تبریز ویکی لینکلر

 
معضل حاشیه نشینی تبریز ، علل و راهکارها
نظرات |

با حاشیه سازی چه کنیم؟


کلانشهر تبریز، روی خط گسل بسیار خطرناک که با معضل روزافزون حاشیه نشینی روبروست
.

چند نکته و سوال تبریز ویکی لینکلر درباره حاشیه های تبریز:
- چرا شهرداری و دیگر ارگانهای تبریز، برنامه های آموزشی برای اهالی مناطق روی گسل و حاشیه ها ندارند؟
در حالیکه هر لحظه ممکن است با فاجعه زلزله یا هر بلایی دیگر در تبریز روبرو شویم و از طرفی امداد رسانی به مناطق حاشیه ای سخت خواهد بود، بهتر نیست اهالی را حداقل آموزشهای همگانی و امداد اولیه داده شوند تا مواقع بحران خود مردم کارهای نجات را انجام دهند؟
بهتر نیست مسائل فرهنگی ، شهری ، اجتماعی به اهالی کم برخوردار حداقل توسط بروشورها ، بنرها و اعزام مربیان تخصصی آموزش داده شود؟

- ما میتوانیم بجای ساخت خانه های سست و اسکان حاشیه نشینها در این خانه ها و تکرار خطا، از تکنولوژی های روز دنیا مثل سازه های سبک و مقاوم ژاپن و یا خیلی ساده تر از آن از کانکسهای شیک و کم هزینه در مناطق گسل و حاشیه بهره ببریم، که با کمترین تلفات در مواقع بحران مواجه شده و نیز زیبایی را به مناطق حاشیه کمی تاثیر دهیم.

- کار مدیران ما از ریشه غلط بوده و هست!  بجای جلوگیری از ساخت و ساز غیرمجاز و حاشیه باید همه این مناطق حاشیه بخصوص در حریم عینالی تبریز، باید فضای سبز و پارک گسترده ساخته میشد که چنین نشده است!


امیدواریم تا دیر نشده ، بخود بیاییم زیرا جان افراد زیادی تا صدها هزار نفر در زاغه نشینی و حاشیه در تهدید جدی است.

شهرداری تبریز


حاشیه نشینی در ایران بعد از اصلاحات ارضی (كه ناشی از ترس آمریكا از وقوع انقلابهای دهقانی بود)مطرح شد و با برنامه ریزیهای مبتنی بر الگوی سرمایه داری حاصل از ذهن برنامه ریزان غربگرا،(كه توجه به عدالت اجتماعی را ناقض آرمانهای توسعه میدانستند) شدت یافت و الان به بحرانی جهت ایجاد مشكل در شهرها مبدل شده ،بحرانی كه ریشه بخش عمده مخاطرات اخلاقی و اجتماعی شهرهاست .
بحرانی كه اگر نگرشی درست بر ما غالب شود و از نگاه به عنوان تهدید ،به نگاه به عنوان فرصت مبدل شود آنگاه كلید حل آن را در دستان خود حاشیه نشینان میبینیم و صد البته باید حمایتی كه سالها از آنان به ناحق دریغ شده بود را روا داشت ،و با نگاهی مبتنی بر كرامت انسانی توانائیهای آنان را درمدیریت و بهسازی محل سكونتشان بارور ساخت و البته قطعاً نباید از نظر دور داشت كه ایجاد اشتغال و افزایش میانگین درآمدی در مبادی مهاجرت و كنترل نرخ رو به تزاید مسكن شهری میتواند كنترل كننده رشد این مناطق باشد.


یوسف آباد تبریز


در ذهن پژوهشگران مسائل شهری سوالات مهمی را باعث شده است .

1-اگر آرمان شهر دست یافتنی است پس توجیه حاشیه نشینی چیست؟

2-آیا نواحی حاشیه نشینی به مرور و در طی دوره تحول و گذار متحول نمیشوند؟

3-آیا مهاجرتهای برون شهری و درون شهری به نواحی حاشیه نشین باعث تحقق الگوی شهرهای چند هسته ای نخواهد شد؟


تعاریف حاشیه نشینی

برای تحلیل بحث حاشیه نشینی لازم است که ابتدا به تعریفی حداقلی دست پیدا کنیم ،تعاریفی که در این زمینه ارائه شده متعدد است .از جمله:

1-حاشیه نشینی نوعی زندگی است که با شیوه رایج زندگی شهری و روستائی متفاوت بوده و با ویژگیهای اجتماعی و اقتصادی مخصوص به خود بافت فیزیکی معینی بوجود آورده است که با ساکنین بافت اصلی شهر زندگی میکنند.

2- حاشیه نشینان افرادی هستند که از حالت تولیدی گذشته خود بیرون آمده و به صورت مازاد نیروی انسانی در حاشیه شهرها که مملو از مهاجرین است سکنی گزیده اند آنان عمدتاً به شکل مازاد نیروی انسانی از روستاهها و شهرهای کوچک به این منطقه جذب شده اند.

3-حاشیه نشینان شهری معمولاً از اقلیتهای شهری هستند که به علت جذب نشدن در متن شهرها به صورت پدیده گتوی قومی، مالی، یا زبانی تشکیل شده اند و بوسیله موانع فیزیکی و انسانی ازبقیه بخشهای شهری جدا میشوند.

4-تعریف عددی: محله حاشیه نشین جائی است که هنگام آمار گیری بیش از 50% جمعیت آن محله پایگاه اجتماعی – اقتصادی جدا از اکثریت مردم شهر تعلق داشته باشند.

5-تعریف ساختاری: محله ای که درآن خانه ها روبه ویرانی ویا فرسودگی گذاشته وازمصالح کم دوام یابی دوام ساخته شده است مانندمناطق حاشیه نشین تبریز (یوسف آباد، منبع و سیلاب، ارم، ایده لو، شمس آباد و.....) .

6- حاشیه نشین کسی است که در شهر زندگی میکند ولی جذب نظام اجتماعی نشده است.

- محله حاشیه نشین جائی است که در آن خانه ها رو به ویرانی گذاشته و از مصالح کم دوام و بی دوام ساخته شده ،درآنها فرهنگ فقرکاملاً غلبه دارد و شاهد جایگزینی توده های کم در آمددر آنها هستیم.که جای تفحص است.


فاصله فقر و ثروت در تبریز !
تبریز


دلائل و علل حاشیه نشینی


1-پائین بودن درآمدقشر کم درآمد

2- کمبود مسکن در شهرها

3- تفاوتهای نژادی که موجب رانده شدن گروههای خاص در برخی شهرها و نواحی شده است .

4-گرانی غیر متعارف زمین شهری در کلان شهرها که در تبریز نیز فاصله طبقاتی در حال افزایش است.

5- نگاه تمرکز گرای سیستم دولتی ومردمی و افزایش بیشتر امکانات مادی و اقتصادی مسولین وسرمایه داران به هسته ی شهر که خود مشکلات حاشیه نشینان را دوصد چندان میکند.

6- عدم تأمین نیازهای درآمدی و مسکن طبقات مستضعف جامعه در بازار رسمی زمین و مسکن بدلیل افزایش شدید قیمت مسکن و تورم که موجب علاقه به زندگی در حاشیه شهر شده است که خود موجب رشد تصاعدی حاشیه نشینی خواهد شد.( بحث ارزش افزوده زمین) نگرانی از آینده و تأمین مسکن و اجاره بهای بالا هم تشدید کننده خواهد بود.

7- گسترش شکاف طبقاتی، بویژه فقر و بیکاری

8- مهاجرت طبقات کم درآمد شهری بویژه کارمندان به حاشیه شهرها که در آینده قطعاً بستر بحران خواهد بود.

2-ضعف نظامهای اقتصادی ومدیریت شهری برای کنترل وهدایت

3-اتکای نظام اقتصادی شهری ومنطقه ای به اقتصاد غیر رسمی برون زا

4-رویکرد نظام برنامه ریزی بر حذف وعدم پاسخگوئی به نیازهای پایه

5-رانده شدن اجباری گروهای مهاجر فقراء به محدوده های خارج از مدیریت رسمی وارزان

6-اسکان گیری پهنه های وسیع به صورت حاشیه نشینی

7-پیدایش نظام اقتصادشهری ومنطقه ای دوگانه،

 ویژگی بارز مناطق حاشیه نشین ارزانی زمین و بوم شناسی خاص منطقه است در حالی که امکانات لازم و کامل برای انجام یک زندگی متعارف را ندارند.

منطقه حاشیه نشین منطقه فقیر نشین اطراف شهر است که ساکنان آن به علت فقر فرهنگی واقتصادی مظلوم واقع شده اند و نتوانسته اند جذب نظام اقتصادی – اجتماعی شهر شوند و از امکانات و خدمات شهری استفاده کنندکه بدور از انصاف انسانی است اینان به علت توان مالی کم ،سطح سواد و تخصص کم ،مصالح مورد استفاده در احداث بناهایشان نامرغوب ودارای کمترین ضریب امنیتی میباشداین امر خود یکی از دلائل مشکل شدن خدمات شهری است.
زمینهای مانند بارنج و ایده لی و ارمریال ملازینال و... که اختصاص به تخلیه زباله و نخاله های ساختمانی دارند یا بدلیل صعب العبور بودن و پستی و بلندی فاقد کاربری مسکونی هستند مطلوب حاشیه نشین ها شده ،این افراد بدلیل داشتن ویژگی خاص فرهنگی و اجتماعی، بافت فرهنگی نامتجانس،نظارت برخودو خود کنترلی ضعیف ،ابتدا به شکل زاغه و به مرور به صورت حاشیه در آمده اند و در طی زمان  اگر مورد مهر ومحبت سروران قرار گیرند،تغییر شکل داده (پوست اندازی کرده)خانه خود را مستحکمتر و مرتب کرده و کم کم به شهرک و شهر تبدیل میشوند.

فقر تبریز

حاشیه تبریز


ویژگیهای کلی مناطق حاشیه نشین

1-عموماً غیر قانونی اند .

2-از مواد و مصالح مختلف در دسترس ساخته شده اند .

3-خود ساکنان آنها را احداث کرده اند.

4-فاقد خدمات شهری مثل آسفالت – برق – دفع زباله و .... هستند.

5-توسعه بدون برنامه ریزی و اتفاقی

6-در مناطق نامناسب شهر در مجاورت زمینهای رها شده و بلا استفاده

7-جمعیت متراکم تشکیل شده از خانواده های پرجمعیت

این مناطق مورد توجه ویژه ی مسولین قرار بگیرد به مرور توسط حاشیه نشینان با استحکام خانه ها نظم گرفته و تبدیل به شهرک و شهر میشود.


مناطق حاشیه نشین همیشه شاهد موارد ذیل میباشد:


1.منطقه واحدهای مسکونی رو به ویرانی ،فرسوده و با تجهیزات ناقص در حاشیه شهرها

2.تسلط فرهنگ فقر در منطقه

3.جدائی گزینی توده ای مردم از جامعه شهری

4.شهرکهای چسبیده به شهر با مواد و مصالح کم دوام ساختمانی

5.گوشه گیری مردم منطقه از زندگی شهری

6.مهاجرت و سکونت، بخشی از مردم روستاهها در حاشیه شهر

7.مکان گزینی طبقات پائین شهری در این مناطق

بافت فرسوده تبریز

ایده لو تبریز


ویژگیهای ترکیب جمعیتی
ساکنان مناطق حاشیه نشین مهاجرانی هستند که به علل مختلف شهرهای بزرگ را هدف قرار داده اند و لی بدلائلی چون پائین بودن سطح مهارتهای فنی و فقدان سرمایه کافی قدرت ورود به متن اصلی شهر را نداشته اند.

تراکم و زاد وولد در این مناطق بالاست که خود بالقوه مشکل زاست ،گروههای خود جوش متمایل به کج روی اجتماعی در بین جوانان شکل میگیرند که در خود تضادهای نژادی و قومی و قبیله ای دارند ولی در فقر عمومی مشترکند و در مقابله با تخریب مسکن و سایر مشکلات عمومی و متحد عمل میکنند ، در این مناطق به طور عمده بهداشت مقوله غریبی است .


ویژگیهای فرهنگی
عدم تطابق هنجاری و نائل نشدن به یک شناخت جامعه محور در حاشیه نشینان و همچنین سطح نازل معیشت اقتصادی این طبقه موجب یک نوع انحرافات نهادینه شده در رفتار آنان میشود.

قاچاق مواد مخدر،جنایتهای مبتنی بر هیچ انگاری جامعه ،رواج مشاغل کاذب غیر رسمی ،فقرمفرط اقتصادی ،عدم وجود مهارت فنی ،سطح نازل آموزش و پرورش و سواد که منجر به بدوی ترین شکل ممکن آموزش شده است(عدم تخصیص بودجه مناسب برای آموزش و پرورش علاوه بر کم سواد شدن جامعه منجر به نقص در جامعه پذیری میشود که مضرات آن در فراموشی آداب و کنش شهروندی و نمایان شدن کنش روستائی که سنخیتی با شاکله شهر ندارد دیده میشود)


ویژگیهای اخلاقی
بیتوته کردن 10-12 نفر در یک اتاق مشکلات متعدد رفتاری و اخلاقی ایجاد میکند معضلاتی چون بلوغ زود رس ، گرایش شدید به اعتیاد به دنبال مشاهده مصرف عادی مواد مخدر در منزل و ... در کنار آن جوانان و نوجوانان سرشار از محرومیت این مناطق در کنار خود انباشتی از رفاه و ثروت را درهسته ی شهر می بینند .


خدمات اجتماعی و رفاهی
میزان خدمات اجتماعی فوق العاده پائین بوده ،انشعابات آب و برق قاچاق است ،بی اعتمادی نسبت به ارائه دهندگان خدمات وجود دارد ( حاشیه نشینان به غریبه ها اعتماد ندارند چون هر غریبه ای آمده یا حرف از اخذ پول زده و یا پیامی از تخریب آورده است.)

اکثر جوانان معتقدند که درس فایده ای ندارد و باید زود تر کاری پیدا کرد ،رفاه اجتماعی بسیار پائین بوده و بحث اوقات فراغت و گذران آن بیشتر به یک لطیفه تلخ میماند.


ویژگی امنیت
بدلیل عدم یکسانی بافت فرهنگی، ساکنان آنها به انواع واقسام آسیبهای اجتماعی روی می آورنددر واقع زمینه های ارتکاب جرم در افراد حاشیه نشین در شهرها بیش از سایر جاهاست .

این مناطق مستعد ارتکاب جرمند،فقدان نظارت کافی ،وجود تعداد زیاد افراد نیازمند بیکار،سطح پایین سواد ،فقدان روشنائی کافی معابر ،وضع کافی جغرافیائی منطقه موجب مشکلات امنیتی خاص شده است ،جوانان این منطقه با فرهنگ خاص خود، عمدتاً بدلیل کمی آموزش وتخصص ،کار پیدا نمی کنند وبه شکل زائده شهری در می آیند که خود موجب سوق دادن افراد به سمت جرم می شوند.

باستنادماده 154بندج لایحه برنامه چهارم توسعه اقتصادی،اجتماعی وفرهنگی دولت و..موظف به شناسایی نقاط آسیب پذیر وبحرانی زای اجتماعی در بافت شهری وحاشیه شهرهاست وتمرکز بخشیدن وحمایت  های اجتماعی –بهداشتی-درمانی-مددکاری-مشاوره اجتماعی-حقوقی-وبرنامه های اشتغال- بااعمال راهبردی و همکاری بین بخش وسامانه مدیریت آسیبهای اجتماعی در مناطق یاد شده میباشد.

حاشیه نشینی و تبعات آن بر جوامع شهری
[http://www.aparat.com/v/qViPf]

خطر زلزله در گسل تبریز و نکات اساسی که مردم باید بدانند
[http://www.aparat.com/v/8PnKI]

بازسازی زلزله تبریز
[http://www.aparat.com/v/m8hyW]


تفاوت حاشیه نشینی، در کشور های توسعه یافته ودر حال توسعه:
در کشورهای پیشرفته و غربی حومه شهر محل مناسبی برای زندگی است در حالی که در محیط جهان سوم این گونه نیست وحاشیه شهر جائی است که هیچ امکانی برای زندگی ندارد.

((در شهرهای دوره انقلاب صنعتی زاغه نشینی کودکستان شهرنشینی است اما در کشورهای در حال توسعه رشد شهرنشینی تقریبا معادل حاشیه نشینی است )) (اعظم خاتم )

آنتونی گیدنز در این مورد می نویسد ؛((در شهرهای غربی،تازه واردان، بیشتر ممکن است در مجاورت قسمتهای مرکزی شهر سکونت اختیار می کنند اما در شهرهای جهان سوم معمولا عکس آن اتفاق می افتد ومهاجران در حاشیه گندابی شهر ساکن می شوند.))


وضعیت در ایران
زندگی خارج از متن شهر و حاشیه نشینی یک پدیده اجتماعی است و اختصاص به عصر فعلی نداشته و ریشه در ادوار و اعصار گذشته دارد و هم در کشورهای درحال توسعه و هم توسعه یافته وجود دارد و تنها تفاوت آن از حیث ریشه های تاریخی بوجود آورنده رفتار کالبدی و اجتماعی آن است.

در ایران نیز حاشیه نشینی رخ داده گرچه قطعاً به حاد بودن شرایط در برزیل و هند و پرو و برخی کشورهای آفریقائی نیست.
به نظر محمد حسین اژدری (متخصص شهرسازی) در ایران 58 شهر دارای معضل حاشیه نشینی هستند.

شهرداری منطقه 10 تبریز


راهکارهای ارائه شده برای حاشیه نشینی

در واقع پیشگیری بهتر از درمان است مثل کنترل زمینهای باز و وسیع مجهول المالک درواقع برخی اوقات راهکارهای ارائه شده به راه حل های موضعی وسطحی محدود می شوند که فقط نشانه ها را نابود می کنند در حالی که باید به بررسی ریشه ها پرداخت و آنها را حل کرد.

در واقع هر اقدامی در زمینه مقابله با حاشیه نشینی باید از استراتژی سه مرحله ای ذیل تبعیت کند .

مرحله اول ؛باید راه ورود تازه واردان به حاشیه ی شهر از طرق ذیل مسدود گرد.

الف ؛راهکارهای قانونی( مثل وضع مقررات ) ب ؛راهکارهای کالبدی (مثل نوار سبز )

ج ؛ راه حلهای نظارتی (مسدود کردن دامنه ارتفاعات ،حریم رودخانه هاوزمینهای وسیع بلا صاحب )


مرحله دوم
؛حمایت از حاشیه نشینان و زاغه نشینان داخل محدوده شهر با برنامه ریزی جهت ارائه خدمات ساکنان شهر به آنان اما بدلیل مشکلات خاص اجتماعی ،اقتصادی ،فرهنگی این حمایت مستلزم دقت و راهکارهای خاص می باشد .


مرحله سوم
؛در واقع راهکاراصلی، ایجاد تحولات ساختاری در برنامه های کلان شهری از طریق ایجاد امکانات خدماتی و زمینه های مختلف شهروندی .


اما به طور کلی استراتژی برخورد با حاشیه نشینان تا کنون به یکی از سه شیوه ذیل بوده است .

1-تخریب کامل
؛در این روش گاهی یک محله به طور کامل از بین می رودکه علاوه بر ایجاد برخوردهای خشن وایجاد نارضایتی، نتایج کامل ایجاد نمی کند .

2- تخریب و نوسازی مجدد ؛این راهکار که  تحت عنوان ارتقای وضعیت سکونت گاهای غیر متعارف و زاغه های شهری انجام می شود .که شامل بهبود شرایط زندگی از طریق ارائه خدمات اساسی مثل آب وبرق وگاز وسیستم دفع فاضلاب واصلاح معابروایجاد مدارس و آموزش و پرورش مناسب است .

درهرموردبعداز تخریب مناطق حاشیه ای زاغه نشینی اقدام به ساخت منازل جدید وارائه آن به ساکنان قبلی می کنند .

3-توانمند سازی ؛حاشیه نشینان برخلاف تصور؛ کالائی آب آورده ودور ریختنی نیستند بلکه وجود آنها نقش مهمی در اقتصاد شهری دارد در واقع آنان با کمک نا چیز مسولین قادرند مسکن ،خوراک ،پوشاک خود را فراهم کرده ودر عین حال نوعی نیروی کار ذخیره ،حاضر وبی درنگ برای فعالیت های در حال گسترش بخش رسمی درون شهرها را مهیا سازند با ارتقای سطح آموزش و ایجاد مهارت لازم وامکان دسترسی به بازار کار وفعالیتهایی از این قبیل زمینه اشتغال وافزایش درآمد وبهبود سطح زندگی را برای حاشیه نشینان وفقرای شهری تبریز فراهم آورد.

علاوه بر موارد فوق راهکارهای متعدد دیگری ارائه شده که در ذیل به تعدادی از آنها اشاره می شود .

1-تشویق سرمایه داران شهری برای سرمایه گذاری در این محلات بدلیل نیروی کاروزمین فراوان وارزان

2-افزایش مزیتهای کاردر مناطق حاشیه نشینی جهت جذب نیروی کار با تجربه و فعال به این مناطق بویژه در محور آموزش و پرورش و سلامت و....

5-احداث و به روزرسانی مراکز آموزشی و خدماتی (مدارس،خانه های بهداشت و...)

6-کوتاه کردن دست زمین خواران و بورس بازان از این مناطق حاشیه نشین

7-ارائه آموزشهای شغلی ارزان و دردسترس جهت تخصص یابی نیروههای جوان فعال و بیکار این مناطق.

محلات کم برخوردار تبریز

حاشیه نشینان تبریز


نتیجه گیری
خلاصه کلام اینکه حاشیه نشینی یک بیماری است که نشاندهنده عدم سلامت ساختارهای اقتصادی و اجتماعی میباشد.

برای مقابله با آن قطعاً باید بلادرنگ با رشد آن مقابله کرد و سپس به اصلاح ساختارهای داخلی آن پرداخت.

توانمند سازی و بهسازی و تخفیفات ویژه ی شهرداری  بهترین راهکار در این مناطق به شمار میرود.

البته توانمند سازی باید توسط سازمانهای مردم نهاد غیر دولتی در این مناطق پیگیری شوند،چون بی اعتمادی به سیستم دولتی را نمی توان یکشبه اصلاح کرد.

در کنار آن باید به رفع علل حاشیه نشینی هم پرداخت.نگاه تمرکز گرای سیستم دولتی باعث شده در طول سالهای متمادی بیشتر امکانات مادی و اقتصاد،شهری به  هسته ی شهر تخصیص یابد که باوجدان انسانی منفات داردحاشیه نشینانی که از حقوق شهروندی وحتی روستایی بی بهره اند در فقر وبی بظاعتی زندگی میکنند که رفاه و امکانات شهری رافقط در تلویزیون تبریز می بینند رفاهی که خود را در چند قدمی آن می یابند.!!

که در حقیقت امکانات لازم و کافی جهت توسعه و ایجاد عدالت  ورفاه نسبی وجود ندارد و نمیتوان شهروندانمان را که، حق زندگی کردن را دارند مجبور به زندگی در شرایطی ناعادلانه کرد.

آنان به هر قیمتی خود را به شهر میرسانند تا رفاهی که به ناحق از آنان گرفته شده را بدست آورند ولی در چنبره مشکلات شهری جذب در ساختار شهر را مشکل می یابندو به حاشیه شهر پناه میبرند و خود و نسل بعد خود را به نفرین حاشیه نشینی مبتلا میکنند.

نسل دوم و سوم این حاشیه نشینان نیز بدلیل وضعیت خاص آموزش عمومی، عدم دسترسی به آموزش حِرَف از جایگاه خود محروم شده و همیشه بافت شهری آنان را به عنوان یک عامل خارجی دانسته و سعی در دفع آنها (نه جذب و حل) دارد.

نگاه کارشناسان مسائل شهری به حاشیه نشینی عمدتاً نگاهی تهاجمی است و مدیریت شهری به آنها به عنوان جزایری پر از مشکل که باید حذف شوند نگاه میکند.
بدون توجه به اینکه بخشی از این حاشیه نشینان مهاجران شهری اند که در پی یک سرپناه دائمی در رقابت نابرابر قیمت مسکن روبه تزاید شهری، شکست خورده و به حاشیه پر حاشیه شهر پناه آورده اند .

در هر حال حاشیه زائیده سیاستهای ماست . سیاستهای که سالها قبل داشتیم . فکر میکنید سیاستهای امروز ما در آینده چه انعکاسی در سرنوشت فرزندانمان خواهد داشت؟


لینک پست شهرک فرسوده بارنج تبریز

لینک پست خانه های عنکبوتی در تبریز
لینک پست چرا تبریز دومین شهر برجساز کشور شد
لینک پست حاشیه گردی در تبریز
لینک پست همشهری سلام
لینک پست سه چالش عمده تبریز



مرتبط با : تبریز * انتقاد،پیشنهاد لینک
برچسب ها : حاشیه نشینی تبریز-شهرسازی تبریز-گسل تبریز-راه حل حاشیه نشینی-مشکلات مناطق حاشیه تبریز-شهرداری تبریز-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : جمعه 6 اسفند 1395
زمان : 12:59 ق.ظ
سالار ملی ، مجاهدت های باقرخان
نظرات |


قبل از پرداختن به مطلب باید عرض کنیم که ضعف مدیریت و بی تدبیری که شاخ و دم ندارد همینگونه که در تصویر میبینید میشود!

پارک طوبی تبریز

فرماندار تبریز: برپایی نمایشگاه کفش در کنار مقبره باقرخان حرکت بسیار غلطی است و باید اصلاح شود.
دکتر شهرتی فر، فرماندار تبریز در واکنش به انتشار عکس وضعیت مقبره باقر خان گفت: برپایی نمایشگاه کفش در کنار مقبره باقرخان حرکت بسیار غلطی است و هر چه سریع تر باید اصلاح شود.
وی افزود: اطلاعات دقیقی در مورد اینکه این اقدام از طرف کدام نهاد صورت گرفته است، ندارم ولی پیگیری می کنم و پاسخ می‌دهم.


کنار مقبره سالار ملی در تبریز فروشگاه کفش برگزار میکنند اما دریغ از اینکه یکبار اینجا را به مردم معرفی کنند، جوانان تبریز را از چنین محل هایی دور کرده اند و کمتر کسی میرود. وضع خانه باقرخان هم که قبلا در وبلاگ پرداخته شده که چقدر اسفناک است!
برگزاری 2018 پیشکش شما، فعلا اینها را سامان بدهید...

خانه باقرخان


رضا همراز، سردبیر فصلنامه غروب: تردیدی در این نیست که باقرخان سالار ملی به حق یکی از بازوان پرتوان انقلاب مشروطه و به خصوص ستارخان بود. در مورد دلاوری ها و رشادت های این مرد آزادی خواه، تاکنون ده ها مقاله در مجلات، روزنامه جات یا در گوشه و کنار کتاب ها یا سایت های اینترنتی توسط علاقه مندان تاریخ معاصر نوشته شده، اما با این حال باز به هنگام مطالعه با مطالبی روبرو می شویم که برای مخاطبین جالب و تازه می باشد؛ مثل مطالب ارائه شده در نامه های باقر خان سردار ملی.

چنان که نوشته اند، باقرخان خیابانی فرزند کربلایی رضا، بنای خیابانی از اهالی محله خیابان تبریز بود. محله خیابان از قدیم الایام محل بزرگان بود که تاریخ به وجود چنین کسانی غبطه خورده است. من جمله محمدامین دلسوز تبریزی شاعر نامی سده اخیر که بنا به گفته نادر میرزا، مصنف کتاب ارزشمند تاریخ و جغرافیای دارالسطنه تبریز، دیوان اشعارش چنان از اقبالی در بین مردم برخوردار بود که 11 مرتبه چاپ گردیده و مردم شهر بیشتر اشعارش را حفظ داشتند.
 
 باقرخان سالار ملی

سید عبدالحسین خازن خیابانی شاعر برجسته دوره مشروطه، میرمهدی اعتماد ناطقی معارف پرور گمنام و شاعر نام آور حکومت ملی آذربایجان، میرزا باقر نطّاق خیابانی روزنامه نگار شجاع و مدیر مسئول چندین روزنامه مانند عنکبوت، طلیعه سعادت و...

باقرخان در چنان ملحه ای و در سال 1240 شمسی پا به هستی گذاشت. چون پدرش بنا و معمار محله خیابان تبریز شناخته شده بود، وی نیز ایام صباوتش را در این کار سخت گذراند. باقرخان بنا به شرایط آن روزگار و تنگی معاش معیشت خانواده اش نتوانست به مدرسه برود و از مزایای علم و دانش به طور شایسته ای برخوردار گردد. وی از بدو جوانی همراه با پدرش چنان که گذشت به شغل بنایی پرداخته و با مفهوم کار و زحمت آشنا شد.

با روشن شدن نیاره انقلاب مشروطه، باقرخان نیز به اتفاق دیگر گُردان آزادی از آن استقبال کرد و در اندک زمانی به مهره شناخته شده و دوم این انقلاب مردمی مفتخر گردید. آوازه باقرخان به زودی در تبریز بلند شده و در محله خودشان به عنوان یکی از عیاران جوانمرد شناخته شده وپاره ای از رتق و فتق امور بر عهده وی محول شد. حتی پس از اندک زمانی به کدخدایی آنجا انتخاب گردید و چون زمستان ها کار بنایی رونقی نداشت، مجبور شد به کارهای دولتی روی آورده و به شغل مباشری اشتغال ورزد.


مقبره باقرخان

آرامگاه باقرخان

از دوران جوانی وی حکایت هایی نقل کرده اند که چندین تا از آن ها هنوز هم با گذشت زمان در حافظه تاریخی مردم آذربایجان به خصوص تبریزیان باقی مانده است. بی جهت نبود که اعضای مجلس شورای ملی پس از مشاهده رشادت ها و از جان گذشتگی های این بزرگوار با افتخار تمام وی را به «سالار ملی» مفتخر می نماید.

یکی از کارهای برجسته باقرخان، مغلوب کردن رحیم خان و پسر نابکارش بیوک خان بود که در تاریخ به ذکر آن پرداخته اند. مرحوم مهندس طاهرزاده بهزاد نیز چنین می نویسد: «بیوک خان وارد باغ صاحب دیوان شد، چند روز توقف کرد و مشاهده کرد که شهر ساکت است. به تصور این که ساکنین از ورود او باخبر شده و تسلیم شده اند، بی پروا با شکوه و جلال به طرف تبریز حرکت کرده و وارد حومه محله خیابان گردید.

باقرخان و مجاهدان او در پشت سنگرها بی صدا نشسته بودند. آن قدر صبر کردند که سواره ها به صدمتری سنگرها رسیدند. در این هنگام باقرخان دستور تیراندازی داد و سوارهای بیوک خان مثل برگ های خزان به زمین ریختند و گروهی نیز فرار کردند.

باقرخان روز دیگر که قشون عین الدوله از محله ششگلان وارد تبریز شد و به غارت کردن خانه ها و قتل مردم رو به شهر گذارده با یک حمله آنان را شکست داد و رعب عجیبی در دل آنان افکند.»
 
 سالار ملی

همچنین آقای عسگر ایلدیریم پاشا یکی از کتاب فروشان شهر تبریز در مورد تاکتیک های باقرخان طی یادداشتی این مطالب را عنوان نموده بود: «وقتی که سواران رحیم خان چلیپانلو در باغشمال بود، او فرماندهان هر محله را جمع کرده و آن ها را توجیه نمود که چون ما اسلحه و تفنگ کم داریم، بیایید آن هایی که تفنگ دارند جلوتر و آن هایی که تفنگ ندارد عقب تر بافلاخن به باغشمال حمله کنیم. خوشبختانه این طرح و تاکتیک حزبی باقرخان در بین فرماندهان مورد قبول واقع گردید و مجاهدین به باغشمال یعنی محل استقرار رحیم خان چلیپانلو حمله ور شدند. از جلو مجاهدین و از پشت مجاهدین دیگری با فلاخن حمله ور شدند و رحیم خان را مجبور به عقب نشینی نمودند.»

باقرخان به همراه ستراخان ماه ها دمار از روزگار استبدادیان درآوردند. اگرچه خود آن ها نیز به دست این روباه صفتان جان به جان آفرین تسلیم کردند. این دو دلاورمرد آذربایجانی هیچ گاه پشت همدیگر را خالی نگذاشته و حتی المقدور روزی نمی شد که آن ها خبری از یکدیگر نداشته باشند.

پارک مفاخر تبریز


چگونگی شهادت باقرخان

گزارش ها حاکی از آن است که علمای نجف به درخواست مستشارالدوله، رییس مجلس شورای ملی که از آلت دست شدن این دو توسط «اشخاص مغرض و معاند» بیمناک بود- و نیز درخواست محرمانه سپهدار اعظم از آخوند خراسانی، باقرخان و ستارخان را به عراق دعوت کردند.

به هرحال سردار و سالار ملی در میان استقبال بی سابقه مردم، وارد تهران شدند و دولت به پذیرایی باشکوهی از آنان پرداخت و احمدشاه جوان، هر دو را سخت محترم داشت. آن گاه ستارخان را نخست در باغ صاحب اختیار و سپس در پارک اتابک و باقرخان را در باغ عشرت آباد جای دادند و مجلس شورای ملی نیز با اهدای لوحی به تقدیر از آن ها برخاست و تصویب کرد که ماهانه به هر یک 1000 تومان مقرر پرداخت گردد.

در این میان نزاع میان اعتدالیون و انقلابیون یا دموکرات ها در حکومت مشروطه به اوج رسیده بود. جناح اعتدالی که بسیاری از اشراف و فئودال ها را در بر می گرفت، از آغاز ورود باقرخان و ستارخان به تهران می کوشید به آن ها نزدیک شود و از وجودشان برای عقب راندن انقلابیون بهره جوید، چنان که دموکرات ها گویا پیش بینی می کردند و به همین سبب، نمی خواستند این دو وارد تهران شوند. در نتیجه تمایل ستار و باقر به این جناح، روابط آن ها با کسانی چون سپهدار اعظم و سردار منصور و سردار محیی روی به گرمی نهاد، ولی با سردار اسعد و دیگر سران بختیاری صمیمیتی حاصل نشد.
 
 باقرخان

انقلابیون نیز به نوبه خود کوشش ها کردند تا میان ستار و باقر را بر هم زنند، ولی تحریکات اعتدالیون به جایی رسید که باقرخان در مجلسی، برضد نمایندگان دموکرات مجلس سخنانی درشت گفت و به تدریج روابط میان دو سردار تبریزی با سید حسن تقی زاده، رهبر انقلابیون تیره گردید. تا آنجا که وقت ستارخان خواهان تبعید تقی زاده شد، باقرخان هم از او پشتیبانی کرد.

نزاع میان اعتدالیون و دموکرات ها به یک رشته خشونت ها و قتل هایی منجر گردید که عده ای از سران مشروطه و دولتمردان نامدار از قربانیان آن بودند تا سرانجام براساس مصوبه مجلس شورای ملی و دستور کابینه مستوفی الممالک، یفرم خان رییس نظمیه تهران اعلام کرد که مجاهدان باید ظرف 48 ساعت سلاح های خود را تحیول دهند و این کار به نزاع و جنگ میان مجاهدان و قوای دولتی، در محل اقامت ستارخان انجامید و باقرخان هم با گروه خود بی درنگ به ستارخان پیوست (30 رجب 1328).

سرانجام قوای دولتی فائق آمد و باقرخان دستگیر شد و مورد تحقیر و توهین قرار گرفت و اموال مجاهدان و لوحه اهدایی به سالار و سردار ملی در واقعه پارک شوم اتابک به یغما رفت. سردار و سالار ملی به ناچار در تهران ماندند، یا نگاه داشته شدند.

ستارخان 4 سال بعد درگذشت و باقرخان نیز چند سال بعد، در آغاز جنگ جهانی اول در زمره گروهی از آزادی خواهان در محرم 1334/ نوامبر 1915 رهسپار قلمرو عثمانی در عراق شد. در کرکوک در اتاقی مخروبه که نیمی از آن عریان و نیم دیگرش را با پلاسی مندرس پوشانده بودند زندگی می کرده. مرحوم ادیب السلطنه که وزیر داخله خزانه دار دولت مهاجر بود برای او پانصد تومان می فرستد و وقتی آن ها عازم استانبول بودند از او دعوت می کند که همراهشان بورد، اما آن رادمرد می گوید من نمی توانم از ایران دور شوم، میل دارم نزدیک مرز ایران بمانم.
 
چندی بعد پشیمان می شود و تصمیم می گیرد به استانبول برود، ولی شکست آلمان در این ناحیه و پراکنده شدن آزادی خواهان، باقرخان و یارانش را به فکر بازگشت به ایران انداخت. وی و یارانش در راه بازگشت در حدود مرز قصر شیرین در خانه مردی به نام محمدامین طالبانی بیتوته کردند ولی شبانگاه همه به دست او که طمع در سایر اموالشان نیز بتسه بود، کشته شدند. چند روز بعد ماموران انگلیسی که از سابقه شرارت های محمدامین آگاه بودند، از ماجرا خبر یافتند و او را گرفتند و پیکر باقرخان را که در گودالی دفن شده بود، یافتند. محمدامین طالبانی، اعدام و باقرخان همان جا به خاک سپرده شد.
 
 مشروطه

چنان که ذکر گردید، پس از شهادت ستارخان سردار ملی، دل و دماغ خیلی از مجاهدان جان برکف انقلاب مشروطه از دست رفته بود. باقرخان که زمانی از شنیدن نام نامی اش لرزه بر اندام دشمنان افکنده می شد، تقریبا منزوی شده بود و حیات و مماتش تعریف چندانی نداشتم بسیاری از همرزمانش را از دست داده و احساس تنهایی و غربت می کرد. در این حال بود که تصمیم می گیرد ساز سفر کند.


چگونگی انتقال جسد باقرخان به تبریز

چنان که می دانیم باقرخان به دست یاغیان کوته نظر و مهمان کش در یکی از دهات کرمانشاه شربت گوارای شهادت نوش جان می کند و توسط چند تن در همان جا به خاک سپرده می شود. مزار وی سال ها در کمال ناباوری در گوشه ای از قبرستان متروکه و بی در و پیکر روستای محمدامین جاخوش کرده بود تا این که وراث تصمیم می گیرند جسدش را به زادگاهش انتقال دهند. سوز و سرمای آذر سال 1354 بود که قبرستان طوبائیه تبریز که از باقیات الصالحات مرحوم حاجی آقاطوبی بود آماده و پذیرای انتقال جسد باقرخان بود.
 
داماد وی مرحوم ترتیپ هاشمی طی یک مصاحبه با خبرنگار روزنامه اطلاعات گفت: «حدود سه سال قبل پس از درگذشت همسرم ربابه خانم تنها دختر باقرخان با توجه به علائقی که به خانواده باقرخان داشتم، تصمیم گرفتم محل دفن جسد سالار ملی را بیابم و آن گاه جسد وی را به تبریز انتقال دهم. این کار برای من دو انگیزه داشت: یکی این که مقبره سالار ملی که در راه انقلاب مشروطیت به وطن و مردم وطن خود خدمت کرده بود از نظر میهن پرستان به دور نباشد و دیگر این که به وصیت باقرخان عمل کرده باشم، چون خودم به علت کهولت و کسالت در بستر بیماری بودم، این مهم را به عهده برادر خود سرگرد هاشمی محول کردم تا ایشان با همراهی سرهنگ بازنشسته سید موسایی آن را به انجام برساند.»

سرهنگ موسایی نیز طی یک مصاحبه مطبوعاتی در آن وقت گزارش مبسوط خود را این چنین بیان داشته بود «پس از آن که به روستای بیشمان رسیدیم از اهالی ده سراغ قبر را گرفتیم. یکی از کهنسالان روستا اظهار داشت ساکنان این روستا غالبا بعداز شهریور 1320 به این ناحیه آمده اند و از اهالی قدیمی روستا اثری نمانده است.
 
 مجاهدت
 
با این همه بیشتر مردم می دانند که در گورستان قدیمی روستا که اکنون متروک مانده است مقبره یک سلحشور ایرانی وجود دارد. با راهنمایی افراد محلی به گورستان متروک رسیدیم. در میان همه قبرهای این گورستان تنها یک قبر وجود داشت که با آجر روی آن را پوشانده بودند. با نشانی هایی که از قبر سالار ملی در دست داشتیم و با اجازه مسئولان ژاندارمری محل، به نبش قبر اقدام کردیم و بدین ترتیب پس از قریب شصت سال، بقایای جسد باقرخان را به آذربایجان بازگرداندیم.»

لینک پست وضعیت خانه باقرخان تبریز
لینک پست مقبره باقرخان سالارملی
لینک پست پارک مفاخر آذربایجان در تبریز




مرتبط با : تبریز * انتقاد،پیشنهاد لینک * میراث،تاریخ،صنایع دستی آذربایجان
برچسب ها : باقرخان-سالار ملی-مقبره باقرخان-میراث فرهنگی تبریز-مفاخر آذربایجان-خانه باقرخان-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : پنجشنبه 28 بهمن 1395
زمان : 05:45 ب.ظ
بیشترین مالیات کشور اذعان آذربایجانی ها
نظرات |

آش نخورده و دهن سوخته آذربایجانی ها !


چرا آذربایجانی ها باید از مرکزنشینان به مراتب متمول تر ، مالیات بیشتر و بودجه کمتر داشته باشند؟!
این سوال همه مردم و اهالی آذربایجان از مسئولان و وجدان بیدار هر شهروند ایرانی است؟
آذربایجان غربی چطور میتواند مالیات بیشتری نسبت به استان فارس داشته باشد ؟!

مالیات

چطور میشود توجیه کرد که اصفهان فقط 2 درصد مالیات آنهم با بودجه کلان کشوری باشد ولی آذربایجان شرقی بالای میانگین مالیات بدهند؟!

این "ناعدالتی نابخشودنی" ، باعث میشود مردم آذربایجان روبروز فقیرتر شده و اندک سرمایه های باقی مانده در منطقه آذربایجان هم به مرکز کشور فراری و کوچانده شوند!
از کی تا حالا آذربایجانیها پولدارتر از تهرانیها و اصفهانیا شده اند که باید مالیات چند برابری بپردازند و آنهم مالیات مستقیم به تهران برای اختصاص بودجه سرازیر شود؟!

این "ناعدالتی نابخشودنی"  باید روشن و پاسخ داده شده و حل شود.
و در این مسئله نمایندگان مجلس و استاندار ما نقش اساسی در دفاع از حق مردم ما دارند و آذربایجانی ها فقط خواستار عدالت یکسان و برابری در کشور عزیز ایران هستند.

فقر و حاشیه گسترده در مرکز استان آذربایجان شرقی - کلانشهر تبریز
فقر


تاریخ 18 دی ماه 1395 - انتقاد پزشکیان از افزایش بی‌رویه سهم مالیات آذربایجان‌شرقی در بودجه ٩۶

نایب رییس اول مجلس شورای اسلامی از افزایش بی رویه مالیاتی آذربایجان‌شرقی انتقاد کرد.


به گزارش ایسنا، منطقه آذربایجان‌شرقی، مسعود پزشکیان، در گفت‌وگو با خبرنگاران اظهار کرد: در بحث مالیات استانی ستان‌ها در بودجه 96شاهد هستیم که افزایشی در حدود 13.9درصد برای آذربایجان‌شرقی در نظر گرفته شده است در حالی که متوسط کشوری در این خصوص 9.4 درصد است.

وی با اشاره به اینکه از طریق کمیسیون مربوطه این موضوع را بررسی و پیگیری می‌کنم، افزود: این افزایش وقتی از متوسط کشوری نیز بالاتر است منطقی نیست.

پزشکیان خاطرنشان کرد: هرگونه افزایشی در بحث مالیات باید منطبق بر کار کارشناسی باشد در غیر این صورت صنعت و اقتصاد استان را دچار مشکل خواهد کرد.

وی افزود: بعد از بررسی موضوع در کمیسیون بودجه اطلاعات و آخرین اقدامات در این خصوص را در اختیار رسانه‌ها قرار خواهیم داد.


مسعود پزشکیان


تاریخ 19 دی ماه 1395 - سعیدی نماینده مردم تبریز در مجلس:
تولیدکنندگان آذربایجانی چرا باید بیشتر از تهرانی‌ها مالیات دهند؟/ مالیات‌های سنگین موجب فرار فعالان اقتصادی


محمداسماعیل سعیدی در گفت‌وگو با خبرنگار فارس از تبریز اظهار داشت: در 15 دی‌ ماه سال جاری نامه‌ای به معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه ارسال کردم که در این نامه چند نکته و تذکر اقتصادی گوشزد شده است.

وی با بیان اینکه در این نامه به رشد 13.9 درصدی مالیات استان آذربایجان شرقی بر اساس روال هر سال اشاره کرده‌ام، گفت: بنا به اظهار برخی کارشناسان این عدد 24 درصد است و همان‌طور که در سال گذشته نیز بر این موضوع تذکری دادم اما همچنان جای سؤال و ابهام دارد که چرا و به چه دلایلی این مالیات سنگین بر مردم و فعالان اقتصادی استان آذربایجان شرقی تحمیل می‌شود.

نماینده مردم تبریز در مجلس افزود: اعمال چنین مالیات‌هایی علاوه بر فرار سرمایه‌گذاران از استانی به استان دیگر مخصوصاً به تهران موجب خسارات جبران‌ناپذیری به اقتصاد استان خواهد بود.

سعیدی

وی با اشاره به اینکه اگر ملاک رشد اقتصادی در کشور است، طبیعتاً این رشد از تهران شروع خواهد شد، افزود: چرا تهران با این گستردگی صنایع، خدمات، تولید، توزیع و صادرات 67 درصد و استان آذربایجان شرقی بالای 13.9 یا به عبارتی 24 درصد است؛ در حالی که سهم استان آذربایجان شرقی از بودجه کل کشور 2.5 درصد و نسبت جمعیت استان به کشور 5 درصد است.

سعیدی خاطرنشان کرد: میزان سرمایه‌گذاری دولت در بخش‌های مختلف استان با توجه به سهم مالیات که از مردم اخذ می‌شود، خیلی کم است، حال باید روشن شود در شکل‌گیری این ماجرا آیا مسؤولان استان و آمارهای ارسالی مسؤول بوده‌ و یا کارشناسان و مسؤولان سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور مسؤولیت را بر عهده خواهند داشت.

وی با تأکید بر اینکه در این نامه صراحتاً نتیجه این اقدامات را به نارضایتی عمومی و بروز بحران‌های اجتماعی و سیاسی اعلام کرده و تذکر داده‌ام، گفت: بنده به عنوان خادم مردم در مجلس شورای اسلامی تقاضا دارم تا معاون رئیس جمهور جلسه‌ای با حضور اعضا و همکاران مجمع نمایندگان استان به صورت فوری تشکیل داده و نسبت بررسی و تجدیدنظر در این مسئله مهم (اخذ بالای 13.9 درصد) اقدام شود.

بودجه

این هم شاید خبری جالب است!
آفتاب نیوز - افزایش 14 درصدی بودجه جاری استان تهران در سال 96



تبریز


اقتصادگردان - بودجه سال ٩٥ شهرداری های کشور + جدول درآمد 30 مركز استان
واحدها برحسب میلیارد تومان  است.

تهران  17800
مشهد  10000
شیراز  3050
اصفهان 2650
تبریز     2450
ارومیه  1200
اردبیل  397
زنجان  200


خبرآنلاین - سهم استان‌ها از بودجه کشور
متوسط رشد اعتبارات عمرانی برای استان‌ها برابر با 14 درصد بوده است




مرتبط با : ایران * انتقاد،پیشنهاد لینک
برچسب ها : بودجه استانی-مالیات استان ها-سهم استان‌ها از بودجه-افزایش مالیات آذربایجان شرقی-بودجه استان آذربایجان شرقی-سرمایه گذاری تبریز-نمایندگان مجلس آذربایجان شرقی-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : دوشنبه 20 دی 1395
زمان : 12:20 ق.ظ
:: مسافران نوروزی در تبریز پایتخت گردشگری
:: شهروند لینک آذربایجانی 66 (عکاس آقای باقر محرمی)
:: عید نوروز یا ارگنه قون 1396
:: جشن نوروزگاه در بازار تاریخی تبریز
:: کشف های جدید در محوطه ارگ علیشاه تبریز
:: آداب چهارشنبه سوری ترکها ، تورکلرین چرشنبه دبلری
:: سفر نوروزی به نگین تمدن ایران زمین ، استان آذربایجان غربی
:: مرکز تجارت اطلس تبریز بعد از افتتاح
:: Urmia City Night in West Azerbaijan province
:: معضل حاشیه نشینی تبریز ، علل و راهکارها
:: روز جهانی زبان مادری و غربت زبان ترکی در ایران
:: درباره تبریز و آذربایجان - پست ثابت About
:: سالار ملی ، مجاهدت های باقرخان
:: غرفه تبریز در دهمین نمایشگاه بین المللی گردشگری تهران
:: کفش تبریز و کمپین حمایت از کفشهای بومی
:: ثبت اصالت سفال آذربایجان در لیست اصالت یونسکو
:: دوربین تبریز لینک 67 (برف بهمن ماه 1395 در تبریز)
:: مدارس قدیمی در تبریز قطب علم پرور ایران
:: آشپزی و غذای خوشمزه آذربایجان
:: ثبت جهانی تابلو فرش سردرود تبریز
:: برج تاریخی آتش نشانی تبریز
:: طبیعت زیبای هوراند آذربایجان شرقی
:: گردش در دروازه آذربایجان شرقی ، شهرستان میانه
:: بیشترین مالیات کشور اذعان آذربایجانی ها
:: فرزندآوری و کودکان آذربایجان شرقی
:: روستای چراغیل و فرهنگ روستای قاضی جهان در آذرشهر
:: پروفسور محسن هشترودی و پروفسور لطفی زاده و پرفسور علی جوان
:: در آستانه سال نو میلادی و ارامنه تبریز
:: دوربین تبریز لینک 66 ( برف و زمستان در کندوان )
:: چله گئجسی در آذربایجان




( تعداد کل صفحات: 56 )

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ ... ]




 

شارژ ایرانسل

فال حافظ