. رضوی)
» وبلاگ کشاورزی آمقانی اسکو(شوکتی)
» وبلاگ گوگان
» ....................................
» وبلاگ اخبار اردبیل (فرزاد)
» وبلاگ شهریمیز اورمو
» دئیه لر(دیگاله)-اورمیه
» وبلاگ مشگین شهر (میلاد)
» وبلاگ چشمه های بهشتی آرتاویل
» پروژه های عمرانی ایران
» وبسایت مشهد امروز (اشکان)
» مشهد شهر بهشت (امیرحسین)
» وبلاگ شهر خرم آباد
» وبلاگ هورامان
» وبلاگ برازجان (بوشهر)
» وبلاگ آموزش رانندگی
» هواشناسی ایرما
» ......................................
» وبلاگ گالری تراکتور
» وبسایت گسترش فولاد تبریز
» وبسایت باشگاه ماشین سازی تبریز
» وبسایت رسمی باشگاه تراکتورسازی
» لینک پیش فرض دوم
» لینک پیش فرض اول
» لیست لینک ها

آمار بازدید


کل بازدید ها :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل مطالب :
آخرین بروز رسانی :

تبریز دیجی لینکلر

تلگرام تبریز ویکی لینکلر

 اینستاگرام تبریز ویکی لینکلر

 آپارات شبکه سهند

آپارات سهند موزیک

آپارات سهند کارتون

آشپزی آذربایجان

تبریز 2018

فیسبوک

لنزور

آذربایجان نیوز

توریسم و گردشگری

سوغات و صنایع دستی

هواشناسی آذربایجان

اصالت و رسوم آذربایجان

مشاهیر

اولین های تبریز

ترکی آذربایجانی

تاریخ باستان

درباره ما


مجموعه تبریز ویکی لینکلر
Tabriz WikiLinks
آغاز وبلاگ در آذر ماه 1391
*******************

وبلاگ تبریز ویکی لینکلر
Tabrizlinks.mihanblog.com

وبلاگ تبریز دیجی لینکلر
Tabrizdigilinks.mihanblog.com

اینستاگرام تبریز ویکی لینکلر
Instagram.com/tabrizlinks

فیس بوک تبریز ویکی لینکلر
Facebook.com/tabrizlinks

شبکه ویدیویی نماشا تبریز لینک
Namasha.com/tabrizlinks

آپارات ویدیویی شبکه سهند
Aparat.com/sahandtv

آپارات ویدیویی سهند موزیک
Aparat.com/sahandmusic

آپارات ویدیویی سهند کارتون
Aparat.com/sahandcartoon

آپارات ویدیویی آشپزی آذربایجان
Aparat.com/sahandchef

آپارات ویدیویی بازنشر تبریز 2018
Aparat.com/tabriz_2018

کانال یوتیوب ویدیویی
youtube.com/tabrizlinks

گالری لنزور تبریز ویکی لینکلر
Lenzor.com/tabrizlinks

تلگرام تبریز ویکی لینکلر
https://t.me/tabrizlinks
@tabrizlinks


ایجاد کننده وبلاگ : تبریز قارتال


    گوگل

    ویکی پدیا

    کتاب ترکی

    دیکشنری زبان ترکی

    دایره المعارف مجازی

    دریاچه ارومیه

    مستمندان تبریز

    استخدامی

    تبریز سرچ

    دیوار تبریز

    رقص آذری

    زنجان توریسم

    تبریز مدرن

    tripadvisor

    تراکتور لینک

    آمار و داده های تبریز

    نصرنیوز

    خبرگزاری شهریار

    آخار آذ

    آناج

    آذرقلم

    دورنا نیوز

    میراث فرهنگی آذربایجان

    صدا و سیمای مرکز استان آذربایجانشرقی

    استانداری آذربایجان شرقی


شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic