تبریز ویکی لینکلر

 
مدارس قدیمی در تبریز قطب علم پرور ایران
نظرات |

تبریز پایتخت علم و نخبگان ایران


تبریز از کهن‌ترین شهرهای ایران است که در گذر تاریخ از پس روزهای سخت به خوبی برآمده است. این شهر به «شهر اولین‌ها» شهرت دارد و جزو اولین شهرهای ایران است که مدرسه به شیوه‌ی نوین در آن بنا شد. مدرسه‌های تاریخی جزو جاذبه‌های این شهر هستند که روح تعلیم و تربیت در خشت خشت آن‌ها دمیده شده است. در پیشواز مهر، ماه خاطرات دوران بچگی ایرانیان و بوی گچ، تخته سیاه، زنگ مدرسه و هیاهوی شادی در زنگ تفریح، سری به مدرسه‌های قدیمی تبریز می‌زنیم.


مدارس قدیمی تبریز نقش مهمی در تاریخ آموزشی ایران دارد. از دوران سلجوقیان و ایلخانان و صفویه و قاجاری تاکنون مدرسه‌های مختلفی در این شهر ساخته و گاها تخریب شده‌اند که نشان از اهمیت آموزش و فرهیختگی مردمان این منطقه است.

لینک پست احیا ربع رشیدی
لینک پست تبریز پایتخت علم
لینک پست جبار باغچه بان
لینک پست دانشسرای عالی تبریز
لینک پست آثار تبریز در حافظه جهانی



دارالفنون تبریز
اولین مرکز آموزش عالی ایران

دارالفنون

دارالفنون تبریز

شام قازان (شنب غازان) تبریز از دوره ایلخانی
از اولین رصد خانه ها و شهرک های علمی ایران

شنب غازان

ربع رشیدی تبریز از دوره ایلخانی
اولین و بزرگترین و مهمترین دانشگاه جهان اسلام

ربع رشیدی

دبیرستان تماکان تبریز - اولین دبیرستان دخترانه ایران

تماکان



مدرسه رشدیه

اولین مدرسه ایران به سبک نوین با آموزش زبان ترکی

میرزا حسن رشدیه بنیان‌گذار آموزش نوین در ایران است. وی در جوانی به ایروان رفت و آن‌ جا مدرسه‌ای بنا کرد. بعد از مدتی به فکر تاسیس مدرسه‌ در ایران افتاد تا تمام اصول و قواعد تعلیم و تربیت را که از فرنگ آموخته بود، در ایران اجرا کند. او در سال ۱۳۰۵ هجری قمری در محله‌ی ششگلان تبریز و جنب مسجد شیخ الاسلام، مدرسه‌ای به سبک نوین تاسیس کرد که از آموزگاران آن می‌توان به «میرزا حسن واعظ» اشاره کرد. این مدرسه در سال ۱۳۱۱ هجری قمری به‌دلیل تحریک عوام، تخریب شد و مدرسه‌ی جدید در همان سال در کوی «جبه خانه» به نام مدرسه‌ی «رشدیه» تاسیس شد. وقتی «میرزا علی خان امین الدوله» به سِمَت والی آذربایجان منصوب شد و به تبریز آمد، باز هم به تحریک عوام، این مدرسه را تعطیل کرد. ساختمان کنونی این مدرسه متعلق به دوره‌ی پهلوی اول است که در سال ۱۳۲۹ قمری در خیابان ارتش جنوبی کنونی بنا شده است. این مدرسه در دو طبقه، به طول ۴۲ متر و عرض ۳۰ متر ساخته شده است و دارای کتابخانه، آزمایشگاه و کارگاه‌های کار دستی است و حیاط بسیار بزرگی دارد. مدرسه‌ی رشدیه در ۷ مهر ماه ۱۳۸۱ با شماره‌ی ۶۳۹۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مدرسه رشدیه تبریز


مدرسه توحید یا پروین

دبیرستان توحید یکی از قدیمی‌ترین دبیرستان‌های شهر تبریز است که در خیابان شریعتی (شهناز سابق) قرار دارد و قدمت آن به دوران پهلوی می‌رسد. نام قبلی این مدرسه «پروین اعتصامی» بود که بعدها به توحید تغییر نام داد. معماری دوران پهلوی کاملا در ساختمان مدرسه مشهود است. بنا در ۳ طبقه یعنی زیرزمین، همکف و طبقه‌ی اول ساخته شده است و ۳ ورودی در قسمت شمال، جنوب و غرب مدرسه دارد. در طبقه‌ی همکف ۱۶ اتاق وجود دارد که تقریبا متقارن هستند. امروزه نیز این مدرسه مورد استفاده قرار می‌گیرد و در اختیار سازمان آموزش و پرورش است.

مدرسه توحید تبریز


مدرسه فردوسی

دبیرستان فردوسی که قبلا با نام مدرسه‌ی محمدیه فعالیت می‌کرد، در اواخر دوره‌ی قاجار در خیابان شریعتی تبریز ساخته شد. گفته می‌شود این مدرسه بعد از دبیرستان البرز تهران، دومین مدرسه‌ی قدیمی ایران است.

مدرسه‌ی محمدیه در ۲۶ آذر ماه ۱۲۹۵ هجری شمسی با همت «دکتر عباس لقمان ادهم» (اعلم الملک) بنا شد. وی در آن زمان رییس فرهنگ آذربایجان بعد از مشروطیت بود. در ابتدا «باقر طلیعه» مدیریت مدرسه را بر عهده داشت و «میرزا تقی خان رفعت» ناظم آن بود. «ابوالقاسم فیوضات» دانش‌آموزان دوره‌ی متوسطه‌ی مدرسه‌ی فیوضات را به مدرسه‌ی محمدیه انتقال داد و خود به تدریس درس ریاضیات در این مدرسه مشغول شد. از دیگر مدرسان مدرسه‌ی محمدیه می‌توان به «طلیعه» مدرس عربی، «علی خان ادیب خلوط آشتیانی» دبیر ادبیات و تاریخ، «صالح لقمان ادهم» معلم حقوق و تعلیمات مدنیه، «علی مجیر مولوی» معلم شیمی و «محسن رفعت» و «تقی رفعت» مدرسان زبان‌های خارجی اشاره کرد. مدرسه‌ی محمدیه ابتدا در محله‌ی سرخاب قرار داشت و بعدها به خانه‌های فرمانروایان تبریز در محله‌ی ششگلان انتقال یافت. در سال ۱۲۹۹ مدرسه را به حیاط صندوق‌خانه‌ی عمارت حرمخانه (فرمانداری فعلی) منتقل کردند و بعدها نام آن به «مدرسه‌ی متوسطه» تغییر یافت. در این زمان فیوضات به ریاست معارف آذربایجان منصوب شد و «اسماعیل امیرخیزی» مدیر مدرسه شد. سرانجام در سال ۱۳۱۳ مصادف با جشن هزاره‌ی فردوسی، نام آن را به «دبیرستان فردوسی» تغییر دادند. در سال ۱۳۱۸ مدرسه را به دانشسرای پسران در خیابان دانشسرا بردند و یک سال بعد مدرسه به ساختمان فعلی دبیرستان توحید (پروین سابق) در خیابان شریعتی (شهناز سابق) اسباب کشی کرد. بعد از چندین نقل مکان سرانجام در سال ۱۳۲۰ مدرسه به محل فعلی خود در خیابان امام، نرسیده به چهارراه شریعتی منتقل شد.

امروزه بخش تاریخی ساختمان مدرسه در اختیار سازمان میراث فرهنگی قرار گرفته است. در دهه‌های گذشته دبیرستان فردوسی از جمله‌ مدرسه‌های سرشناس ایران بود که مجهزترین آزمایشگاه را در کل کشور داشت. آزمایشگاه این مدرسه در دوران قاجار و پهلوی ایجاد شده بود و بعدها نیز به تجهیزات آن افزودند. دبیرستان فردوسی دانش آموختگانی دارد که نام آن‌ها در تاریخ ایران ثبت شده است که می‌توان به «ساموئل خاچیکیان بنیانگذار سینمای وحشت در ایران»، «پروفسور فرید پدر جغرافی ایران»، «دکتر سید محمد حسین مبین پدر جذامیان ایران» و «استاد شهریار» اشاره کرد. دبیرستان فردوسی در ۷ مهر ماه ۱۳۸۱ با شماره‌ی ۶۱۷۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مدرسه فردوسی تبریز


مدرسه طالقانی

تخریب شد!

دبیرستان طالقانی (دبیرستان منصور سابق) از دیگر مدرسه‌های تاریخی تبریز است که در سال ۱۳۲۵ و در دوران حکومت ملی آذربایجان به رهبری سید جعفر پیشه‌وری ساخته شد. این مدرسه در خیابان امام، کمی بالاتر از چهارراه منصور قرار داشت و متاسفانه در مرداد سال ۱۳۹۱ تخریب شد! تا قبل از انقلاب، نام مدرسه به نام «رجبعلی منصور» نخست‌وزیر پهلوی و استاندار سابق آذربایجان «دبیرستان منصور» نامیده می‌شد و بعد از انقلاب نام آن را به نام آیت الله طالقانی تغییر دادند. از مشهورترین دانش‌آموختگان این مدرسه می‌توان به «غلامحسین ساعدی» نویسنده‌ی مشهور اشاره کرد. متاسفانه هیچ دلیل خاص و قانع‌کننده‌ای برای تخریب مدرسه از سوی مسوولان ذکر نشد و یکی از اسناد تاریخی آموزشی تبریز را با خاک یکسان کردند.

دبیرستان طالقانی تبریز


مدرسه تومانیان

قدمت مدرسه‌ی تاریخی تومانیان به دوران قاجار می‌رسد که در خیابان شریعتی (شهناز سابق) در کوچه‌ی «بارون آواک» قرار دارد. در سال ۱۸۹۵ میلادی خانواده‌ی ارمنی تومانیان، با هزینه‌ی خرید جهیزیه‌ی دختر ناکام خود «تامارا» این مدرسه را در سه طبقه، زیرزمین، همکف و طبقه‌ی اول بنا کردند. این بنا وقف شده است و مدیریت آن را خلیفه‌گری ارامنه آذربایجان بر عهده دارد. مدرسه‌ی تومانیان در تاریخ ۱ آذر سال ۱۳۷۸ به شماره‌ی ۲۵۱۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

مدرسه تومانیان تبریز


مدرسه مموریال (American Memorial School in Tabriz)

مدرسه‌ی مموریال در سال ۱۸۸۱ میلادی به دست مبلغین مذهبی فرقه‌ی «پرسبیتری» آمریکا در تبریز تاسیس شد. «هوارد باسکرویل» یکی از معلمان آمریکایی مشهور این مدرسه بود که در جریان درگیری‌های انقلاب مشروطه به همراه مشروطه‌خواهان کشته شد. طبق شواهد تاریخ فرهنگ آذربایجان مدرسه‌ی مموریال در سال ۱۳۱۸ طبق فرمان بسته شدن مدارس خارجی، تعطیل شد و بعدها نام آن را به «مدرسه‌ی پروین» تغییر دادند. محوطه‌ی این مدرسه بسیار بزرگ بود و بعدها آن را تفکیک کردند و موسسات و مدرسه‌های دیگری مانند میدان ورزشی مموریال، دبیرستان رسالت، دبیرستان نبوت، مدرسه‌ی نصر، سالن ورزشی شهید توانا، کلیسای پروتستانی انجیلی و چند مغازه در قسمت غربی و جنوب غربی آن در خیابان شریعتی (شهناز سابق) ساخته شد. در محوطه‌ی دبیرستان پروین ساختمان تاریخی مموریال قرار دارد. مدرسه‌ی پروین بعد از انقلاب اسلامی به «دبیرستان توحید» تغییر نام داد.

مدرسه مموریال تبریز

مموریال تبریز


مدرسه ظهیریه

«میرزا محمد ابراهیم ظهیرالدوله» که وزیر آذربایجان بود، در آباد کردن و تعیین موقوفات نقش بسیار مهمی ایفا کرده است و مدرسه‌ی ظهیریه‌ی تبریز یکی از آن‌ها است. وی مدرسه‌ای با همین نام را در اردوباد نیز بنا کرده است. وی در سال ۱۰۸۹ هجری قمری و در زمان سلطنت شاه سلیمان صفوی مدرسه‌ی ظهیریه‌ی تبریز را در کنار «قزللو مسجد» یا همان بقعه‌ی امامزاده سید حمزه در تقاطع خیابان ثقة الاسلام کنونی و بازارچه‌ی سید حمزه‌ احداث کرد.

امام زاده سید حمزه تبریز


از بازار قدیمی تبریز و میدان صاحب الامر می‌توان به عنوان دو مرکز علوم دینی و مذهبی و آموزش طلاب یاد کرد. در این مکان‌ها مدارس تاریخی علمیه‌ی زیادی وجود دارد که نشان از اهمیت علوم دینی و مذهبی میان مردم خطه‌ی آذربایجان دارد. در ادامه این مقاله به برخی از مشهورترین مدارس علمیه‌ی بازار تبریز و میدان صاحب الامر اشاره می‌کنیم:

مدرسه اکبریه

مدرسه‌ی علمیه‌ی اکبریه یکی از مدارس قدیمی تبریز است که در دوران قاجار به‌دست «میرزا علی اکبر خان» بنا شد. وی یکی از افراد سرشناس تبریز، مترجم و دبیر کنسولگری روس‌ بود. این بنا که تاریخ دقیق ساخت آن به سال ۱۲۶۶ هجری قمری بازمی‌گردد، در ضلع غربی و شمالی صحن بقعه‌ی صاحب الامر قرار دارد و عمارتی دو طبقه است. در این مدرسه حجره‌های متعددی وجود دارد که برای سکونت طلاب دینی در نظر گرفته شده بود. «حاج فتحعلی خان صاحب دیوان شیرازی» زمانی که در تبریز اقامت داشت، آب انبار بزرگی در حیاط مدرسه ساخت که ماه‌ها آب مورد نیاز ساکنان مدرسه و مردمی که در حوالی آن زندگی می‌کردند را تامین می‌کرد. شهردار وقت در سال ۱۳۴۵ دست به تخریب مدرسه‌ی اکبریه زد و این ویرانی‌ها روز به روز بیشتر شد تا این که در سال ۱۳۶۷ سازمان میراث فرهنگی استان آذربایجان شرقی اقدام به مرمت و بازسازی آن کرد. این مدرسه در حال حاضر به خوبی مرمت شده است و خوشبختانه دیگر با خرابی یک بنای تاریخی دیگر رو به رو نیستیم. مدرسه‌ی اکبریه در ۶ شهریور ماه ۱۳۸۰ با شماره‌ی ۴۱۹۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مدرسه اکبریه تبریز


مدرسه جعفریه

مدرسه‌ی علمیه‌ی جعفریه در بازار قدیمی تبریز، در نزدیکی مسجد جامع تبریز و جنب مدرسه‌ی طالبیه قرار دارد که به دیوار شرقی مسجد «خاله اوغلی» متصل است. این مدرسه همزمان با مدرسه‌ی طالبیه در نیمه‌ی دوم قرن ۱۱ هجری ساخت شده است و راه ورودی مدرسه از دالان مدرسه‌ی طالبیه است که بین حوضخانه و مسجد خاله اوغلی قرار دارد. این دالان به حیاط هشت ضلعی منظمی ختم می‌شود که دور تا دور حیاط ساختمان دو طبقه‌ی بسیار زیبایی قرار دارد. ایوان تمامی منازل و حجره‌های طبقه‌ی دوم سرپوشیده هستند و چندین ستون دارند. تمامی این ستون‌ها، چوبی هستند و با گچ پوشانده شده‌اند. این عمارت درون عمارت منضمی مسجد جامع قرار دارد و نمی‌توان آن دو را از هم تفکیک کرد.

مسجد جامع تبریز


مدرسه حاج صفرعلی

مدرسه‌ی علمیه‌ی حاج صفرعلی در بازار تبریز، در یمنی دوز بازار و روبروی سرای بزرگ شاهزاده قرار گرفته است. در دوران قاجار و روزگار نایب السلطنه عباس میرزا، تاجری نیکوکار به نام «حاج صفرعلی خویی» این مدرسه را بنا کرده است که از بازرگانان سرشناس آن دوره بود. وی در ضلع شمالی این مدرسه، مسجدی را نیز به همین نام بنا کرد. مدرسه‌ی حاج صفرعلی بارها مورد مرمت قرار گرفته است که آخرین بار در سال ۱۳۲۷ «حاج سید ابراهیم آقای میلانی مجتهد» مدرسه را مرمت کرد. این مدرسه در ۲۸ شهریور سال ۱۳۸۶ به شماره‌ی ۱۹۵۸۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مسجد حاج صفر علی


مدرسه خواجه علی اصغر

مدرسه‌ی خواجه علی اصغر در کوچه‌ی حرم‌خانه، پشت عمارت عالی قاپوی تبریز یا همان کاخ استانداری فعلی در خیابان دانشسرا قرار گرفته است. گفته می‌شود این مدرسه در دوران سلطنت فتحعلی شاه ساخته شده است و بانی آن شخصی به نام حاج علی اصغر بود که به خواجه مازندرانی شهرت داشت


مدرسه نصریه

مدرسه‌ی نصریه جزو عمارت نصیریه‌ی تبریز بود که در بازار صاحب الامر، در میدان میوه و تره‌بار امروزی قرار داشت. این مدرسه پس از درگذشت «ابوالنصر بایندری»، از فرمانروایان سلسله‌ی آق قویونلوها طبق وصیت وی ساخته شده است. این مدرسه مانند دیگر جاهای عمارت در گذر سالیان و وقوع حوادث طبیعی از جمله زلزله تخریب شد. در دوران نایب السلطنه عباس میرزا و مرحوم حاج میرزا مهدی قاضی در محل این عمارت مدرسه‌ی جدیدی به نام حسن پادشاه شاخته شد.

صاحب الامر


مدرسه حسن پادشاه

مدرسه‌ی حسن پادشاه از قدیمی‌ترین مدرسه‌های تبریز است که مسجدی به همین نام کنار آن وجود دارد. این مدرسه در بازار «دوه چی» و میدان صاحب آباد قرار گرفته است. مدرسه‌ی حسن شاه در مجموعه‌ی صاحب آباد واقع شده است که تنها مجموعه‌ی تاریخی است که از دوران آق قویونلوها (که اجداد شاه اسماعیل اول است) به یادگار مانده است و برخی از کارشناسان معتقد هستند در اوایل دوران صفویه به وسعت آن اضافه شده است. اما زلزله‌های ویرانگر تبریز و گذر زمان جز یک مدرسه و مسجد، چیزی از آن مجموعه باقی نگذاشته است.

مسجد حسن پادشاه


مدرسه‌ صادقیه

در انتهای شمالی راسته کهنه بازار تبریز که به بازار صادقیه معروف است، مدرسه‌ی علمیه‌ی صادقیه‌ قرار دارد. در این مدرسه حجره‌های متعددی به‌منظور استفاده‌ی طلاب علوم دینی وجود دارد و مسجدی دارد که دارای طاق‌های آجری ضربی و ستون‌های سنگی است. در قسمت شرقی مسجد بزرگ، مسجد دیگری نیز قرار گرفته است که به شکل تالاری بزرگ بوده و برای اقامت نماز زنان ساخته شده است. «میرزا صادق نامی» که اهل اشتهار بود و در دوران سلطنت شاه سلیمان صفوی در سمت استیفا خدمت می‌کرد، بانی ساخت این مدرسه و مسجد شد. مدرسه‌ی صادقیه موقوفات زیادی دارد و نادر میرزا در کتاب «تاریخ و جغرافی دارالسلطنه تبریز» در صفحه‌ی ۱۱۶ آن می‌نویسد: «این مدرسه را حمامی بر نیکو بود که اکنون ویرانه است.» طی ۲۰۰ سال گذشته، بنای ساختمان این مدرسه بارها آسیب دیده و سپس بازسازی و مرمت شده است، به‌همین دلیل از بنای اصلی آن چیز زیادی باقی نمانده است.

مدرسه صادقیه تبریز


مدرسه طالبیه

مدرسه‌ی علمیه‌ی طالبیه در بازار مسجد جامع تبریز واقع شده است. ورودی این مدرسه دالانی است که حدود یک و نیم متر از کف بازار پایین‌تر است که  قبلا سرپوشیده و مسقف بود. در عمارت غربی و شمالی مدرسه حجره‌های کوچکی قرار دارند که طلاب به‌صورت شبانه روزی در آن‌ها اقامت دارند. عمارت شمالی در نیمه‌ی دوم قرن یازده هجری ساخته شده است که بانی آن «حاج طالب خان»، پسر حاج اسحق تبریزی بود. وی در تاریخ ۱۰۸۷ هجری قمری پس از اتمام ساخت عمارت طالبیه، طبق وقف‌نامه‌ای که ۱۴ تن از علما آن را امضا کردند این مکان را وقف کرد و درآمد مستغلاتی را به هزینه‌ی اداری، حفظ و حراست مدرسه اختصاص داد. عمارت شرقی مدرسه شامل کتابخانه و مدرسه‌ی جدید می‌شود که در سال ۱۳۲۷ شمسی توسط «حاج محمد باقر خویی کلکته چی»، از تاجران نیکوکار تبریز ساخته شد. دو سنگ نبشته مرمری در بالای در بزرگ مدرسه، زیر طاق مقرنس قرار دارد که فرمان بخشش مالیات و عوارض شهری از طرف فتحعلی شاه قاجار روی آن حک شده است. در صحن مدرسه نیز حوضچه‌ی سنگی (با سنگ سیاه) یکپارچه‌ای قرار دارد که به شکل جام زیبایی تراشیده شده است.

مدرسه طالبیه تبریز


مدرسه کاظمیه

تخریب شده!

مدرسه‌ی کاظمیه در محله‌ی چنار تبریز، واقع در انتهای بازار مسجد جامع بنا شده است. «آقا سلیمان خان بن شم خان افشار» حاکم صائن بود و بانی ساخت این مدرسه و مسجدی به همین نام شد. وی این مدرسه و مسجد را به نام «سید کاظم رشتی» بنا کرد که از شاگردان معروف «شیخ احسانی» بود و ثواب و برکات ساخت آن را به این شخص هدیه کرده و تولیت آن را به «ملا علی مرندی» واگذار نمود. ساخت مدرسه و مسجد کاظمیه در سال ۱۲۷۱ هجری قمری پایان یافت و مدتی به علت عدم رسیدگی کافی متروکه شد و حوادث طبیعی از جمله زلزله، باد و باران مزید بر علت شد تا کم کم این عمارت رو به ویرانی رفت. متاسفانه امروزه جز ویرانه‌ای از آن باقی نمانده است.

از مدرسه کاظمیه تصویری یافت نشد و از چهارمنار سلجوقی در نزدیکی آن تصویر زده شد!چهارمنار


لینک پست دروازه های قدیمی تبریز

لینک پست گورستانهای تاریخی تبریز
لینک پست دوکمال تبریز
لینک مجموعه پستهای میراث و تاریخ آذربایجان



مرتبط با : تبریز * میراث،تاریخ،صنایع دستی آذربایجان
برچسب ها : تبریز قدیم-مدرسه-مرکز علم-قطب علم ایران-مدرسه تاریخی تبریز-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : دوشنبه 11 بهمن 1395
زمان : 11:59 ب.ظ
آشپزی و غذای خوشمزه آذربایجان
نظرات |

طعم غذاهای تبریز از قورمه سبزی تا یئرالما یومورتا


آذربایجان ، این ناحیه از ایران از شمال به کشورهایی همچون جمهوری آذربایجان و ارمنستان، شمال مرکزی آن آذربایجان شرقی، غرب و جنوب آن استان‌ آذربایجان غربی، شرق استان اردبیل و جنوب شرقی آن استان زنجان متصل است. شاید موقعیت جغرافیایی  زیبا، آب و هوا و ارتباط با مناطق مختلف ایران و آسیا، حضور غذاهای متنوع و مختلف را در برنامه‌ی غذایی مردم این منطقه پررنگ ساخته است. طبق آمار ارائه شده توسط برخی از کارشناسان صنعت تغذیه و سلامتی، می‌توان بیش از صدها غذا و خوراکی بومی و سنتی را یافت که بسیاری از آن‌ها با گذشت قرن‌ها، همچنان توسط خانواده‌های شهرها و روستاهای مختلف آن، تهیه و مورد استفاده قرار می‌گیرد.  در ادامه به بررسی تعدادی از این غذاهای بومی خواهیم پرداخت.
چندین بار به سوغات و غذاهای آذربایجان در تبریز ویکی لینکلر پرداخته شده که مجموعه آنرا میبیند...
لینک صفحه جانبی سوغات و غذاها و صنایع دستی آذربایجان


این ظرفیت مهم و نیز انتخاب تبریز بعنوان 10 شهر گردشگری حلال (غذا) را باید بیشتر ارزش داده و بهره توریستی بهتری برد.


کباب های آذربایجان از بناب کبابی تا جوجه کباب تبریزی

کباب

جوجه کباب

جغور بغور


مینا رهبری - تبریز شهری است دیدنی با جاذبه‌های گردشگری غنی که همگی نشان از قدمت و تمدن دیرینه‌ی اهالی آن دارد. مردم این شهر غذاهای بسیار لذیذی می‌پزند که کمتر کسی پیدا می‌شود که دوست نداشته باشد. در میان این غذاها کوفته‌ و انواع آش‌های تبریز محبوبیت بسیار زیادی دارد، به همین دلیل اهالی دیگر شهرهای کشور نیز این غذاهای خوشمزه را طبخ می‌کنند

کدبانوهای تبریزی به پخت غذاهای لذیذ شهرت دارند و همواره با غذاهای بسیار خوشمزه‌ی محلی، از میهمانان خود پذیرایی می‌کنند. وجود غذاهای متنوع در فرهنگ غذایی مردم این شهر، تمامی میهمانان را با هر ذائقه و سلیقه‌، راضی نگه می‌دارد. در ادامه ما را همراهی کنید تا بهترین غذاهای محلی تبریز را معرفی کنیم


کوفته برنجی

آشپزی

کله پاچه


آش ماست (یوقورت آش) و آش قوروت قیله (قروت قلیه)

آش ماست یکی از خوشمزه‌ترین آش‌های تبریز است که از پیاز، عدس، برنج، سبزی آش، آب گوشت، سیب‌زمینی، ماست، نخود، لوبیا، کلم برگ و  هویج تهیه می‌شود. البته اگر به همین آش کمی رشته بزنید، تبدیل به آش کشک می‌شود و آن را به جای ماست، کشک می‌خورند.

در برخی از مراسم مهم و ارزشمند، سرو غذاهای بومی و محلی نوعی سنت و آداب است که رعایت کردن آن، در حفظ و در عین حال تکریم آن بسیار موثر خواهد بود. غذاهای سنتی و طبخ آن‌ها از جمله اقداماتی است که در این ایام توسط خانواده‌های اصیل ایرانی، صورت می‌پذیرد. آش قوروت قیله که به آش کشک نیز شهرت دارد، یکی دیگر از غذاهای بومی و سنتی استان آذربایجان شرقی است که اکثرا در مراسم حنابندان، شب عروسی توسط خانواده‌ی عروس تهیه و در میهمانی شام شب عروسی میل می‌شود. در گویش مردم استان آذربایجان، قورود به معنای کشک و قیله به معنای قورمه است که به عنوان غذایی لذیذ و سرشار از مواد معدنی، ویتامین‌ها، پروتئین و انرژی در نظر گرفته می‌شود. این خوراک لذیذ و محلی با ترکیب موادی مانند کشک، بلغور گندم، گوجه‌فرنگی، گوشت مغز ران، سبزی (تره، جعفری، ریحان)، نخود، بادمجان، پیاز، سیر، سیر مروارید، برنج، لوبیا چشم‌بلبلی، لوبیاسبز، فلفل سبز، آب گوشت یا قلم، نمک، فلفل و زردچوبه، تهیه و طبخ می‌شود.

این غذا به دلیل حضور حبوبات، غلات و فرآورده‌های لبنی، بسیار مغذی، مفید و مناسب برای سلامت بدن خواهد بود. حضور انواع ویتامین‌های مورد نیاز بدن از جمله جلوگیری یا درمان کم‌خونی، دردهای استخوان، تقویت معده، منبع عالی کلسیم، ویتامین A، پتاسیم، افزایش سیستم دفاعی بدن و بسیاری دیگر از خصوصیات و ویژگی‌های منحصر به فرد مواد اولیه‌ی این غذای بومی است که مصرف آن توسط بسیاری از پزشکان و متخصصان تغذیه، توصیه شده است.

آش کشک


آش کلم‌ برگ

تنوع بی‌نظیری از انواع آش در رژیم غذایی سنتی مردم ایران، در نوع خود ستودنی است. غذایی سرشار از ویتامین، پروتئین، کلسیم، انرژی و فیبر که برای سلامت بدن بسیار مفید و ضروری خواهد بود. حضور سبزیجات و حبوبات در طبخ آش‌های اصیل ایرانی، از مهم‌ترین نکات مثبت اینگونه غذاها به شمار می‌آید که نشات گرفته از فرهنگ غنی غذایی مردم سرزمین فرهنگ و تمدن است. اینکه چگونه پیشنیان بدون پیشرفت علمی که امروزه صورت گرفته است، به خوبی از ترکیب مواد اولیه‌ای سالم و مفید استفاده می‌کردند، امری است ستودنی که می‌توان از علل مهم پایبندی مردم در طبخ و مصرف آن‌ها در این دوران دانست. آش کلم برگ استان آذربایجان شرقی، شهرستان تبریز، یکی از این غذاهای بومی و سنتی این خطه از کشور به شمار می‌آید که می‌توان تنوع قابل توجهی از انواع حبوبات و سبزیجات را در تهیه‌ی آن مشاهده کرد. بانوان هنرمند این سرزمین زیبا با ترکیب موادی همچون نخود، لوبیاچیتی، نمک، فلفل، عدس، کلم برگ، پیاز، سیر، هویج، برگ کرفس، رشته‌ی آشی و کشک، به طبخ و تدارک آش کلم برگ تبریز پرداخته و غذایی مقوی و مغذی را برای اعضای خانواده‌ی خود، فراهم می‌کنند.

آش کلم


آش گوشواره

آش گوشواره‌ی استان آذربایجان شرقی، یکی دیگر از غذاهای سنتی و بومی این خطه از کشور به شمار می‌آید که به دلیل حضور گلوله‌‌های خمیری شکل (این گلوله‌های خمیری شباهت زیادی به خمیر دامپلینگ دارد)، به این نام شهرت یافته است. غذایی مقوی و بسیار پرطرفدار که با وجود مدت زمان طولانی طبخ، طرفداران بسیاری را از آن خود کرده است. این خوراک بومی و سنتی در شهرستان تبریز بیش از سایر نقاط این استان، تهیه و مصرف می‌شود. بانوان و مادران خوش‌ذوق آذربایجانی با استفاده از موادی همچون رب گوجه‌فرنگی، کره، آب، نخود، جعفری، گشنیز، نعناع، سرکه، پیاز، تخم‌مرغ، نمک، آرد، گوشت چرخ‌کرده، زردچوبه و فلفل، به تهیه و طبخ آش گوشواره می‌پردازند. پیشنهاد می‌‌کنیم هنگام سفر به این دیار زیبا، این غذای اصیل و سنتی را تهیه و طعم لذیذ و به یادماندنی آن را تجربه کنید.


آش محلی


قارنی یاریخ (بادمجان شکم‌ پر)

صیفی‌جات یکی دیگر از مواد اولیه‌ی پرمصرف در تهیه و تدارک انواع غذاهای بومی و سنتی است که می‌توان تنوع جالب و دوست‌داشتنی از خوراک‌های لذیذ و اشتهاآور را با استفاده از آن‌ها تهیه کرد. این مواد ارزشمند به دلیل بهره‌مندی از خواصی همچون دارا بودن مقدار فراوانی ویتامین A، کلروفیل، اسید فولیک، موثر در تولید خون، مملو از مواد معدنی و نرم کننده، همواره مورد اهمیت بشر بوده و در تهیه‌ی بسیاری از خوراک‌ها و غذاهای لذیذ و اشتهاآور، مورد استفاده قرار گرفته است. بادمجان شکم‌پر که درگویش مردم آذربایجان شرقی، به قارنی یاریخ مشهور است، یکی دیگر از غذاهای سنتی و محلی این خطه از کشور به شمار می‌آید که از طعمی لذیذ و عطری فوق‌العاده برخوردار است. بانوان کدبانوی استان آذربایجان با استفاده از موادی همچون بادمجان، سیر، پیاز، گوشت چرخ‌کرده، جعفری، گوجه‌فرنگی، رب گوجه‌فرنگی، نمک، روغن، فلفل و زردچوبه به طبخ این غذای اصیل می‌پردازند. معمولا سرو قارنی یاریخ با نان، ماست، سبزی‌خوردن یا ترشی صورت می‌گیرد.

شکم پاره


کوفته تبریزی

امروزه شاهد حضور غذاهای جدید و غیر ایرانی، در بسیاری از رستوران‌ها، اغذیه فروشی‌ها و خانه‌های کشور هستیم که برخی از آن‌ها به دلیل زمان طبخ سریع و مواد اولیه‌ی مدرن همچون سوسیس و کالباس، جای بسیاری از غذاهای بومی و سنتی را پر کرده‌اند. امری که متاسفانه به مرور زمان و با استفاده‌ی مداوم از آن‌ها، باعث ایجاد مشکلات بیشمار جسمی، تغذیه و سلامتی خواهد شد. این مسئله به حدی جدی و حائز اهمیت است که نگرانی بسیاری از پزشکان و کارشناسان تغذیه و سلامتی را برانگیخته است. اما در کنار این غذاهای غیر مغذی و غیر بومی، هنوز هم می‌توان خوراک‌های محلی و اصیل ایرانی را مشاهده کرد که با وجود گذشت زمانی طولانی از پیشنه‌ی اولیه‌ی آن، همچنان به عنوان غذایی ثابت و دوست‌داشتنی توسط خانواده‌های ایرانی تهیه و میل می‌شود. کوفته تبریزی یکی از غذاهای بومی و سنتی استان آذربایجان شرقی، شهرستان تبریز است که به دلیل طعم، عطر و خواص غذایی آن، نه تنها در این خطه از ایران، بلکه در سراسر کشور از طرفداران بسیاری برخوردار بوده و در سطح وسیعی تهیه و طبخ می‌شود. آشپزها و بانوان کدبانوی استان آذربایجان شرقی، با استفاده از موادی همچون گوشت چرخ‌کرده، برنج، لپه، تخم‌مرغ، پیاز، سبزی معطر (گشنیز، ترخون، جعفری، نعناع، شوید)، رب گوجه‌فرنگی، روغن، نمک، فلفل، زردچوبه و گردو این غذای لذیذ و فوق‌العاده را تهیه و طبخ می‌کنند. سرو کوفته‌ تبریزی همراه نان تازه‌ی سنگک، سبزی‌خوردن، ماست و برخی از چاشنی‌های بومی طعمی ماندگار را به ارمغان خواهد آورد.

کوفته

کوفته تبریزی


خورشت هویج

در رژیم غذایی مردم ایران، مصرف انواع میوه و سبزی، یکی از نکات مهم و مثبتی است که برای حفظ سلامتی بدن بسیار تاثیرگذار خواهد بود. هویج یکی از موادی است که در تهیه‌ی بسیاری از خوراکی‌ها از جمله انواع سالاد، دسر، حلوا، سوپ، آش، پلو و خورشت مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ماده‌ی ارزشمند منبع بی‌نظیری از ویتامین A محسوب می‌شود که مصرف آن برای محافظت از شبکیه‌ی چشم و جلوگیری از بیماری پیری چشم، بسیار مفید خواهد بود. از دیگر ویژگی‌های هویج می‌توان به تاثیر در شادابی پوست بدن، جلوگیری از آفتاب سوختگی، بسیار مفید برای جلوگیری یا درمان کم‌خونی‌های جزئی، تقویت دید در شب، تاثیر گذار در درمان دل‌درد، بهبود حالت تهوع و برطرف کننده‌ی اسهال، اشاره کرد. در رژیم غذایی سنتی استان آذربایجان، می‌توان غذایی لذیذ، مفید و کاملا مغذی را مشاهده کرد که به خورشت هویج تبریزی شهرت دارد. این غذا از پرطرفدارترین خورشت‌های طبخ شده در برنامه‌ی غذایی مردم این استان به شمار می‌آید که همراه برنج، ترشی، ماست، سبزی‌خوردن و چاشنی‌های مورد علاقه‌ی خانواده‌های تبریزی سرو می‌شود. آشپزها و خانم‌های باسلیقه‌ی این سرزمین زیبا و دوست‌داشتنی با استفاده از موادی همچون آلوی خورشتی، هویج، زعفران، آب لیموترش، پیاز، نمک، فلفل، زردچوبه، رب گوجه‌فرنگی، گوشت ماهیچه‌ی گوسفند (در صورت تمایل می‌توان ران مرغ را جایگزین کرد) و گوجه‌فرنگی این غذای لذیذ و پرطرفدار را تهیه و طبخ می‌کنند. پیشنهاد می‌کنیم این خورشت اشتهاآور را حتما تهیه و میل کنید. نوش جان...

خورشت هویج


دلمه‌ی کلم پیچ

در بسیاری از ضیافت‌ها و میهمانی‌های خانوادگی و دوستانه، تهیه‌ی پیش‌غذایی لذیذ و دوست‌داشتنی یکی از دغدغه‌های فکری بسیاری از بانوان ایرانی است. متاسفانه امروزه برخی از این خوراکی‌های پرطرفدار را با کمک مواد اولیه‌ی نه چندان مرغوب و مغذی تهیه کرده و مصرف می‌کنند. انواع پیش‌غذاهای آماده که می‌توان با استفاده از فرآورده‌های گوشتی آن‌ها را تهیه کرد. موادی که بسیاری از پزشکان و کارشناسان تغذیه و سلامتی، مصرف آن را برای سلامت بدن، مضر و خطرآفرین می‌پندارند. اما با نگاهی دقیق به غذاهای سنتی و بومی مناطق مختلف کشور، خوراکی‌هایی سالم، مغذی و بسیار لذیذ را می‌توان یافت که علاوه بر برخورداری از ارزش غذایی مناسب و مطلوب، با روشی کاملا ساده و سریع تهیه و آماده می‌شوند. دلمه‌ی کلم‌پیچ (کلم‌برگ) استان آذربایجان شرقی، یکی از غذاهای سنتی و پرطرفدار ایرانی است که می‌تواند به عنوان پیش‌غذایی سالم، لذیذ و مغذی مورد استفاده قرار گیرد. آشپزها و بانوان کدبانوی این خطه از کشور، آن را با ترکیب موادی همچون کلم‌پیچ، گوشت چرخ‌کرده، برنج، لپه، سرکه‌ی سفید، رب گوجه‌فرنگی، شکر، پیاز، سبزی خشک (نعناع و شوید)، آلوی خورشتی، نمک و فلفل تهیه و طبخ می‌کنند. خانواده‌های این استان زیبا، آن را با نان تازه‌ی محلی، ماست و برخی از چاشنی‌های لذیذ بومی سرو می‌کنند.

کلم


سوزی شورباسی (شوربای تره)

در گذشته، برخی از غذاهای سنتی و محلی به دلیل استفاده از مواد اولیه‌ای کم‌هزینه و ارزان، بیشتر توسط خانواده‌های کم‌درآمد مورد استفاده قرار می‌گرفت. غذاهایی که علی‌رغم هزینه‌ی کم، از ارزش غذایی مطلوبی برخوردار است. شاید همین امر (تلقی شدن غذا، به عنوان خوراک خانواده‌های کم‌درآمد)، سبب شده است که امروزه بسیاری از این خوراک‌های لذیذ و مقوی، اصلا طبخ نشده یا در سطح بسیار کمی، توسط خانواده‌های ایرانی تهیه و میل شود. باوری که قطعا غلط بوده و متاسفانه در ذهن بسیاری از مردم کشور، بسیار پررنگ و قوی رشد کرده است. شوربای تره که در گویش زیبای مردم آذربایجان به سوزی شورباسی شهرت دارد، یکی از این غذاهای سنتی و بومی استان آذربایجان است که متاسفانه از گزند این اعتقادات در امان نمانده و تقریبا طبخ آن رو به فراموشی است. غذایی کاملا مغذی، سالم و بسیار لذیذ که به دلیل حضور سبزی تره و تخم‌مرغ، منبع ارزشمندی از کلسیم و پروتئین مورد نیاز بدن انسان به شمار می‌آید. بانوان کدبانوی این استان پهناور و زیبای کشور، با ترکیب موادی مانند تخم‌مرغ، زیره، سبزی تره، سیب‌زمینی، برنج مرغوب ایرانی، گوجه‌فرنگی، رب گوجه‌فرنگی، نمک، فلفل و زردچوبه، سوزی شورباسی را تهیه و طبخ می‌کنند.

شوربا

آشپزخانه


قورماشورباسی

می‌توان عادات و فرهنگ غذایی هر جامعه را مهم‌ترین عنصر اصلی شکل‌گیری برنامه‌ی غذایی مردم آن جامعه معرفی کرد. در واقع در کنار فرهنگ اجتماعی، اقتصادی، دینی و مذهبی، ذائقه‌ی افراد و خواسته‌های غریزی و فیزیولوژیکی انسان‌ها، نقشی مستقیم و ماندگار در تعیین الگوی غذاها و مواد اولیه‌ی مصرفی ایفا می‌کنند. در گذشته که خبری از یخچال‌فریزر و امکانات و تسهیلات امروزی نبود، مردم برای نگهداری از مواد اولیه‌ی مورد نیاز خود، راهکارهای جالب و قابل توجهی را مورد استفاده قرار می‌دادند که اتفاقا یکی از عوامل طعم فوق‌العاده‌ی غذاهای قدیمی، به شمار می‌آید. قورما شورباسی (نوعی آبگوشت)، یکی از این غذاهای بومی و سنتی استان آذربایجان شرقی است که به دلیل قورمه شدن گوشت مصرفی آن، به این نام شهرت یافته است. جالب است بدانید که امروزه بسیاری از پزشکان و متخصصان تغذیه و سلامتی، برای درمان برخی از بیماری‌ها، پیروی از رژیم غذایی گذشتگان را که با همین روش‌های مبتکرانه و هوشمندانه به نگهداری مواد غذایی خود می‌پرداختند، توصیه و پیشنهاد می‌کنند. بانوان کدبانوی استان آذربایجان شرقی با ترکیب موادی همچون گوشت قورمه شده‌ی گوسفند، پیاز، دنبه و چربی گوسفند، تخم‌مرغ، سیب‌زمینی، فلفل قرمز، لپه، زعفران، نمک، رب گوجه‌فرنگی و ادویه‌ی بومی، به تهیه‌ی قورما شورباسی معروف دیار خود می‌پردازند. در بعضی موارد، آشپزهای این استان از نوعی سبزی محلی به نام کالش نیز در تهیه‌ی این غذای اصیل ایرانی استفاده می‌کنند.

آشپز


کوکوی لوبیا سبز

تنوع جالب و دوست‌داشتنی از انواع کوکو در رژیم غذایی مناطق مختلف کشور، وجود دارد که هر کدام با توجه به مواد اولیه‌ی در دسترس و ذائقه‌ی غذایی مردم آن ناحیه، تهیه و مورد مصرف قرار می‌گیرند. کوکوی لوبیا سبز، یکی دیگر از غذاهای اصیل استان آذربایجان شرقی است که به دلیل طعم، عطر و خاصیت غذایی ارزشمند آن، در سطح وسیعی تهیه و میل می‌شود. آشپزها و بانوان هنرمند این سرزمین، با استفاده از موادی مانند لوبیا سبز، هویج، سیب‌زمینی، تخم‌مرغ، مغز گردو، زعفران، پیاز، شیر، زردچوبه، نمک و فلفل به طبخ و تدارک آن می‌پردازند. این غذای بومی معمولا در سراسر شهرهای دیگر کشور نیز با کمی تغییر در سبک تهیه و مواد اولیه، تهیه و مورد استفاده قرار می‌گیرد. در استان آذربایجان شرقی آن را به عنوان نوعی پیش‌غذا در کنار سوپ و سایر خوراکی‌های خوش‌‌طعم و وسوسه‌انگیز میل می‌کنند.

کوکو


دویماج

دویماج غذایی است که تبریزی‌ها در وعده‌ی صبحانه یا عصرانه میل می‌کنند. البته شهرها و استان‌های دیگر هم از این غذا درست می‌کنند اما کمی با دویماج تبریزی متفاوت است. تبریزی‌ها این غذا را با نان خشک تبریزی، پنیر محلی، کره، سبزی خوردن یعنی تره، جعفری، ترخون و پونه (توصیه می‌کنم پونه‌ی آن را بیشتر بریزید) و گردو درست می‌کنند. به عنوان یک نویسنده‌ی خوش‌خوراک به شما توصیه می‌کنم حتما و حتما طعم ناب این غذای خوشمزه و راحت را بچشید.

دویماج


آبگوشت دیزی سنگی

آبگوشت‌های تبریز از خوشمزه‌ترین آبگوشت‌های ایرانی است. اگر به تبریز آمدید، حتما در رستوران‌های سنتی این غذا را امتحان کنید. برای تهیه‌ی آن از گوشت گوسفندی، دنبه، پیاز، لپه (اما امروزه اکثرا از نخود استفاده می‌کنند)، سیب‌زمینی، گوجه‌فرنگی و رب گوجه‌فرنگی استفاده می‌شود.

توصیه‌ی بسیاری از پزشکان و کارشناسان تغذیه به استفاده از غذاهایی مانند آبگوشت، سوپ و آش نیز توجه به این مسئله را بسیار ضروری و مهم جلوه می‌دهد که انسان‌ها برای حفظ سلامت جسمانی و داشتن عمری طولانی، بهتر است از برنامه‌ی غذایی که فاقد انواع روغن‌های مضر است، استفاده کنند. با مشاهده‌ی خوراک‌های سنتی سراسر کشور، به این نتیجه خواهیم رسید که بی شک، تمدن چندین هزارساله‌ی ایرانیان، مانوس با فرهنگ‌های اجتماعی، اقتصادی، مذهبی، و آمیخته با سلامت جسم و روح انسان‌ها است. آبگوشت دیزی سنگی تبریز، یکی از مشهورترین و لذیذ‌ترین غذاهایی است که نه تنها در این استان بلکه در سراسر ایران توسط خانواده‌ها تهیه و میل می‌شود. غذایی کاملا اصیل و ایرانی و بسیار مقوی و مغذی که مصرف آن برای تامین انرژی مورد نیاز بدن بسیار موثر خواهد بود. این غذای لذیذ و خوشمزه با استفاده از موادی همچون گوشت گوسفندی، دنبه‌ی گوسفندی، سیب‌زمینی، رب گوجه‌فرنگی، لپه، پیاز، لیمو عمانی، نمک، فلفل، زردچوبه و آب گوجه‌فرنگی تهیه می‌شود. هرچند برای طبخ این غذای لذیذ و فوق‌العاده مدت زمانی حدود ۴ ساعت نیاز خواهد بود، ولی قطعا طعم، رنگ و عطر بی‌نظیر آن به گونه‌‌ای دلچسب و اشتهاآور است که قطعا تجربه‌ی چشیدن آن را به دفعات تکرار خواهید کرد. آبگوشت دیزی سنگی تبریز با نان، پیاز، ماست، سبزی خوردن، سیرترشی و ترشی مخلوط سرو می‌شود.

آبگوشت دیزی سنگی


دلمه برگ مو (یپراخ دلماسی)

دلمه‌ی برگ مو یکی از پیش‌غذاهای مجلسی و اصیل تبریزی است. برای تهیه‌ی این دلمه از بلغور، برنج، لپه، روغن حیوانی (ساری یاغ)، پیاز سرخ‌کرده و سبزی دلمه (شوید ، مرزه، تره) استفاده می‌شود.

دلمه برگ مو

دلمه


آش میوه

اهالی تبریز آش‌های متنوعی درست می‌کنند و شاید در هر محله‌ای، تعبیر آن‌ها از آش میوه کمی متفاوت باشد. اما اغلب مردم برای تهیه این غذا از نخود، لوبیا، آلو، آلوچه، زردآلو، آلبالو، زغال اخته، هویج، کلم‌برگ، پیاز، رشته‌ی آشی، رب، گوجه‌فرنگی و تره و جعفری استفاده می‌کنند. سرکه را هم به عنوان چاشنی در آخر به آش اضافه می‌کنند. کسانی که مثل من عاشق طعم ترش و ملس هستند، اگر یک بار این آش را میل کنند، عاشق آن می‌شوند. 

آش


آش گوجه‌فرنگی (آش آبغوره)

از دیگر آش‌های بسیار خوشمزه و خوش‌رنگ تبریزی آش گوجه‌فرنگی است. تنها فرق آش گوجه‌فرنگی و آش آبغوره در میزان گوجه‌فرنگی به کار رفته در پخت آن است. برای تهیه‌ی این آش از لوبیا چیتی یا لوبیا چشم‌بلبلی، بلغور، برنج، پیاز داغ، گوجه‌فرنگی به مقدار زیاد، تره و جعفری استفاده می‌کنند. برای طعم‌دار کردن آن از غوره یا آبغوره استفاده می‌کنند.

آش گوجه فرنگی


آش اوماج

تبریزی‌ها معمولا آش اوماج را زمستان‌ها می‌پزند که برای سرما‌خوردگی بسیار مفید است. برای تهیه‌ی آش اوماج از پیاز فراوان، عدس، رشته یا اوماج (برای تهیه اوماج آرد را خمیر کرده و سپس آن را رنده می‌کنند)، ریحان، مرزه، تره، فلفل و زردچوبه استفاده می‌کنند.

آش اوماج


آش شیله عدس

شیله هم مثل شوربا از غذاهای قدیمی تبریز است که امروزه کمتر کسی می‌پزد. بلغور، برنج، پیاز، عدس، رب گوجه‌فرنگی و نوعی سبزی محلی به نام «کالش» مواد تشکیل‌دهنده‌ی این غذای خوشمزه است.

آش شیله عدس


آش کلم قمری (داش‌کلم آشی)

آش کلم قمری هم جزو آن دسته آش‌هایی است که مخصوص خود تبریز است و در هیچ شهر دیگری نمی‌توانید پیدا کنید. این آش از کلم قمری، پیاز، لپه، بلغور، برنج، تره، جعفری، سبزی دیگری به نام کروز، گوجه‌فرنگی، رب گوجه‌فرنگی و فلفل تهیه می‌شود و برای تزئین نعناع خشک به آن اضافه می‌کنند. اما بعضی از قدیمی‌های تبریز به آش کلم قمری کشک هم می‌ریزند.

داش کلم


آش دندونی تبریز (دیشلیق)

نعمت فرزندار شدن، یکی از زیباترین و شگفت‌انگیزترین هدیه‌ای است که خداوند مهربان به انسان‌ها ارزانی داشته است. موجوداتی شیرین که لبخندهای شیرین، گریه‌های پر سر و صدا، لحظه لحظه‌ی زندگی هر پدر و مادری را پر خواهد کرد. دورانی شیرین و دوست‌داشتنی که همچون فیلمی بلند، مراحل رشد و نمو طفلی معصوم و بی‌دفاع را در بر گرفته و به نمایش می‌گذارد. یکی از بهترین لحظات و در عین حال سخت‌ترین زمان این رخداد، بیرون آمد اولین دندان نوزاد است. مردم تبریز، با استمداد از پیشینیان خود، غذایی سنتی و بومی را به نام آش دندونی که به دیشلیق نیز شهرت دارد، برای این روزهای زندگی فرزندانشان، تهیه کرده و با برگزاری جشنی کوچک و خانوادگی، به پیشواز جدیدترین مرحله‌ی زندگی نوزاد نوپای خود می‌روند. بانوان خوش‌سلیقه‌ی استان آذربایجان، با ترکیب موادی همچون گندم، نخود، مغز گردو، شیر، خلال پسته، خلال بادام، کشمش پلوئی، پیاز و کره (در صورت تمایل می‌توان از روغن حیوانی به جای کره استفاده کرد)، به طبخ و تهیه‌ی این غذای بومی و سنتی می‌پردازند. البته ممکن است در بسیاری از شهرها و مناطق مختلف کشور، این غذا به عنوان خوراکی بومی مورد استفاده قرار گیرد.

دیشلیق


قئیقاناق یا خاگینه

غذای دسری گرم آذربایجان، بعد از سرخ شدن با دو کف گیر همزمان کرپ را بر گردانده تا نیمه دیگر آنهم سرخ شود. بعد از اینکه هر دو طرف آن سرخ شد ظرف را از روی شعله بر داشته و 5 دقیقه آنرا در محیط دیگری بدون حرارت قرار می‌دهیم تا خوب نرم و از حالت شکنندگی خارج گردد.
در این مدت باید مواد داخل آنرا آماده نموده و مواد داخل گیگاناخ را خوب با هم مخلوط نمائیم . مواد را در وسط خمیر سرخ شده ریخته و بعد یک طرف کرپ رو روی مواد میانی بر میگردانیم.
در انتها شربت گیگاناخ را با هم مخلوط نموده تا شکر کاملاً در آن حل شود، سپس شربت را بر روی رولت می‌ریزیم و آنرا بر روی شعله ملایم اجاق قرار می‌دهیم. حتماً باید شربت را مدام با قاشق به اطراف و روی رولت بریزیم تا زمانی که کمی غلیظ شود. بعد از اینکه کمی سرد شد میتوانید برش داده با پودر پسته تزئین و سرو نمائید .

خاگینه


حال به دو گؤی خوروشی یا قورما سبزی یکی از غذاهای اصلی آذربایجان که در همه ایران فراگیر و محبوب شد میپردازیم

طرز تهیه خورش قورمه سبزیِ تبریزی

وب سایت نازخاتون: قورمه سبزی غذای خوشمزه و پر طرفدار ما ایرانیهاست، اصل این غذا آذری است، ” قورماق” (ghormagh) نوعی سرخ کردن است که در آن از روغن استفاده نمی شود، ” قورمه” به گوشتی گفته می شود که بدون روغن و با چربی خود گوشت سرخ می شود، قدیم از این نوع گوشت خیلی در منطقه آذربایجان استفاده می شد که معروفترین آن ها شوربای قورمه و قورمه سبزی است.
چون این روش سرخ کردن گوشت کمی وقت گیر و مشکل است به مرور روش طبخ گوشت قورمه سبزی فرق کرده و شده آن چیزی که امروزه باهاش قورمه سبزی پخته می شود، قورمه سبزی در مناطق مختلف ایران با تغییراتی پخته می شود و روش های طبخ آن هم متفاوت است سبزیجات و چاشنی هایی که استفاده می شود و حتی نوع گوشت آن هم فرق می کند.

مواد لازم :
    لوبیا چیتی یا لوبیا قرمز (ترجیحا لوبیا چیتی)     یک پیمانه
     سبزی خرد شده     شامل دو سهم تره و یک سهم جعفری: تقریبا ۵۰۰ گرم
    پودر شنبلیله      دو قاشق غذاخوری
     گوشت ران گوسفند یا راسته گوساله      ۵۰۰ گرم
    پیاز     ۲ عدد
    لیمو عمانی     ۴ عدد
    روغن ، نمک و زعفران     مقداری

قورمه سبزی


قورمه سبزی تبریزی
طرز تهیه:
1-لوبیا را از یک ساعت قبل خیس کنید.

2-سبزی را شسته و خشک کنید بعد بدون روغن آن را تفت بدهید و آن را مداوم هم بزنید، هرچقدر بیشتر سبزی را تفت بدهید رنگ خورش شما تیره تر می شود و به همان اندازه هم ویتامین های آن کمتر می شود!

3-پیاز را ریز خرد کنید و تفت بدهید تا طلائی شود بعد گوشت را اضافه کنید و تفت بدهید تا جائی که رنگ گوشت تغییرکند ( بستگی به سلیقه خودتان دارد که گوشت را چقدر تفت بدهید من معمولا زیاد تفت می دهم تا کمی سرخ شود ) آب لوبیا را خالی کنید و به همراه سبزی سرخ شده به گوشت اضافه کنید، لیمو عمانی ها را هم بشوئید و روی آن ها چند تا سوراخ ایجاد کنید و بیندازید در قابلمه خورش، حدود ۴ لیوان آب اضافه کنید، حرارت را زیاد کنید تا بجوشد، وقتی جوشید حرارت را کم کنید و اجازه بدهید غذا بپزد، در حین پخت اگر آب آن کم بود آب جوش اضافه کنید، وقتی لوبیا و گوشت هر دو پخته شدند، سپس شنبلیه، نمک و زعفران را اضافه کنید و اجازه بدهید جابیفتد.

4-هرچقدر خورش بیشتر جابیفتد به همان میزان بیشتر روغن پس می دهد و در عین حال خواص تغذیه ای آن کمتر می شود!
 
نکات:

1-در پخت خورش قورمه سبزی انتخاب با شماست که غذای سالمی بپزید یا سلامت غذا را فدای زیبائی ظاهری خورش بکنید!
 
2- نگران زمان پخت همزمان گوشت و لوبیا نباشید، هرکدام که زودتر پخت وا نمی رود این مساله به خاطر وجود لیمو عمانی است بعلاوه اگر گوشت گوساله استفاده کنید زمان پخت آن ها تقریبا” برابر است.

3-زعفران قابل حذف است ولی توصیه می کنم آن را حذف نکنید چون خورش را خوشمزه می کند.

4- شما می توانید به جای پودر شنبلیله از خود شنبلیله استفاده کنید به این صورت که داخل ۵۰۰ گرم سبزی این خورش حدود ۱۰۰ گرم شنبلیله استفاده کرده و به همراه سایر سبزیجات سرخ کنید اما به نظر من استفاده از پودر شنبلیه عطر خورش را بهتر می کند، بعضی ها مخصوصا” آذری ها عطر شنبلیه را دوست ندارند در این صورت می شود این سبزی را حذف کرد.

5- نمک را به هیچ وجه اول به خورش اضافه نکنید چون گوشت را دیر پز می کند.

6-در تبریز سبزی این خورش فقط جعفری و تره هست اما در سایر مناطق گشنیز و اسفناج هم اضافه می کنند.

7-تبریزی ها سبزی را ساطوری نمی کنند بلکه ریز خرد می کنیم.

8- می توانید از لوبیا چشم بلبلی یا لوبیا سفید هم استفاده کنید.



حسین واحدی – کارشناس مدیریت تبلیغات تجاری : یئرالما کبابی، برند غذایی اورمیه
چرا یئرالما کبابی آذربایجان را نمی‌توانیم همچون فلافل به سایر شهرها بفرستیم؟

 

اغذیه فروشی‌های "یئرآلما کبابی"، بعنوان مهمترین برند غذایی شهر ارومیه، بایستی بر این باور برسند که رقابت بسیار تنگاتنگ شده است و با رعایت عوامل دخیل در جذب مشتری به خواسته‌های آنها اهمیت لازم داده شود.

امروزه بسیاری از شهرها و کشورها در حال رقابت برای برندسازی محصولات غذایی خود هستند. حتی برخی از آنها درصدد هستند تا فلان محصول را بنام شهر و یا کشور خود ثبت کنند. به طوری که هر روز نام‌های مختلفی از مواد غذایی سنتی و فست‌فودهای مختلف را می‌شنویم. بسیاری از آنها تا دیروز برایمان غریبه بودند ولی در حال حاضر یکی از انتخاب‌های وعده‌ی غذایی ما هستند.

اگر به غذاهای سنتی و محلی خود نگاهی بیاندازیم، خواهیم دید که اکثر آنها بسیار سالم‌تر و مقوی‌تر از غذاهای تبلیغی و فست‌فودی بیگانه‌ی امروزی هستند، ولی تبلیغات چه‌ها‌ که نمی‌کند. غذاهایی که اگر در زمان لازم به آنها بها داده شده بود می‌توانستیم علاوه بر ایجاد اشتغال با کمترین امکانات باعث سودآوری بسیار از طریق صادرات و فروش آنها در دیگر شهرها و کشورها شویم، و این یعنی لازم است تا به برندسازی بهای بیشتری داده شود تا مواد غذایی کم‌نظیر و سالم ما هم در سطح منطقه‌ای و جهانی مطرح شود.

سیب زمینی

یکی از غذاهای مفیدی که اکثراً طعم آن را چشیده‌ایم، غذای سنتی و معروف "یئرالما کبابی"ی ارومیه یا همان سیب زمینی تنوری می‌باشد که نام و آوازه‌ی آن حتی به کشورهای همسایه هم رسیده است، اما افسوس که به مرور زمان جایش را به غذاهای غیربومی می‌دهد و شاید تا چند سال دیگر به شکل امروزی تهیه نشده و کیفیت‌اش از این هم پایینتر بیاید شاید هم مانند اکثر غذاهایمان نامش هم برای کودکانمان ناآشنا باشد.

نکته‌ی قابل توجه اینجاست که، با دقت در رقیب تازه‌ای که برای یئرالما کبابی حتی در شهر ارومیه پیدا شده است، شاهد آن هستیم، مغازه‌های عرضه‌ی این رقیب (فلافل) خیلی سریع در سطح شهر گسترش پیدا کردند و به فروش فوق‌العاده‌ای نیز رسیده‌‌اند. این اغذیه‌ فروشی‌ها با استفاده از کلمات و جمله‌های تبلیغاتی و جذاب، مشتری را بسوی خود فرا می‌خوانند و گویی بهترین غذای دنیا را برای مشتری آماده کرده‌‌اند، اما کاری نمی‌شود کرد، بازار، محل رقابت است و جذب مشتری با ترفندهای گوناگون. جملاتی مانند؛ "پرکن بخور"، "فقط 2000 تومان"، "سلف سرویس"، "با نخود مرغوب فلان کشور" و...!

اما چرا سیب زمینی تنوری از این غافله‌ی رقابت مواد غذایی جا مانده است؟

اولین جواب این می‌تواند باشد که، اول از همه خود ما مقصر هستیم و به این امر مهم بها نداده و برنامه‌ریزی نکرده‌ایم. یعنی در سال‌های گذاشته با وجود اینکه می‌دانستیم "یئرالما کبابی" آذربایجانی طرفداران بیشماری دارد، با برنامه‌ریزی مناسب و ارزش‌گذاری صحیح، آنرا به جایگاه برندهای معروف مواد غذایی منطقه‌ و جهانی برسانیم. حتی کار به‌جایی رسیده است، مردم سایر شهرها هم با پخت سیب‌زمینی در آب و برخلاف پخت آن در ارومیه که در تنور آماده می‌شود با نام "یئرالما کبابی ارومیه" بفروش می‌رسانند.

مهمترین عواملی که می‌تواند در جا ماندن این غذای سالم و لذیذ در بازار رقابت مواد غذایی برشمرد:

-‌ بها ندادن به کیفیت سیب‌زمینی‌ها و مخلفاتی که استفاده می‌شود
-‌ بها ندادن به بهداشت مغازه و لباس فروشندگان
- اکثراً ارائه‌ی آن در مکان‌های نامناسب و غیر بهداشتی (همچون وانت‌ها، ارابه‌ها و ...)
- نبود مغازه‌های شیک و لوکس
-‌ نبود تبلیغات مناسب مبنی بر سالم بودن این غذا و مضر بودن رقیب‌های ناسالم آن
- اکثراً نداشتن مکان مناسب برای ارائه‌ی خدمات به خانوداه‌ها
- بسته‌بندی نامناسب
- نداشتن حس مسئولیت شهروندی در قبال اینکه، این غذا یک برند اصیل ارومیه‌ می‌باشد و هر یک از فروشندگان آن بایستی به رضایت مشتری اهمیت دهند
- افزایش بی‌حساب و کتاب فروشندگان این مواد غذایی در مکانها‌ی دلخواه با ظروف غیر بهداشتی
- پیگیری و نظارت ضعیف بر فروشنگدان این اغذیه
- نبود جایگاه مشخص برند
و...

غذای ارومیه

چه باید کرد؟

اغذیه فروشی‌های "یئرالما کبابی"، بعنوان مهمترین برند غذایی شهر ارومیه، بایستی بر این باور برسند که رقابت بسیار تنگاتنگ شده است و با رعایت عوامل دخیل در جذب مشتری به خواسته‌های آنها اهمیت لازم داده شود. عواملی همچون، بهداشت، اطمینان دادن به سالم و با کیفیت بودن مواد استفاده شده و فراهم نمودن محیطی آرام و دلنشین برای مشتری نقش تعیین‌کننده‌ای در جذب مشتری و فروش خواهد داشت. علاوه بر فروشندگان، مسئولین مربوطه در این صنف نیز با برنامه‌ریزی و اقدامات لازم یئرالما کبابی را بعنوان یک برند غذایی همیشگی ارومیه معرفی کنند و زمینه‌های لازم را برای برندسازی محیا کنند و در کنار آن با نظارت بیشتر و دقیقتر به کیفیت و بهداشت، بهای بیشتری داده شود.


لینک پست تبریز جزو 10 شهر گردشگری حلال

لینک پست شیرینی سنتی و سوغات تبریز

لینک پست نوستالژی غذای آذربایجانی

لینک پست غذا و آشپزی با طعم آذربایجانی

لینک پست آشپزی از نوع تبریزی

لینک پست راهنمای رستوران ها و غذاخوری های تبریز

لینک پست چند غذای سنتی آذربایجان شرقی

لینک پست ثبت ملی کباب بناب

لینک پست جشنواره شانادر انگور ارومیه

لینک جشنواره سفره ایرانی منطقه آذربایجان

لینک غذاهای آذربایجانی ، محلی استان اردبیل

لینک غذاهای آذربایجانی ، محلی استان زنجان

لینک پست چلوکباب هدیه آذربایجان به جهان



مرتبط با : تبریز آذربایجان * میراث،تاریخ،صنایع دستی آذربایجان
برچسب ها : آشپزی آذربایجان-تهیه غذا-tabriz-azerbaijan-خوراک آذری-آذربایجان-غذاهای تبریز-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : پنجشنبه 7 بهمن 1395
زمان : 11:59 ب.ظ
ثبت جهانی تابلو فرش سردرود تبریز
نظرات |


هنر چند هزار ساله آذربایجان در فرش بافی دستبافت باعث شده تا در چند سال اخیر با اندکی تلاش مسئولان تبریز پایتخت فرش جهان و حالا سردرود تبریز بعنوان تابلوفرش جهان به ثبت برسد.

لینک پست سردرود تبریز

Carpet and Rug of Sardroud in Tabriz , Iran
تابلو

فرش تبریز و آذربایجان در ایران ، از شهرت جهانی برخوردار است و بسیاری شهرها و کشورها از این هنر و صنعت زیبای آذربایجان الگو بگیرند. اما در آخر اصالت و اصل همیشه مهمتر است و چیزی که در تصویر میبینید کاخ سفید آمریکا است که فرش تولیدی هند و چین و پاکستان و بقیه هرقدر هم عینا کپی طرح باشند ولی این فرش اصیل تبریز و هریس است که جای گرفته است...

کاخ سفید

دختر ترامپ رئیس جمهور آمریکا و فرش آذربایجان
فرش هریس

الگوهای لباس ها در خیلی از جاها مثل این تصویر یا مدل هرمس فرش تبریز انتخاب میشود
فرش تبریز

فوتبال یورو 2016 در فرانسه با هنر فرش تبریز زینت میگیرد
فوتبال

و فرش سردرود مفتخر است که نام آفریدگار را هنرنمایی میکند
ونیکاد


مراسم جشن ملی ثبت جهانی تابلو فرش دستبافت سردرود همراه با مراسم رونمائی از لوح یادبود با حضور رئیس مرکر ملی فرش ایران، نائب رئیس مجلس شورای اسلامی، جمعی از میران و هنرمندان حوزه فرش و صنایع دستی استان در سالن شهدای اداره ورزش و جوانان شهر سردرود برگزار شد، که حمید کارگر در این مراسم اظهار کرد: برپایی بیش از 18 هزار دار بافت تابلو فرش در این شهر نشانگر عینیت بخشیدن به فرمایش مقام معظم رهبری در راستای سال اقتصاد مقاومتی اقدام و عمل است .

وی ادامه داد: بافت تابلو فرش در سردرود احیای 23 شغل و حرفه جانبی را در پی داشته و باعث شده نرخ بیکاری در این منطقه به صفر برسد .
وی در ادامه به اهمیت تولید کالاهای صادرات محور در برنامه های کوتاه و بلند مدت واحدهای تولیدی اشاره کرد و اظهار کرد:  هنرمندان، بافندگان و تجار فرش و صنایع دستی باید رویکرد صادراتی را در اولویت تولیدات خود قرار دهند.

کارگر در پایان خاطرنشان کرد: پیش از این سردرود توانسته بود تابلو فرش دستبافت ایران و نشان جغرافیای ملی تابلو فرش را به ترتیب در سال‌های 91 و 93 به نام خود به ثبت برساند .

نمونه تابلوفرش های سردرود که واقعیت را در هنر به واقعیت تبدیل کرده اند...
تابلوفرش

گیتار

سردرود

تابلو فرش

پرتره

فرش تبریز

فرش آذربایجان

قالی

tabriz rug

tabriz carpet

تابلوفرش تبریز

کوچه باغ سردرود


سردرود با سابقه طولانی و حجم عمده تولیدات تابلوفرش، سال‌هاست که در بسیاری از جوامع با عنوان پایتخت تابلو فرش ایران و جهان شناخته می‌شود. تابلو فرش‌های دستباف سردرود به دلیل وفور طیف رنگ و ظرافت به کار رفته در آنها از ارزش و مقبولیت بسیاری در سطح جهانی برخوردار است.
این تابلو فرش‌ها اغلب در قالب پرتره بافته می‌شوند؛ نقش‌های هنری، نقاشی، منظره و آیات قرآن دیگر طرح‌های مرسوم به کار رفته در این تابلو فرش‌ها هستند که در واقع با ابتکار و به روز شدن هنرمندان قالیباف، این صنایع بومی نیز با شرایط زندگی روز و سلایق خریداران انطباق پیدا کرده است.
هنر بافت تابلو فرش در شهرستان سردرود قدمت 80 ساله دارد به طوریکه 80 درصد از مردم این شهرستان به طور مستقیم یا غیرمستقیم از این هنر کسب درآمد می‌کنند. تابلو فرش سردرود در فهرست آثار معنوی میراث فرهنگی کشور ثبت ملی شده است. اولین و تنهاترین اتحادیه صنف تولیدکنندگان تابلو فرش کشور در سال 1390 در این شهر ایجاد شد.
با توجه به شغل های جانبی این صنف و گستره فعالیت تولیدکنندگان تابلو فرش این سردرود در این شهر نرخ بیکاری در حد صفر می‌باشد و در 18 استان کشور برای 260 هزار نفر شغل ایجاد کرده است. روزانه بیش از 500 قطعه تابلو فرش در طرح و سایزهای مختلف به مدیریت کارگاه‌های متمرکز و غیر متمرکز تولید می‌شود.
گفته می‌شود در هر خانه این شهر حتماً یک دار قالی برای تابلو فرش برپاست.

گزارش از سردرود تبریز پایتخت تابلوفرش جهان
[http://www.aparat.com/v/w4xEg]

گزارش eBuy از فرش و قالیبافی تبریز و آذربایجان در ایران
[http://www.aparat.com/v/YqztX]

گزارش press tv از تابلو فرش های زیبای تبریز و سردرود
[http://www.aparat.com/v/ojAiQ]



لینک پست ثبت جهانی تبریز شهر جهانی فرش دستبافت

لینک پست بازدید شورای جهانی صنایع دستی از تبریز
لینک پست جشنواره فرش تبریز


مرتبط با : آذربایجان * میراث،تاریخ،صنایع دستی آذربایجان
برچسب ها : فرش تبریز-تابلوفرش سردرود-قالی آذربایجان-هنر قالیبافی-tabriz rug-فرش-هنر آذربایجان-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : یکشنبه 3 بهمن 1395
زمان : 11:30 ب.ظ
:: شهروند لینک آذربایجانی 68 ( غذاهای کدبانوی آذربایجان )
:: گردشگری با چادرهای اوبا عشایری در آذربایجان شرقی
:: شب قدر و شعر علی
:: جوانان خیر تبریزی بجای حج به گلریزان اهدا کردند
:: هتلهای ارزان قیمت برای مسافران تبریز
:: سوغات آذربایجان غربی و اورمیه
:: جلیل مثنی سماور ساز با مس تبریز
:: دوربین تبریز لینک 71 ( گلجار و دویجان مرند )
:: قدرتمندی زبان ترکی
:: شهروند لینک آذربایجانی 67 (عکاس آقای ایرج خانی)
:: افتتاح مرکز تجارت جهانی WTC تبریز
:: دوربین تبریز لینک 70 ( ضیافت لاله ها در تبریز )
:: موزه فوتبال در تبریز
:: دوربین تبریز لینک 69 ( گجیل و یادمان شمس )
:: یوسف رفیعی بیرامی مخترع و آیناز حاجی سهل‌آباد ورزشکار از تبریز
:: سیل بی انصاف
:: درباره تبریز و آذربایجان و اخبار About and News
:: شهرک خاوران تبریز
:: هرگلان طبیعتی بکر و زیبا در دل عجب شیر
:: دوربین تبریز لینک 68 ( شهناز و والمان تبریز )
:: دیدن معشوقه شهریار در سیزده بدر
:: مسافران نوروزی در تبریز پایتخت گردشگری
:: شهروند لینک آذربایجانی 66 (عکاس آقای باقر محرمی)
:: عید نوروز یا ارگنه قون 1396
:: جشن نوروزگاه در بازار تاریخی تبریز
:: کشف های جدید در محوطه ارگ علیشاه تبریز
:: آداب چهارشنبه سوری ترکها ، تورکلرین چرشنبه دبلری
:: سفر نوروزی به نگین تمدن ایران زمین ، استان آذربایجان غربی
:: مرکز تجارت اطلس تبریز بعد از افتتاح
:: Urmia City Night in West Azerbaijan province




( تعداد کل صفحات: 64 )

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ ... ]




 

شارژ ایرانسل

فال حافظ