تبریز ویکی لینکلر

 
تبریز مهد ورزش چوگان ایران
نظرات |

تبریز را پایتخت تاریخی چوگان سازیم

چوگان بازی در بزرگترین میدان تاریخی حکومتی جهان در تبریز


شعر خاقانی شروانی در تبریز :

روزی که سر زلف چو چوگان داری

آسیمه دلم چو گوی میدان داری



تبریز پایتخت چند صد ساله ایران ، میزبان قدیمی ترین ورزش جهان در ایران بوده است.
حال مهم اینست که ما چگونه به این میراث ورزشی تفریحی خود اهمیت میدهیم!

خوشبختانه چوگان حالا بنام ایران و آذربایجان ثبت جهانی معنوی میراث یونسکو شده است ولی از طرفی دیگر متاسفانه محل و خاستگاه اصلی آن در تبریز حال خوشی ندارد!
و آن جایی نبوده جز میدان عظیم صاحب آباد - صاحب الامر تبریز !
جاییکه بیشتر هویت و بنیان آن از بین رفته و حالا پاساژهایی متروکه در آن ساخته شده اند!


عکس را کلیک و مطالعه کنید
چوگان در تبریز

وضعیت کنونی مسجد حسن پادشاه، بخشی کوچکی از میدان بزرگ صاحب آباد!
حسن پادشاه


از مدیران با جدیت و قاطعیت میخواهیم این میراث عظیم تاریخی - معنوی را برای نه تنها تبریزیها و ایرانیها، بلکه همه جهان احیا کنند.
بزرگ فکر کنند مثل همان دوران آق قویونلو و صفویان که چنین مجموعه عظیمی در تبریز بنا کرده بودند.  میدان بزرگی که با قدمت تر و بسیار بزرگتر از نقش جهان اصفهان بوده است.

امیدواریم مسئولان برای احیا و بازنمایی چوگان در تاریخ تبریز اقدام عملی کنند همانطورکه اصفهان بسیار فعال در این زمینه عمل کرده با اینکه بعد از تبریز در نقش جهان تاریخ چوگان رقم خورده ولی در این بین تبریز مهد این بازی که شکوفا کننده چوگان بوده است، سهمی از آن ندارد و همه در ایران از چوگان نقش جهان اصفهان را میدانند!



مجموعه صاحب آباد تبریز  (بزرگترین میدان تاریخی و حکومتی جهان) یکی از عظیم‌ترین مجموعه‌های تاریخی کشور است که الگوی میدان نقش‌جهان اصفهان بوده و دو برابر میدان نقش‌جهان وسعت و عظمت داشته است.

 اما اکنون به دلیل فرسایش ناشی از گذشت زمان و زلزله‌های ویرانگر تبریز در ادوار گذشته، از این مجموعه تاریخی جز چند اثر تاریخی در معرض تخریب چیزی باقی نمانده است و آن‌هم، نیازمند مرمت و توجه ویژه مسئولین است.

با توجه به بازخوانی میدان صاحب آباد از روی تصاویر شادرن و مطراقچی بر اساس متون تاریخی از شکل گیری تا دوره صفویه را بررسی می کنیم.



History of Polo Sports in Tabriz / About 600 year ago
polo

ثبت جهانی چوگان



چکیده:
میدان صاحب آباد تبریز که بقایای باقیمانده آن امروز به نام مجموعه صاحب الامر معروف گشته است از مجموعه های تاریخی و ارزشمند ایران می باشد ، که از دیرباز مهد چوگان ایران به شمار می رفت ، طبق بررسی های انجام شده این مجموعه مدت چهار قرن مرکز حکومت ایران و مقر فرماندهی پادشاهانی چون جهانشاه، اوزون حسن، شاه اسماعیل و شاه طهماسب بوده است، اما امروزه تنها نام و یاد این مجموعه نفیس باقیمانده و تغییرات به وجود آمده در طول تاریخ باعث کاستن از شکوه و عظمت آن شده است.

شروع ساخت این مجموعه به دوره آباقاخان (ایلخان مغول) در زمان صدارت شیخ محمد جوینی، وزیر کبیر وی، بر می گردد. با ساخته شدن این مجموعه روند گسترش شهر تبریز به سمت شمال رودخانه مهران رود کشیده می شود. بعدها در دوره جهانشاه، دارالحکومه از محله ششگلان تبریز به این مجموعه انتقال داده می شود و از آن تاریخ تا زمان شاه طهماسب که پایتخت از تبریز به قزوین انتقال داده شد در این محل قرار داشت.


میدان حسن پادشاه تبریز – مجموعه جعفر پاشا تبریز – دارالمساکین تبریز – باغ تصریه تبریز – عمارت هشت بهشت تبریز – کلیسای سنت هلنا تبریز – مسجد شاه طهماسب تبریز و...

در این نقشه به وضوح میله های دروازه چوگان در دو سوی میدان ترسیم شده و در وسط میدان میله چوبی بلندی است که در بالای آن چیزی شبیه کلاهک ترسیم شده ، که نام این میله را قاباق می گویند ، قاباق در زبان ترکی همان کدو تنبل می باشد . کاربرد این میله ( میله قاباق ) : در مراسمات و مسابقات ، کدو تنبلی بر بالای این تیر چوبی بسته می شد و سوارکاران با رد شدن از کنار این میله به صورت چهار نعل با کمان به هدف بالای میله تیراندازی کرده و آن را مورد هدف قرار می دادند .

این رشته در جای جای جهان در مسابقات کمانگیری روی اسب اجرا می شود که بر اساس شواهد تاریخی شکل گیری آن از همین مجموعه می باشد . بعدها که پایتخت صفویان به اصفهان انتقال یافت و نمونه ای از این میل قاباق در میدان نقش جهان ساخته شد و تا چندی پیش پابرجا بود .

 توجه ویژه به چوگان وقاپوق اندازی در دوره صفویه به سبب قدمت دیرینه ای که در فرهنگ ایرانیان دارد ، قابل تامل است .


صاحب آباد

خیلی ها به شماره 17 نقشه صاحب آباد تاحال دقت نکرده بودند!
نقشه صاحب الامر


مشخص کردن نقاط دروازه و میدان چوگان صاحب آباد تبریز در نقشه مطراقچی ، نزدیک 600 سال
با تشکر از کانال میراث آذربایجان برای مشخص کردن دقیق نقاط
قدمت چوگان

تاریخچه چوگان

نقشه مطراقچی

مینیاتور شاه اسماعیل صفوی در حال چوگان بازی - تبریز
چوگان

صفویان


میدان صاحب آباد : با قیام شاه اسماعیل اول ( اولین پادشاه صفوی * و تاجگذاری وی ، تبریز به عنوان پایتخت باقی ماند و میدان صاحب آباد تبریز نیز به عنوان جلو خان دولت خانه ایفای نقش می کرد . به گواه تاریخ درویشی در قسطنطنیه نیز پادشاهی وی را پیش بینی کرده و اشاره کرده بود که در میدان صاحب آباد تبریز چوگان بازی و قاپوق اندازی خواهد کرد ( عالمی 1357 : 57 )

بنابراین چوگان که از نشانه های مهم پادشاهی بخصوص در دوره صفویان بود ،  توسط پادشاه صفوی در میدان بزرگی در تبریز که پایتخت اول صفویان بود برگزار می شد .

بازرگان ونیزی در زمان سلطنت شاه اسماعیل در بخشی از سفرنامه خود ، شاه اسماعیل ر ا در میدان تبریز در حال قاپوق اندازی و چوگان بازی دیده است (( … اسماعیل به تبریز بازگشت و چون بدانجا رسید جشن های بزرگی برپا شد …. تا چهارده روز هر روز با امیران خود سرگرم چوگان بازیو تیراندازی بود ، در میدانی که در میانش تیری بلند و برفراز آن سیبی زرین قرار داشت …. قریب سی هزار تن از مردم از شهری و سپاهی بر گرد میدان به تماشا می ایستند)) ( سفرنامه ونیزیان ، 1349:422)


بنابراین در میدان صاحب آیاد تبریز مراسم قاپوق اندازی و چوگان بازی که از نشانه های دلاوری بود برای مردم نمایش داده می شد . همچنین در عالم آرای عباسی از مجلس چوگان بازی و قاپوق اندازی در میدان صاحب آیاد در زمان سلطنت سلطان محمد صفوی یاد می شود ( منشی ” 1350 : 298 )

اینها مراسمی بود که در این میدان در زمان پادشاهان صفوی انجام می شده ، و نشان از اهمیت حکومتی میدان در آن زمان داشته است . در مینیاتور مطراقچی (جهانگرد عثمانی هم عصر شاه تهماسب ) دروازه های چوگان و میل قپوق اندازی در میدان صاحب آباد دیده می شود .

هیات چوگان استان آذربایجان شرقی در تلاش است با برنامه ریزی مدون و اخذ مجوزهای لازم برای احیای این مجموعه نفیس گام بردارد .
شاه اسماعیل بعد از استقرار در کاخ هشت و برقراری مذهب تشیع با امرای خود در میدان صاحب آباد به بازی چوگان پرداخت (یوسف جمالی، ۱۳۷۶، ۲۷۳). از نظر سیاسی توان گفت سیاست و مجازات نافرمایان در این میدان انجام می گرفت. شاه اسماعیل امیر دبباج حکمران گیلان را به لحاظ تمرد در قفس آهنین از میان دو مناره مسجد حسن پادشاه آویخته و آتش زدند. (نوایی، ۱۳۶۸، ۳۱۰).


طرح احیا و بازنمایی میدان صاحب آباد تبریز
اما همانطورکه میبینید در طراحی هیچ جایی برای یادگار چوگان نیست!
بازسازی صاحب الامر

طرح صاحب آباد


میدان صاحب آباد در دوره صفوی و حتی بعد از انتقال پایتخت کماکان جایگاه خود را حفظ کرد بطوریکه همانند گذشته مراسمات اجتماعی و فرهنگی همچنان در این میدان برگزار می گردید. یکی از این مراسمات بازی چوگان می باشد که بر اثر حضور همایون، شاه هند بود که به دربار شاه طهماسب پناهنده شد. بعد از حضور همایون شاه، سلطان طهماسب نامه ای به والی تبریز می نویسد و از او می خواهد که از همایون بخوبی پذیرایی شود. اسکندر منشی در عالم آرای عباسی در این مورد می نویسد:

” … در میدان صاحب آباد در نظر آن خسرو والانژاد چوگان بازی و اقسام بازیها و شیرین کاریها که رسم و معهود تبریزیان است کرده نشاط افزای خاطر شریف می شدند و از آنجا قصد زیارت مشایخ عظام صفویه قدس الله ارواحهم نموده بدارالاشاد اردبیل رفتند. (عالم آرای عباسی، ۱۳۵۰، ۱۰۰)

مینورسکی به نقل از علم آرای عباسی در مورد قلعه ساخته شده توسط عثمان پاشا آورده است:

” عثمان پاشا برای دفاع از شهر به بنای قلعه مربعی آغاز کرد، طول باروهای آن ۱۲۷۰۰ ذراع بود و بنای آن در سی و شش روز پایان پذیرفت محل قلعه را عالم آرا در داخل شهر، جای دولتخانه قدیم و اولیا ]چلبی[ درحوالی خیابان شاه نوشته است .پادگان قلعه ۴۵۰۰۰ تن بود و جعفرپاشا یاخته حاکم شهر معین شد …” (مینورسکی، ۱۳۳۷، ۵۳)

بعد از شاه طهماسب سلطان محمد مدتی را سلطنت کرد. در عالم آرای عباسی برخی از اتفاقاتی که بر اثر نافرمانی امیرخان ترکمان به وقوع پیوسته است و جدال هایی که در میدان صاحب آباد بین آنها صورت گرفته را ذکر می کند:

” … نواب جهانبانی چون نمی خواست که یکبارگی پرده از روی کار بردارند بجهت دفع حجاب او در میدان صاحب آباد که حریم خانه و قلعه او بود مجلس چوگان بازی و قاپوق اندازی طرح نموده بزم عشرت آراستند و جمیع امراء و اعیان و امیرزادگان قزلباش حاضر شده بلوازم سور و سرور و بهجت و خرمی پرداختند … امیرخان شب در دیوانخانه بسر برده روز دیگر در بالاخانه عمارت هشت بهشت جای او تعیین یافت … (عالم آرای عباسی، ٢٩٨ ،١٣۵٠)

از این نوشته چنین استنباط می گردد که در دوره صفویه و بعد از شاه طهماسب همچنان میدان صاحب آباد به عنوان مهمترین میدان شهر تبریز جایگاه خود را حفظ کرده بود و به عنوان جایگاه اجتماعی مطرح بود و همچنان در مسجد حسن پادشاه مراسمات مهم مذهبی برگزار می شود و همچنین صحبت از بنای بنام دیوانخانه می شود ولی علی ایحال موقعیت مکانی آن مشخص و نمایان نمی باشد.


تهیه و تنظیم : معصومه اسدی

پی نوشته :

    مینیاطور مطراقچی محل نگهداری موزه استانبول ترکیه
    ( سفرنامه ونیزیان ، 1349:422)
    ( عالمی 1357 : 57 )
    ( منشی ” 1350 : 298 )
    سومر ، فاروق ، قره قویونلوها ، جلد اول ، ترجمه وهاب ولی زاده


مینیاتورهای بازی چوگان
گواهانی در دست است که چوگان را کهن ترین بازی ورزشی جهان می شناسد زیرا بر دست نوشته ای که زمان آن نزدیک به ٦٠٠ سال پیش از مسیح است بازی چوگانی میان ایرانیان و تورانیان بوده است
بازی چوگان

چوگان تبریز

مینیاتور چوگان

چوگان بازی


ریشه شناسی چوگان : واژه "چوگان" یا شکل درست آن "چووقان / چووان " که مترداف است با واژه "چاپان" ؛ نامی ترکی به معنای "سوار بر اسب" یا "جولان دهنده از این سو به آن سو و بالعکس" می باشد.
این کلمه بصورت "چؤگَن" در صفحه 245 دیوان لغات الترک به تصحیح "پروفسور حسین محمد زاده صدیق" ثبت شده است.

کلمه "چؤ" ریشه ی کلمه "چؤپ" در ترکی است.

"چؤ " به هر چیز دوار اطلاق می شود. مانند: چؤمچه، چؤمه، چؤمَتمه(چمباتمه)، چؤک، چؤز و... (که اتفاقاً درفارسی نیز بصورت چوب درآمده است)، به هر چوب باریک استوانه ای شکلی "چؤپ" گفته می شود.

نام این ورزش نیز همانند چندی دیگر از بازی های سنتی ترکی،احتمالاً از ابزار بازی گرفته شده است مثل "پئل-دسته، قَییش ویردی و ..." ،بنا به قواعد ترکی، کلمه چؤگن، متشکل از دو قسمت "چؤ + گَن (ریشه + پسوندتفعیل و تشدید) " و به معنی " گرد و خم شونده " است که به چوب چوگان اطلاق می شدهاست و یا احتمالی دیگر نیز این است که این نام، همان اسم "توپ" مخصوص چوگان باشد.


مستندی از چوگان ( چؤوکن) ترکی آذربایجانی
[http://www.aparat.com/v/LrMbD]

[http://www.aparat.com/v/6ZuPl]



در مرداد ماه 1396 ؛ مدرسه چوگان تبریز افتتاح شد

مدرسه چوگان شبدیز در شهرستان تبریز توسط رئیس فدراسیون چوگان افتتاح شد.

به گزارش روابط عمومی فدراسیون چوگان ، رئیس فدراسیون چوگان طی سفر خود به همراه دکتر سلطانی فر وزیر محترم ورزش و جوانان و سایر روسای فدراسیون های ورزشی  روز پنجشنبه 5 مرداد ماه به استان آذربایجان شرقی ، از دفتر هیئت ، زمین چوگان و آماده سازی اولین اسبهای چوگانی  این استان بازدید کرد و اولین مدرسه  چوگان این استان را افتتاح نمود.



چوگان در تبریز

چوگان

چوگان


دکتر وکیل گیلانی از رئیس هیئت چوگان استان آذربایجان شرقی و کلیه مسئولان این هیئت به پاس تلاش و احیاء نمودن چوگان و همچنین از تاسیس دومین مدرسه چوگان کشور و آموزش و تربیت اسب های چوگانی تجلیل نمود.

 مدرسه چوگان شبدیز تبریز با گوی زدن و زین گذاری دکتر وکیل گیلانی رئیس فدراسیون چوگان و با حضور شهشهی رئیس هیئت چوگان استان آذربایجان شرقی و مسئولان استانی افتتاح شد.

گردآوری تبریز ویکی لینک






مرتبط با : تبریز ورزش آذربایجان * میراث،تاریخ،صنایع دستی آذربایجان
برچسب ها : چوگان-میدان چوگان-صاحب آباد تبریز-زمین چوگان-تاریخ ورزش چوگان-توپ با اسب-polo-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : پنجشنبه 23 آذر 1396
زمان : 08:15 ب.ظ
موزه فوتبال در تبریز
نظرات |


مؤسس موزه فوتبال آذربایجان شرقی گفت: موزه فوتبال تبریز نخستین موزه ایران و خاورمیانه است.



موزه فوتبال آذربایجان
اولین موزه فوتبال کشور است که به همت و ابتکار شهرداری منطقه 6 تبریز در پارک رضوان این منطقه در غرب کلانشهر تبریز راه اندازی شده است. این موزه در نوع خود بی نظیر و منحصربفرد بوده و پیش از این تنها در کشور ژاپن موزه فوتبال راه اندازی شده است.

توپ، اسناد ورزشی، عکس، بلیت، پیراهن و لباس ورزشی فوتبالیستهای نامی آذربایجان و... از جمله وسایل ورزشی و فوتبالی موجود در موزه فوتبال آذربایجان است.
از جمله وسایل نگهداری شده در این موزه وسایل مرحوم صدقیانی بنیانگذار تبریزی فوتبال در ایران است.
ایده راه اندازی این موزه توسط ایوب نیکنام لاله، محقق تاریخ آذربایجان مطرح شده با حمایت های دکتر صادق نجفی شهردار محترم کلانشهر تبریز در کمتر از یک ماه آماده و در 4 دی ماه سال 93 افتتاح شد.


تاریخچه فوتبال

فوتبال قدیم


زهرا ناصران؛ بعد از ۲۵ سال تحقیق درزمینهٔ تاریخ فوتبال، تبریز نخستین موزه فوتبال ایران و دومین موزه آسیا را تأسیس کرده و در حال حاضر این موزه در باغ رضوان شهرک امام تبریز قرارگرفته است.

با ایوب نیکنام لاله مؤسس موزه فوتبال آذربایجان شرقی گفتگویی ترتیب داده‌ایم که در ادامه می‌آید:


* در خصوص تاریخچه موزه فوتبال آذربایجان توضیح دهید؟

موزه فوتبال آذربایجان اولین موزه فوتبال ایران است، تأسیس موزه فوتبال آذربایجان، قسمتی از ماحصل تحقیق ۲۵ ساله بنده از تاریخ فوتبال تبریز است. این مجموعه بعد از ۱۸ ماه تلاش، با حمایت جمعی از مسئولان شهر، در چهارم دی‌ماه سال ۹۳ در تالار باغ رضوان شهرک حضرت امام(ره) تبریز افتتاح شد.

طبق اسناد موجود، ورزش فوتبال برای اولین بار در ایران به تبریز شهر اولین‌ها واردشده و هم‌اکنون این مجموعه اولین موزه فوتبال ایران و خاورمیانه محسوب می‌شود. با توجه به اهمیت این نوع موزه‌ها، لازم است به نحوه و چگونگی تأسیس آن پرداخته شود.

در تابستان ۱۳۸۸،  محمدرضا تقیّون (مدیر روابط عمومی هیأت فوتبال استان آذربایجان شرقی) در یک مصاحبه مطبوعاتی اعلام کرد که به‌زودی کتابی با عنوان «تاریخ فوتبال تبریز» منتشر و در دسترس عموم قرار خواهد گرفت. با عنایت به اینکه این‌جانب از سال ۱۳۶۸ درباره فوتبال تبریز تحقیق کرده و نزدیک به ۲۰ سال با پیشکسوتان و بزرگان فوتبال در ارتباط بودم، لذا این خبر نه‌تنها باورنکردنی بلکه تألیف چنین کتابی بدون اطلاع اکثر پیشکسوتان و بزرگان ورزش، تقریباً غیرممکن بود.

فوتبال

موزه فوتبال تبریز

بعد از انتشار این خبر، در اولین فرصت با آقای تقیّون تماس گرفته و از صحت‌وسقم موضوع سؤال کردم.  آقای تقیون گفت که شخصی بنام آقای «جلال شمع سوزان» در حال تألیف کتاب هستند و بنده از وضعیت چاپ و نشر آن بی‌خبرم! آدرس آقای شمع سوزان را گرفته، نزد ایشان رفتم. وی ضمن تائید خبر گفتند که نزدیک به شش ماه است با همکاری جمعی از دوستان با تعدادی از پیشکسوتان فوتبال مصاحبه کرده‌ایم.

با توجه به اظهارات آقای شمع سوزان، بنده قسمتی از تحقیقات مکتوب خود را در مورد فوتبال تبریز با تعدادی اسناد و مدارک به ایشان نشان دادم. وی ضمن تحسین، گفت؛ چون شما در مرحله تکمیل کتاب هستید، لذا اگر ما نیز این روند را ادامه دهیم، موازی کاری خواهد شد. هرچند بنده اصرار داشتم آن‌ها نیز تحقیقشان را ادامه دهند، ولی او قبول نکرد.

دو سه سال بعدازاین ماجرا، آقای شمع سوزان پیشنهاد دادند با استفاده از اسناد و مدارک جمع‌آوری‌شده توسط بنده موزه تخصصی فوتبال تأسیس شود. بنده با علم به اینکه؛ چه گنجینه‌ای عظیم و باارزشی از آثار ورزش و به‌خصوص از فوتبال کهن شهر تبریز موجود است. بدون تأمل، پیشنهاد این عزیز را قبول کرده و از فردای همان روز به نیّت تأسیس اولین موزه فوتبال ایران اقدام کردیم.

بعدازاین پیشنهاد، آقای شمع سوزان بنده را به محمدرضا عیوضی (مدیر محترم وقت گردشگری اماکن تاریخی و موزه‌های شهرداری تبریز) معرفی کرد. او در ملاقات اول، به علت آگاهی از اهمیت موضوع، بنده را بسیار تشویق و سپس با حجت‌الاسلام حمیدی (معاون فرهنگی شهرداری تبریز) و همچنین بعد از مدتی با آقایان سردار محمدحسین جعفری و حاج جواد ششگلانی از اعضای ورزشی شورای اسلامی کلان‌شهر تبریز جلسه‌ای برگزار کرد. این مسئولان ضمن استقبال و اعلام آمادگی برای اجرای طرح، قول مساعد دادند، ولی متأسفانه در این دوره پیشرفت عملی برای تأسیس موزه حاصل نشد.

بعدازاین قرار و ملاقات و عدم حصول نتیجه لازم، با راهنمایی کمال سلامی (مربی و پیشکسوت فوتبال تبریز) به حضور دبیری (رئیس شورای اسلامی کلان‌شهر تبریز) رسیدیم و طرح تأسیس موزه فوتبال را به‌صورت مکتوب عرضه کردیم. خوشبختانه آقای دبیری با تشویق و تمجید، درخواست این‌جانب را به نجفی شهردار ارائه و آقای شهردار نیز ضمن استقبال از طرح مذکور، این درخواست را به آقای سهرابی مدیرعامل سازمان ورزش شهرداری تبریز ارجاع و دستور اقدام لازم صادر کردند.

صدقیانی

موزه

پارک رضوان تبریز

آقای سهرابی طرح موزه را که در۳۰ صفحه به‌صورت مجلد توسط بنده تهیه‌شده بود در جلسه اعضای شورای ورزش شهرداری تبریز مطرح و آن را به تصویب رساندند. خوشبختانه بعد از تصویب طرح، بر اساس دستور شهردار کلان‌شهر تبریز  محلی به این امر اختصاص داده شود. بعدازاین دستور، سهرابی برای تعیین محل موزه خیلی تلاش کردند، اما با تأسف دیگر، این کار نیز عملاً تحقق نیافت.

در این گیرودار، برحسب اتفاق روزی که قرار بود شهردار تبریز از سازمان اسناد ملی شمال غرب بازدید کنند، عزیز الله جوانپور (ریاست وقت سازمان اسناد ملی شمال غرب) و استاد حسن اسودی (کارشناس ارشد و محقق ارجمند سازمان اسناد ملی) موضوع بازدید آقای شهردار را بنده اطلاع داده و از بنده خواستند در زمان بازدید، این بزرگواران را همراهی کنم.

آقای جوانپور در حین بازدید، مسئله موزه را به آقای شهردار یادآوری کرده و از وی خواستند به این موضوع توجه ویژه‌ای داشته باشند. بنده هم از فرصت استفاده کرده و با شناختی که از آقای حاجی‌زاده داشتم موضوع را با ایشان مطرح و از وی به‌عنوان عضو ورزشی شورای کلان‌شهر تبریز تقاضا کردم طرح موزه فوتبال را با جدوجهد پیگیری کنند. این اتفاق سرآغاز آشنایی بنده با آقای حاجی‌زاده شد و از فردای همان روزبه دفتر ایشان مراجعه کردم.

با اعلام خبر تأسیس قریب‌الوقوع اولین موزه فوتبال در پایتخت توسط فدراسیون فوتبال ایران و همچنین اصرار ما بر تأسیس این موزه در تبریز (شهر اولین‌ها) قبل از سایر شهرهای ایران، مجدداً از دبیری و سعید حاجی‌زاده تقاضا کردم هرچه در توان دارند مضایقه نکرده تا موزه در مدت کوتاهی تأسیس شود. آن‌ها و جمعی از مسئولان دلسوز و بلندپایه شهر پیگیر موضوع شدند که درنهایت دکتر نجفی از طریق آن‌ها پیغام دادند؛ چنانچه بنده محلی برای موزه سراغ داشته باشم اطلاع داده تا موردبررسی قرار بگیرد.


توضیحات موزه فوتبال تبریز
[http://www.aparat.com/v/S9c3v]

*در خصوص تأسیس موزه فوتبال آذربایجان چه اقداماتی انجام شد؟

بعد از پیام شهردار تبریز، طرح موزه را با شهردار منطقه ۶ تبریز(فرهاد روشنی) در جریان گذاشته و شهردار تبریز ضمن استقبال از طرح، به‌صورت تلویحی از تأسیس موزه در محدوده شهرداری منطقه شش استقبال کردند.

روشنی بعد از توضیحات بنده به علت درک اهمیت موضوع و علاقه خاص به تاریخ پرافتخار شهر تبریز، در همان جلسه از طرح مذکور استقبال و برای اجرای آن اقدامات اولیه را انجام دادند. برای بنده این برخورد خیلی عجیب و در نوع خود جالب بود، چراکه تا آن موقع اکثر مسئولان از این طرح حمایت کرده و قول همکاری و پیگیری را می‌دادند ولی عملاً کارها پیشرفت محسوسی در پی نداشت، اما آقای دکتر روشنی در عرض ۱۵ دقیقه تصمیم نهایی را گرفتند! و از همان‌جا استارت تأسیس اولین موزه فوتبال ایران در محدوده شهرداری منطقه شش تبریز زده شد.

با تلاش فرهاد روشنی (شهردار منطقه ۶ تبریز) و با حمایت صادق نجفی و پیگیری‌های مستمر سعید حاجی‌زاده و با راهنمایی و سفارش شهرام دبیری و همچنین با کمک شبانه‌روزی همسر و فرزندان این‌جانب، بعد از دو ماه تلاش، موزه فوتبال آذربایجان (اولین موزه فوتبال ایران و خاورمیانه) در شهر اولین‌ها که حق قانونی تبریز و برازنده قامت پرافتخار این شهر بود، با حضور جمع کثیری از مسئولان و پیشکسوتان ورزش فوتبال تبریز در تاریخ چهارم تیرماه افتتاح و مورد بهره‌برداری قرار گرفت.

ناگفته نماند، از روزی که طرح موزه مطرح شد تا زمان افتتاح آن‌که بیش از یک و نیم سال طول کشید، در این مدت از هرکسی که ممکن بود کمک و یاری خواستم. از مسئولین ارشد استان و نمایندگان مجلس شورای اسلامی و همچنین از اعضای شورای اسلامی کلان‌شهر تبریز و متولیان ورزش، اگر اغراق نباشد باید بگویم برای تأسیس این مجموعه، بیش از ۱۸ ماه به اکثر ادارات و نهادهای مربوطه مراجعه کردم.


*لطفا در خصوص بخشهای مختلف موزه فوتبال آذربایجان توضیح دهید؟

موزه فوتبال آذربایجان برمبنای طرح پیشنهادی مکتوب، به پنج فاز تقسیم‌شده که فاز اول این مجموعه در دی‌ماه سال ۹۳ افتتاح شد. در این فاز آثار ورزش فوتبال تبریز در چهار بخش مختلف مجسمه، اسناد، تصاویر و لوازم ورزش فوتبال در معرض نمایش قرارگرفته که در زیر به‌صورت خلاصه به این بخش‌ها پرداخته می‌شود.

موزه فوتبال آذربایجان برمبنای طرح پیشنهادی مکتوب، به پنج فاز تقسیم شده که فاز اول این مجموعه در دی ماه سال ۹۳ افتتاح شد.

بخش مجسمه (تندیس): در فاز نخست موزه، تنها از تندیس زنده‌یاد حسین صدقیانی (ملقب به پدر فوتبال ایران) رونمایی شد که به نظر بنده یکی از کارهای ماندگار و ارزشمند این طرح بود. با نصب این تندیس، از زحمات کسی که سال‌ها عمر خود را وقف ورزش ایران کرده بود تقدیر شد و از این طریق به نسل‌های آینده نشان داده شد؛ پدر فوتبال ایران، اولین سرمربی تیم ملی و اولین لژیونر «زنده‌یاد حسین صدقیانی تبریزی» است.

موزه فوتبال

تاریخ فوتبال ایران

در فازهای بعدی، پیش‌بینی‌شده در صورت حمایت مسئولان، مجسمه سایر بزرگان و پیشکسوتان صاحب‌نام فوتبال تبریز و همچنین تندیس کامل بازیکنان و بزرگان تیم منتخب یک قرن پیش تبریز تهیه و در این موزه نصب شود.

ساخت و نصب تندیس زنده‌یاد حسین صدقیانی بزرگ‌ترین آرزوی من بود که برآورده شد. این تندیس در پاگرد ورودی تالار اصلی موزه نصب‌شده است.

بخش اسناد: قسمتی از اسناد تاریخ فوتبال تبریز که در ویترین‌های افقی این مجموعه قرارگرفته، شامل انواع مکاتبات بین باشگاه‌ها، انواع حکم‌های ورزش فوتبال، مجوز بازیکنان برای شرکت در رقابت‌های قهرمانی کشور، انواع کارت شناسایی بازیکنان و نمونه‌ای از کارت‌های عضویت باشگاه‌ها، انواع مدارک و گواهی داوران و سایر اسناد تاریخی از سال۱۳۰۰ تاکنون در معرض نمایش قرار داده‌شده  است.

همچنین، از مهم‌ترین اسناد این بخش که شاید در ایران بی‌نظیر باشد، می‌توان به برنامه مسابقات باشگاه‌های تبریز در دهه ۲۰، انواع دعوت‌نامه‌ها برای تشکیل جلسات و شرکت در انتخابات فدراسیون (هیأت) فوتبال آذربایجان و همچنین به یک نمونه از سند انتقال بازیکن قرضی بین دو تیم اشاره کرد. در این بخش دو عدد از ویترین‌های افقی برای وسایل و لوازم استاد کاظم علیزاده نوبری (عکاس ورزشی پیشکسوت) و استاد حبیب چرندابی (روزنامه‌نگار ورزشی پیشکسوت) اختصاص داده‌شده تا قسمتی از وسایل و آثار این بزرگان در معرض دید عموم قرار بگیرد.

چرندابی در کنار فعالیت مطبوعاتی، بیش از۱۰ سال در روزنامه مهد آزادی (از سال ۶۲ تا ۷۱) به همراه سایر نشریات قلم می‌زد. همچنین، وی نشریه اوحدی (کاملاً ورزشی) را در سال ۷۰ به مدت ۲ سال منتشر نموده است. چرندابی هم‌اکنون یکی از پیشکسوتان روزنامه‌نگاری در بخش ورزش آذربایجان است که قسمتی از مجلات و نشریات تاریخی خود را به موزه فوتبال آذربایجان اهدا کرده تا آثار ایشان در یکی از ویترین‌های افقی، در معرض نمایش قرار بگیرد.

تصاویر تاریخی مربوط به فوتبال تبریز در ادوار مختلف بصورت منظم برمبنای قدمت و تاریخ موضوع تصویر، بر دیوارهای پاگرد راه پله و تالار اصلی موزه در معرض نمایش قرار داده شده

بخش تصاویر(تاریخ فوتبال تبریز به روایت تصویر): تصاویر تاریخی مربوط به فوتبال تبریز در ادوار مختلف به‌صورت منظم برمبنای قدمت و تاریخ موضوع تصویر، بر دیوارهای پاگرد راه‌پله و تالار اصلی موزه در معرض نمایش قرار داده‌شده که قسمتی از آن به‌طور خلاصه در زیر توضیح داده می شود.

تصاویر مربوط به زنده‌یاد حسین صدقیانی و مدرسه مموریال: این تصاویر شامل تعدادی عکس از مدرسه مموریال تبریز و همچنین تصاویری از زندگی فوتبالی مرحوم صدقیانی برحسب قدمت تاریخی بر دیوار پاگرد تالار اصلی موزه نصب‌شده است.

تصاویری از تیم‌های  قدیمی و باشگاه‌های فعلی: در این بخش، عکس‌هایی از تیم‌های فوتبال روئین‌تن، نظام، سیمرغ، آذر، راه‌آهن، شهاب، شاهین، آذرآب و ... همچنین تصاویری از اولین تیم‌های تراکتورسازی، ماشین‌سازی، شهرداری(آتش‌نشانی سابق) و گسترش فولاد بر مبنای تاریخ تأسیس باشگاه بر دیوار تالار اصلی موزه نصب‌شده است.

تصاویر مختلف: در این بخش، نمونه‌ای از تصاویر مربوط به اولین مدرسه فوتبال ایران، انواع آگهی بازی‌های مهم فوتبال و عکس‌هایی از داوران پیشکسوت و همچنین تصاویری از رویدادهای تاریخ فوتبال تبریز در ادوار مختلف در معرض نمایش قرارگرفته است.

تصاویر تیم منتخب تبریز از سال ۱۳۴۶-۱۳۱۸: همچنان که در بخش ششم مربوط به تصاویر تیم منتخب تبریز توضیح داده خواهد شد، اولین مسابقات رسمی قهرمانی ورزش فوتبال در ایران، از سال ۱۳۱۸ با شرکت شش تیم از شهرهای مختلف ایران، شامل تبریز، اصفهان، تهران، مشهد، اهواز و کرمان در زمین فوتبال دانشگاه تهران برگزارشده بود. این مسابقات تا سال۱۳۴۶، در مناطق مختلف ایران برگزار می‌شد. لذا در این بخش، تصاویر مربوط به تیم فوتبال تبریز، در طول سال‌های(۱۳۴۶-۱۳۱۸)، به‌صورت منظم و به ترتیب سال در قسمتی از موزه نصب و در معرض نمایش قرار داده شده است.


افتتاح اولین موزه فوتبال ایران در شهر تبریز
[http://www.aparat.com/v/lszSr]


بخش وسایل و لوازم ورزش فوتبال: در این بخش، لوازم و وسایل ورزشی شامل انواع لباس، توپ‌های قدیمی، جام (کاپ) مسابقات و همچنین مدال‌های مختلف تاریخ فوتبال تبریز و اولین بلیت‌های فوتبال ایران و وسایلی چون کاپ قهرمانی مسابقات رزمندگان لشکر ۳۱ عاشورا در جبهه‌های جنگ در دو ویترین مستقل به نمایش گذاشته‌شده است که در زیر به‌طور خلاصه به بخشی از این وسایل اشاره می‌گردد:

 ویترین توپ‌های فوتبال (مربوط به ادوار و اشخاص مختلف): در دو ویترین جداگانه، انواع توپ‌های قدیمی فوتبال که مهم‌ترین آن‌ها توپ زنده‌یاد حسین صدقیانی (مربوط به دهه۲۰) و توپ امضاءشده توسط مربیان حاضر در کلاس مربیگری دیتمار کرامر آلمانی و تعدادی توپ بسیار قدیمی در معرض نمایش قرارگرفته است.

ویترین مدال‌ها، نشان‌ها و انواع بلیت‌های تاریخ فوتبال تبریز: در این ویترین انواع مدال‌های قهرمانی و نایب‌قهرمانی تیم منتخب تبریز در دهه۴۰ و همچنین انواع نشانه‌ای بازیکنان فوتبال، اولین بلیت موجود از تاریخ فوتبال تبریز و اولین بلیت الکترونیکی استفاده‌شده در مسابقات فوتبال ایران در معرض نمایش قرارگرفته است.

ویترین وسایل داوری: در این ویترین انواع سوت‌های قدیمی کوچک و بزرگ و کارت‌های زرد و قرمز و همچنین انواع وسایل قدیمی برای سنجش قطر، فشار هوا و وزن توپ در معرض نمایش قرارگرفته است. همچنین، در این ویترین، اولین کتاب قانون داوری ایران (نوشته زنده‌یاد دکتر عباس اکرامی) زینت‌بخش موزه است.

ویترین مخصوص تیم فوتبال تراکتورسازی: در این ویترین تعدادی جام قدیمی باشگاه تراکتور به همراه آثار منحصربه‌فرد از این تیم، مانند پرچم، انواع تمبر و ... در معرض نمایش قرار داده‌شده است.

ویترین مخصوص تیم فوتبال شهرداری تبریز: در این ویترین، تعدادی جام قدیمی تیم فوتبال شهرداری تبریز به همراه پرچم رسمی باشگاه در معرض دید عموم قرارگرفته است.

ویترین‌های لباس ورزشی فوتبال: در این ویترین‌ها، اولین لباس بدون آرم تیم تراکتورسازی شامل(پیراهن، زنگال، گرم‌کن و ...) و همچنین یک عدد کت با یکدست گرم‌کن ورزشی مربوط به بازیکنان تیم ملی ایران در سال ۱۳۳۷ و پیراهن تیم ملی ایران و منتخب تبریز مربوط به دهه۵۰ در معرض نمایش قرارگرفته است.

ویترین جام(کاپ) تیم‌های محلات تبریز: در این ویترین، انواع کاپ تیم‌های مختلف محلات تبریز ازجمله جام‌های مختلف تیم عقاب باغمیشه و ... در معرض نمایش گذاشته‌شده است.

ویترین شهدای فوتبال تبریز: در این ویترین‌ها که تعداد آن‌ها دو عدد هستند، تعدادی مدال و تصاویر تیم‌های فوتبال رزمندگان در جبهه‌های جنگ، تصاویر جمعی از شهدای فوتبالیست و همچنین جام (کاپ) دست‌ساز قهرمانی از جنس پوکه توپ جنگی مربوط به گردان امام حسین علیه‌السلام (قهرمان مسابقات دوره‌ای رزمندگان لشکر ۳۱ عاشورا در جبهه‌های جنگ) در معرض نمایش قرار داده‌شده -است، که باارزش‌ترین بخش موزه به‌حساب می‌آید.


*سخن پایانی؟

مسئولان فدراسیون فوتبال ایران از چندین سال پیش، در ادوار مختلف بارها تصمیم به تأسیس موزه تخصصی فوتبال داشتند، اما متأسفانه تاکنون موفق به این کار نشده‌اند. در سال گذشته، زمانی که طرح موزه فوتبال آذربایجان رسانه‌ای شد، یکی از اساتید قلم شهر تهران که درزمینهٔ تاریخ  با این‌جانب مراوده و ارتباط تنگاتنگ دارند، هنگام حضور در منزل بنده، با مشاهده اسناد و آثار مربوط به ورزش فوتبال تبریز، بعد از مدتی با بنده تماس گرفت و اطلاع دادند؛ اگر مایل باشید طبق هماهنگی انجام‌شده با مسئولان ذی‌ربط، اسناد و وسایل مربوطه از شما خریداری و جهت تأسیس موزه فوتبال به تهران منتقل شود.

بنده در قبال درخواست این فرد گفتم؛ هرچند آثار ورزش فوتبال با هزینه شخصی تهیه‌شده، ولی این اسناد و لوازم ورزشی هویت تاریخی مردم سرزمین من است و این مجموعه به مردم آذربایجان تعلق دارد. لذا انتقال هویت و تاریخ یک ملت به سایر نقاط، حتی در مقابل پول هنگفت، تقریباً با منطق و وجدان همخوانی ندارد.

این مجموعه نه‌تنها  اولین موزه فوتبال ایران بلکه تا جایی که اطلاع داریم بعد از ژاپن، دومین موزه تخصصی فوتبال در قاره آسیاست.

کاپ قهرمانی

فوتبالی


لوازم و اسنادی از ورزش فوتبال تبریز که در طول تألیف کتاب «تاریخ فوتبال تبریز» جمع‌آوری و قسمتی از آن به شهرداری تبریز اهداء شده، تقریباً  یک‌پنجم وسایل موجود بوده لذا در صورت توسعه این مجموعه و یا انتقال محل موزه به مکانی بزرگ‌تر از تالار رضوان، مابقی آثار به این موزه انتقال داده خواهد شد.

از طرفی، خوشحالی غیرقابل وصفی که در روز افتتاح موزه در تک‌تک چهره‌های بزرگان و پیشکسوتان ورزش فوتبال مشاهده می‌شد و همچنین اظهار رضایت قلبی این بزرگان و اتفاقات همان روز،  یک دستاورد باارزش برای این‌جانب و یک رؤیا و خاطره تکرار نشدنی است.

همچنان که گفته شد، در طرح پیشنهادی موزه فوتبال، محل تأسیس موزه، ساختمان تاریخی مدرسه مموریال (پیشگام ورزش فوتبال ایران) پیشنهادشده بود، ولی وجود بعضی مشکلات، مانع از تأسیس موزه در مدرسه مموریال شد. لذا از روی ناچاری، موزه را در تالار پارک رضوان، در محدوده شهرداری منطقه ۶ تبریز افتتاح کردیم. خوشبختانه بیشتر از چهار ماه از افتتاح موزه نگذشته بود که سعید حاجی‌زاده در مراسم افتتاح خانه پیشکسوتان فوتبال تبریز، در جمع بزرگان و پیشکسوتان حاضر، خبر خوش «تصویب طرح تملک ساختمان تاریخی مدرسه مموریال تبریز در کمسیون فرهنگی شورای شهر تبریز» را  اعلام کردند.

ما نیز به‌نوبه خود، ضمن تشکر از تک‌تک اعضای شورای اسلامی کلان‌شهر تبریز، امیدواریم این اعضای پرتلاش و به‌ویژه اعضای ورزشی شورا، در مدت‌زمان کوتاهی، جهت تملک مدرسه تاریخی مموریال و انتقال موزه فوتبال آذربایجان به این مکان، اقدام لازم را انجام دهند تا بزرگ‌ترین موزه فوتبال خاورمیانه در مهد فوتبال ایران (شهر تبریز) و در محل جدید تأسیس و برقرار شود.

درحالی‌که تنها ۳ ماه از آغاز فعالیت این موزه می‌گذشت. در مراسمی که برای معرفی موزه‌های برتر کشور در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد، موزه فوتبال آذربایجان در سه شاخص (پژوهش، معرفی و خلاقیت و نوآوری) موردتقدیر قرار گرفت.

همچنین، در راستای توسعه موزه فوتبال آذربایجان و باهدف معرفی این موزه به مردم اقصی نقاط ایران و جهان، سایت «تور بازدید مجازی» این مجموعه به آدرس www.footballmuseum.ir توسط شهرداری منطقه۶ تبریز در خردادماه سال ۹۴ راه‌اندازی شد.

انتظار داریم در شورای پنجم باهمت شهرداری این موزه به مدرسه مموریال منتقل و فازهای بعدی موزه تکمیل شود، چون اسناد و اشیاء زیادی داریم.


لینک پست موزه سنجش تبریز
لینک پست موزه شهرداری تبریز
لینک پست موزه آذربایجان
لینک پست موزه کاریکاتور
لینک پست باغ موزه قاجار



مرتبط با : تبریز ورزش آذربایجان
برچسب ها : موزه فوتبال-تاریخچه فوتبال-موزه فوتبال آذربایجان-فوتبال تبریز-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : چهارشنبه 13 اردیبهشت 1396
زمان : 10:59 ب.ظ
جشن صعود تیم فوتبال ماشین سازی تبریز به لیگ برتر
نظرات |

یاشاسین آذربایجان تیملری

ماشین‌سازی به لیگ برتر صعود کرد
تیم فوتبال ماشین‌سازی با برتری قاطع 3 ـ صفر مقابل مس رفسنجان به عنوان دومین تیم صعودکننده به لیگ برتر راه یافت تا پس از چند دهه به سطح اول فوتبال ایران بازگردد.

رسول خطیبی

شاگردان رسول خطیبی در حضور هزاران هوادار پرشور با یک بازی درخشان و تهاجمی جای خالی‌شان در لیگ برتر را پس گرفتند. این جایزه بزرگی است بر تلاش رسول خطیبی که محض ورود به جمع سبزپوشان ماشین‌سازی شرایط این تیم را تغییر داد و آن را تبدیل به مدعی صعود به لیگ برتر کرد.

خطیبی که قبلا سابقه صعود به لیگ برتر با گسترش را دارد، تنها مربی‌ای است که در هر 3 تیم بزرگ تبریز: تراکتور، ماشین و گسترش مربیگری کرده و با این تجربه قصد دارد تیم خوبی را آماده رقابت‌های فصل آینده لیگ کند. آنها که از حمایت شهرداری تبریز هم سود می‌برند، کاملا آماده رقابت با بزرگان فوتبال ایران هستند.

آذربایجان
فوتبال آذربایجان

گل‌های دیدار ماشین‌سازی مقابل مس رفسنجان توسط امین قاسمی‌نژاد(50)، علی جراحکار(71) و امیر تیزرو(75) به ثمر رسید، گل‌هایی که ماشین‌سازی را 63 امتیازی کرد تا این تیم بالاتر از فجر، نفت و خونه به خونه به لیگ برتر صعود کند و تکلیف تنها سهمیه باقیمانده به روز آخر موکول شود.
در فصل آینده فوتبال تبریز 3 تیم در لیگ برتر خواهد داشت: تراکتور و ماشین که تیم‌های قدیمی و پرهوادار تبریز محسوب می‌شوند و البته گسترش که با ساختار و سازماندهی مناسب جزو تیم‌های خوب لیگ برتر فوتبال ماست.

جشن سبز در تبریز برای صعود ماشین سازی به لیگ برتر
[http://www.aparat.com/v/sl3fL]


تصاویر جشن صعود ماشین سازی تبریز به لیگ برتر 95/02/21
تماشاگران تبریز

ماشین سازی تبریز

ماشین سازی

تیمهای آذربایجان

تیم های تبریز

جشن صعود به لیگ برتر

تیم ماشین سازی

با به صدا درآمدن سوت پایان بازی بازیکنان تیم ماشین‌سازی به خوشحالی در وسط میدان پرداخته و کادر فنی و بازیکنان ذخیره این تیم نیز به بازیکنان اصلی ملحق شده و به شادی و شعف پرداختند.

دقایقی پس از اتمام بازی مراسم جشن قهرمانی تیم ماشین‌سازی در ورزشگاه یادگار امام(ره) تبریز آغاز شده و در ورزشگاه نور افشانی شده و استادیوم فضای جشن و شادی به خود گرفت.
پرچم سبز ماشین‌سازی نیز در ورزشگاه یادگار امام توسط بازیکنان و نیز برافراشته شده و در میدان با این پرچم دور افتخار زده شد.
تیم ماشین‌سازی تبریز در سال 75 از سطح اول فوتبال کشور سقوط کرده بود و بازگشت این تیم به لیگ برتر فوتبال کشور بیست سال طول کشید.

باشگاه فوتبال ماشین سازی

پایان حسرت 20 ساله ماشین‌سازی
تیم فوتبال ماشین‌سازی بعد از 20 سال به جمع بزرگان فوتبال کشور بازگشت.

آخرین تیم سبزپوش تبریزی که در جمع برترین‌های کشور حضور داشت، چهره‌هایی مثل جاوید شکری، امیرداداش ضیایی، آتیلا حجازی، علی‌اکبر استاداسدی، ایوب اصغرخانی و علیرضا اکبرپور را در ترکیب خود داشت. تیمی که با هدایت ناصر حجازی در سال 1374 به مقام هفتم کشور رسید. صعود ماشین‌سازی با هویت در بالاترین سطح فوتبال ایران خبر خوبی برای علاقمندان است.

فوتبال قدیم

تیم ماشین سازی


با تبریک به همه آذربایجانیها و به امید موفقیت و پیشرفت و توسعه ورزش خطه آذربایجان با تکیه و توجه بر نیروهای جوان و مستعد بومی هم بانوان و هم آقایان با امکانات مناسب که رسول خطیبی نمونه بارز این موفقیت بومی بود.


مرتبط با : ورزش آذربایجان
برچسب ها : ماشین سازی تبریز-تیم فوتبال تبریز-رسول خطیبی-لیگ برتر ایران-باشگاه فرهنگی ورزشی ماشین سازی-صعود به لیگ برتر-آذربایجان-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : سه شنبه 21 اردیبهشت 1395
زمان : 09:25 ب.ظ
:: تبریز مهد ورزش چوگان ایران
:: برف پاییزی در آذرماه 1396 تبریز
:: آغاز دراماتیک پیش روی تبریز 2018
:: امکانات منطقه گردشگری و پیست اسکی شاهداغ آذربایجان
:: محمد بی ریا شاعری محبوب از جنس آذربایجان
:: درباره تبریز و آذربایجان و اخبار About and News
:: دوربین تبریز لینک 76 ( سفر قره داغ - کلیبر )
:: دوربین تبریز لینک 75 ( سفر قره داغ - کلیبر )
:: پاییز هزار رنگ آذربایجان
:: کمر همت و زنگ خطر برای نابودی محیط زیست آذربایجان !
:: تخریب گورستان تاریخی پینه شلوار تبریز
:: English learning for the people of Tabriz
:: اوشاقلار ، شعر و داستان ترکی برای فرزندان آذربایجان
:: دوربین تبریز لینک 74 ( موزه مشاغل قدیمی بازار تبریز )
:: ایرج شهین باهر شهردار جدید کلانشهر تبریز
:: پدر جذامیان ،مرحوم دکتر محمدحسین مبین
:: شهروند لینک آذربایجانی 70 (عکاس خانم مونا آریانفرد داوودیان)
:: سلام به شهریار
:: فولکلور ترانه های آذربایجان
:: دوربین تبریز لینک 73 (شهرک زعفرانیه تبریز)
:: حكیم ملا محمد فضولی
:: عکس با لباس اصیل آذربایجان
:: دوربین تبریز لینک 72 ( سفر به زنوز و زیبایی های آن )
:: روستاهای تاریخی حماملو و اویلق و کرینگان ورزقان
:: افتتاح مرکز همایشهای بین المللی خاوران تبریز
:: پرفسور لطفی زاده ریاضیدان و دانشمند بزرگ آذربایجان
:: تبریز 2018 را مثل خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی باشیم
:: کویر قوم تپه آذربایجان
:: شهروند لینک آذربایجانی 69 (عکاس آقایان انصارین و عزیزی )
:: زیر پوست شهر تبریز ، "ژن" نامرغوب یا بی پولی




( تعداد کل صفحات: 11 )

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ ... ]




 

شارژ ایرانسل

فال حافظ