تبریز ویکی لینکلر

 
تبریز مهد ورزش چوگان ایران
نظرات |

تبریز را پایتخت تاریخی چوگان سازیم

چوگان بازی در بزرگترین میدان تاریخی حکومتی جهان در تبریز


شعر خاقانی شروانی در تبریز :

روزی که سر زلف چو چوگان داری

آسیمه دلم چو گوی میدان داری



تبریز پایتخت چند صد ساله ایران ، میزبان قدیمی ترین ورزش جهان در ایران بوده است.
حال مهم اینست که ما چگونه به این میراث ورزشی تفریحی خود اهمیت میدهیم!

خوشبختانه چوگان حالا بنام ایران و آذربایجان ثبت جهانی معنوی میراث یونسکو شده است ولی از طرفی دیگر متاسفانه محل و خاستگاه اصلی آن در تبریز حال خوشی ندارد!
و آن جایی نبوده جز میدان عظیم صاحب آباد - صاحب الامر تبریز !
جاییکه بیشتر هویت و بنیان آن از بین رفته و حالا پاساژهایی متروکه در آن ساخته شده اند!


عکس را کلیک و مطالعه کنید
چوگان در تبریز

وضعیت کنونی مسجد حسن پادشاه، بخشی کوچکی از میدان بزرگ صاحب آباد!
حسن پادشاه


از مدیران با جدیت و قاطعیت میخواهیم این میراث عظیم تاریخی - معنوی را برای نه تنها تبریزیها و ایرانیها، بلکه همه جهان احیا کنند.
بزرگ فکر کنند مثل همان دوران آق قویونلو و صفویان که چنین مجموعه عظیمی در تبریز بنا کرده بودند.  میدان بزرگی که با قدمت تر و بسیار بزرگتر از نقش جهان اصفهان بوده است.

امیدواریم مسئولان برای احیا و بازنمایی چوگان در تاریخ تبریز اقدام عملی کنند همانطورکه اصفهان بسیار فعال در این زمینه عمل کرده با اینکه بعد از تبریز در نقش جهان تاریخ چوگان رقم خورده ولی در این بین تبریز مهد این بازی که شکوفا کننده چوگان بوده است، سهمی از آن ندارد و همه در ایران از چوگان نقش جهان اصفهان را میدانند!



مجموعه صاحب آباد تبریز  (بزرگترین میدان تاریخی و حکومتی جهان) یکی از عظیم‌ترین مجموعه‌های تاریخی کشور است که الگوی میدان نقش‌جهان اصفهان بوده و دو برابر میدان نقش‌جهان وسعت و عظمت داشته است.

 اما اکنون به دلیل فرسایش ناشی از گذشت زمان و زلزله‌های ویرانگر تبریز در ادوار گذشته، از این مجموعه تاریخی جز چند اثر تاریخی در معرض تخریب چیزی باقی نمانده است و آن‌هم، نیازمند مرمت و توجه ویژه مسئولین است.

با توجه به بازخوانی میدان صاحب آباد از روی تصاویر شادرن و مطراقچی بر اساس متون تاریخی از شکل گیری تا دوره صفویه را بررسی می کنیم.



History of Polo Sports in Tabriz / About 600 year ago
polo

ثبت جهانی چوگان



چکیده:
میدان صاحب آباد تبریز که بقایای باقیمانده آن امروز به نام مجموعه صاحب الامر معروف گشته است از مجموعه های تاریخی و ارزشمند ایران می باشد ، که از دیرباز مهد چوگان ایران به شمار می رفت ، طبق بررسی های انجام شده این مجموعه مدت چهار قرن مرکز حکومت ایران و مقر فرماندهی پادشاهانی چون جهانشاه، اوزون حسن، شاه اسماعیل و شاه طهماسب بوده است، اما امروزه تنها نام و یاد این مجموعه نفیس باقیمانده و تغییرات به وجود آمده در طول تاریخ باعث کاستن از شکوه و عظمت آن شده است.

شروع ساخت این مجموعه به دوره آباقاخان (ایلخان مغول) در زمان صدارت شیخ محمد جوینی، وزیر کبیر وی، بر می گردد. با ساخته شدن این مجموعه روند گسترش شهر تبریز به سمت شمال رودخانه مهران رود کشیده می شود. بعدها در دوره جهانشاه، دارالحکومه از محله ششگلان تبریز به این مجموعه انتقال داده می شود و از آن تاریخ تا زمان شاه طهماسب که پایتخت از تبریز به قزوین انتقال داده شد در این محل قرار داشت.


میدان حسن پادشاه تبریز – مجموعه جعفر پاشا تبریز – دارالمساکین تبریز – باغ تصریه تبریز – عمارت هشت بهشت تبریز – کلیسای سنت هلنا تبریز – مسجد شاه طهماسب تبریز و...

در این نقشه به وضوح میله های دروازه چوگان در دو سوی میدان ترسیم شده و در وسط میدان میله چوبی بلندی است که در بالای آن چیزی شبیه کلاهک ترسیم شده ، که نام این میله را قاباق می گویند ، قاباق در زبان ترکی همان کدو تنبل می باشد . کاربرد این میله ( میله قاباق ) : در مراسمات و مسابقات ، کدو تنبلی بر بالای این تیر چوبی بسته می شد و سوارکاران با رد شدن از کنار این میله به صورت چهار نعل با کمان به هدف بالای میله تیراندازی کرده و آن را مورد هدف قرار می دادند .

این رشته در جای جای جهان در مسابقات کمانگیری روی اسب اجرا می شود که بر اساس شواهد تاریخی شکل گیری آن از همین مجموعه می باشد . بعدها که پایتخت صفویان به اصفهان انتقال یافت و نمونه ای از این میل قاباق در میدان نقش جهان ساخته شد و تا چندی پیش پابرجا بود .

 توجه ویژه به چوگان وقاپوق اندازی در دوره صفویه به سبب قدمت دیرینه ای که در فرهنگ ایرانیان دارد ، قابل تامل است .


صاحب آباد

خیلی ها به شماره 17 نقشه صاحب آباد تاحال دقت نکرده بودند!
نقشه صاحب الامر


مشخص کردن نقاط دروازه و میدان چوگان صاحب آباد تبریز در نقشه مطراقچی ، نزدیک 600 سال
با تشکر از کانال میراث آذربایجان برای مشخص کردن دقیق نقاط
قدمت چوگان

تاریخچه چوگان

نقشه مطراقچی

مینیاتور شاه اسماعیل صفوی در حال چوگان بازی - تبریز
چوگان

صفویان


میدان صاحب آباد : با قیام شاه اسماعیل اول ( اولین پادشاه صفوی * و تاجگذاری وی ، تبریز به عنوان پایتخت باقی ماند و میدان صاحب آباد تبریز نیز به عنوان جلو خان دولت خانه ایفای نقش می کرد . به گواه تاریخ درویشی در قسطنطنیه نیز پادشاهی وی را پیش بینی کرده و اشاره کرده بود که در میدان صاحب آباد تبریز چوگان بازی و قاپوق اندازی خواهد کرد ( عالمی 1357 : 57 )

بنابراین چوگان که از نشانه های مهم پادشاهی بخصوص در دوره صفویان بود ،  توسط پادشاه صفوی در میدان بزرگی در تبریز که پایتخت اول صفویان بود برگزار می شد .

بازرگان ونیزی در زمان سلطنت شاه اسماعیل در بخشی از سفرنامه خود ، شاه اسماعیل ر ا در میدان تبریز در حال قاپوق اندازی و چوگان بازی دیده است (( … اسماعیل به تبریز بازگشت و چون بدانجا رسید جشن های بزرگی برپا شد …. تا چهارده روز هر روز با امیران خود سرگرم چوگان بازیو تیراندازی بود ، در میدانی که در میانش تیری بلند و برفراز آن سیبی زرین قرار داشت …. قریب سی هزار تن از مردم از شهری و سپاهی بر گرد میدان به تماشا می ایستند)) ( سفرنامه ونیزیان ، 1349:422)


بنابراین در میدان صاحب آیاد تبریز مراسم قاپوق اندازی و چوگان بازی که از نشانه های دلاوری بود برای مردم نمایش داده می شد . همچنین در عالم آرای عباسی از مجلس چوگان بازی و قاپوق اندازی در میدان صاحب آیاد در زمان سلطنت سلطان محمد صفوی یاد می شود ( منشی ” 1350 : 298 )

اینها مراسمی بود که در این میدان در زمان پادشاهان صفوی انجام می شده ، و نشان از اهمیت حکومتی میدان در آن زمان داشته است . در مینیاتور مطراقچی (جهانگرد عثمانی هم عصر شاه تهماسب ) دروازه های چوگان و میل قپوق اندازی در میدان صاحب آباد دیده می شود .

هیات چوگان استان آذربایجان شرقی در تلاش است با برنامه ریزی مدون و اخذ مجوزهای لازم برای احیای این مجموعه نفیس گام بردارد .
شاه اسماعیل بعد از استقرار در کاخ هشت و برقراری مذهب تشیع با امرای خود در میدان صاحب آباد به بازی چوگان پرداخت (یوسف جمالی، ۱۳۷۶، ۲۷۳). از نظر سیاسی توان گفت سیاست و مجازات نافرمایان در این میدان انجام می گرفت. شاه اسماعیل امیر دبباج حکمران گیلان را به لحاظ تمرد در قفس آهنین از میان دو مناره مسجد حسن پادشاه آویخته و آتش زدند. (نوایی، ۱۳۶۸، ۳۱۰).


طرح احیا و بازنمایی میدان صاحب آباد تبریز
اما همانطورکه میبینید در طراحی هیچ جایی برای یادگار چوگان نیست!
بازسازی صاحب الامر

طرح صاحب آباد


میدان صاحب آباد در دوره صفوی و حتی بعد از انتقال پایتخت کماکان جایگاه خود را حفظ کرد بطوریکه همانند گذشته مراسمات اجتماعی و فرهنگی همچنان در این میدان برگزار می گردید. یکی از این مراسمات بازی چوگان می باشد که بر اثر حضور همایون، شاه هند بود که به دربار شاه طهماسب پناهنده شد. بعد از حضور همایون شاه، سلطان طهماسب نامه ای به والی تبریز می نویسد و از او می خواهد که از همایون بخوبی پذیرایی شود. اسکندر منشی در عالم آرای عباسی در این مورد می نویسد:

” … در میدان صاحب آباد در نظر آن خسرو والانژاد چوگان بازی و اقسام بازیها و شیرین کاریها که رسم و معهود تبریزیان است کرده نشاط افزای خاطر شریف می شدند و از آنجا قصد زیارت مشایخ عظام صفویه قدس الله ارواحهم نموده بدارالاشاد اردبیل رفتند. (عالم آرای عباسی، ۱۳۵۰، ۱۰۰)

مینورسکی به نقل از علم آرای عباسی در مورد قلعه ساخته شده توسط عثمان پاشا آورده است:

” عثمان پاشا برای دفاع از شهر به بنای قلعه مربعی آغاز کرد، طول باروهای آن ۱۲۷۰۰ ذراع بود و بنای آن در سی و شش روز پایان پذیرفت محل قلعه را عالم آرا در داخل شهر، جای دولتخانه قدیم و اولیا ]چلبی[ درحوالی خیابان شاه نوشته است .پادگان قلعه ۴۵۰۰۰ تن بود و جعفرپاشا یاخته حاکم شهر معین شد …” (مینورسکی، ۱۳۳۷، ۵۳)

بعد از شاه طهماسب سلطان محمد مدتی را سلطنت کرد. در عالم آرای عباسی برخی از اتفاقاتی که بر اثر نافرمانی امیرخان ترکمان به وقوع پیوسته است و جدال هایی که در میدان صاحب آباد بین آنها صورت گرفته را ذکر می کند:

” … نواب جهانبانی چون نمی خواست که یکبارگی پرده از روی کار بردارند بجهت دفع حجاب او در میدان صاحب آباد که حریم خانه و قلعه او بود مجلس چوگان بازی و قاپوق اندازی طرح نموده بزم عشرت آراستند و جمیع امراء و اعیان و امیرزادگان قزلباش حاضر شده بلوازم سور و سرور و بهجت و خرمی پرداختند … امیرخان شب در دیوانخانه بسر برده روز دیگر در بالاخانه عمارت هشت بهشت جای او تعیین یافت … (عالم آرای عباسی، ٢٩٨ ،١٣۵٠)

از این نوشته چنین استنباط می گردد که در دوره صفویه و بعد از شاه طهماسب همچنان میدان صاحب آباد به عنوان مهمترین میدان شهر تبریز جایگاه خود را حفظ کرده بود و به عنوان جایگاه اجتماعی مطرح بود و همچنان در مسجد حسن پادشاه مراسمات مهم مذهبی برگزار می شود و همچنین صحبت از بنای بنام دیوانخانه می شود ولی علی ایحال موقعیت مکانی آن مشخص و نمایان نمی باشد.


تهیه و تنظیم : معصومه اسدی

پی نوشته :

    مینیاطور مطراقچی محل نگهداری موزه استانبول ترکیه
    ( سفرنامه ونیزیان ، 1349:422)
    ( عالمی 1357 : 57 )
    ( منشی ” 1350 : 298 )
    سومر ، فاروق ، قره قویونلوها ، جلد اول ، ترجمه وهاب ولی زاده


مینیاتورهای بازی چوگان
گواهانی در دست است که چوگان را کهن ترین بازی ورزشی جهان می شناسد زیرا بر دست نوشته ای که زمان آن نزدیک به ٦٠٠ سال پیش از مسیح است بازی چوگانی میان ایرانیان و تورانیان بوده است
بازی چوگان

چوگان تبریز

مینیاتور چوگان

چوگان بازی


ریشه شناسی چوگان : واژه "چوگان" یا شکل درست آن "چووقان / چووان " که مترداف است با واژه "چاپان" ؛ نامی ترکی به معنای "سوار بر اسب" یا "جولان دهنده از این سو به آن سو و بالعکس" می باشد.
این کلمه بصورت "چؤگَن" در صفحه 245 دیوان لغات الترک به تصحیح "پروفسور حسین محمد زاده صدیق" ثبت شده است.

کلمه "چؤ" ریشه ی کلمه "چؤپ" در ترکی است.

"چؤ " به هر چیز دوار اطلاق می شود. مانند: چؤمچه، چؤمه، چؤمَتمه(چمباتمه)، چؤک، چؤز و... (که اتفاقاً درفارسی نیز بصورت چوب درآمده است)، به هر چوب باریک استوانه ای شکلی "چؤپ" گفته می شود.

نام این ورزش نیز همانند چندی دیگر از بازی های سنتی ترکی،احتمالاً از ابزار بازی گرفته شده است مثل "پئل-دسته، قَییش ویردی و ..." ،بنا به قواعد ترکی، کلمه چؤگن، متشکل از دو قسمت "چؤ + گَن (ریشه + پسوندتفعیل و تشدید) " و به معنی " گرد و خم شونده " است که به چوب چوگان اطلاق می شدهاست و یا احتمالی دیگر نیز این است که این نام، همان اسم "توپ" مخصوص چوگان باشد.


مستندی از چوگان ( چؤوکن) ترکی آذربایجانی
[http://www.aparat.com/v/LrMbD]

[http://www.aparat.com/v/6ZuPl]



در مرداد ماه 1396 ؛ مدرسه چوگان تبریز افتتاح شد

مدرسه چوگان شبدیز در شهرستان تبریز توسط رئیس فدراسیون چوگان افتتاح شد.

به گزارش روابط عمومی فدراسیون چوگان ، رئیس فدراسیون چوگان طی سفر خود به همراه دکتر سلطانی فر وزیر محترم ورزش و جوانان و سایر روسای فدراسیون های ورزشی  روز پنجشنبه 5 مرداد ماه به استان آذربایجان شرقی ، از دفتر هیئت ، زمین چوگان و آماده سازی اولین اسبهای چوگانی  این استان بازدید کرد و اولین مدرسه  چوگان این استان را افتتاح نمود.



چوگان در تبریز

چوگان

چوگان


دکتر وکیل گیلانی از رئیس هیئت چوگان استان آذربایجان شرقی و کلیه مسئولان این هیئت به پاس تلاش و احیاء نمودن چوگان و همچنین از تاسیس دومین مدرسه چوگان کشور و آموزش و تربیت اسب های چوگانی تجلیل نمود.

 مدرسه چوگان شبدیز تبریز با گوی زدن و زین گذاری دکتر وکیل گیلانی رئیس فدراسیون چوگان و با حضور شهشهی رئیس هیئت چوگان استان آذربایجان شرقی و مسئولان استانی افتتاح شد.

گردآوری تبریز ویکی لینک






مرتبط با : تبریز ورزش آذربایجان * میراث،تاریخ،صنایع دستی آذربایجان
برچسب ها : چوگان-میدان چوگان-صاحب آباد تبریز-زمین چوگان-تاریخ ورزش چوگان-توپ با اسب-polo-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : پنجشنبه 23 آذر 1396
زمان : 08:15 ب.ظ
آغاز دراماتیک پیش روی تبریز 2018
نظرات |

تبریز برای 2018 فریب خورد !



شمارش معکوس برای آغاز تبریز 2018 شروع شده ولی تبریز هنوز در 2017 خود مانده است!
آنقدر ناآماده که افتتاحیه 2018 را موکول به نوروز 1397 کرده اند!
این فرصت عالی میرود که به کابوس 208 تبدیل شود...

کابوس 2018

چقدر روزها  زود گذشت و چقدر مدیران ما دیر بفکر میافتند!
تا 2018



خبر ایسنا امروز 9 آذر 96 ؛
معاون گردشگری سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری اعلام کرد: افتتاح رویداد «تبریز 2018» در سوم فروردین 1397 قطعی شده است و پلان‌ها و برنامه‌هایی که داریم باید به جمع‌بندی و نتیجه نهایی برسد که در همین ارتباط با همکاری صدا و سیما موضوع گردشگری سلامت در تبریز را در برنامه‌ریزی‌هایی جداگانه دنبال می‌کنیم تا این نوع از گردشگری در تبریز رونق یابد.

ایسنا - محب‌خدایی:
رویداد «تبریز2018» سوم فروردین 97 افتتاح می‌شود!




مسئولان ، مردم و فعالین را فریفتند!
تبریز پایتخت گردشگری جهان اسلام از 2018 میلادی به 1397 شمسی مبدل شد!
بهمین سادگی!
یعنی بجای اینکه از ابتدای سال 2018 میلادی که در دی ماه شروع میشود رفتیم به آغاز سال نو شمسی در عیدنوروز 1397 !

چون آماده نیستیم!   چون کارمان را درست انجام ندادیم!  چون در دی ماه که زمستان و هوای سرد تبریز است هیچ امکانات و تعاریف گردشگری نداریم!
چون چند روز قبل که در وبلاگ به شما گفتیم باید امکانات تفریحی - ورزشی - توریستی برای زمستان داشته باشیم اما نداریم و کاری نکردند!
پیست اسکی شاهداغ جمهوری آذربایجان و مقایسه با سهند و یام

حال با غرور میگویند ما در عید نوروز افتتاحیه را انجام خواهیم داد اما مردم بدانند این یک وقاحت است و سرافکندگی که آماده  2018 نیستیم..!


برای اینکه بهتر درک کنیم که کاملا نا آماده هستیم برای تبریز 2018  باید نگاهی به اماکن تاریخی مهم خود بیاندازیم که برای میزبانی گردشگران کشورهای جهان اسلام است!


مقبره الشعرا آماده نیست و هنوز با روند کُندی در حال ساماندهی و تغییرات است !
مقبره


بر خلاف وعده ها حسن پادشاه اقدامی تاکنون نشده و احیا نشد!
حسن پادشاه

استقبال تبریز 2018


محوطه و بنای ارک علیشاه وضعیت مبهم و روند بهسازی نامشخص و کم سرعت!
محوطه ارک تبریز

دیوارها و جداره های قدیمی شهر اینچنین هستند مثل تصویر زیر!
دیوار

بازار وضعیت خوبی ندارد و بازارچه های جدید در حریم وضع را بسیار بدتر کرده اند مثل تصویر !
بازار صاحب الامر

آرزوها برای کاروانسراهای بازار داشتیم که همگی فقط در کاغذ و عکس مانند و واقعیت یک انباری هستند هنوز!
کاروانسرا تبریز

حمامهای قدیمی ما در تبریز و مراغه در مقایسه با اصفهان !
حمام تاریخی تبریز


پیاده راه جمهوری - بازار تبریز عملی نشد و میترسیم پیاده راه داش مغازه لر شهناز هم اینطور تا آخر 2018 بماند
شهناز

ربع رشیدی ، مهمترین شهر دانشگاهی جهان اسلام همانطور مانده و هیچ!
برای موزه هایی مثل عصر آهن هم که قبلا طرح دادیم (محوطه مردم شناسی حجر)  کاری از میراث فرهنگی نشد!
ربع رشیدی

محوطه و حیاط خانه های تاریخی تبدیل به پارکینگ و حیات خلوت مدیران و کارمندان شده است!
پارکینگ ماشین

مسجد کبود فیروزه جهان اسلام در محاصره سیمان و بتن و آهن !
گوی مچید

خلعت پوشان از خدا بی خبر مانده و تغییر شکل میدهد!
وضعیت خلعت پوشان


حمام ها و خانه های بسیار قدیمی تبریز مثل خانه باقرخان یا همین مجموعه کلانتر اینگونه شده اند!
حمام کلانتر

خانه کلانتر



ما با چه امیدی باید به استقبال 2018 برویم؟!
چقدر و چرا خودمان را گول بزنیم؟!
حتی به نوروز 1398 هم موکول کنیم باز 2018 را با این وضعیت آماده نیستیم!
دولت بجز وعده و شعار کاری نمیکند و مسئولان خودی بجز فریب افکار عموم تبریز کاری نمیکنند!

علاوه بر این ها، اقدامات برای ساخت هتلها و تفریح گاههای شهری ، فضای سبز استاندارد و ساماندهی حمل نقل و مترو ، آموزشهای شهروندی ، تدارک برنامه های فرهنگی  و جشنواره ها و خیلی موارد دیگر برای 2018  هیچکدام انجام نگرفته اند!



* انتقاد،پیشنهاد لینک
* میراث،تاریخ،صنایع دستی آذربایجان



مرتبط با : تبریز * انتقاد،پیشنهاد لینک * میراث،تاریخ،صنایع دستی آذربایجان
برچسب ها : تبریز2018-میراث فرهنگی تبریز-شهرداری تبریز-وضعیت اماکن تبریز در آستانه 2018-وضع بناهای تاریخی تبریز-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : یکشنبه 12 آذر 1396
زمان : 11:59 ب.ظ
تخریب گورستان تاریخی پینه شلوار تبریز
نظرات |

ظهور تمدنی تخریبگر مُدرن در تبریز !


پینه شلوار شادآباد مشایخ ، قبرستانی تاریخی در تبریز که فراموش نشده بلکه در حال تخریب شدید است!
تبریز بارها و بارها مورد هجوم و حمله و جنگ بوده اما اینبار شدت تخریب با ظهور تمدنی تخریبگر که حتی به میراث و گورستان های تاریخی آن هم رحم نمیکنند!
نه تنها به باغشهر و درختان تبریز رحم نشد به آثار تاریخی و میراث مردم تبریز نیز رحم نمیشود!

گورستان


مغولان در حمله به آذربایجان و ایران ، اماکن فاخری مثل رصدخانه مراغه ، گنبد سلطانیه ، ربع رشیدی و شنب غازان ساختند ولی تمدن باصطلاح مدرنی که حالا در قرن 21 داریم بیشتر آثار ما را نه تنها فراموش کرده بلکه نابود میکند!
ارک علیشاه ، چهارمنار ، خلعت پوشان ، آنچه که از بقایای شنب غازان و تونلها و ... مانده همگی نمونه و میراث جلوی چشم ما هستند که پرپر شده اند!
اما گورستانی مثل پینه شلوار که میشد از آن بعنوان میراثی خاص و جذاب برای توریستهای جهانی استفاده کرد، جلوی چشم نیست تا ببینیم چه بلایی سر آن میاید!

در زمان پهلوی آثار بسیار تنها در شهر تبریز تخریب شدند از عالی قاپو تا کاخها و باغهای تاریخی باغشمال و...   ولی متاسفانه این تخریبات همچنان در دوره فعلی نیز  بنحوی آرام ادامه دارند.
تمدن کنونی ما در تبریز سازنده عمل نمیکند.

تجدید نظر کنید در رفتارها...

گورستان پینه شلوار شادباد مشایخ تبریز
قبرستان قدیمی

شادباد مشایخ

مقبره سلطان اویس


هم راز و همسان گورستان پینه شلوار تبریز ، گورستان و زیارتگاه بسیار تاریخی خالد نبی گلستان است که اخیر در سال 1396 مورد بی مهری (عمدی) در سایه بی توجهی میراث فرهنگی قرار گرفت ولی اینجا در تبریز در سکوت مطلق و ناشناخته بتدریج این گورستان در حال نابودی کامل است.


اگر خود بنده شخصا بودم و یک تصمیم گیرنده ، این گورستان را بازسازی و آنقدر تبلیغ و معرفی میکردم که قطبی گردشگری برای ایران در سطح جهان تبدیل شود و این پتانسیل را هم بعلت شرایط خاص این گورستان ، بخوبی دارد ولی مدیران ما کج فهم و کج سلیقه و بیخیال هستند با تمدن مثلا پیشرفته ای که ادعای آنرا دارند.

میراث فرهنگی آذربایجان پس کجاست چرا هیچ کسی صدایش درنمیاید؟!

در ادامه با تصاویر دردناک از تخریب بی سر و صدای پینه شلوار تبریز همراه با توضیحات و گزارشی از گورستانها ، هستیم.
قبلا به توضیحات کامل گورستان پینه شلوار پرداخته ایم:


پینه شالوار


نمونه هایی از بی مهری تمدن مدرن تخریبگر!

گورستان و سنگواره های تمدن 9000 ساله آذربایجان در شهریئری مشگین شهر اردبیل
این محوطه باستانی بسیار مهم بحال خود رها شده و بیشتر سنگواره ها و آثار در باد و باران و حتی آدمیزاد در حال ترخیب جدی هستند!

پیرازمیان


گورستان خالدنبی گلستان ؛

گورستان تاریخی و منحصر به فرد «خالد نبی» در شرق استان گلستان که پیشتر نیز بارها مورد دست درازی قرار گرفته و خسارت‌هایی به آن وارد آمده بود، بار دیگر مورد دست درازی قرار گرفت و در اتفاقی بی سابقه، به آتش کشیده شد.
 
حریقی که در واپسین ساعات پنجشنبه به وقوع پیوست و فردای آن روز با تلاش خادمان زیارت گاه خالد نبی(ع) و کمک اهالی روستاهای منطقه مهار و خاموش شد؛ اما مراتع خشک لابلا و پیرامون گورستان را بلعید و آثاری تلخ بر پیکره سنگ قبرهای گورستان بر جای گذاشت.
سنگ قبرهایی منحصر به فرد که تا یکی دو دهه پیش شمارشان بسیار بیشتر بود؛ اما کوته نظری برخی موجب شد، شمارشان روز به روز کاهش پیدا کرده و آسیب های فراوانی متوجه شان شود. سنگ های استوانه ای بلندی که به باور کارشناسان، مردانی کلاه بر سر و زنار بسته بر کمر بودند و قدمتشان به دوران پارینه سنگی برمی‌گردد، ولی تا کنون سن دقیقشان بررسی و مشخص نشده و از این روی بهتر است در بیان سن و سالشان احتیاط کرد.

کوتاهی که تأمل در آن برای شگفت زده نشدن از حال و روز وخیم این گورستان کفایت می‌کند؛ گورستانی که هرچند سالانه شمار بسیاری از زائران و گردشگران ایرانی و خارجی را به خود جلب می‌کند و در سایه جذابیت های فراوانش، اسم و رسمی یافته، کوچکترین محافظتی از آن نمی شود و به همین دلیل، تهدیدات فراوانی متوجه آن است.


خالد نبی



حال تصاویر کامل گورستان پینه شلوار تبریز را میبینیم...


پینه شلوار تبریز
از مندرجات کتیبه های قبور معلوم میشود که عده ای از مشایخ و عرفا و امرای قرون هفت و هشت و نه و همچنین سلطان اویس  در این گورستان به خاک سپرده شده اند.
سلطان اویس جلایری، دومین پادشاه از سلسلۀایلکانی یا آل جلایر است وی در سال 757هجری قمری در بغداد به تخت نشست.آل جلایر یا ایلکانیان از نواده های ایلکانویان بن جلایر یکی از سران سپاه هلاکو خان بودند که در عراق و آذربایجان به مدت هفتادو سه سال حکومت کردند مؤسس این سلسله حسن بن حسین بن(آق بوغا)بن ایلکابن جلایر بودکه در سال 740 قمری دربغداد به فرمانروایی رسید.

سلطان اویس پس از تصرف تبریز این شهر را مقر حکومت خود قرار داده و نوزده سال حکم راند.خانقاهی در شاد آباد داشت که محفل بسیار مجللی فراهم میاورد که عرفا و هنرمندان و شعرا را گرده هم میاورد.در مورد نام این روستا عامۀ مردم و خود روستاییان «پینه شلوار»می نامند.
در وقفنامۀ ربع رشیدی متعلق به ربع اول قرن هشتم،ص 374و کتب مزارات تبریز مانند روضات الجنان و جنات الجنان حافظ حسین کربلایی و روضۀ اطهار ملا حشری تبریزی،نام این روستا شاد آباد و در الواح قبور متعلق به قرن هفت و هشت هجری موجود در شاد آباد مشایخ قید گردیده است.اما غیاث الدین،مؤلف تاریخ حبیب السیر،سه قرن بعد،نام این قریه را «پیران شروان»درج کرده(243ص ـ ج 3)که پیران شروان در تلفظ عام اکنون به پینه شلوار مبدل شده.

گورستان شادآباد مشایخ که مدفن برخی از شیخان و عارفان شهر تبریز در سده‌های هفت، هشت و نه هجری است، در جوار این روستا و در دامنهٔ تپه‌ای واقع شده‌است.
گورستان شادباد مشایخ یا پیر شروان، گنجینه‌ای از مقبره عرفای نامی، بزرگان، سلاطین و مشایخ ایران توسط سازمان میراث فرهنگی استان در حال مرمت است! (مشخص نیست)
این گورستان از قرن پنجم هجری قمری محل دفن بوده و در طول چند قرن سلسله‌ای از عرفا در آنجا مدفون شده‌اند.


وضعیت پینه شلوار در سال 1395 - 1396
پینه شلوار

پینه شلوار تبریز

ظلم مسئولان امر را میبینید که سنگ قبرهای تاریخی به چه روزی افتاده اند!
قبور تبریز

آرامستانهای تبریز

گورستان تاریخی تبریز

قبرستان تاریخی تبریز


امروزه گورستان های قدیمی در شهرهای مهم جهان، بخشی از هویت تاریخی محسوب می شوند و دولت ها برای معرفی آنها، به عنوان خانه ابدی اعضای جامعه به ویژه شخصیت های برجسته، به گردشگران می کوشند.
بر همین اساس گورستان پرلاشز پاریس و نوودویچی مسکو از جمله مقاصد مهم گردشگران است و شهرداران این کلان شهرها با اتخاذ تمهیدات ویژه برای آراستگی این مکان های تاریخی می کوشند.
کهن شهر تبریز نیز به دلیل قدمت تاریخی بالای چهار هزار ساله آن و واقع شدن در مسیر جاده تاریخی ابریشم، از زمان های دور تا به امروز، گورستان های فراوانی داشته است که قدمت برخی از آنها مانند 'دوه چی قبرستانی' به عصر آهن می رسید.
'گجیل' (بوستان گلستان باغی)، 'نوبر'(محل فعلی عمارت شهرداری)، 'قاسم خان والی'(دبیرستان طالقانی)، شاوا، حسینی، چرنداب، طوبائیه (بوستان فعلی کنار اداره کل اوقاف و امور خیریه کنونی)، گورستان چرنداب تبریز (مقبره الوزرا) ، گورستان سرخاب (مقبره الشعرا) ،  قوم تپه و... از دیگر گورستان های قدیمی و تاریخی تبریز و شاهد زنده و گویای بسیاری از اتفاقات و رویدادهای مهم این کهن شهر هستند که در هشت دهه اخیر به دلیل توسعه شهری از میان رفته اند.


تخریب آثار تبریز

پینه شلوار

تخریبگران

میراث فرهنگی

گور تبریز

میراثیمیز

میراث تبریز

وضعیت قبر سلطان اویس در پینه شلوار !
اوقاف تبریز


گورستان های تاریخی، زمینه ساز توسعه گردشگری شهری است
مدیرعامل سازمان توسعه گردشگری شهرداری تبریز نیز می گوید: گورستان های تاریخی در کشورهای گردشگر پذیر مانند فرانسه، اسپانیا، آمریکا و روسیه از مکان های ارزشمند برای گردشگران است و این کشورها با صیانت از گورستان های تاریخی علاوه بر حفاظت از تاریخ شان، برای معرفی درگذشتگان سرشناس خود به جهانیان نیز تلاش می کنند.
رضا خلیلی خاطره جالبی از اهمیت مکان های تاریخی و یا مرتبط با رویدادهای تاریخی، نقل و اضافه می کند: تصور کنید گردشگران در پاریس برای بازدید از کانال های فاضلاب شهر که در طول انقلاب کبیر فرانسه مورد استفاده انقلابیون بوده است، پول پرداخت می کنند.
وی با بیان اینکه تبریز نیز به دلیل قدمت تاریخی خود به ویژه از دوره مشروطه به این سو، شخصیت های خفته زیادی در گورستان های خود دارد، یادآور می شود: بدیهی است که رسیدگی به گورستان های تاریخی و سنگ قبرهای موجود در آن علاوه بر تکریم بزرگان درگذشته در حوزه های مختلف مذهبی، تاریخی، علمی و ادبی، زمینه ساز شناساندن آنان در سطح بین المللی است.
وی از 'آرامگاه امامیه' به عنوان یکی از گورستان های تاریخی تبریز یاد می کند که به گفته او با اندکی رسیدگی و آراستگی می تواند سالانه میزبان شمار زیادی گردشگر از اقصی نقاط کشور و خارج از ایران باشد.
مدیرعامل سازمان توسعه گردشگری شهرداری تبریز تشریح می کند: رسیدگی به گورستان های تاریخی و معرفی شخصیت های خفته در آن همچنین زمینه ساز تحکیم و تقویت خودباوری در بین جوانان است تا آنان بدانند که وارث چه انسان های بزرگی در این مرز و بوم هستند.
وی با اشاره به علاقه مندی سازمان متبوع خود به ورود به حوزه های مرتبط با مقوله گردشگری شهری ادامه داد: بدیهی است که گورستان های تاریخی نیز بخشی از داشته های میراثی هر اجتماع انسانی از جمله کهن شهرهایی مانند تبریز هستند و کمک به زیباسازی و نگهداری آنها می تواند به رونق گردشگری شهری از یک سو و صیانت از تاریخ از سوی دیگر کمک شایانی کند.


برخی قبور نبش قبر و نیز محلی برای زباله و معتادین شده است!
آلت پرستی

شادآباد تبریز

خالدنبی

قبرستان

مسئولان آذربایجان شرقی

گورها

پینه شلوار شادباد مشایخ تبریز

اکثر آثار تاریخی از بین رفته اند!!!
پینه شلوار

اظهار تاسف محقق تبریزی از تخریب مزارات تاریخی
اصغر فردی، نویسنده و محقق تبریزی نیز از منتقدان تخریب گورستان های تاریخی تبریز است و می نویسد: میرزا محمدعلی تربیت، شهردار فاضل و مشروطه‌طلب و کتاب شناس تبریز که بر حسب ازبر بودن محل، مکان، ردیف و نوع نسخ خطی بی‌شمار در کتابخانه‌های مختلف و متعدد دنیا ماده‌تاریخ وفاتش 'فهرست‌الکتب الناطق' ساخته شده است و هزاران بار بیش از من و ما بر اهمیت تاریخی قبرستان گجیل واقف بود؛ هکذا تقریبا هویت یکایک مدفونین آن قبرستان را می‌دانست، نخستین پروژه اجرائی خود را به تخریب گورستان بی‌نظیر 'گجیل' و تبدیل آن به باغ گلستان اختصاص داد.
وی اضافه می کند: شهرداری دیگر به تخریب گورستان تاریخی 'چرنداب' اهتمامی بلیغ فرمود که فقط یکی از اعداد هزاران مدفون مشتهر و جلیل‌القدوه در آن گورستان، خواجه عطاملک جوینی صاحب دیوان بود؛ بر جای آن قبرستان هنرستان صنعتی ساخته شد که اگر کسی معترض شود، بگویند چه تبدیل به احسنی خوشتر از این که مرده‌خانه‌ای دارالفنون گردید، خوب.
وی یادآور می شود: آن دیگری قبرستان 'خیاوان' را با خاک یکسان کرد و دبیرستان منصور را به جایش برافراخت؛ آن دیگر بر سر مزار شیخ محمد خیابانی، مدرسه ثقه‌الاسلام را ساخت؛ خلاصه، ستمی که این شهرداران فاضل در درویدن مرغزاران انسانی بر تبریز روا داشتند، هیچ دشمنی بر عضوی از پیکره ایران روا نداشت.

محقق تبریزی تصریح کرد: کم کم نوبت به گورستان‌های دیگر رسید؛ گورستان 'شاوا' در محاذات کوی شهریار و گورستان 'دوه‌چی' در پشت 'دوه‌چی بازارچاسی' و گورستان 'سرخاب' و گورستان 'آقاجان‌آباد' و دیگر گورستان‌های شهر را که فقط در یکی از آنها، اعنی گورستان 'شاوا' مزار سلطان آواز ایران 'ابوالحسن‌خان اقبال السلطان' بود؛ گورستان طوبائیه هم که مزار باقرخان و اخوین نخجوانی و ... در آن بود.

در شش کیلو متری جنوب شرقی تبریز، در دو کیلو متری جنوب آن گردشگاه تاریخی شاهگولی (ائل گلی) ، روستای زیبا و تاریخی پینه شلوار واقع شده است.
این روستا گورستانی دارد تاریخی و باستانی و بزرگ با سنگ قبرهای درشت و میلهای عظیم و پا بر جا که اکنون تعدادی از این سنگهای تاریخی و میلها شکسته شده اند. تمام تخته سنگها از سنگ کبود یا خارای سیاه هستند در روی تخته سنگها یا پای میل، اسم و تاریخ فوت صاحب قبر به خط کوفی یا ثلث کنده شده است.

منابع تصاویر از:
تلگرام میراث آذربایجان  https://t.me/mirasimiz
فیسبوک شهروند تبریز   FB/Shahrvand.Tabriz


لینک پست عصرآهن تبریز و نفرین شدگان



مرتبط با : تبریز * انتقاد،پیشنهاد لینک * میراث،تاریخ،صنایع دستی آذربایجان
برچسب ها : گورستان تاریخی تبریز-تخریب آثار-میراث فرهنگی تبریز-شهرداری تبریز-قبرستان شادباد مشایخ-آثار تاریخی-قبرستانهای تبریز-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : یکشنبه 30 مهر 1396
زمان : 11:59 ب.ظ
:: تبریز مهد ورزش چوگان ایران
:: برف پاییزی در آذرماه 1396 تبریز
:: آغاز دراماتیک پیش روی تبریز 2018
:: امکانات منطقه گردشگری و پیست اسکی شاهداغ آذربایجان
:: محمد بی ریا شاعری محبوب از جنس آذربایجان
:: درباره تبریز و آذربایجان و اخبار About and News
:: دوربین تبریز لینک 76 ( سفر قره داغ - کلیبر )
:: دوربین تبریز لینک 75 ( سفر قره داغ - کلیبر )
:: پاییز هزار رنگ آذربایجان
:: کمر همت و زنگ خطر برای نابودی محیط زیست آذربایجان !
:: تخریب گورستان تاریخی پینه شلوار تبریز
:: English learning for the people of Tabriz
:: اوشاقلار ، شعر و داستان ترکی برای فرزندان آذربایجان
:: دوربین تبریز لینک 74 ( موزه مشاغل قدیمی بازار تبریز )
:: ایرج شهین باهر شهردار جدید کلانشهر تبریز
:: پدر جذامیان ،مرحوم دکتر محمدحسین مبین
:: شهروند لینک آذربایجانی 70 (عکاس خانم مونا آریانفرد داوودیان)
:: سلام به شهریار
:: فولکلور ترانه های آذربایجان
:: دوربین تبریز لینک 73 (شهرک زعفرانیه تبریز)
:: حكیم ملا محمد فضولی
:: عکس با لباس اصیل آذربایجان
:: دوربین تبریز لینک 72 ( سفر به زنوز و زیبایی های آن )
:: روستاهای تاریخی حماملو و اویلق و کرینگان ورزقان
:: افتتاح مرکز همایشهای بین المللی خاوران تبریز
:: پرفسور لطفی زاده ریاضیدان و دانشمند بزرگ آذربایجان
:: تبریز 2018 را مثل خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی باشیم
:: کویر قوم تپه آذربایجان
:: شهروند لینک آذربایجانی 69 (عکاس آقایان انصارین و عزیزی )
:: زیر پوست شهر تبریز ، "ژن" نامرغوب یا بی پولی




( تعداد کل صفحات: 66 )

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ ... ]




 

شارژ ایرانسل

فال حافظ