تبریز ویکی لینکلر

 
ترکهای بیجار و قروه استان کردستان
نظرات |

مناطق تُرک نشین و آذربایجانی استان کُردستان


از همینجا سلامی داریم به ترکهای همزبان در استان کردستان و امیدواریم به مسائل و خواسته های این مردم شریف توجه بیشتر و تبعیض ها رفع شوند تا اقوام در کنار هم براحتی زندگی کنند.

یکی از استان هایی که با وجود نام گمراه کننده آن، جمعیت قابل توجهی از ترکان آذربایجانی در برخی از شهرستان های آن سکونت داشته و از لحاظ تاریخی نیز، جزئی از جغرافیای به هم پیوسته سرزمین آذربایجان در این سوی آراز (ارس) میباشند، استان کردستان در جنوب استان آذربایجان غربی میباشد که با توجه به آمار و ارقام رسمی و غیر رسمی نزدیک به 30% از جمعیت این استان را ترک های آذربایجانی تشکیل میدهند.

مردم کردستان


ترکان در گستره جغرافیافی عظیمی از ایران سکونت داشته و در اکثر استان های کشور شاهد حضور پررنگ تیره ای از اقوام ترک میباشیم. به گونه ای که به جز معدود استان هایی چون سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی و … در سایر استان های کشور اقوام ترک اعم از آذربایجانی، قشقایی، خلج، ترکمن و … سکونت داشته و این موضوع نیز بی‌شک به ریشه و تاریخ هزاران ساله ترکان در ایران باز میگردد چرا که لازمه وجود چنین گستره جغرافیایی عظیمی، داشتن پیشینه تاریخی هزاران ساله و تمدن و فرهنگی غنی و متعالی میباشد.
اما یکی از استان هایی که با وجود نام گمراه کننده آن، جمعیت قابل توجهی از ترکان آذربایجانی در برخی از شهرستان های آن سکونت داشته و از لحاظ تاریخی نیز، جزئی از جغرافیای به هم پیوسته سرزمین آذربایجان در این سوی آراز (ارس) میباشند، استان کردستان در جنوب استان آذربایجان غربی میباشد که با توجه به آمار و ارقام رسمی و غیر رسمی نزدیک به ۳۰% از جمعیت این استان را ترک های آذربایجانی تشکیل میدهند.

مناطق ترک نشین و بخشهای آذربایجانی در استان کردستان، اساسا در دشتهای گسترده منطقه شرقی و شمال شرقی آن، شامل بخش عمده دو شهرستان بیجار، قروه و بخشهای کوچکی از شمال شهرستانهای سقز و دیواندره میباشد(منطقه گروس). این نواحی از دیرباز ترک نشین، ادامه و بخشی از ناحیه پیوسته ترک نشین شمال غرب کشور و جزئی از سرزمین تاریخی آذربایجان میباشند که در اثر بازی با تقسیمات اداری توسط مرزهای استانی، از مناطق مجاور ترک نشین در استانهای همسایه آذربایجانی (آذربایجان غربی، زنجان و همدان) جدا شده و در داخل استان جدید التاسیس کردستان قرار داده شده اند.
امروزه اقلا یک چهارم تا یک سوم اراضی استان کردستان را نواحی ترک نشین و آذربایجانی مذکور تشکیل میدهد. اکثریت مطلق شهرستان بیجار ترک نشین و از دیرباز متعلق به آذربایجان تاریخی است. شهرستان قروه نیز با جدا کردن دهها مرکز جمعیتی آذربایجان تاریخی و الحاق آن به استان کردستان بوجود آمده است.

کردستان

در استان کردستان علاوه بر مناطق فعلا ترک نشین و آدربایجانی مذکور، دو گروه دیگر مراکز جمعیتی ترک نیز وجود دارند:
الف- مراکزی که به صورت جزایر منفرد زبانی و پراکنده ترک نشین، در دریایی از همتبارهای کرد و لر و لک قرار دارند. اینگونه جزایر زبانی ترکی علاوه بر سه شهرستان فوق، در دیگر شهرستانهای کردستان نیز یافت میشوند.
ب- مناطق سابقا ترک نشین که به مروز زمان و با مهاجرت کردها و خروج ترکان بومی به دیگر مناطق، و گسترش ناحیه کردنشین و نیز تغییر زبان اهالی از ترکی به کردی به صورت کردنشین در آمده و به طور تقریبی قسمت شرقی خط سقز -دیواندره-سنندج را شامل است. امروزه اسامی ترکی جغرافیائی باقیمانده در استان کردستان که نزدیک به ٨٠- ٩٠ در صد اسامی جغرافیائی این استان را شامل میشود، تنها یادگار حضور خلق ترک در این مناطق آدربایجانی سابقا ترک نشین است.


١-بایجار (بیجار، بیجر): كلمه ای تركی برگرفته از نام یكی از فرماندهان دوره امپراتوری تركی سلجوقی در این منطقه از آزربایجان و به معنی شخص قدرتمند و ثروتمند.

٢-قوروا (قروه، قروا، قوربا): كلمه ای تركی به معنی نهال نو، برگ تازه جوانه زده، همریشه با كلمه كؤرپه معاصر؛ نیز ظرفی چرمی برای حمل آب. قوروا به زبان مغولی به معنی عدد سه است.

٣-ساققیز (سقز، ساغیز): كلمه ای تركی به معنی صمغ به مناسبت وجود درختان ون (حبه الخضر) در اطراف این شهر.

٤-سونقور (سنقر، سونقار، ....): كلمه ای تركی برگرفته از نام یكی از فرماندهان دوره امپراتوری تركی سلجوقی در منطقه و به معنی نوعی باز و عقاب درشت و نیرومند.


در دوره زندیان ایران - علی مراد خان زند: قلمرو علیشکر (همدان، ساوه، اراک، یک دوم کردستان، یک سوم کرمانشاه،...) و قراباغ و شیروان و گنجه و نخجوان جز ولایت آذربایجان در ایران است 


نگاهی بر تاریخ و احوالات منطقه گروس:

منطقه گروس در ۱۳۲۵ شمسی همزمان با شکست « فرقه دموکرات آذربایجان» و تشدید فشارهای حکومت پهلوی به مردم آذربایجان، از استان چهارم « آذربایجان غربی» منفک گردیده و به استان همدان واگذار گردید و نهایتاْ در ۱۳۳۷ با تشکیل استان کردستان، گروس به این استان ضمیمه شد و این در حالیست که با بررسی تاریخی مشخص میگردد که این منطقه همواره جزو  منطقه تاریخی آذربایجان بوده است.

استانی

استان چهارم یکی از ۱۰ استان‌ کشور  بود که در ۱۹ دی ۱۳۱۶ خورشیدی، ﺑﺎ اﺻﻼح ﻗﺎﻧﻮن ﺗﻘﺴﻴﻤﺎت کشوری به عنوان استان چهارم تعیین گردید. این استان شامل شهرهای خوی، رضائیه (اورمیه)، مهاباد، مراغه و بیجار می‌بود.

همچنین در منابع تاریخی ثبت شده است که، مردم  آذربایجانی گروس در جریان انقلاب مشروطه با ۳۰۰ سوار به یاری و کمک « ستارخان» و دیگر دلیران مشروطه آذربایجان شتافتند.


بیجار گروس (تبریز کوچک) آذربایجان:

بیجار گروس هم اینک وسیعترین و پرآب ترین منطقه استان کردستان میباشد و به انبار غله آذربایجان نیز مشهور بوده است. در این منطقه چهار رود پرآب به نامهای « قزل اوزن »، « قمچی چای» ، « اوزون دره»، « تلوار» وجود دارد. اکثر مردم این شهرستان مسلمان و ۹۰% شیعه و ۱۰% سنی هستند.

در سال ۱۲۹۶ ه.ق با قحطی بزرگی که در تبریز و آذربایجان به وقوع پیوست، در این هنگام بدستور « امیر نظام گروسی» حاکم وقت بیجار، دهها خروار گندم از گروس به تبریز منتقل گردید و مردم تبریز را از قحطی و مرگ رهانید به همین علت از این تاریخ به بعد « بیجار گروس» را حتی « تبریز کوچک» نیز نامیده اند.


ترک نشین

ریشه شناسی نام بیجار:

در برخی از کتب درسی جغرافیا و حتی سایت فرمانداری بیجار در خصوص وجه تسمیه بیجار گروس چنین آمده است: شبی ناصر الدین شاه قاجار در بیجار بوده است. قرار بود که فردای آن شب امر مهم یا حرف مهمی را به مردم بیجار بگوید ولی قبل از اینکه جارچی در شهر جار بزند مردم بیجار می فهمند به همین خاطر از این زمان به بعد این شهر را “بی جار= بدون جار” بیجار نامیدند.

به نظر شما اینگونه وجه تسمیه ها چه قدر پایه علمی و تاریخی دارد؟ تا چه اندازه مستند و مستدل می باشد؟ اصلا تا چه اندازه صحت دارد؟ دلیل آوردن اینگونه وجه تسمیه ها در خصوص بیجار چیست که اکنون نیز اکثریت مردم این منطقه این وجه تسمیه را در مورد شهرشان پذیرفته اند؟ مگر تا زمان ناصر الدین شاه این شهر بدون اسم بوده است؟ و یا اینکه همان شب این شهر به وجود آمده است؟ چه قضایایی در خصوص وجه تسمیه برخی از شهرهای ایران نهایتا آذربایجان وجود دارد و از کجا و با چه تفکرات و سیاست هایی نشات می گیرد؟ مگر می شود در خصوص بیجار که بیش از ۵ هزار سال قدمت دارد اینگونه ساده لوحانه و عوام فریبانه استدلال کرد؟ وجه تسمیه آورد؟ آیا اینگونه وجه تسمیه ها سطحی و از روی نادانی و نوعی تجاهل العارف نیست و دهها سوال دیگر…“بای جار= بیجار”:“بای جار= بی جار= بیجار”، علی رغم تمام وجه تسمیه هایی که در کتب تاریخی تحریف شده و مجعول که متاسفانه از منابع درسی و تحقیقی در ایران نیز محسوب می شود، کلمه ای کاملا ترکی می باشد که از دو عنصر”بای= بَی،ماخوذ از بیک” به معنای ثروتمند و قدرتمند و همچنین “جار” به عنوان پسوند مکان ساز در ادبیات ترکی استفاده می شود و در کل “بای جار = بی جار” به معنای محل سکونت انسان های قدرتمند و ثروتمند و مرد ثروتمند می باشد در مقابل کلمه “قای دار = قیدار” که یکی از شهرستانهای استان زنجان و همسایه “بای جار = بیجار”می باشد.


قروه

البته در مورد این شهر وجه تسمیه های سطحی دیگری نیز وجود دارد از جمله اینکه قبلا بیدزار بوده که این ترکیب به مرور زمان تبدیل به بیجار شده است که جای تامل و تدقیق و تحقیق نیز دارد.
در فرهنگ فارسی حسن عمید از “بای” به عنوان کلمه ای ترکی و به معنای مالدار و ثروتمند و همچنین از “بی – ماخوذ از بیگ” (نه در جایگاه ادات نفی و به معنای بدون) به عنوان کلمه ای ترکی و به معنای امیر ، بزرگ و سرور ذکر شده است و همچنین در فرهنگ مذکور از پسوند “جار” نیز به عنوان یکی از پسوند های ترکی در معنای های جار زدن، فریاد، و چلچراغ و هارای یاد شده است.
در فرهنگ های ترکی فارسی و فارسی ترکی شاهمرسی و همچنین فرهنگ لغت “روز سخن” نیز با معنای های مشابه هم ذکر مطلب شده است.منجمله در فرهنگ لغت ترکی- فارسی شاهمرسی اینچنین بیان شده است:”بای” کلمه ای ترکی به معنای بزرگ و امیر و “جار” نیز به معنای یاری دهنده، هم قسم، حافظ و در کل، کلمه “بای جار” در معنای بلاد انسان های ثروتمند، مردان کبیر، محل سکونت انسانهای مالدار،مرد یاری دهنده و مرد ثروتمند آمده است.
همچنین در فرهنگ لغت مذکور “بای جار= بیجار” را مرکب از دو کلمه”بیج + ار” دانسته که بیج” به معنای جوانه کنده درخت،پاجوش درخت، اصله ای که از همان درخت در پایش می روید و می توان آن را جدا کرد و در جای دیگری کاشت و پسوند “ار” که به معنای قهرمان و اصیل و قوی، که در این صورت می توان “بیجار= بیج+ ار” را به عنوان یک درخت کهن و اصیل و ریشه دار و درخت قهرمان(نماد یک انسان شجاع و قهرمان و ثروتمند) معنا کرد.
البته در شماره های ۲و ۳ و ۴ فصلنامه تخصصی(فرهنگی – سیاسی) اینجی دنیزیم طی مقاله های متخلفی در خصوص تاریخ و زبان و فرهنگ و همچنین ریشه کلمه بیجار که با مطالب فوق الذکر نیز مطابقت دارد بیشتر بر گیاهی و نباتی بودن کلمه بیجار تاکید شده است.

ترکهای کردستان

از جمله معنای های دیگری که می توان برای “بای جار= بیجار” در نظر گرفت:
به عنوان یک اسم ترکی، ماخوذ از نام یکی از امیران دوره امپراتوری ترکی سلجوقی و به معنی شخص قدرتمند و ثروتمند.
بیجار مرکب از دو کلمه “بای = بی” و “جار” که جار در معنای گیاهی به نام “خر زهره” و “بای” هم که معنای آن ذکر شده است که به صورت تلویحی می تواند در معنای گیاه پر شاخ و برگ(نماد مرد قدرتمند و مالدار) به کار رود.
با توجه به اینکه بیجار گروس به عنوان انبار غله ایران شناخته شده است و عمده تولید گندم استان کردستان مختص بیجار گروس می باشد و همچنین با توجه به گندمزار بودن و گندم خیز بودن این منطقه می توان در همین راستا وجه تسمیه دیگری با تکیه بر ترکی بودن بنیان کلمه بیجار در نظر گرفت بدینصورت:
کلمه بیجار برگرفته شده از ترکیب ترکی “بوغدا جار” که این ترکیب در طی ادوار مختلف تلفظ محلی، تبدیل به “بوجار” و نهایتا بیجار شده است. با توجه به اینکه تلفظ حرف حلقی”غ” در ترکی در بیشتر اوقات به صورت خفیف تلفظ می شود و حتی در پاره ای موارد نیز ظاهرا از کلمه حذف می شود و همچنین با توجه به همجواری حرف”غ” با”د” که با نوک زبان تلفظ می شود و غلبه تلفظ غلیظ حرف”د” بر تلفظ حرف”غ” و آمدن مصوت بلند “ا” بعد از “د” منجر به تلفظ خفیف حرف”غ” و استعلای “د” بر آن شده است، یعنی “بوغدا جار” با تلفظ خفیف “غ” در زبان مردم و همچنین با توجه به قرار گرفتن حرف”د” ما بین دو مصوت بلند و حذف آن از فرم اصلی و ظاهری کلمه، به صورت “بوجار” و نهایتا “بیجار” در آمده است. این تغییر و تحول در فرم و ظاهر کلمه “بوغداجار” شاید برای غیر ترک ها کمی سنگین باشد ولی در عمل و عکس العمل های زبان ترکی و لهجه های مختلف آن، این عملیات تغییر و تحول تدریجی به مرور زمان در خصوص پاره ای از کلمات اتفاق می افتد که تعداد آنها هم قلیل نیست.

نمونه هایی از اشعار و بایاتی‌های فولکلوریک ترکی آذربایجانی بیجار:
آقا سالاما گلمیشکقیز آلماقا گلمیشکاون ایکی شیرین شربتیسندیرماقا گلمیشکاین بایاتی اشاره دارد به مراسم عقد و عروسی و رسم و رسوم قدیمی مردم منطقه در اینگونه مراسمات که با سرور و شادی و توسط دختران و زنان جوان اجرا می شود:آق تاووخ قره تاووخیاییلار کنده یاووخهامی نین یاری گلدی

گلمه دی باشی ساووخ

در خصوص افراد تبنل و سهل انگار استفاده می شود

دال دایاغی ساقلیام

بونوءردن باغلیام

منی ماتلار بسلییب

داغلار تکین داغلیام

بایتی فوق بیانگر اعتقاد تاریخی مردم در خصوص ریشه تاریخی مردم منطقه مبنی بر اینکه از نژاد مات و یا همان ماد می باشند کلمه “مات” نه به معنی مات و مبهوت بلکه به معنای ریشه قومی و تاریخی در معانی مختلف استفاده می شود. مانند اینکه بگویند “فلان کس چوخ مات دی” یا” چوخ مات اوغلاندی” که “مات”در اینجا به معنی خوب، قشنگ، زرنگ، قوی، مرد قوی، مرد شجاع، با اصل و نسب، انسان جمال و کمال دار و… می باشد و یا اسم “گئوماد یا گئومات یا گوی مات”نام یکی از پادشاهان مقتدر مادها نیز بر همین اساس می باشد. با توجه به اینکه حروف”ت و د” در زبان ترکی به خاطر قریب المخرج بودن به کرات به جای همدیگر استفاده می شود مانند دوتماق و توتماق که هر دو به معنی گرفتن می باشد و صد ها مثال دیگر

تالواریم آی تالواریم

زهر کیمین حال واریم

قزل اوزن سوسوزدور

گئدیم کیمه یالواریم

کوراوغلو سان بیجاریم

تورک اوغلوسان بیجاریم

ستارخانا بابکه

بئل باغلوسان بیجاریم

داغدان داغادور بیجاریم

باغدان باغادور بیجاریم

شهرلرین ایچینده

بیوک آقادیر بیجاریم

تالواریم آی تال واریم

قیر آت واریم ،بال واریم

قاراباغ آیری دوشنی

اورگیمده تال واریم



بیجار کردستان

– در بایاتی ها فوق اسامی مکان ها، رودخانه های و اشخاص و قهرمانان ملی ایران و آذربایجان آمده که لازم به توضیح می باشد:۱ رودخانه “تالوار” و “قزل اوزن” از جمله رودهای بزرگ استان زنجان می باشند که هر دو از کوههای کردستان سرچشمه گرفته و بعد از طی مسیر در بیجار گروس وارد استان زنجان شده و در روستایی به نام “مصطافال” در منطقه افشار شهرستان قیدار نبی به همدیگر متصل شده و با نام قزل اوزن وارد دریای خزر می شود. قریه های بسیاری در کناراین دو رودخانه واقع شده که به عنوان منبع اصلی کشاورزی مردم منطقه نیز محسوب می شود.
۲- کوراوغلو از قهرنان و پهلوانان ملی و حماسی و تاریخی آذربایجان سرافراز می باشد و “قیر آت” نیز اسب معروف و اصیل کور اوغلی که داستانهای آن بارها از زبان عاشیق ها محلی بیجار گروس شنیده شده و در اذهان تاریخی و قومی مردم منطقه نیز برای همیشه تاریخ جاویدان مانده است و همچنان ستارخان که در بایاتی مذکور اشاره دارد به پیوستگی تاریخی و ملی و قومی و نژادی مردم منطقه با آذربایجان و همچنین در بایاتی چهارم به واقعه جدایی قاراباغ از جمهوری آذربایجان اشاره دارد هر چند که خطی فرضی به نام مرز، کوهها، رودها، دریاچه ها،خاک و مردمان یک ملت را از همدیگر جدا کرده باشد لیکن دلها یکی ست و عاشقانه در دوسوی خط فرضی برای همدیگر می تپد.

کتیبه قام چاقای (قمچقای) بیجار آذربایجان و ریشه شناسی نام ترکی آن:
در بخش ترک نشین استان کردستان؛ چشمه، رود، روستا، قلعه و کتیبه ای باستانی بنام “قمچقای” وجود دارد. قلعه و کتیبه قمچقای از ساخته ها و سنگ نگاره های باستانی آذربایجان و در ضمن از راز آمیزترین آنها هستند. “قمچقای” و یا “قام چاقای” کلمه ای ترکیبی با منشاء ترکی-آلتائی و به معنی “کاهن اجرا کننده آئین نیایش برای خدای رعد و برق خیره کننده” است.

BIJAR-QAMICHAY

bijar

مراسمات مذهبی شیعیان آذربایجانی بیجار:
مراسم تاسوعا و عاشورا ی بیجار در ایران کم نظیر است و مردم در برگزاری آن مشارکت فعال دارند و هر ساله خبرنگاران از کشورهای خارجی جهت تهیه گزارش در آن شرکت میکنند. مردم این شهر در زنده نگه داشتن عاشورای حسینی بسیار متعصب و متاثرند به مین جهت به محض مشاهده هلال محرم در آسمان چند علم سیاه و منقوش را بر پشت بام مساجد و تکایا می افرازند و طلاق آنها نیز با پارچه های سیاه که اشعار محزون و مذهبی بر آنها نوشته شده، میپوشانند هم چنین با پارچه های مربع یا مثلث شکل که بر آنها نامهای الله، محمد، علی، حسن، حسین، فاطمه، یا قمربنی هاشم و یا ابوالفضل نقش بسته است ستونها و طلاق نماهای درون مساجد را می پوشاند. در این ماه بیشتر مردم بپاس شهادت امام حسین و یارانش سیاه پوش هستنند و در این مدت خود را از تمام شادیها بیگانه میدانند و اصولا تمایلی به شادی خویش ندارند به همین مناسبت بیشر مردان ریش نمی زنند و زنان به آرایشگاه نمی روند و حنا نمی گیرند، روز تاسوعا و عاشورا از خوردن سیر و پیاز به صورت خام اجتناب می نمایند زیرا خود را عزادار می دانند روز عاشورا گروهی از مردان پا برهنه هستنند وعده ای آب نمی نوشند بپاس اینکه امام حسین در صحرای کربلا تشنه لب به شهادت رسیده است در همین ایام نذر و نیازهای فراوانی می نمایند از جمله دادن حلیم و طعام به فقرا و نیازمندان و سر بریدن قربانی در جلو هیئت های عزادار و تقسیم گوشت بین خانواده های حاجتمند. عزاداری مانند سینه زنی و زنجیر زنی و غیره است.
تصاویر زیر مربوط به محرم امسال در شهر بیجار میباشد:

ترکهای کردستان

کردستان

شرحى بر «بیجار» و محرومیت‌های آن

بیجار گروس در ۱۳۲۵ شمسی همزمان با شکست «فرقه دموکرات آذربایجان» و تشدید فشارهای حکومت پهلوی به مردم آذربایجان و شدت یافتن اعمال استعماری بر علیه آذربایجان، از استان چهارم «آذربایجان غربی» منفک گردیده و به استان همدان واگذار گردید و نهایتاْ در ۱۳۳۷ با تشکیل استان کردستان٬ بیجار گروس به این استان جدید التاسیس ضمیمه شد و این در حالیست که با بررسی تاریخی مشخص میگردد که این منطقه همواره جزو ایالت و منطقه آذربایجان بوده و همیشه از ناحیه غرب مورد حمله و غارتگری و چپاول قرار میگرفته است.


بیجار

بیجار گروس همینک وسیع‌ترین و پرآب‌ترین منطقه استان سنندج می‌باشد و به انبار غله ایران نیز مشهور است. در این منطقه چهار رود پرآب به نامهای «قزل اوزن»، «قمچی چای»، «اوزون دره» و «تلوار» وجود دارد. اکثر مردم این شهرستان مسلمان و ۹۰% شیعه و ۱۰% سنی هستند.

در سابق تعدادی یهودی در این شهر ساکن بودند که همگی مهاجرت کرده‌اند. صنایع دستی این منطقه را قالی، قالیچه، گلیم، جاجیم، سجاده، نمد، توری، دستکش، جوراب و… تشکیل می‌دهند و فرش‌های این منطقه از شهرت جهانی برخوردار بوده و به خارج صادر میشوند. در خصوص قالی بیجار گروس میتوان به مطلب ذیل که عیناً از سایت www.bijariran.com و یا کتاب «فرهنگ مردم گروس» نوشته «سید محمود هاشمی نیا و ملوک ملک محمدی» ، چاپ امین-قم، تابستان ۱۳۸۰ نقل میگردد، مراجعه نمود.
در نخستین سال‌های بین دو جنگ جهانی به ندرت قالی در این ناحیه بافته می‌شد. سپس در اواسط قرن بیستم این صنعت به تدریج احیاء شد تادر سال ۱۹۳۸ که در حدود ۱۰۰۰ دستگاه بافندگی در این ناحیه مشغول کار بود و فرآورده سالانه آن به هزار تخته می‌رسید. در قرن گذشته روسا و خوانین مشرق این ناحیه کرد نبودند بلکه ترک بودند، به طوری که عده،ای از آنها تا امروز نیز ترک هستند. اغلب قبایل ترک به عکس اکثر قبایل ایرانی قالی‌های خود را مثل قالی‌های بیجار دو پوده می‌بافند. در بین این قبایل ترک ناحیه هریس و تبریز، قشقائی‌های استان فارس و بعضی از ایالات افشار را در کرمان می‌توان نام برد. احتمال بسیار دارد که خوانین ترک شرق این ناحیه (شاید عده‌ای از افراد خاندان افشار که هنوز در شمال بیجار مالک چندین روستا هستند، به صفحه ۲۴۲ مراجعه شود) برای قصور خود به قالی‌های بزرگ و محکم نیاز داشتند، حال چگونه می‌توانستند چنین فرش‌هایی تهیه کنند؟ بدیهی است دستور دادند آنها را به همان شیوه عشایری و با با همان گره ترکی و دو پوده پشمی تهیه کنند. یعنی به همان شیوه‌ای که قالی یوشاک تا به امروز بافته می‌شود. در واقع قالی بیجار میتواند یکی از خویشاوندان دور قالی یوشاک ترکیه باشد. چنانچه این فرضیه درست باشد بقیه نیز درست خواهد بود، «بهاین» معنی ککه چون پشم (به عکی نخ) ماده‌ای است که حالت ارتجاعی دارد برای به دست آوردن فرشی که مثلاً در هر اینچ ۱۲×۱۲ گره داشته باشد پودهای پشمی را باید با شدت کوبید که در تنیجه قالی‌های خشن و فشرده به دست می‌آید، یعنی همان ویژگی‌هایی که در قالی بیجار دیده می‌شود.

مهم‌ترین آثار تاریخی بیجار نیز عبارتند از قلعه بزرگ قم چقا، پل تاریخی صلوات آباد، بنای سنگی اوچ گنبد، مسجد تاریخی خسروآباد، تیمچه حاج شهباز خان، تیمچه امیر تومان متعلق به دوره صفویه، زیارتگاه حمزه عرب، پنجه علی، آثار سد خاکی جعفر آباد، تپه نجف آباد، مقبره آیت الله فاضل گروسی و قلعه‌های تاریخی بسیار و مقابر و امامزاده‌هایی چون سید مسیب سید شکر، مقبره صاحبه، گنبد پیر صالح، مقبره سید خضر از جمله اماکن و آثار تاریخی موجود در شهرستان بیجار هستند و جمعا حدود ۶۰ اثر باستانی و تاریخی در آن شناسایی شده‌اند. از مساجد بیجار می‌توان مساجد قائم، جامع بازار، امیرالمومنین، سیدالشهداء، امام رضا، فاطمیه، ابوالفضل، موسی ابن جعفر، حضرت محمد ص، امام حسن، و حسینیه شهر را نام برد.


“سرانجیک” قروه از آثار ترکان باستان در آستانه تخریب و نابودی !

سرانجیک

جمعیت نیمه شرقی استان کردستان «منطقه گروس» شیعه مذهب بوده و اکثرا تُرک‌زبان می‌باشند. ترک‌زبانان منطقه گروس در ۸ نقطه شهری و ۴۰۰ روستا در شهرستان‌های «بیجار گروس» و «قروه گروس» ساکن هستند. در حال حاضر آمار دقیقی از ترک‌های منطقه گروس وجود ندارد؛ اما در همه دوره‌ها مردم منطقه گروس نماینده «ترک» روانه مجلس نموده‌‎اند. با وجود قابلیت‌های بسیار بالای منطقه، متأسفانه بیجار نسبت به شهرهای غربی استان به اصطلاح کردستان محرومیت و عقب‌ماندگی بیشتری را داراست و طرح‌های عمرانی این منطقه با سرعت لاک پشتی در حال اجراء می‌باشند!

بعد از تشکیل استان کردستان که کوه «چنگ الماس» به عنوان حد و مرز آذربایجان و کردستان تعیین شد، شاعر ترک‌زبان بیجار ترانه‌ایی می‌سراید که اکنون نیز زنان منطقه هنگام تنهایی و هنگام قالی بافی این ترانه را زمزمه میکنند:
چنگ الماسین یئلی اسدی
آجیسی دوغرادی کسدی
حاجامات آلمایین بسدی
قان آپاردی حالدان منی
ایراق سالدی ائلدن منی


قروه گروس :

قروه (قوروا) شهری سردسیر در شمال غربی همدان و بر سر راه همدان بوده و در ٩٠ کیلومتری شرق مرکز استان سنندج در دشتی وسیع قرار دارد. مرکز حکومت این شهر در گذشته روستای قصلان بوده است. قرار گرفتن‌ در مسیر راه‌ ارتباطی‌ شرق‌ به‌ غرب‌ در طول جاده سنندج به طرف همدان سبب‌ توسعه‌ ‌و آبادی‌ قروه (قوروا) شده است. عوامل‌ موثر در پیدایش‌ این‌ شهر، چشمه‌ های جوشان‌ آب معدنی و گرم (قاینارجا، ایسسی سو و ایلیجالار) در شمال‌ آن، رودهای‌ متعدد و دشت‌ حاصل‌خیزیی است که امروز هم آنرا به یکی از مراکز توریستی استان تبدیل نموده اند. رودخانه های معروف این شهرستان “آجی چای”، “ازون” (اوزون) و “طهماسب قلی” (تاهماسب قولو) که آب آنها وارد رود بزرگ قزل اوزن می شود هستند.

قروه به دلیل شرایط خاص زمین ساختی و چشمه های آب گرم و معدنی خود، مورد توجه مسافرین و گردشگران است. از مراکز دیدنی این بخش از آذربایجان، میتوان به پل فرهادآباد، مقبره‌ شیدای‌ نازار، بقعه‌ باباگرگر (باباقورقور – دده قورخود)، حمام‌ قصلان (قاسیلان)‌، و آثار صخره‌ای‌ فرهادتاش (فرهاد داشی)‌، چشمه‌ وینسار و باباگرگر (باباقورقور – دده قورخود) اشاره نمود. همه این مناطق، آذربایجانی و ترک نشین میباشند.


جمعیت کردستان

نام های ترکی مناطق اطراف قروه:

آختاتار (آغ تاتار)، جان باغی (چان باغی)، قوری چای (قورو چای)، گوجه کند (گؤیجه کند)، گزل قایه (قیزیل قایا)، گیلکلو (گیله کلی)، چمقلو (چوماقلی)، قشلاق (قیشلاق)، قرآغل (قارا آغیل)، اوج بلاغ (اوچ بولاق)، بایتمر (بای دمیر)، یمق (یاماق)، قزلجه کند (قیزیلجا کند)، مالوجه (مالیجا)، علی وردی کریم آباد (علی وئردی)، یکه چای (یئکه چای)، یالقوز آغاج (یالقیز آغاج)، بابا گرگر (دده قورخوت)، باغلوجه (باغلیجا)، بهارلو (باهارلی)، داش کسن (داش کسه ن)، قوجاق، قصلان (قاسیلان)، باشماق، شاه قلی (شاه قولو)، چاغر بلاغ (چاغیر بولاق)، قره بلاغ (قارابولاق)، شاه بلاغی (شاه بولاغی)، نیاز بلاغ (نییاز بولاق)، قاملو (قاملی)، قره بلاغ (قارابولاق) خان، آق داغ، ساری گونئی، …


گروس

میدان قروه

بقعه باباگرگر (بابا قورقور یاتیری)

در این محل چشمه‌های آهک‌ساز فراوان، برجستگی‌هایی به وجود آورده‌اند که مشهورترین آنها «اژدها» با حدود ٣٠٠ متر طول ۵ متر ارتفاع و پهنایی بین ۴ تا ٧ متر نام دارد. هر اندازه ارتفاع آن افزایش یافته، پهنای شکاف آن نیز به علت رسوب‌گذاری جدید تنگ‌تر شده است. در شرق و شمال شرقی اژدها چند برجستگی در جهات مختلف، اما کوچکتر از آن وجود دارد که محل شکاف خروج آب هنوز در وسط آن به چشم می‌خورد. این برجستگی‌های کوچکتر را دست‌های اژدها می‌نامند. در چندین نقطه آب از شکاف زمین بیرون می‌آید و حفره‌های خروج گاز آن نیز فعال است. طعم آب آن شور و تلخ و گویا برای امراض سوداوی و جلدی مفید است.

در فاصله دو کیلومتری این محل و در مسیر روستاهای «دلبران» (تالپیران) و «قصلان» (قاسیلان) “زیارتگاه بابا گرگر” منسوب به امامزاده سیدجلال الدین دیده می شود که به گفته اهالی از نوادگان امام باقر (ع) است. این بقعه از دیدنی‌های شهرستان قروه و امامزاده‌ی معتبری است که در روستای باباگرگر (گورگور) و در شهرستان قروه (قوروا) واقع شده است. امام زاده باباگرگر مکان مذهبی معتبری است که به باوه گرگر نیز مشهور است.

مدفن این امام زاده بر صخره سنگی بلندی حاصل از آب ها و گازهای معدنی ساخته شده است. مقبره امامزاده از چند بخش تشکیل یافته، اتاق اصلی و گنبدی شکل آن در بخش جنوبی و اتاق های دیگر در ضلع شرقی جای دارد. ورودی بنا به صورت دیوارچینی از خشت و قلوه است و پوشش چوبی دارد و اتاق مقبره دارای گنبدی شلجمی است. در ساخت گنبد از سنگ های لاشه ای محلی روی پایه های خشتی و سنگی استفاده شده است. این بقعه دارای تزئینات خاصی نیست. تاریخ دقیق ساخت بقعه مشخص نیست، ولی به نظر می رسد که پیش از دوره حاکمیت دولت ترک ایرانی قاجار و توسط معماران محلی ساخته شده باشد.


قروه

دنیز بولاغی: چشمه‌آب معدنی بابا گرگر

در ١٨ کیلومتری شمال‌شرقی‌شهرستان‌ قروه، در روستای باباگرگر، در فاصله چند صد متری این مدفن چشمه‌ای جوشان‌همیشه‌می‌خروشد که‌به‌آن‌”دنگز” (دهنز، دکنز) می‌گویند که یکی از مهمترین چشمه های آب معدنی آذربایجان (قرار گرفته در ترکیب استان فعلی کردستان) است. “تنگیز” لغتی در ترکی باستان به معنای رودخانه بزرگ، دریاچه و دریا بوده، معادل آن در ترکی نو، “دنیز” (در ترکی چوواشی، “تنگیر”) میباشد.

آب‌این‌ چشمه‌که از دل زمین می جوشد،‌در استخری‌عمیق‌و مدور به‌محیط ‌٢٠٠ متر جمع‌می‌شود و منظره جالبی ایجاد می کند. این‌آب به‌علت‌وجود املاح‌معدنی‌به‌ویژه‌گوگرد رنگ‌آن‌مایل‌به‌سرخ‌است‌و در بعضی‌مواقع‌به‌رنگ‌زرد مایل‌به‌نارنجی لیمویی‌در می‌آید. این نوع آب ها از دسته آب های کلرو بیکربناته مخلوط گازدار و دارای طعم مخصوصی اند و در ترکیب خود انیدرید کربنیک داشته و آرام بخش هستند و ظاهرا برای برخی بیماری های دستگاه گوارش مانند سوء تغذیه و نیز راشیتیسم‌و درمان‌تورم‌امراض‌سودایی‌و پوستی‌بسیار موثر اند. علاوه بر اینها چشمه آب تلخ پیرصالح در محدوده شهرستان بیجار (بایجار) برای درمان بیماریهای رماتیسمی مفید است.

 

مردم قروه

جوانان سریش آبادی طرفدار تراکتور تیم محبوب آذربایجان

سریش آباد شهری ۸ هزار نفری و ترک نشین از توابع شهرستان قروه استان کردستان و در نزدیکی همدان میباشد 

و به شهر  شهر عشق و شور حسینى مشهور است.

سریش‌آباد گر اولا نهر من اونی دریا ایلرم

اوستونه گر قونا توز دیده لریمنن سیلرم

قوی بو دنیا بله یاتسی که فراموشه گیداخ

سریش‌آباد یاده قالار چون بونو قلبن بیلرم

منابع
  • سایت استانداری کردستان
  • سایت فرمانداری بیجار
  • سایت فرمانداری قروه
  • فرهنگ فارسی، حسن عمید، چاپ اول سال ۱۳۸۹، انتشارات بهنودفرهنگ لغت فارسی شاهمرسی، پرویز زارع شاهمرسی، نشر اختر تبریز، چاپ اول سال، ۱۳۸۸
  • فرهنگ لغت ترکی فارسی ترکی شاهمرسی، پروز زارع شاهمرسی، نشر اختر تبریز، انتشارات آناس، چاپ دوم، ۱۳۸۸
  • فرهنگ (اعلام)فرهنگ روز سخن، دکتر حسن انوری،چاپ هفتم، سال ۱۳۸۹، انتشارات سخن
  • پیامبران سرزمین ما، صالح مدرسه ای عباس، انتشارات در راه حق، سازمان اوقاف و امور خیریه
  • فصلنامه تخصصی(فرهنگی و سیاسی و ادبی) اینجی دنیزیم، شماره های ۲و۳و۴، بهار ،تابستان و پائیز ۱۳۹۱
  • نشریه چنلی‌بئل


مرتبط با : ایران * آرتاویل،اورمو،زنگان * تورک سئسه لینک
برچسب ها : ترکهای کردستان-بیجار گروس-قروه-جمعیت کردستان-بیجار-مناطق ترکنشین-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : یکشنبه 10 مرداد 1395
زمان : 06:18 ب.ظ
شاه اسماعیل صفوی و جنگ چالدران
نظرات |

نبرد خونین چالدران و اندوه سخت شاه اسماعیل


روز 28 تیرماه سالروز تولد شاه اسماعیل خطائی در اردبیل و بنیانگذار سلسله قدرتمند صفویان با پایتختی تبریز است.
برای همین قصد داریم از ایشان و جنگ چالداران مطلبی داشته باشیم. البته قبلا هم از شاه اسماعیل و شعرهای ترکی و شیخ صفی اردبیل نیز مطلب داشته ایم...

لینک پست سفر به شیخ صفی اردبیل


Çingiz Mehbaliyev - Şah İsmayıl hücumda
شاه اسماعیل

اسماعیل بن شیخ حیدر بن شیخ جنید ملقب به ابوالمظفر بهادرخان حسینی معروف به شاه اسماعیل(زاده ۱۷ ژوئیه ۱۴۸۷ - درگذشته ۲۳ مه ۱۵۲۴) پایه‌گذار سلسله پادشاهی صفوی می‌باشد
حکم رانی شاه اسماعیل به سه دلیل نقطه عطفی در تاریخ ایران است. دلیل نخست این است که پس از تازش اعراب به ایران، به مدت ۸ و نیم قرن هیچ خاندان ایرانی بر ایران به صورت مستقل حکم رانی نداشت، بلکه ایران توسط خلفای عرب، سلاطین ترک، خان‌های مغول اداره می‌شد؛ اگر چه در این مدت آل بویه (حک ۳۳۴–۴۴۷ قمری/ ۹۴۵–۱۰۵۵ م) حکم رانی می‌کرده‌اند، اما آن‌ها بر بخشی از ایران چیره بوده‌اند. دلیل دوم، اعلام رسمی مذهب شیعه دوازده امامی بود. دلیل سوم متحد کردن و زبان رسمی کشور به فارسی بود هرچند خود ایشان ترک بودند. شاه اسماعیل شاعری پرکار بود که با تخلص خطایی شعر می‌سرود وی پس از عمادالدین نسیمی، ادبیات آذربایجانی را گسترش داد.علاوه بر ترکی آذربایجانی به زبان فارسی نیز شعر می‌سرود.

در ۲۳ مه ۱۵۲۴/ ۱۹ رجب ۹۳۰ شاه اسماعیل درگذشت و در آرامگاه خانوادگی در اردبیل به خاک سپرده شد. او هنگام مرگ دو ماه تا سی و هفت سالگی فاصله داشت و تقریباً بیست و سه سال سلطنت کرده بود

اعلام مذهب رسمی شیعه ایران در مسجد جامع تبریز توسط شاه اسماعیل
شیعه

Ismail declares himself shah by entering Tabriz, painter Chingiz Mehbaliyev, in private collection
نقاشی شاه اسماعیل صفوی در تبریز
صفویه

آرامگاه شاه اسماعیل در شیخ صفی اردبیل
شیخ صفی


جنگ چالدران آذربایجان ، اولین نبرد صفویان و عثمانی
چرا بعد از جنگ چالدران دیگر شاه اسماعیل نخندید؟

 ۳۱ مرداد ۸۹۳ هجری شمسی برابر با ۱۵۱۴ میلادی میان ایران و عثمانی جنگی درگرفت که بعد‌ها به چنگ چالدران مشهور شد. جنگ چالدران که از آن با عنوان مهم‌ترین جنگ پارتیزانی تاریخ ایران یاد می‌شود، در محلی به همین نام در شمال آذربایجان غربی در ۲۰ کیلومتری شهر خوی میان قوای ارتش نوین عثمانی و سپاهیان سنتی شمال‌غرب کشور به وقوع پیوست و در نتیجه آن بخش‌هایی از شمال غربی ایران از جمله همدان، آذربایجان و نیز مناطقی چون دیاربکر، مرعش و البستان از تصرف صفویان خارج و به امپراتوری عثمانی پیوست. وقوع این جنگ در تاریخ بسیار مهم است و همین اهمیت موجب شده تا مورخان بسیاری از ایرانی تا ترک به تحلیل وقایع آن بپردازند. در این گزارش به نمونه‌هایی از اشاره‌های مورخان به جنگ چالدران می‌پردازیم.

صفویان


جنگ چالدران به روایت منابع صفویه
می‌توان گفت اکثر منابع تاریخی دوره صفویه از جنگ چالدران، دلایل وقوع آن و همچنین علل شکست شاه اسماعیل در این جنگ سخن گفته‌اند و به نوعی به انعکاس این واقعه پرداخته‌اند. «احسن التواریخ» حسن روملو، «حبیب‌السیر» خواندمیر، «لب التواریخ» عبداللطیف قزوینی، «تکمله‌الاخبار» عبدی بیگ شیرازی، «عالم ‌آرای عباسی» اسکندربیگ منشی و «جواهر الاخبار» بوداق منشی قزوینی در زمره این آثارند که در این گزارش به مطالب برخی از این منابع اشاره می‌کنیم.

غیاث‌الدین خواجه همام‌الدین حسینی شیرازی لقب به خواندمیر، در اثر معروف خود «حبیب‌السیر» با اشاره به جنگ چالدران می‌نویسد: «در سال 920 به دنبال جنگ از سوی سلطان سلیم که به خلاف روش آبا و اجداد از جاده مستقیمه سلامت نفس تجاوز کرده بود و پذیرش آن توسط شاه اسماعیل در محل چالدران جنگی واقع شد. در این جنگ شاه اسماعیل 12 هزار سوار و سلطان سلیم 200 هزار سپاه و 12 هزار تفنگ‌انداز و ارابه‌های جنگی داشت. سلطان سلیم در جنگ چالدران پیروز شد و تبریز را به تصرف درآورد.»

یادمان جنگ چالدران
چالدران

دلیل کمی شمار سپاهیان ایران در این جنگ حضورشان در خراسان بود تا از یورش غافلگیرانهٔ ازبکان جلوگیری شود. دلیل دیگر شکست قزلباشها پیشنهاد دورمش خان شاملو به شاه اسماعیل بود، مبنی بر اینکه اجازه دهند که ارتش عثمانی آرایش دفاعی خود را تکمیل کند تا ایرانیان بتوانند به ابراز دلیری بپردازند و شاه نیز با این پیشنهاد غیرعادی موافقت کرد.

«لب‌التواریخ» یکی دیگر از منابع تاریخی دوره صفوی است که در آن به توصیف وقایع جنگ چالدران می‌پردازد. یحیی بن‌ عبدالطیف قزوینی، مولف این کتاب درباره جنگ چالدران می‌نویسد: «در بهار سال 920 هجری قمری سلطان سلیم مخالفت و عصیان ظاهر کرد با جمیع عساکر روم به حدود آذربایجان آمد. جنگ چالدران روی داد و پنج هزار کس از طرفین کشته شدند. سلیم به تبریز آمد ولی بعد از دو هفته از خوف لشکر جرار صلاح در اقامت ندانسته به روم مراجعت کرده در آماسیه روم قشلاق می‌گیرد.» قزوینی در ادامه از آمدن شاه اسماعیل به تبریز و به اسارت بردن بدیع‌الزمان، پسر سلطان حسین بایقرا از سوی سلطان سلیم سخن می‌گوید.

اسکندربیگ منشی، نویسنده برجسته و مولف تاریخ دوره صفویه با عنوان «عالم‌آرای عباسی» که حدود یک قرن بعد از چالدران نوشته شده، این تفسیر تحسین‌انگیز را درباره شکست صفویه بیان می‌کند: «بدون شک خداوند اعلم مقدر فرموده بود که شاه اسمعیل در جنگ چالدران شکست بخورد زیرا اگر وی در این جنگ هم پیروز شده بود، این خطر وجود داشت که دین و ایمان قزلباش‌های ساده‌لوح به قدرت شاه اسماعیل به چنان مرحله‌ای می‌رسید که از راه راست منحرف شده و گمان‌های غلط می‌بردند.»

کلاه خود جنگی شاه اسماعیل
کلاه خود

کاسه شخصی شاه اسماعیل در موزه استانبول
جنگ صفوی و عثمانی


زنان صفوی و جنگ چالدران
برخی مورخان خارجی نیز از شرکت زنان آذربایجانی در جنگ چالدران سخن گفته‌اند. کاترینو زنو ضمن توصیف جنگ چالدران می‌نویسد: «بانوان ایرانی همراه شوهرانشان مسلح به جنگ می‌روند و شریک سرنوشت ایشان می‌شوند و مانند مردان می‌جنگند.» به گزارش مورخان در نبرد چالدران جسد بسیاری از زنان آذری پیدا شد که به فرمان سلطان سلیم با تشریفات مخصوص نظامی به خاک سپرده شدند. این زنان دلیر، به گفته نویسندگان ترک با زره و خفتان و کلاه خود دوشادوش شوهرانشان در جنگ شرکت کرده و هلاک شده بودند.

یکی از مورخان ایتالیایی به نام شاگرد و  در کتاب «تاریخ امپراطوری عثمانی» در این باره می‌نویسد: «در میان کشتگان اجساد زنان ایرانی پیدا شد که در لباس مردان به میدان جنگ آمده بودند تا در سرنوشت شوهران خود شریک و در افتخار نبرد سهیم باشند. سلیم بر جرات و دلیری و میهن‌پرستی ایشان آفرین گفت و فرمان داد با تشریفات نظامی آنان را به خاک سپارند.»

مینیاتورهای جنگهای شاه اسماعیل

جنگ


نبرد چالدران

دلایل شکست چالدران به روایت یک ونیزی
کاترینو زنو، سفیر ونیز در دربار اوزون حسن در گزارشی درباره دلایل شکست صفویان در جنگ چالدران می‌نویسد: «سلطان سلیم با دیدن کشتار شروع به عقب‌نشیی و بازگشت کرد و در شرف فرار بود که سنان پاشا درست به موقع رسید، دستور داد توپخانه را به خط مقدم بیاورند و هم بر روی ینی‌چری و هم بر روی ایرانیان آتش گشود. اسب‌های ایرانیان با شنیدن غرش آن ماشیم جهنمی در دشت پراکنده و متفرق شدند و به دلیل وحشتی که داشتند دیگر در اختیار سواران خود نبودند...با اطمینان گفته شده که درصورت فقدان توپخانه که باعث وحشت اسب‌های ایرانیان شد که تاکنون چنان صدایی را نشنیده بودند، همه نیروهای سلطان تارو مار شده و از دم شمشیر می‌گذشتند.»

گنجه آذربایجان
شاه اسماعیل ختایی

شاه اسماعیل


پیشینه جنگ چالدران به روایت تاریخ‌نویسان
در اوایل سلطنت شاه اسماعیل اول و تشكیل سلسله صفوی، او توانست كردستان و شهرهای مقدس عراق را فتح كند و با تكیه بر تشیع اثنی عشری، به زودی جمع كثیری از مردم شیعه ساكن در سرزمین‏‌های عثمانی را به سوی خود جلب كند. این اقدام جسورانه شاه اسماعیل، اگرچه خطرات فراوانی را در پی داشت اما سبب تحكیم وحدت سیاسی - مذهبی ایران شد و همین ویژگی از نظر سلاطین عثمانی به مراتب خطرناک‌تر از احیای ساختار نظامی ایران بود. هنگامی كه سلطان سلیم اول، پادشاه نیرومند و مشهور عثمانی به سلطنت رسید، 40 هزار تن از شیعیان را به قتل رساند. او كه خود را خلیفه مسلمانان می‌‏خواند، تصمیم به توسعه متصرفات خود گرفت و به قصد تصرف تبریز، پایتخت دولت نوبنیاد صفوی حركت كرد و جنگ سختی میان او و سپاه شاه اسماعیل صفوی در منطقه چالدران در حوالی ماكو روی داد.

در این جنگ، که نخستین نبرد دولت صفوی با عثمانی بود، بر اثر كثرت سپاه عثمانی و مجهز بودن به تفنگ و توپخانه، لشكر ایران عقب نشینی کرد و تعداد زیادی از دو طرف كشته شدند. شاه اسماعیل تا حدود همدان عقب نشست و سلطان سلیم تبریز را اشغال كرد ولی به زودی بر اثر مقاومت ملی مجبور شد تبریز و آذربایجان را تخلیه كند. پس از بازگشت سلطان سلیم، شاه اسماعیل دیگر باره به آذربایجان و تبریز رفت و به تعمیر خرابی‏‌های به جا مانده از لشكریان عثمانی پرداخت.


مجموعه شیخ صفی اردبیل
شیخ صفی اردبیل

تندیس شاه اسماعیل ختایی در زادگاهش اردبیل

شاه اسماعیل

تبریز پایتخت صفویان ؛ پنجمین شهر بزرگ جهان در 1500 میلادی نقاش فرانسوی ژان شاردن
کوه عینالی ، میدان صاحب الامر ، ارک و دیگر استحکامات کاملا مشخص است
تبریز دوره صفوی

نقاشی کمیاب از یک جهانگرد اروپایی که شاهد آزادی تبریز در ۲۱ اکتبر ۱۶۰۳ (۲۹ مهر ۹۸۲ خورشیدی) بود. مردم تبریز به ارتش شاه عباس خوشامد می‌گویند.
بدست مردم تبریز عده‌ای از نظامیان بداقبال عثمانی که شهرشان را اشغال کرده بودند، سر بریده  شدند

اشغال تبریز



نتیجه جنگ چالدران

گویند پس از این واقعه، دیگر كسی شاه اسماعیل را خندان ندید.
اگر از این نقطه نظر به لشکرکشی نگاه کنیم، این حمله یک پیروزی مقطعی برای عثمانی‌ها بود ولی برای صفویان و به ویژه شاه اسماعیل یک فاجعه شد. بعد از جنگ چالدران، شاه اسماعیل ماتم گرفت و دیگر رهبری لشکریانش را در جنگ بر عهده نگرفت. پیوند بین شاه به عنوان روح هدایت گر نیمه خدایی و قزلباش، به طور جبران‌ناپذیری شکسته شد. در حدود یک سال بعد از شکست، عناصر قبایل قزلباش با اقتدار اسماعیل برای مدیریت امور کشور، به تدریج ضعیف گشت.


شاه اسماعیل کشته‌شدگان جنگ را در کنار بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی به خاک سپرد. پس از آن این گورستان به «شهیدگاه» شهرت یافت.
پس از نبرد، سلطان عثمانی از شاه اسماعیل درخواست کرد که شمشیری را که با آن لوله توپ را به دو نیم کرده بود برای وی بفرستد. شاه اسماعیل دعوت سلطان را اجابت نمود. وقتی که شمشیر به دارالخلافه رسید، سلطان در حضور اعیان و اشراف آن را بر روی لوله توپی آزمود، ولی اثر مطلوب را به دست نیاورد و بنابر این نامه‌ای به شهریار صفوی نوشت و گله کرد که معلوم می‌شود شاه قزلباش یک شمشیر را از برادرش مضایقه کرده‌است.
شاه اسماعیل در پاسخ نوشت:   شمشیر همان شمشیر است بازو همان بازو نیست.

نقاشی و روایت جنگ چالدران روی بنای اصفهان
جنگ چالدران

دلیل دیگر ضربه روحی سخت جنگ چالدران به شاه اسماعیل این بود که ، سلطان سلیم اول
که در جنگ معروف چالدران در فتح تبریز موفق شده بود که همسر محبوب شاه اسماعیل را به اسارت در آورد پس از خروج از ایران وی را گروگان گرفت و برای آزادی وی از شاه امتیازات کلانی خواست.
اما اسماعیل برای به دست آوردن همسر محبوب خود حاضر نشد یک وجب از خاک را به سلطان سلیم تسلیم کند و آن چنان که گفته شده از غم فراق دوری همسر خویش در نهایت در سن سی و پنج سالگی درگذشت. پس از وی فرزند وی شاه طهماسب اول به پادشاهی ایران رسید.

شاه اسماعیل و تاجلو بیگیم
فیلم صفوی

شعری ترکی از شاه اسماعیل
ائی کی, یوخدان بو جاهانی وار ائدن پروردیگار
یئری قایم گؤگلری دووار ائدن پروردیگار.

"کونتو کنز"این آیتی وصفینده اولموشدور نوزول,
وارلیبینا "کون فکان" ایقرار ائدن پروردیگار.

جوملهٔی-عالمده سن گوندن دخی ظاهر, ولی,
دیلده دایم آدینی ستتار ائدن پروردیگار.

مؤمینه مسکن قیلاندیر بابی-جنناتو نیم,
کافری-مونکیر مقامین نار ائدن پروردیگار.

جومله‌اشیالار گؤزون درخاب ائدندیر گئجه‌لر,
گؤگده کؤوکبلر گؤزون بیدار ائدن پروردیگار.

بیر قولونی اودا یاخوب, قیلدی فی-ناری-سقر,
بیر قولونی محرمی-اسرار ائدن پروردیگار.

میسر ایچینده یوسیفی بیر قول ایکن سولطان ائدن,
درد ایله یقوبینی بیمار ائدن پروردیگار.

یونیسی دریا ایچینده یوددوران بیر بالیبه,
آتشی ایبراهیمی گولزار ائدن پروردیگار.

یابدیران دریایا گؤگدن ابری-نئیسان یابمورون,
قتپه‌سیندن لؤلؤیی شهوار ائدن پروردیگار.

انبییالار بخشینه یازدیران الا مرتبه,
موستفانی جومله‌دن موختار ائدن پروردیگار.

اون ایکی معصومی-پاکی پیش ائدن اوممتلره,
مورتضانی حئیدری-کررار ائدن پروردیگار.

لوطفیله احوالینا قیلگیل خطای‌نین نظر,
عشق ایچینده والئهی-دیدار ائدن پروردیگار


دیوان ختایی
ختایی

صفوی


لینک پست سوزلر و شاه اسماعیل

لینک خبر تابناک اوزان های آذربایجان و شاه اسماعیل



مرتبط با : ایران آذربایجان * مشاهیر آذربایجان
برچسب ها : شاه اسماعیل-جنگ چالدران-صفویان-صفوی و عثمانی-ختایی-Şah İsmayıl-آذربایجان-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : سه شنبه 29 تیر 1395
زمان : 02:04 ب.ظ
سرویس بهداشتی معضل گردشگری ایران
نظرات |

تا 2018 سرویس های بهداشتی عمومی تبریز چطور خواهد بود؟!

حتی این موارد ریز اما اساسی که بچشم نمیایند میتوانند در ذهنیت یک توریست در مورد آن شهر و منطقه تاثیرگذار باشد.
ما مسلمانیم و یک حرف زیبایی داریم :  النظافت من الایمان!  
ولی ظاهرا ما ایمان نداریم چون یکی از بدترین جاهای شهرهای کشور ما سرویسهای بهداشتی عمومی در سطح شهر هستند که باید شهرداری توجه ویژه ای به این امر نشان دهند و البته خود مردم ما هم رعایت کنند!   برادران مسلمان از کشورهای اسلامی در سال 2018 به تبریز بیایند آنوقت در مورد ما چه خواهند گفت؟!
در همین زمینه این مقاله را میبینیم البته شاید بنظر شما این مطلب بی ارزش است ولی از نظر من مستراح واجب و جای آرامش بنده است!!!


جمعیت

معصومه دیودار: بیش از یک دهه از مطرح شدن رسمی معضل نبود سرویس های بهداشتی مناسب در حوزه گردشگری می گذرد؛ اما همچنان این بحران پابرجاست و وعده های مسوولان بی اثر باقی مانده است. نخستین مسوولی که این جرات را به خود داد تا در مورد سرویس های بهداشتی صحبت کند، اسفندیار رحیم مشایی، رییس وقت سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و معاون محمود احمدی نژاد رییس دولت های نهم و دهم بود.

رحیم مشایی وعده ساخت هزار سرویس بهداشتی و مجتمع خدمات بین راهی را داد که هیچ گاه محقق نشد و این معضل همچنان به عنوان یکی از بزرگ ترین معضلات گردشگران داخلی و خارجی پابرجا مانده است. وعده ای که با کمی درایت و اختصاص بودجه می تواند مرتفع شود، همچنان پس از ده سال نقل محافل گردشگری است تا شاید روزی فرجی شود و این معضل رخت از حوزه گردشگری برکند.

سرویس بهداشتی

سعید شیرکوند، معاون سرمایه گذاری سازمان میراث فرهنگی در این باره می گوید: « هرچند ایده ساخت سرویس های بهداشتی بسیار خوب بود؛ اما برنامه ریزی، مکان یابی، انتقال زیرساخت ها و نگهداری و حفاظت برخی موارد مشکل داشت. با این وجود 350 مورد به بهره برداری رسیده است و حدود 450 مورد نیز در حال واسپاری هستند. اما جانمایی 140 مورد از سرویس های بهداشتی با مشکلاتی از جمله دور بودن از آبادی ها، خروجی ها و زیرساخت هایی مانند آب و برق رو به رو هستند.»

سرویس های بهداشتی به دور از امکانات

البته او سازمان متبوعش را موظف به ساخت سرویس بهداشتی نمی داند و معتقد است: «در صورتی که ردیف بودجه عمرانی به این بخش اختصاص یابد، سازمان میراث و گردشگری می تواند وارد کار شود، اما باید به این نکته توجه داشت که گردشگری بدون سرویس بهداشتی امکان ندارد. باید شرایطی را به وجود آورد تا سرویس های بهداشتی توجیه اقتصادی داشته باشند و تبدیل به بنگاه اقتصادی شوند؛ چرا که موضوع چگونگی نگهداری سرویس های بهداشتی بیش از بحث ساخت آن اهمیت دارد.»

در بسیاری مواقع گردشگران حاضرند مبالغ هنگفتی را بابت وعده های غذایی پرداخت کنند، اما حاضر نیستند برای استفاده از سرویس بهداشتی دو هزار تومان هزینه کنند. این مهم، نیازمند فرهنگ سازی در جامعه است. چنانکه شیرکوند می گوید: «تا زمانی که عموم جامعه بر سر پرداخت دو هزار تومان به خدمات دهندگان سرویس بهداشتی می جنگد، این مشکل هیچ وقت حل نخواهدشد. این مشکل آنقدر مهم است که حتی می توانیم برای آن همایش بگذاریم. شاید خنده دار باشد، اما مقوله مهمی است تا زمانی که سرویس بهداشتی به یک عمل اقتصادی سودآور تبدیل نشود، مشکلی حل نخواهدشد.»

قطعا تا زمانی که پروژه ای بازده اقتصادی نداشته باشد، نمی توان به دوام آن امید داشت. ساخت سرویس های بهداشتی در بیابان و به دور از هرگونه آبادانی و امکانات زیرساختی آنها تنها دورریختن سرمایه است، بلکه مورد بهره برداری نیز قرار نمی گیرد؛ چرا که نبود توجیه اقتصادی، بهره برداری از آن را با مخاطره رو به رو می سازد.

با این وجود مسوولان گردشگری همواره از گلایه های گردشگران درخصوص نبود سرویس بهداشتی مناسب سخن می گویند، اما زمانی که به گفته مسعود سلطانی فر، رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، ردیف اعتبار سرویس های بهداشتی در دولت حذف شده است، چگونه می توان به رفع این معضل امید داشت؟

سرویس بهداشتی زیبا

تبدیل تهدید به فرصت

مرتضی رحمانی موحد، معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی در این باره معتقد است: «می توان این تهدید را به فرصتی برای پولسازی تبدیل کرد. سرویس های بهداشتی خدمتی است که فرد خاصی را نمی شناسد؛ یعنی می تواند گردشگر خارجی یا مسافر داخلی را دربر گیرد. این خدمتی است که مجموعه مدیریت راه ها و شهری باید نسبت به تردد افراد ارائه دهند. به طور مثال در حوزه راه ها، وزارت راه با مجموع سازمان حمل و نقل و راهداری و در داخل شهرها مدیریت شهری و شهرداری ها باید این سرویس را ارائه کنند.»

مسوولان سازمان میراث و گردشگری در حالی مقوله ساخت سرویس های بهداشتی را از سر باز می کنند و آن را وظیفه نهادی دیگر می دانند که سایر نهادها و ارگان ها نیز با سیاستی شبیه به آنها با معضل سرویس های بهداشتی برخورد می کنند و هر نهاد این وظیفه مهم را برعهده نهادی دیگر می اندازد. در چنین شرایطی است که ساماندهی به وضعیت سرویس های بهداشتی فقط به عنوان یک مطالبه باقی مانده است.

به جرات می توان گفت سرویس های بهداشتی همچون کودک بی سرپرستی شده که هیچ کس حاضر نیست مسوولیت آن را برعهده گیرد. تعدد نهادهای سازمان دهنده از یک سو و تعدد مراکزی که مجوز بهره برداری از چنین خدماتی را ارائه می دهند از دیگر سو، موجب شده بخش مهمی مانند نظارت و بهره برداری از سرویس های بهداشتی در کشور بدون متولی بماند و همچنان از دوش یک نهاد به نهاد دیگر پرتاب شود.

توالت ایرانی

البته معاون گردشگری تاکید دارد: «در حال حاضر با انبوهی از سازه های نیمه کاره رو به رو هستیم که در نقاط کارشناسی نشده قرار گرفته اند. سازه هایی که بدون استفاده باقی مانده اند و کسی نیست تا از آنها بهره برداری و نگهداری کند.»

این در حالی است که می توان با دریافت پول این خدمت را به یک کار اقتصادی تبدیل کرد. می توان در کنار یک واحد اقتصادی سرویس های بهداشتی ساخت؛ و می توان با تعریف ساخت رستوران یا کافی شاپ یا مرکز اقامتی و کمپ در کنار این مناطق گردشگری، هم امکانات بهره برداری از سرویس های بهداشتی که چارچوب آنها ساخته شده است را فراهم کرد، هم اشتغالزایی و رونق اقتصادی را به منطقه گردشگری تزریق کرد.

نارضایتی پشت نارضایتی

اگر سری به تاریخ بزنیم، متوجه می شویم که نخستین سرویس های بهداشتی در سال 1850 میلادی یعنی سال 1229 شمسی در لندن و با توجه به افزایش جمعیت این شهر ساخته شدند و در ایران هم اگرچه از سال های دور، ساخت سرویس های بهداشتی در مکان های عمومی مثال پارک ها رایج بود؛ اما از سال 1383 ساخت و توسعه این اماکن به شکل جدی تر در دستور کار شهرداری قرار گرفت.

البته شهرداری ها نیز از وضعیت سرویس های بهداشتی و تعداد آنها راضی نیستند. چنانکه مسوولان شهرداری پایتخت می گویند: «تعداد سرویس های بهداشتی عمومی در سطح شهر به صورت تصاعدی افزایش یافته تا جایی که از 200 دستگاه از سال 90 این تعداد به هزار و 776 دستگاه در سال 94 رسیده است» در حال حاضر ساخت و جاگذاری سه مدل سرویس بهداشتی در دستور کار مسوولان قرار دارد؛ سرویس های بهداشتی ثابت که در پارک ها و بوستان ها فعالیت می کنند؛ مدل پرتابل که شبیه به کانکس است و قابلیت جا به جایی دارند و مدل LSF که سازه ای سبک و آلومینیومی است. نگهداری و نظافت همه این سرویس های بهداشتی با پیمانکاران شهرداری است. با این وجود همچنان نارضایتی وجود دارد.

دستشویی

هزینه ای بالغ بر 150 میلیون تومان

اما معضل دیگری درخصوص ساخت سرویس های بهداشتی در مراکز پرگردشگر وجود دارد. گفته می شود در برخی از نقاط بافت تاریخی از جمله بازارهای سنتی، نیاز به ساخت سرویس بهداشتی احصا شده است؛ اما مخالفت ساکنان مانع ساخت سرویس بهداشتی عمومی است. این در حالی است که شهرداری برای ساخت هر چشمه سرویس بهداشتی، اعم از تملک زمین و ساخت نزدیک به 150 میلیون تومان هزینه می کند.

با این وجود همچنان مسوولان از وعده رفع مشکلات اینچنینی خبر می دهند. حتی این پیشنهاد داده شده است تا در جلسه بعدی ستاد مرکزی هماهنگی خدمات سفر، از معاونان عمرانی استانداری ها دعوت شود تا در این زمینه اقدامی صورت گیرد.

درددل

اما از حرف تا عمل راه بسیار است. این طولانی بودن مسیر تحقق وعده های مسوولان تا جایی پیش رفت که شاهد شکل گیری کمپینی تحت عنوان «درددل» بودیم.

گروهی از فعالان صنعت گردشگری با تمرکز بر رفع بحران سرویس های بهداشتی بین راهی، کمپینی با نام «کمپین درددل» راه اندازی کردند تا شاید با تصویرکردن وضعیت ناخوشایند سرویس های بهداشتی بین راهی، مسوولان امر را نسبت به اقدام عاجل برای حل این بحران ترغیب کنند و مسیری راهگشا برای از بین رفتن این معضل در سفرها باشد.

طبق بررسی های این گروه که از 200 مسافر بین راهی صورت گرفت، بیش از 80 درصد از مسافران جاده ای، حاضر به استفاده از سرویس های بهداشتی و رستوران های بین راهی نیستند و به دلیل پایین بودن استاندارد و کیفیت این خدمات، از استفاده آنها تا حد امکان صرف نظر می کنند.
حتی 31 درصد کسانی که از این سرویس ها استفاده کرده بودند، حداقل دچار یک مورد بیماری عفونی شده بودند. این در حالی است که 73 درصد پرسش شوندگان آمادگی خود را جهت پرداخت هزینه برای استفاده از امکانات استاندارد اعلام کردند که خود توجیهی اقتصادی برای سرمایه گذاران در این زمینه محسوب می شود.

این نظرات در حالی مطرح می شود که ایران در دوران پسابرجام، خود را برای حضور گردشگران جهانی آماده می کند. در شرایطی که گردشگران داخلی از وضعیت سرویس های بهداشتی تا این اندازه ناراضی هستند، چگونه می توان نظر مثبت گردشگران خارجی را جلب کرد؟

سرویس بهداشتی

تاریخ مستراح

پیش از آنکه انگلیسی ها در قرن 14 میلادی توالت فرهنگی را باب کنند، در تمام دنیا از توالت های زیرزمینی استفاده می شد. همین توالت هایی که ما به آنها ایرانی می گوییم در کشورهای دیگر به نام توالت شرقی، عربی، هندی، یا زمینی نامیده می شود. در دوران قاجاریه به توالت های ایرانی، آبخانه، آبریزگاه، خلا، لولئین خانه، مبال و مستراح هم می گفتند. هرچند تاریخ مکتوبی در این باره وجود ندارد، اما از سابقه طولانی آفتابه که یکی از اختراعات بی بدیل ایرانی هاست، می توان پی به قدمت توالت های ایرانی برد.

جعفر شهری نیز در کتاب تهران قدیمش می نویسد: «اولین توالت عمومی پایتخت در اواخر قرن گذشته در خیابان ناصرخسرو راه افتاد که مردم به آن خلاء رئیس می گفتند. ماجرای این توالت عمومی هم آن بوده که صاحب منصبی بعد از اخراج از منصب دولتی اش، با زنی ازدواج می کند که سرمایه شوهرش را می گیرد و بعد از خرید قطعه زمینی، اولین توالت عمومی تهران را راه اندازی می کند.»


وضعیت سرویس و توالت در ایران !
دستشویی هتل


توالت های جهانی

انقلاب سرویس های بهداشتی

بارها برای هر یک از ما اتفاق افتاده است که در سفرهای شهری و بین شهری با معضل بزرگی به نام نیاز مطلق به سرویس بهداشتی دست و پنجه نرم کرده باشیم. حتی اگر از گفتن لفظ توالت هم خجالت بکشیم، اما این را قبول داریم که رفاه و آسودگی خیال در سفرهای شهری و بین شهری در گرو این مساله خجالت برانگیز اما مهم قرار دارد. با این وجود گله و شکایت های بسیاری از نابسامانی وضعیت این کثیف های دوست داشتنی وجود دارد و همواره مورد بی مهری و بی توجهی مسوولان قرار می گیرد.

 اما در سایر کشورها، مسوولان نه تنها از پرداختن به سرویس های بهداشتی خجالت زده نمی شوند، بلکه برای آن WIFI رایگان تامین می کنند و توالت های مدرن می سازند. برخی هم انقلاب راه می اندازند یا کمپین های پرسر و صدا تشکیل می دهند تا به جهانیان بگویند به توالت هایشان که اصل اول بهداشت و رضایت گردشگران است، اهمیت می دهند.

ژاپن و توالت های مدرن WIFI

وزارت گردشگری ژاپن در همین راستا در سال 2015 بیش از 20 میلیاردین، برابر با 163 میلیون دلار را به ساخت توالت های مدرن با WIFI رایگان اختصاص داد. میزان اعتبار مالی تخصیص داده شده، بیشتر از 14.2 میلیاردین اعتباری است که قبلا از سوی این آژانس درخواست شده بود که نشان از اهمیت دادن مسوولان ژاپن به این مقوله دارد.
 
لازم به ذکر است نصب توالت های فوق پیشرفته ژاپنی که مجهز به گرمکن صندلی، سیفون هوشمند، خنثی کننده اتوماتیک بو و حتی مجهز به ملودی هستند، در برنامه گردشگران این کشور قرار گرفته و تا سال 2020 اجرایی خواهدشد. این طرح پیشتر در برخی از هتل های ژاپن اجرا شده بود و مسوولان قصد دارند آن را در اماکن عمومی همچون فرودگاه ها و مکان هایی که بیشتر مورد تردد گردشگران خارجی است، نصب کنند.

سرویس

چین و انقلاب سرویس های بهداشتی

البته چین نیز از اهمیت به سرویس های بهداشتی غافل نشد و با دریافت چند شکایت از سوی گردشگران به فکر احیای سیستم سنتی سرویس های بهداشتی خود افتاد. در حالی که سرمایه گذاری مستقیم بر گردشگری چین از مرز 490 میلیارد می گذرد؛ انقلابی تازه در چین در حال وقوع است که از آن می توان به عنوان انقلاب «سرویس های بهداشتی» نام برد. مسوولان چین خبر داده اند در آینده نزدیک حدود 33500 توالت در چین ساخته خواهدشد و 25 هزار سرویس بهداشتی دیگر در این کشور نوسازی خواهدشد.

تایلند و کمپین «توالت تمیز»

مسوولان تایلند در اوایل سال 2015، با توجه به نظرسنجی از گردشگران نسبت به تمیزی و بهداشت توالت ها به عنوان اولویت ارتقای گردشگری در این کشور، کمپین توالت تمیز را با همکاری آژانس های گردشگری راه اندازی کردند، چرا که بیشتر گردشگران داخلی و خارجی نظافت و پاکیزگی توالت ها را اولویت نخست درخواست های خود عنوان کرده بودند.

در بررسی های دیگری روشن شد عوامل و بخش های یچون شلنگ آبپاش، کف توالت ها، دسته یا ظرف های آب، دکمه یا فلکه های شیر آب و نیز صندلی توالت ها به ترتیب از مهم ترین عوامل انتشار بیماری های واگیر هستند. از این رو برای جلب رضایت گردشگران و جلوگیری از شیوع بیماری ها، کمین «توالت تمیز» راه اندازی شد و مورد توجه مسوولان تایلندی قرار گرفت.

پارک موزه «فرهنگ توالت» در کره جنوبی

اهمیت توجه به توالت ها تا جایی پیش رفت که کره جنوبی طی سال های گذشته پارک موزه «فرهنگ توالت» را در شهر «سوون»، به منظور آگاهی مردم از تاریخ و آشنایی با روش های سنتی و مدرن توالت و همچنین تشویق مردم به دریافت و درک بهتر اهمیت توالت در سلامت و بهداشت عمومی راه اندازی کرد.

مسوولان کره ای معتقد هستند: «هرچند این پارک در ابتدا می تواند سبب خنده و شوخی افراد شود، اما درواقع این پارک می تواند برداشت افراد را نسبت به این مقوله مطرح و عادت های ناپسند رفتاری را تغییر دهد. در عین حال می توان به راحتی دید که این موضوع تنها یک مساله شخصی و فردی نیست و ابعاد اجتماعی و فرهنگی گسترده ای دارد.»

توالت عمومی


توالت در دنیای هنر مدرن

نقش توالت حتی در دنیای هنر فراتر از دنیای گردشگری است؛ چنانکه براساس یک نظرسنجی هنری، توالت مارسل دوشان تاثیرگذارترین اثر هنری مدرن دنیا در تمامی دوران نام گرفته است. در یک نظرسنجی که از 500 کارشناس هنر انجام شد، اثری از دوشان با عنوان «فواره» بیش از تابلوی «دوشیزگان آوینیون» اثر پابلو پیکاسو و تابلوی مریلین مونرو اثر اندی وارهول، مورد توجه قرار گرفت.

دوشان در سال 1917توالتی را امضا کرد و آن را در نمایشگاهی به نمایش گذاشت و با این کار دنیای هنر را شوکه کرد. سایمون ویلسون کارشناس هنر می گوید: «انتخاب اثر دوشان پیش از آثار پیکاسو و ماتیس واقعا شوکه کننده است. اما این انتخاب بیانگر پویایی هنر امروز و این نکته است که در هنر مهم ترین چیز فرآیند خلاقه ای است که در اثر هنری خود را به رخ می کشد و فرقی نمی کند که اثر از چه ساخته شده یا چه شکلی داشته باشد.» تمام این عوامل، این نکته را گوشزد می کنند که خلاقیت و توجه به نظر عموم جامعه می تواند راهگشای پیشرفت و توسعه باشد؛ چه در هنر، چه در گردشگری و چه در بطن جامعه.

سرویس دستشویی

بحرانی به نام رفع حاجت - امیررضا هادی*:

سال هاست صنعت گردشگری با بحران کمبود سرویس های بهداشتی رو به رو است. چنانکه نبود سرویس بهداشتی در مسیرهای گردشگری از یک سو و رعایت نشدن اصول تعمیر و نگهداری آن از دیگرسو، سبب شده مسافران داخلی و خارجی با مشکلات بسیاری در این خصوص رو به رو شوند.

همواره در سطح شهر و به خصوص مسیرهای بین شهری شاهد گردشگران نگرانی هستیم که با این پا و آن پا کردن درصدد رفع نیاز هستند، اما مکان مناسبی برای این مهم پیدا نمی کنند.

اگر درصدد جذب گردشگر و به تبع آن رشد و توسعه ایران هستیم، باید تلاش داشته باشیم چهره ایران را نزد جهانیان تغییر دهیم. این در حالی است که ایران به عنوان کشور بدون سرویس های بهداشتی شناخته شده است. باید توجه داشت که ساخت سرویس بهداشتی معضل این حوزه نیست، بلکه چگونگی نگهداری و بهره برداری از آن اهمیت دارد.

درواقع می توان از این طریق کارآفرینی داشت. با نصب کانکس های پیشرفته در اقصی نقاط ایران و پایتخت، می توان علاوه بر رفع این مشکل، برای اقشار مختلف جامعه درآمد و اشتغال ایجاد کرد.

درواقع طرحی 24 ساعته پیشنهاد شده است که هزینه های تعمیر و نگهداری آن توسط فروشگاهی که در کنار آن ساخته می شود، تامین خواهدشد.

سرویس بهداشتی در ایران

در مرحله نخست می توان بانوان بی سرپرست و بدسرپرست را در این بخش فعال کرد و در مراحل بعد برای سایر اقشار اشتغال ایجاد کرد. تاکنون نمونه های این طرح با هزینه ای بالغ بر 20 میلیارد تومان که توسط خیرین تامین شده است، در استان های تهران، قزوین و دماوند به مرحله اجرا درآمده است و قصد برآن است تا با همکاری شهرداری ها قراردادهای 20 ساله برای تحقق آن بسته شود. این طرح در قالب کانکس های بهداشتی با بهره گیری از مواد و وسایلی که غیرقابل سرقت هستند، در نظر گرفته شده است. طراحی آن نیز به گونه ای است که معتادان- که یکی از معضلات سرویس های بهداشتی هستند- امکان مخفی کردن یا کشیدن مواد را در آن ندارند و نمی توانند شیرآلات آن را بدزدند. بدین جهت این طرح با رفع چنین مشکلاتی، قادر خواهدبود تبدیل به بخشی درآمدزا و اشتغالزا شود.

با توجه به متحرک بودن آن نیز می توان بخش هزینه خرید زمین و ملک را از ساخت سرویس های بهداشتی حذف کرد و به بخش نظافت و بهره برداری از آن افزود. با عملیاتی شدن چنین طرح هایی در سطح ملی، می توان به رفع معضل سرویس های بهداشتی امید داشت.


لینک پست گریه
لینک پست ایستگاههای اتوبوس
لینک مجموعه پستهای ایران
لینک مجموعه پستهای متفرقه



مرتبط با : ایران * انتقاد،پیشنهاد لینک
برچسب ها : وضعیت توالت عمومی-سرویسهای بهداشتی شهر-توالت-دستشویی-گردشگر و مسافر-بهداشت شهر-شهرداری تبریز-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : دوشنبه 20 اردیبهشت 1395
زمان : 05:10 ب.ظ
:: دوربین تبریز لینک 73 ( سفر به زنوز و زیبایی های )
:: روستاهای تاریخی حماملو و اویلق و کرینگان ورزقان
:: افتتاح مرکز همایشهای بین المللی خاوران تبریز
:: مرحوم پرفسور لطفی زاده ریاضیدان و دانشمند بزرگ آذربایجان
:: تبریز 2018 را مثل خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی باشیم
:: کویر قوم تپه آذربایجان
:: شهروند لینک آذربایجانی 69 (عکاس آقایان انصارین و عزیزی )
:: زیر پوست شهر تبریز ، "ژن" نامرغوب یا بی پولی
:: توریسم و اهمیت آن برای اقتصاد شهر
:: Richard I'Anson and trip to Tabriz
:: جشنواره قیزیل گول یا گل محمدی آذربایجان
:: اردبیل و تماشای تاریخ و طبیعت
:: رقص های آذربایجان آمیخته با هنر و فرهنگ غنی
:: پیاده محوری لازمه شهر تاریخی توریستی تبریز
:: شهروند لینک آذربایجانی 68 ( غذاهای کدبانوی آذربایجان )
:: درباره تبریز و آذربایجان و اخبار About and News
:: گردشگری با چادرهای اوبا عشایری در آذربایجان شرقی
:: شب قدر و شعر علی
:: جوانان خیر تبریزی بجای حج به گلریزان اهدا کردند
:: هتلهای ارزان قیمت برای مسافران تبریز
:: سوغات آذربایجان غربی و اورمیه
:: جلیل مثنی سماور ساز با مس تبریز
:: دوربین تبریز لینک 71 ( گلجار و دویجان مرند )
:: قدرتمندی زبان ترکی
:: شهروند لینک آذربایجانی 67 (عکاس آقای ایرج خانی)
:: افتتاح مرکز تجارت جهانی WTC تبریز
:: دوربین تبریز لینک 70 ( ضیافت لاله ها در تبریز )
:: موزه فوتبال در تبریز
:: دوربین تبریز لینک 69 ( گجیل و یادمان شمس )
:: یوسف رفیعی بیرامی مخترع و آیناز حاجی سهل‌آباد ورزشکار از تبریز




( تعداد کل صفحات: 31 )

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ ... ]




 

شارژ ایرانسل

فال حافظ