تبریز ویکی لینکلر

 
کشف های جدید در محوطه ارگ علیشاه تبریز
نظرات |

کشف سفال های دوران عصر آهن در ارگ علیشاه


ادامه کاوش های باستان‌شناسی اضطراری در ارگ علیشاه به کشف آثار دیگری از جمله سفال‌های شکسته عصر آهن منجر شد.

به گزارش ایسنا، به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، بهرام آجورلو، سرپرست هیات کاوش های باستان شناسی اضطراری ارگ علیشاه «مسجد علیشاه» با اعلام این خبر افزود: ادامه کاوش‌ها در ماه جاری به کشف سیستم آبرسانی از دو کانال، یک حوضچه فشارشکن و چند تنبوشه سفالی نیز منجر شد.

این باستان‌شناس همچنین به کشف بخشی از یک گور با تدفین ثانویه و دیوار چینه‌ای به لحاظ روابط لایه‌نگاری با قدمت بیش از ۲۰۰ سال اشاره کرد.

آثار ارگ تبریز

وی افزود: در کاوش‌ها به بستری از خشت‌های نامنظم و ریخته و خشت‌های منظم و چیده شده که به لحاظ روابط لایه‌نگاری قدمتی بیش از ۲۰۰ سال داشته برخورد کردیم که در شرایط کنونی و تا حصول نتایج مطالعات آرکئومتریک می‌توان آنها را به زلزله تبریز در ۲۳۶ سال پیش نسبت داد.

او ادامه داد: قطعات شکسته و خرد شده‌ سفالی دوران تمدن اسلامی (ایلخانی تا قاجار) و دو قطعه سفال شکسته‌ عصر آهن و دو قطعه سکه‌ی تاریخی «نیازمند مرمت و پاکسازی» از دیگر آثار به دست آمده در ارگ علیشاه در یک ماه اخیر بود.

وی افزود: علاوه بر تثبیت موقت تدفین و تنبوشه های سفالی، سازه های معماری خشتی و سیستم آبرسانی با نصب داربست فلزی و پوشش کیسۀ نایلونی موقتا حفاظت شده است؛ با این حال بدیهی است که این آثار نیازمند حفاظت و نگهداری پایدار و بلند مدت هستند.

ارگ علیشاه

محوطه ارک

براساس این گزارش، پس از گودبرداری های غیرمجاز در حدفاصل گوشه شمال غربی عرصه اثر ملی ارگ تبریز و محوطه جنوبی عرصه اثرملی عمارت تاریخی فتح الله اف در روزهای ۲۸ و ۲۹ آبان ماه سال جاری گروه نقشه برداری آرکئوژئوفیزیکی محل گودبرداری و برجستگی های اطراف آن را مطالعه کرد که پس از آن وجود آثار تاریخی در لایه های پایینی و پیرامونی محل گودبرداری محرز شد . پس از آن پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری مجوز کاوش اضطراری را صادر کرد که مقدمات کار در اواخر دی ماه فراهم شد.

در جریان کاوش های صورت گرفته هیات باستان شناسی موفق شد بقایای کف آجری تخریب شده حیاط اثر ملی عمارت فتح الله اف و یک سازه خشتی – چینه ای که در نقشه های ژئوفیزیکی کوروش محمدخانی ثبت شده بود را شناسایی، خاکبرداری و مستند سازی کند.

در روزهای نخست کاوش های باستان شناسی نیز در محدوده آثار ملی ارگ علیشاه "مسجد علیشاه" و عمارت فتح الله اف تبریز بخشی از شالوده های برج و باروی قلعه قدیم تبریز که سیاحان و مورخانه به آن اشاره کرده اند و قطعاتی از سفالینه های دوران اسلامی و پیش از اسلام کشف شد.


لینک مجموعه پستهای میراث ، تاریخ آذربایجان




مرتبط با : تبریز * میراث،تاریخ،صنایع دستی آذربایجان
برچسب ها : ارگ علیشاه تبریز-آثار کشف شده در تبریز-آثار ارک-میراث فرهنگی تبریز-بنیاد مصلا تبریز-محوطه ارک تبریز-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : چهارشنبه 25 اسفند 1395
زمان : 01:55 ق.ظ
آداب چهارشنبه سوری ترکها ، تورکلرین چرشنبه دبلری
نظرات |

آتیل باتیل چرشنبه بختیم آچیل چرشنبه

دیش آغریم، باش آغریم توکول قال بوردا

آغیرلیغیم بیغیرلیغیم توکول قال بوردا



در آستانه عیدنوروز سال جدید یعنی 1396 هستیم. سال 95 هم خوب بود هم بد برای همه ایرانیان!
خوشیهایی بود و کلی فوتی و گرانی و بیکاری هم بود!
امیدواریم سال جدید که میاید بهتر شود و پر از سلامتی و پول و موفقیت...

این چهارشنبه سوری که در پیش است ما را یاد فاجعه آتش نشانان پلاسکو تهران و حادثه تلخ و آتش گرفتن قطار تبریز میاندازد.
سعی کنیم لااقل اینبار از مواد محترقه و انفجاری فاصله بگیریم و هر شهر و استان و منطقه ایران، سنت ها و آداب رسوم قدیمی و زیبای خود را اجرا و شاد باشند.
هرسال تبریز ویکی لینکلر این آداب رسوم را تکرار و مطلب داشته تا هم یادآوری شوند هم از بین نروند ولی این مردم هستند که باید بر حفظ ارزشهای زیبا و سنتی تلاش کنند.

از مسئولان میخواهیم تا قبل از شب چهارشنبه سوری مراسم و جشن نوروزگاه، تکم چی، موسیقی سنتی و عاشیقی و دیگر برنامه های فرهنگی و هنری را در نقاط مختلف تبریز و سایر شهرها برگزار کنند تا نسل جدید با هویت و آداب رسوم خود آشنا شده و بسمت مواد محترقه و خطرناک نروند، متاسفانه در شهر تبریز هنوز هیچ آمادگی و برنامه ای برای عیدنوروز دیده نمیشود. ما هم در این وبلاگ زودتر از موقع اقدام به انتشار این مطلب میکنیم.

این مطالب تنها بیانگر گوشه ای کوچک از عقاید و باورهای ترکان ایران بخصوص در خطه آذربایجان می باشد.


آداب رسوم چهارشنبه آخر سال

چهارشنبه آخر سال


امیر تقی پور - چرشنبه دبلری


چرشنبه لر:
خبرچی چرشنبه یا یئل چرشنبه سی:
قورتلارین قوشلارین هاممیسینا خبر گلر کی آییلین بیلین یاز گلیر. آغاجلار آییلین یاز گلیر چیچک گلیر. بو گونلر یئرین بیتگیلری یاواش یاواش اویاناللار.

گول چرشنبه سی:
ائولری گول کیمین ائله للر، ائوین بوتون هر یانینا گول قویاللار.

کول چرشنبه سی یا کوله چرشنبه :

بو گون ائوین بوتون هر زادین چوله توکوب یویاللار،  داملاری قورویاللار، ائولر یویولوب تمیز اولونوب تزه ایلین گلمسینه حاضیر اولار.

آخیر چرشنبه:

آخیر چرشنبه ایکی گونه بولونور:
1. اود چرشنبه سی ( چرشنبه آخشامی اولار )
2. سو چرشنبه سی ( چرشنبه نین گونو اولار )

آمما آخیر چرشنبه نین دبلری:
دئییلر بو گونی نجور توتسان هئله گئدر. اگر بوگونو یاخچیلیقینان، سئوینجینن، دئییب گولمیینن باشلاسان گله ن چرشنبه یه قدر گونلرین هاممیسی خوش اولاجاق.

اود یاندیرما:
بو گئجه هر ائو اوزونه بیر بالاجا اود یاندیریب و ائو اهلی بیرلیکده اونون قیراغینا ییغیلارمیشلار. بیر بیر اوشاقلار و بؤیوکلر اونون اوستوندن آپبیلاللار.
اوشاقلار و بیوکلر اودون اوستوندن آپپیلاندا دییللر:
آتیل باتیل چرشنبه بختیم آچیل چرشنبه
دیش آغریم، باش آغریم توکول قال بوردا
آغیرلیغیم بیغیرلیغیم توکول قال بوردا


شار آتماق:
قول بویدا بیر آغاجین باشینا چیت یادا پامبیق دولاییللار، اونو سیم ، یا قاتما یینان باغلاییللار. سونرا اونو نفته باتیریب اود ووروللار، یانان شاری جار-جاوانلار و اوشاقلار نه گوجلری وار گؤیه توللاییللار. شار آتما شاماچان آتیلیر.

اودون کولو:
ائله کی اود یاندی قورتاردی و اونون کولو یئرده قالدی، بیر آز اودون کولوندن ییغیب دویونییب قویاللار فرشین آلتینا قالار گلن چرشنبییه کیمین.

آخیر چرشنبه - باکو
آخیر چرشنبه

تکم چی - اردبیل

تکم چی

نوروزگاه - تبریز
چهارشنبه سوری تبریز

بایرام هاواسی - زنجان
بایرام


بوغدا سپمق:
چرشنبه نین آخشامی اودو یاندیریب سیفته سینده بوغدا قوورارمیشلار. هئچ کیمین حقی یوخیمیش بوغدانین سیفته سین یییه اول بوغدانی قووروب وئررمیشلر اوشاقلارا، اوشاقلار بو قوورقالاری ائوین بوتون هر یانینا ( ائوین ایچینه – چولونه – کاغا – حیط باجایا – توولییه و … ) سپرمیشلر و بیر آزدا یئره توکرمیشلر کی قورت قوشلار یئسین. آخیرده بیرلیکده قوورقانین قالانین قووروب ییرمیشلر.
البته بیر آزدا قوورقادان ساخلارمیشلار یئنگی ایله.

قولاق آسما دبی:
چرشنبه آخشامی شامنان قاباخ هاممی نیت ائله رمیشلر کی الله منیم گله جییم نجور اولاجاق، اوننان سورا قولاقلارین یوموب گئدیب بیرینین قاپیسیندا دوروب سورا قولاقلارین آچارمیشلار او حالدا قولاقلاری نه ائشیتسه ییمیش او سؤزلری اوز نیتلرینین جوابین بیلرمیشلر.

سوت داش ( سوت آشی ):
بو گون هاممی شاما سوتداش پیشیریب و اوولده قونشولارا، قوهوملارا و تانیشلارا پایلایاننان سورا آشی بیرلیکده ایچللر.
هر کیم سوتداشی پایلارمیش اونا تحفه اوچون بویانمیش یومورتا یا کالایغی یادا پول وئررمیشلر.

یئددی جور قوورقا قورارمیشلار:

بو گئجه 7 یئددی جور قوورقا قورارمیشلار و شامنان سورا ییرمیشلر ( مرجی – نوخود – زه رک – کونجود و … )

قورشاق ساللاماق:

چرشنبه آخشامینین گوزل و مزه لی دبلرین بیریدی. قورشاق ساللاماق بیر رسمیدی کی هم اوشاقلار و هم بیوکلر بو ایشی گورللر. شالی باجادان ائوین ایچینه یادا دامنان پنجریه ساری ساللایاللار کی ائوین صاحابی اونون آچیب آراسین تحفه یینن دولدورسون. کی چوخلو اونلارین قورشاقلارینا قوورقا، بویانمیش یومورتا، آلما، آرمود، اریك، قاوالی قوروسو، شیرنیاتلار و… باغلاللار.
آما اگر بیر جوان اوغلان کی ائو صاحابینبن قیزین سئویب، قورشاق ساللایا، ائو صاحابی اونون قورشاقینا هر نه باغلاسا اوغلان اونو توکر یئره و دییر کی من قیزی ایستئییرم، قیزی باغلایین چکیم اوسته آپاریم. قیزین آتاسی یا آناسی گورر کی اوغلان ال چکمیر قیزین بیر نیشانین باغلار قورشاقا و اوغلان اونو چکیب تا ائلچیلیقه گلینجن آپارار ساخلار.

تاباق بزمه:
بو گئجه اوغلان ائوی بیر تاباق بزه ییب یوللالار قیز ائوینه. تاباقدا بئش ارشین کوینکلیک، چیت پارچاسی، کالایغی، نخود کشمش، آلما و بویانمیش یومورتا اولارمیش. اوغلان بو خونچانی اوز قارداشینین یا باجیسینین توسطینن یوللارمیش آداخلیسینین ائوینه.

داش دوزمه دبی:

گئجه نین سونوندا اوشاقلار هرسی بیر داش گوتوروب اورکلرینده بیر آرزی ائله ییب سورا داشلاری دوزرمیشلر بیر یئره. داشلارا سحره کیمین هئچ کیم ال وورمازیمیش. سحر صبح تئزدن اوشاقلار یوخودان دوروب هر زاتدان قاباخ قاچارمیشلار اوز داشلارینین آلتینا باخماقا. هر کسین داشینین آلتیندا قیرمیزی قورت اولسایمیش او اوز آرزیسینا یئتیشرمیش.

ناغیل دئمه دبی:
بو گئجه لر قوهوم قارداش، بیوکلرین بیریسینین ائوینه ییغیشیب ناغیلدان تاپماجادان دییللر. آمما هر ائو آختاریب بیر نفر ناغیلچی تاپیب اونو ائوینه قوناق چاغیرار. گاهدان ناغیللار او قدر اوزون اولار کی اوچ گون ناغیلین قورتارماغی چکر.

سو چرشنبه سی:

ائله کی چرشنبه آخشامی اوددان آپپیلدیلار، صاباحی سحر چاغی چؤرک یئمه میشدن قاباق دوروب گئدللر سو اوستونه و سودان آپپیلاللار.

سحر صبح تئزدن تازا پالتارلاری گئیینیب سویا ساری یولا دوشرللر.
بو گون قیز گلینلر بیرچکلریننن بیر آز کسیب سوزدورللر سویا گئدر.
سوغانی قیز گلینلر دیشلییب و آغیزلاریندا ازیب آخیدالار سویا و بئله لیینن آجیلیقلار سویا گئدر.
سویون قیراغیننان بیر آز اوت و تورپاخ گوتوروب آپارارمیشلار تولوغون یانینا باغلارمیشلار کی یاغیمیز چوخ دوشسون (تولوغون یاغی چوخالسین).
آمما آت ائششک اولانلار اوز حیوانلارین آپاریب سو ایچیرده للر و ائوه گلنن سونرا آتین قویروقونون موچویون و یئلکه سین ووروب سالاللار یئره. همیده کئچی لرین بوینوننان زینقیرو آسلارمیشلار.

قیزیل سویود آلتیندا یاتماق:
بو گون آرزیسی اولانلار سویوخ سویونان یویونوب گئدیب یاتار قیزیل سویود آلتیندا و اگر قیزیل سویودون بوداقی اییلیب دیسه یاتانین سینه سینه او آدام آرزیسینا یئتر.

چرشنبه سویوندا دولانماخ:
سو اوستوندن قاییدیب گلنن سورا بیر آز صبحانه یئییب و ایر هاوا یاخچی اولسایمیش میللت هاممیسی حاضیرلاشارمیش گزمه یه.
قیزلار بیر گروه دا، اوغلانلار بیر گروه دا و قوجالاردا بیر گروه دا ییغیلیب چیخارمیشلار چوله دولامنماغا ناهار چاغی ناهاری یئییب و آخشاما یاخین قاییدیب گلرمیشلر ائوه. بو گون هر گروهون اوزونه گوره آشپزی اولارمیش.
قیزلار یا اوغلانلار هئچ بیرینین حقی یوخوموش بیر بیرینین گروها قاریشسین. قیزلار داغین بیر طریفینده و اوغلانلاردا بیر طریفنده دوروب چیغیرارمیشلار!


چهارشنبه سوری

نوروز

سال خروس

آجیل عید


متن ترجمه فارسی


انواع چهارشنبه:

خبرچی چرشنبه سی یا یئل چرشنبه سی:
در این چهارشنبه به تمامی حیوانات و طبیعت ندا می رسد كه بیدار شوید بهار از راه می رسد. همچنین در این روز گیاهان آرام آرام از خواب زمستانی بیدار می شوند.

گول چرشنبه سی:

در این چهارشنبه خانه را تمیز و مرتب ومانند گل كرده و در جای جای خانه گل قرار می دهند.

کول چرشنبه سی یا کوله چرشنبه :

تمامی وسایل خانه را بیرون ریخته و تمامی لباسها را شسته و در یك كلام این چهارشنبه مخصوص خانه تكانی می باشد.

آخیر چرشنبه:

آخیر چرشنبه بر دو روز تقسیم می شود:
1. اود چرشنبه سی ( چهارشنبه آتش ) كه شب روز سه شنبه است.
2. سو چرشنبه سی ( چهارشنبه آب )   صبع روز چهارشنبه است.

اما رسومات چهارشنبه آخر سال:
می گویند كه این روز را هر طوری شروع كنی تا چهارشنبه سال بعد تمامی روزها را همانطور سپری خواهی كرد. یعنی اگر این روز را با شادی و محبت و مهربانی شروع كنی تمامی یك سال را خیر می بینی.

اود یاندیرما   (روشن كردن آتش ):
در این شب تمامی خانواده ها برای خود آتشی كوچك روشن كرده و دور تا دور آن حلقه زده و به نوبت همه یكی یكی از روی آتش می پرند.
بچه ها و بزرگترها موقع پریدن از روی آتش با شور و شوقی وصف ناپذیر این عبارتها را تكرار می كنند:
آتیل باتیل چرشنبه بختیم آچیل چرشنبه
دیش آغریم، باش آغریم توکول قال بوردا
آغیرلیغیم بیغیرلیغیم توکول قال بوردا
* ببخشید اینها رو دیگه نمیشه فارسی كرد!

رسم « شار آتماق» ( پرتاب شار ):
چوبی را به اندازه حدودا یك متر تهیه كرده و سر آن را با پنبه و یا پارچه بصورت گرد بسته و روی آن كمی نفت می پاشند. سپس شاری كه روشن شده را جوانها و بچه ها با تمام قدرت به هوا انداخته و از صحنه بوجود آمده لذت می برند.

اودون کولو ( خاكستر آتش ):
وقتی آتش چهارشنبه خاموش شد و خاكسترش بر جای ماند، كمی از خاكسترش را جمع كرده و در پارچه ای ریخته و گره می زنند و آن را تا چهارشنبه سال آینده به گوشه ای از خانه می اندازند.

داملاری جیزیقلاماخ ( خط انداختن بر پشت خانه):
در این شب در تمامی خانه ها افراد پشت بام رفته و پشت بام را از چهار طرف خط می اندازند.


چهارشنبه سوری سنتی در روستاهای خطه آذربایجان

پریدن از آتش

چهارشنبه سوری آذربایجان

عاشیق

بایرام

چهارشنبه

چرشنبه

پایان سال


بوغدا سپمق (پاشیدن گندم):
در ابتدای آتش چهارشنبه مقداری گندم را در یك سینی روی آتش گذاشته و می پزند كه به آن قوورقا می گویند. هیچ كس حق ندارد ازاولین  قوورقایی كه بدست آمد بخورد. قوورقا را به بچه ها می دهند و بچه ها آن را در تمامی خانه پخش می كنند و این كار برای خانه خوش یوم می باشد. مقداری نیز روی زمین می ریزنند به عنوان حق پرنده ها و حیوانات. در آخر همه اهل خانه قوورقای دیگری تهیه و به اتفاق می خورند.

قولاق آسما دبی ( رسم گوش ایستادن):
شب چهارشنبه و قبل از صرف شام تمام افراد نیت می كنند و سپس برای دریافت پاسخ نیت خود گوشهایشان را گرفته و به دم در خانه یكی از همسایه ها یا آشنایان میروند و سپس در آن حالی كه گوش ایستاده اند گوشهایشان را باز كرده و در آن حال هر صحبتی را كه شنیده اند پاسخ نیت خود حساب می كنند.

سوت داش « سوت آشی» ( شیر برنج):
در این روز همه خانه ها شیر برنج پخته و قبل از اینكه خودشان از آن بخورند در حد توان شیر برنجها را به تمامی آشنایان و همسایه ها پخش می كنند. همچنین دریافت كننده های شیر برنجها به كسانی كه شیر برنج را تحویل می دهند چیزی به عنوان تحفه می دهند مانند: تخم مرغ رنگ شده یا پول و …

یئددی جور قوورقا قورارمیشلار ( هفت نوع خوردنی پخته می شده ):

در این شب از هفت نو خوردنی به عنوان تنقلات استفاده كرده و می خوردند مانند ( عدس – نخود – كنجد و … )

قورشاق ساللاماق  ( شال اندازی ):
از رسومات زیبا و به یادماندنی شب چهارشنبه می باشد. این رسم هم توسط بچه ها و هم توسط بزرگترها اجرا می شود بدین گونه كه شب مخفیانه افراد به پشت بام سایر اهالی رفته و از روشنایی آنها و یا جلوی پنجره آنها شال را آویزان می كنند كه صاحبخانه باید در این شال مقداری سوغات بگذارد و تحویل دهد.
اكثرا این سوغاتی ا شامل تخم مرغ رنگ شده، قوورقا، سیب، گلابی، شیرینی و … می باشد.
گاها پسری كه دختر صاحبخانه را پسندیده سوغات بسته شده به شال را نمی پذیرد و آن را به زمین می ریزد و از صاحب خانه می خواهد كه دخترش را به شال ببندد! در این حال اگر اسرار پسر ادامه یابد صاحبخانه نشانی از دخترش را به شال بسته و به پسر تحویل می دهد. پسر نیز آن نشانی را تا زمان آمدنش به خاستگاری نگه می دارد.

تاباق بزمه:
در این رسم تازه داماد هدیه ای را كه با نام خونچا شناخته می شود حاضر كرده و آن را توسط برادر یا خاهرش به در خانه نامزدش می فرستد. محتویان خونچا می تواند مختلف و گوناگون باشد از لباس و جوراب گرفته تا آجیل و شیرینی.

داش دوزمه دبی  ( رسم چیدن سنگ):
نصفه ای شب بچه ها هر كدام سنگی را از بیرون پیدا كرده و در دل خود آرزویی می كنند سپس این سنگها در محلی جمع شده و به ردیف زده می شود. تا صبح هیچ كس حق ندارد این سنگه دست بزند یا نگاه كند.
صبح كه شد بچه ها هراسان از خواب بیدار شده و به طرف این سنگها می دوند. اگر زیر سنگ هر كس نوعی حشره قرمز مشاهده شد آن شخص به آرزویش خواهد رسید.

ناغیل دئمه دبی  ( رسم قص گویی ):
تمامی اعضای فامیل خانه یكی از ریش سفیدان جمع می شوند و شروع به گفتن جوك و چیستان و قصه می كنند. البته قبلا یك نفر كه در قفتن قصه تبحر دارد مشخص می شود. گاها نقل داستانها حتی به سه شب هم می رسد.

سو چرشنبه سی  (  چهارشنبه آب )
: كه احتمالا ریشه چهارشنبه سوری ( سویی ) از این كلمه باشد.
بلاخرا وقتی رسم پریدن از آتش تمام شد صبح بعد آن مردم به پای آب رفته و از روی آن می پرند.

صبح زود مردم لباسهای نو خود را پوشیده و به طرف آب حرکت می کنند.
در این روز عروسها و دختران كمی از كیسوی خود بریده و در آب می اندازند.
همچنین دختران و عروسها مقداری پیاز را در دهان خود خرد كرده و در آب فرو می كنند و بدین ترتیب تمامی تلخیها و بدیهای سال را به آب می دهند.
از كنار آب كمی خاك و كمی گیاه جمع كرده و به خانه ها می برند.
اما آنهایی هم كه اسب و الاغ دارند حیوان خودشان را به پای آب برده و به حیوانات خود نیز آب می دهند. همچنین وقتی به خانه برگشتند مقداری از موی دم اسب یا الاخشان را بریده و دور می ریزند.

رسم خوابیدن زیر درخت:
آنهایی که آرزویی در دل دارند و منتظر براورده شدن آن هستند آن روز با آب سرد حمام کرده و زیر درخت می خوابند و اگر بعد از بیدار شدن دیدند شاخه درخت روی سینه آنها فرود آمده می فهمند که آرزویشان براورده شده.

چرشنبه سویوندا دولانماخ ( گردش روز چهارشنبه):
روز چهارشنبه اگر هوا خوش دهد و مناسب باشد مردم آن روز را تا عصر به بیرون می روند و گردش می كنند.
دختران و عروسان در یك دسته و پسذان نیز در یك دسته و همچنین ریش سفیدان نیز در دسته ای جدا به بیرون رفته و نها را بیرون می خورند در این روز هیچ كس حق ندارد از دسته خود خارج و به دسته دیگری ملحق شود.
از جالبترین رسم اینروز می توان گفت كه دختران در یك سمت كوه و پسران در سمت دیگر ایستاده و جیغ و فریاد می زنند !


مرتبط با : آذربایجان * تورک سئسه لینک * میراث،تاریخ،صنایع دستی آذربایجان
برچسب ها : چهارشنبه سوری آذربایجان-آخیر چرشنبه-چهارشنبه آخر سال-عید نوروز-چهارشنبه سوری-آداب رسوم سنتی-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : جمعه 20 اسفند 1395
زمان : 10:15 ب.ظ
سالار ملی ، مجاهدت های باقرخان
نظرات |


قبل از پرداختن به مطلب باید عرض کنیم که ضعف مدیریت و بی تدبیری که شاخ و دم ندارد همینگونه که در تصویر میبینید میشود!

پارک طوبی تبریز

فرماندار تبریز: برپایی نمایشگاه کفش در کنار مقبره باقرخان حرکت بسیار غلطی است و باید اصلاح شود.
دکتر شهرتی فر، فرماندار تبریز در واکنش به انتشار عکس وضعیت مقبره باقر خان گفت: برپایی نمایشگاه کفش در کنار مقبره باقرخان حرکت بسیار غلطی است و هر چه سریع تر باید اصلاح شود.
وی افزود: اطلاعات دقیقی در مورد اینکه این اقدام از طرف کدام نهاد صورت گرفته است، ندارم ولی پیگیری می کنم و پاسخ می‌دهم.


کنار مقبره سالار ملی در تبریز فروشگاه کفش برگزار میکنند اما دریغ از اینکه یکبار اینجا را به مردم معرفی کنند، جوانان تبریز را از چنین محل هایی دور کرده اند و کمتر کسی میرود. وضع خانه باقرخان هم که قبلا در وبلاگ پرداخته شده که چقدر اسفناک است!
برگزاری 2018 پیشکش شما، فعلا اینها را سامان بدهید...

خانه باقرخان


رضا همراز، سردبیر فصلنامه غروب: تردیدی در این نیست که باقرخان سالار ملی به حق یکی از بازوان پرتوان انقلاب مشروطه و به خصوص ستارخان بود. در مورد دلاوری ها و رشادت های این مرد آزادی خواه، تاکنون ده ها مقاله در مجلات، روزنامه جات یا در گوشه و کنار کتاب ها یا سایت های اینترنتی توسط علاقه مندان تاریخ معاصر نوشته شده، اما با این حال باز به هنگام مطالعه با مطالبی روبرو می شویم که برای مخاطبین جالب و تازه می باشد؛ مثل مطالب ارائه شده در نامه های باقر خان سردار ملی.

چنان که نوشته اند، باقرخان خیابانی فرزند کربلایی رضا، بنای خیابانی از اهالی محله خیابان تبریز بود. محله خیابان از قدیم الایام محل بزرگان بود که تاریخ به وجود چنین کسانی غبطه خورده است. من جمله محمدامین دلسوز تبریزی شاعر نامی سده اخیر که بنا به گفته نادر میرزا، مصنف کتاب ارزشمند تاریخ و جغرافیای دارالسطنه تبریز، دیوان اشعارش چنان از اقبالی در بین مردم برخوردار بود که 11 مرتبه چاپ گردیده و مردم شهر بیشتر اشعارش را حفظ داشتند.
 
 باقرخان سالار ملی

سید عبدالحسین خازن خیابانی شاعر برجسته دوره مشروطه، میرمهدی اعتماد ناطقی معارف پرور گمنام و شاعر نام آور حکومت ملی آذربایجان، میرزا باقر نطّاق خیابانی روزنامه نگار شجاع و مدیر مسئول چندین روزنامه مانند عنکبوت، طلیعه سعادت و...

باقرخان در چنان ملحه ای و در سال 1240 شمسی پا به هستی گذاشت. چون پدرش بنا و معمار محله خیابان تبریز شناخته شده بود، وی نیز ایام صباوتش را در این کار سخت گذراند. باقرخان بنا به شرایط آن روزگار و تنگی معاش معیشت خانواده اش نتوانست به مدرسه برود و از مزایای علم و دانش به طور شایسته ای برخوردار گردد. وی از بدو جوانی همراه با پدرش چنان که گذشت به شغل بنایی پرداخته و با مفهوم کار و زحمت آشنا شد.

با روشن شدن نیاره انقلاب مشروطه، باقرخان نیز به اتفاق دیگر گُردان آزادی از آن استقبال کرد و در اندک زمانی به مهره شناخته شده و دوم این انقلاب مردمی مفتخر گردید. آوازه باقرخان به زودی در تبریز بلند شده و در محله خودشان به عنوان یکی از عیاران جوانمرد شناخته شده وپاره ای از رتق و فتق امور بر عهده وی محول شد. حتی پس از اندک زمانی به کدخدایی آنجا انتخاب گردید و چون زمستان ها کار بنایی رونقی نداشت، مجبور شد به کارهای دولتی روی آورده و به شغل مباشری اشتغال ورزد.


مقبره باقرخان

آرامگاه باقرخان

از دوران جوانی وی حکایت هایی نقل کرده اند که چندین تا از آن ها هنوز هم با گذشت زمان در حافظه تاریخی مردم آذربایجان به خصوص تبریزیان باقی مانده است. بی جهت نبود که اعضای مجلس شورای ملی پس از مشاهده رشادت ها و از جان گذشتگی های این بزرگوار با افتخار تمام وی را به «سالار ملی» مفتخر می نماید.

یکی از کارهای برجسته باقرخان، مغلوب کردن رحیم خان و پسر نابکارش بیوک خان بود که در تاریخ به ذکر آن پرداخته اند. مرحوم مهندس طاهرزاده بهزاد نیز چنین می نویسد: «بیوک خان وارد باغ صاحب دیوان شد، چند روز توقف کرد و مشاهده کرد که شهر ساکت است. به تصور این که ساکنین از ورود او باخبر شده و تسلیم شده اند، بی پروا با شکوه و جلال به طرف تبریز حرکت کرده و وارد حومه محله خیابان گردید.

باقرخان و مجاهدان او در پشت سنگرها بی صدا نشسته بودند. آن قدر صبر کردند که سواره ها به صدمتری سنگرها رسیدند. در این هنگام باقرخان دستور تیراندازی داد و سوارهای بیوک خان مثل برگ های خزان به زمین ریختند و گروهی نیز فرار کردند.

باقرخان روز دیگر که قشون عین الدوله از محله ششگلان وارد تبریز شد و به غارت کردن خانه ها و قتل مردم رو به شهر گذارده با یک حمله آنان را شکست داد و رعب عجیبی در دل آنان افکند.»
 
 سالار ملی

همچنین آقای عسگر ایلدیریم پاشا یکی از کتاب فروشان شهر تبریز در مورد تاکتیک های باقرخان طی یادداشتی این مطالب را عنوان نموده بود: «وقتی که سواران رحیم خان چلیپانلو در باغشمال بود، او فرماندهان هر محله را جمع کرده و آن ها را توجیه نمود که چون ما اسلحه و تفنگ کم داریم، بیایید آن هایی که تفنگ دارند جلوتر و آن هایی که تفنگ ندارد عقب تر بافلاخن به باغشمال حمله کنیم. خوشبختانه این طرح و تاکتیک حزبی باقرخان در بین فرماندهان مورد قبول واقع گردید و مجاهدین به باغشمال یعنی محل استقرار رحیم خان چلیپانلو حمله ور شدند. از جلو مجاهدین و از پشت مجاهدین دیگری با فلاخن حمله ور شدند و رحیم خان را مجبور به عقب نشینی نمودند.»

باقرخان به همراه ستراخان ماه ها دمار از روزگار استبدادیان درآوردند. اگرچه خود آن ها نیز به دست این روباه صفتان جان به جان آفرین تسلیم کردند. این دو دلاورمرد آذربایجانی هیچ گاه پشت همدیگر را خالی نگذاشته و حتی المقدور روزی نمی شد که آن ها خبری از یکدیگر نداشته باشند.

پارک مفاخر تبریز


چگونگی شهادت باقرخان

گزارش ها حاکی از آن است که علمای نجف به درخواست مستشارالدوله، رییس مجلس شورای ملی که از آلت دست شدن این دو توسط «اشخاص مغرض و معاند» بیمناک بود- و نیز درخواست محرمانه سپهدار اعظم از آخوند خراسانی، باقرخان و ستارخان را به عراق دعوت کردند.

به هرحال سردار و سالار ملی در میان استقبال بی سابقه مردم، وارد تهران شدند و دولت به پذیرایی باشکوهی از آنان پرداخت و احمدشاه جوان، هر دو را سخت محترم داشت. آن گاه ستارخان را نخست در باغ صاحب اختیار و سپس در پارک اتابک و باقرخان را در باغ عشرت آباد جای دادند و مجلس شورای ملی نیز با اهدای لوحی به تقدیر از آن ها برخاست و تصویب کرد که ماهانه به هر یک 1000 تومان مقرر پرداخت گردد.

در این میان نزاع میان اعتدالیون و انقلابیون یا دموکرات ها در حکومت مشروطه به اوج رسیده بود. جناح اعتدالی که بسیاری از اشراف و فئودال ها را در بر می گرفت، از آغاز ورود باقرخان و ستارخان به تهران می کوشید به آن ها نزدیک شود و از وجودشان برای عقب راندن انقلابیون بهره جوید، چنان که دموکرات ها گویا پیش بینی می کردند و به همین سبب، نمی خواستند این دو وارد تهران شوند. در نتیجه تمایل ستار و باقر به این جناح، روابط آن ها با کسانی چون سپهدار اعظم و سردار منصور و سردار محیی روی به گرمی نهاد، ولی با سردار اسعد و دیگر سران بختیاری صمیمیتی حاصل نشد.
 
 باقرخان

انقلابیون نیز به نوبه خود کوشش ها کردند تا میان ستار و باقر را بر هم زنند، ولی تحریکات اعتدالیون به جایی رسید که باقرخان در مجلسی، برضد نمایندگان دموکرات مجلس سخنانی درشت گفت و به تدریج روابط میان دو سردار تبریزی با سید حسن تقی زاده، رهبر انقلابیون تیره گردید. تا آنجا که وقت ستارخان خواهان تبعید تقی زاده شد، باقرخان هم از او پشتیبانی کرد.

نزاع میان اعتدالیون و دموکرات ها به یک رشته خشونت ها و قتل هایی منجر گردید که عده ای از سران مشروطه و دولتمردان نامدار از قربانیان آن بودند تا سرانجام براساس مصوبه مجلس شورای ملی و دستور کابینه مستوفی الممالک، یفرم خان رییس نظمیه تهران اعلام کرد که مجاهدان باید ظرف 48 ساعت سلاح های خود را تحیول دهند و این کار به نزاع و جنگ میان مجاهدان و قوای دولتی، در محل اقامت ستارخان انجامید و باقرخان هم با گروه خود بی درنگ به ستارخان پیوست (30 رجب 1328).

سرانجام قوای دولتی فائق آمد و باقرخان دستگیر شد و مورد تحقیر و توهین قرار گرفت و اموال مجاهدان و لوحه اهدایی به سالار و سردار ملی در واقعه پارک شوم اتابک به یغما رفت. سردار و سالار ملی به ناچار در تهران ماندند، یا نگاه داشته شدند.

ستارخان 4 سال بعد درگذشت و باقرخان نیز چند سال بعد، در آغاز جنگ جهانی اول در زمره گروهی از آزادی خواهان در محرم 1334/ نوامبر 1915 رهسپار قلمرو عثمانی در عراق شد. در کرکوک در اتاقی مخروبه که نیمی از آن عریان و نیم دیگرش را با پلاسی مندرس پوشانده بودند زندگی می کرده. مرحوم ادیب السلطنه که وزیر داخله خزانه دار دولت مهاجر بود برای او پانصد تومان می فرستد و وقتی آن ها عازم استانبول بودند از او دعوت می کند که همراهشان بورد، اما آن رادمرد می گوید من نمی توانم از ایران دور شوم، میل دارم نزدیک مرز ایران بمانم.
 
چندی بعد پشیمان می شود و تصمیم می گیرد به استانبول برود، ولی شکست آلمان در این ناحیه و پراکنده شدن آزادی خواهان، باقرخان و یارانش را به فکر بازگشت به ایران انداخت. وی و یارانش در راه بازگشت در حدود مرز قصر شیرین در خانه مردی به نام محمدامین طالبانی بیتوته کردند ولی شبانگاه همه به دست او که طمع در سایر اموالشان نیز بتسه بود، کشته شدند. چند روز بعد ماموران انگلیسی که از سابقه شرارت های محمدامین آگاه بودند، از ماجرا خبر یافتند و او را گرفتند و پیکر باقرخان را که در گودالی دفن شده بود، یافتند. محمدامین طالبانی، اعدام و باقرخان همان جا به خاک سپرده شد.
 
 مشروطه

چنان که ذکر گردید، پس از شهادت ستارخان سردار ملی، دل و دماغ خیلی از مجاهدان جان برکف انقلاب مشروطه از دست رفته بود. باقرخان که زمانی از شنیدن نام نامی اش لرزه بر اندام دشمنان افکنده می شد، تقریبا منزوی شده بود و حیات و مماتش تعریف چندانی نداشتم بسیاری از همرزمانش را از دست داده و احساس تنهایی و غربت می کرد. در این حال بود که تصمیم می گیرد ساز سفر کند.


چگونگی انتقال جسد باقرخان به تبریز

چنان که می دانیم باقرخان به دست یاغیان کوته نظر و مهمان کش در یکی از دهات کرمانشاه شربت گوارای شهادت نوش جان می کند و توسط چند تن در همان جا به خاک سپرده می شود. مزار وی سال ها در کمال ناباوری در گوشه ای از قبرستان متروکه و بی در و پیکر روستای محمدامین جاخوش کرده بود تا این که وراث تصمیم می گیرند جسدش را به زادگاهش انتقال دهند. سوز و سرمای آذر سال 1354 بود که قبرستان طوبائیه تبریز که از باقیات الصالحات مرحوم حاجی آقاطوبی بود آماده و پذیرای انتقال جسد باقرخان بود.
 
داماد وی مرحوم ترتیپ هاشمی طی یک مصاحبه با خبرنگار روزنامه اطلاعات گفت: «حدود سه سال قبل پس از درگذشت همسرم ربابه خانم تنها دختر باقرخان با توجه به علائقی که به خانواده باقرخان داشتم، تصمیم گرفتم محل دفن جسد سالار ملی را بیابم و آن گاه جسد وی را به تبریز انتقال دهم. این کار برای من دو انگیزه داشت: یکی این که مقبره سالار ملی که در راه انقلاب مشروطیت به وطن و مردم وطن خود خدمت کرده بود از نظر میهن پرستان به دور نباشد و دیگر این که به وصیت باقرخان عمل کرده باشم، چون خودم به علت کهولت و کسالت در بستر بیماری بودم، این مهم را به عهده برادر خود سرگرد هاشمی محول کردم تا ایشان با همراهی سرهنگ بازنشسته سید موسایی آن را به انجام برساند.»

سرهنگ موسایی نیز طی یک مصاحبه مطبوعاتی در آن وقت گزارش مبسوط خود را این چنین بیان داشته بود «پس از آن که به روستای بیشمان رسیدیم از اهالی ده سراغ قبر را گرفتیم. یکی از کهنسالان روستا اظهار داشت ساکنان این روستا غالبا بعداز شهریور 1320 به این ناحیه آمده اند و از اهالی قدیمی روستا اثری نمانده است.
 
 مجاهدت
 
با این همه بیشتر مردم می دانند که در گورستان قدیمی روستا که اکنون متروک مانده است مقبره یک سلحشور ایرانی وجود دارد. با راهنمایی افراد محلی به گورستان متروک رسیدیم. در میان همه قبرهای این گورستان تنها یک قبر وجود داشت که با آجر روی آن را پوشانده بودند. با نشانی هایی که از قبر سالار ملی در دست داشتیم و با اجازه مسئولان ژاندارمری محل، به نبش قبر اقدام کردیم و بدین ترتیب پس از قریب شصت سال، بقایای جسد باقرخان را به آذربایجان بازگرداندیم.»

لینک پست وضعیت خانه باقرخان تبریز
لینک پست مقبره باقرخان سالارملی
لینک پست پارک مفاخر آذربایجان در تبریز




مرتبط با : تبریز * انتقاد،پیشنهاد لینک * میراث،تاریخ،صنایع دستی آذربایجان
برچسب ها : باقرخان-سالار ملی-مقبره باقرخان-میراث فرهنگی تبریز-مفاخر آذربایجان-خانه باقرخان-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : پنجشنبه 28 بهمن 1395
زمان : 05:45 ب.ظ
:: شهروند لینک آذربایجانی 68 ( غذاهای کدبانوی آذربایجان )
:: گردشگری با چادرهای اوبا عشایری در آذربایجان شرقی
:: شب قدر و شعر علی
:: جوانان خیر تبریزی بجای حج به گلریزان اهدا کردند
:: هتلهای ارزان قیمت برای مسافران تبریز
:: سوغات آذربایجان غربی و اورمیه
:: جلیل مثنی سماور ساز با مس تبریز
:: دوربین تبریز لینک 71 ( گلجار و دویجان مرند )
:: قدرتمندی زبان ترکی
:: شهروند لینک آذربایجانی 67 (عکاس آقای ایرج خانی)
:: افتتاح مرکز تجارت جهانی WTC تبریز
:: دوربین تبریز لینک 70 ( ضیافت لاله ها در تبریز )
:: موزه فوتبال در تبریز
:: دوربین تبریز لینک 69 ( گجیل و یادمان شمس )
:: یوسف رفیعی بیرامی مخترع و آیناز حاجی سهل‌آباد ورزشکار از تبریز
:: سیل بی انصاف
:: درباره تبریز و آذربایجان و اخبار About and News
:: شهرک خاوران تبریز
:: هرگلان طبیعتی بکر و زیبا در دل عجب شیر
:: دوربین تبریز لینک 68 ( شهناز و والمان تبریز )
:: دیدن معشوقه شهریار در سیزده بدر
:: مسافران نوروزی در تبریز پایتخت گردشگری
:: شهروند لینک آذربایجانی 66 (عکاس آقای باقر محرمی)
:: عید نوروز یا ارگنه قون 1396
:: جشن نوروزگاه در بازار تاریخی تبریز
:: کشف های جدید در محوطه ارگ علیشاه تبریز
:: آداب چهارشنبه سوری ترکها ، تورکلرین چرشنبه دبلری
:: سفر نوروزی به نگین تمدن ایران زمین ، استان آذربایجان غربی
:: مرکز تجارت اطلس تبریز بعد از افتتاح
:: Urmia City Night in West Azerbaijan province




( تعداد کل صفحات: 64 )

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ ... ]




 

شارژ ایرانسل

فال حافظ