تبریز ویکی لینکلر

 
سفر نوروزی به نگین تمدن ایران زمین ، استان آذربایجان غربی
نظرات |


آداب نوروز در آذربایجان غربی
از بایرام آیئی تا یمیش سوفراسی

شکل گیری تمدن‌های آشور، اورارتو، مانا، ماد و پارس در قبل از اسلام و ظهور سلسله‌ها و حکومت‌های محلی در این بخش از ایران و هم مرزی با سه کشور خارجی موجب شده است تا استان آذربایجان غربی بزرگ‌ترین مرکز تعامل فرهنگی در کشور باشد.

هر چند در رهگذر زمان آداب و رسوم نوروزی مردم این منطقه یا رنگ باخته، یا دچار تغییر و تحول شده حتی برخی از آن‌ها نیز در دست فراموشی است اما هنوز در برخی از مناطق می‌توان این آیین‌های ناب و کهن را به نظاره نشست.

در آذربایجان غربی از اواسط اسفندماه، گرد و غبار خانه‌ها را با آیین خانه تکانی می‌زدایند و رنگ و بوی تازه‌ای می‌گیرند. وسعت این رسم که در منطقه به "هیس آلماق" موسوم است آن چنان در یکی دو هفته مانده به عید بیشتر می‌شود که گاهی مشکل کمبود و قطع آب آشامیدنی شهری را در پی می‌آورد.


آذربایجان


اسفند ماه یا «بایرام آیئی» ماه خانه تکانی زنان آذربایجان غربی

مردم آذربایجان غربی هنوز هم اسفندماه را با عنوان بایرام آیئی " ماه عید" می‌خوانند و مطابق سنت‌های کهن و قدیمی مردم آذربایجان غربی هفته اول اسفند ماه را "چیله قووان" یعنی هفته‌ای که چله زمستان را فراری می‌دهد یا یالانچی چارشنبه "چهارشنبه دروغین" می‌نامیدند و با آیین‌هایی اتمام فصل زمستان را جشن می‌گرفتند.

یکی دیگر از آیین‌های نوروزی که پیشینه بسیار کهن داشته و تا به امروز نیز به حیات خود ادامه داده است، گسترش سفره هفت سین است.

البته علت این که چرا باید هفتشی که با حرف سین شروع می‌شوند در این سفره گذاشت به درستی معلوم نیست آنچه معلوم است این که عدد هفت یکی از اعداد مقدس و مورد احترام ایرانیان کهن بوده است.

در نجوم عدد هفت خانه آرزوهاست و رسیدن به امیدها را در خانه هفت نوید می‌دهند. علامه مجلسی می‌فرماید: آسمان هفت طبقه و زمین هفت طبقه است و هفت ملک یا فرشته موکل بر آنند و اگر موقع تحویل سال هفت آیه از قران مجید را با سین شروع می‌شوند، نجوا کنند آنان را از آفات زمینی و آسمانی محفوظ می‌دارد و در آداب و سنن برخی ادیان و هم چنین در بسیاری از موارد سنتی و قبیله‌ای، عدد هفت اهمیت بارزی دارد، مانند هفت موضع نمازگزار، هفت سلام قرآن، هفت تکبیر در صفا و مروه، هفت آسمان، هفت روز هفته، هفت دیار و هفت دوزخ. شاید به خاطر همین تقدس عدد هفت بوده است که در سفره عید نوروز هفتشی که هر یک معرف نمادی هستند بر سر سفره گذاشته می‌شود.

با این اوصاف گستردن سفره هفت سین در میان مردم آذربایجان غربی خصوصاً در روستاها آن طور که امروز رواج یافته، معمول نبوده و تنها به باز کردن سفره عید اکتفا می‌شده است.

از دیگر سوم درست کردن سبزه عید نوروز است که کدبانوان شهری و روستایی آذربایجان از چند روز مانده به پایان سال دانه‌های گندم، عدس و ... را در ظرفی خیس می‌کنند و روی آن پارچه نازکی می‌کشند و هر از گاه روی آن آب می‌پاشند تا دانه‌ها اندک اندک جوانه زنند و سبز شوند.

 برخی از زنان با سلیقه نیز، این کار را با بذر بر روی کوزه‌های سفالی انجام می‌دهند، که پس از چند روز با جوانه زدن و ریشه دواندن سبزه‌ها، کوزه شکل سبز و زیبایی به خود می‌گیرد.

خانه تکانی


چهارشنبه سوری از نگاه مردم آذربایجان غربی

در گذشته آذربایجان، چهارشنبه هفته دوم اسفند ماه موسم به “کوله چارشنبه” یعنی چهارشنبه کوتاه بود و سومین چهارشنبه نیز “موشتولوقچی چارشنبه “چهارشنبه پیام آور” یا قره چارشنبه “چهارشنبه سیاه یا بزرگ” یا “خبرچی چارشنبه” نام داشت.

در مطالعات مردم شناسی انجام گرفته هر کدام از این چهار چهارشنبه ماه اسفند، نمادی از عناصر چهارگانه یعنی آب، خاک، باد و آتش بودند که با طبیعت کشاورزی منطقه آذربایجان غربی نیز سنخیت دارند و مردم نیز هر کدام از این چهارشنبه ها را به نوعی با آیین هایی خاص گرامی می‌داشتند.

در بعضی خانه‌های روستایی آذربایجان غربی، رسم است که اسپندی دود کرده در دو طرف در خانه می‌ریزند تا اهل خانه از چشم حسود و بیگانه در امان بوده و در برخی دهات منطقه هنوز رسم رفتن به سر چشمه و آب تازه آوردن باقی است.

در گذشته نه چندان دور برای این روز مردم لباس‌های تمیز و تازه خود را می‌پوشیدند و کوزه‌ای که در بین اقلام خرید چهارشنبه قرار داشت را پر آب تازه می‌کردند و گاهی چایی صبحانه روز چهارشنبه شان از همان آب تهیه می‌شد.

از مراسم دیگر در آذربایجان غربی تخم‌مرغ شکنی است. تخم‌مرغ‌ها را در پوست پیاز می‌پختند تا رنگ بگیرد و آن را در بین کودکان به عنوان سوغاتی چهارشنبه توزیع می‌کردند.

مراسم شال‌اندازی سنت و آیینی است که یواش یواش از زندگی شهری خارج می شود ولی هنوز در بیشتر مناطق روستایی آذربایجان غربی معمول است. امروزه، پیشرفت تکنولوژی و فرهنگ شهرنشینی این رسم زیبا را آرام آرام به محاق فراموشی می‌سپارد.

چرشنبه

شال اندازی در آذربایجان غربی، مبتنی بر شیوه ای بود و آیین آن چنین بوده است که بعد از مراسم آتش افروختن در چهارشنبه، جوانان بر بام خویشان و همسایگان رفته و دستمالی را از پنجره و در روستاها از روزن بام‌هابه درون آویزان می‌کردند و صاحبخانه دستمال را از آجیل و میوه و سایر هدایا پر می‌کرد و می گفت: “چک الله مطلبین وئرسین …” یعنی : “بکش؛ خداوند مرادت را بدهد”

از مراسم بسیار قدیم آخرین چهارشنبه‌ سال، مراسم بخت گشایی بود، هرچند که امروزه همسرگزینی با روش‌های مدرن و تلفنی و اینترنتی و سایر شیوه ها مرسوم شده است اما یادآوری این سنت خالی از لطف نیست.

مراسم بخت گشایی شامل گره زدن دستمال یا چارقد بود بدین ترتیب که دختران دم بخت گرهی به دستمال یا چارقد خود می‌زدند و از اولین رهگذر می خواستند تا به امید باز شدن گره از کارشان، گره را بگشاید.

بیرون رفتن از خانه در صبح روز چهارشنبه آخر سال و پرکردن کوزه آب از مراسم مرسوم بخت‌گشایی بود. فال‌گیری از مراسمی بود در روز چهارشنبه، که مردم تفالی می زدند بر سالی که در راه بود. در آذربایجان غربی همچنین یکی از مراسم فالگیری، مراسم فالگوش ایستادن بوده است.

این رسم که بیشتر از سوی زنان خانه انجام می گرفت بدین صورت بود که در مکانی که دیده نشوند می ایستادند و کلیدی زیر پای خود نهاده و به سخنان رهگذران گوش می دادند و تفال می‌زدند.

از مراسم دیگر، خرید آجیل چهارشنبه‌سوری است که هنوز هم در آذربایجان غربی به نام “یئدی لوین” به معنی آجیل هفت رنگ یا “چارشنبه یئمیشی” معروف است.


یمیش سوفراسی آماده پذیرایی از مهمانان نوروز می‌شود

در گذشته خانواده‌های آذربایجانی سفره سفید پارچه‌ای به نام " بایرام سوفراسی" سفره عید یا " یمیش سوفراسی" سفره خوراکی را در اتاق مهمان پهن می‌کردند و هر مهمانی که از راه می‌رسید پای آن می نشست و صاحبخانه از آنها پذیرایی می‌کرد. این سفره در واقع هم سفره پذیرایی بود و هم سفره هفت سین، اما به شکل محلی و قدیمی که بسان امروز از تشریفات مواد آن خبری نبود.

زنان با سلیقه سفره عید را که پارچه‌ای چهارگوش مربع یا مستطیل بود با استفاده از نخ‌های رنگین، گل بوته‌هایی در چهار گوشه آن سوزن دوزی می‌کردند و ملزومات سفره را به شکل زیبایی روی آن می‌چیدند و پای همین سفره از مهمانان پذیرایی می‌کردند.

معمولاً در این گونه مجالس بزرگترها در بالا و صدر مجلس و کودکان در پایین سفره می‌نشستند و مقابل هر دو نفر هم یک بشقاب گذاشته می‌شد، این نکته گفتنی است که محتویات این سفره حدوداً تا پنجاه سال پیش (دهه ۳۰) به غیر از سفره هفت سین به سبک امروزی بود که در سطور پیش از آن یاد شد.

مهمانی

معمولاً در سفره‌های عید قدیمی و سنتی تنقلاتی مانند نخود، کشمش، مغز بادام و گردو، شیرینی‌های رنگین، شیرینی نعناعی، سنجد، خرما، انجیر، انار، سیب، " قیزیل ئوزوم" انگور سرخ، ترشی خربزه یا ترشی انگور، شیرینی کوکه، حلوای خانگی و همچنین موادی مانند: سجوق، سماق، سیر، سکه، لپه، برنج، بلغور و سبزه را به عنوان سفره هفت سین در کنار اقلام یاد شده بالا می‌گذاشتند، سبزه را معمولاً از پخله" باقلا" یا گندم و در برخی خانواده از سنب و... تهیه می‌کردند.

زنانی که با سلیقه بودند بر روی سبزه چند دانه ذرت بو داده هم می‌ریختند تا شبیه شکوفه باشد و فرا رسیدن بهار و جریان زندگی را نشان دهد یا کمی نشاسته را در آب حل کرده و به شکل نقطه نقطه روی برگهای باقلا می‌زدند، پس از خشک شدن روی آنها را با رنگ سرخاب تزیین می‌کردند.

در ایام گذشته معمولاً سفره عید خانواده‌ها تا روز سیزدهم به همان شکل گسترده می‌ماند و در این روز است که سفره برچیده شده و سبزه آن توسط مسافران سیزده به در به دست آب روان سپرده می‌شود، چرا که در باور مردم، ماندن سبزه در این روز شگون نداشته و چه بسا رها کردن سبزه نوروزی در آب جاری به منزله جریان زندگی و حیات دوباره جانداران باشد.


عارافات آخشامه (شب عرفه)، زیارت اهل قبور

همیشه در میان آذربایجانی‌ها خصوصاً شیعیان، برگزاری اعیاد ملی و مذهبی اغلب با دید و بازدید و زیارت اهل قبور بوده و شادی‌های این روز را همراه با قرائت فاتحه و احسان کردن به اموات خویش تقسیم می‌کنند از این رو طبق رسم معمول روز قبل از عید اعم از اعیاد مذهبی مانندک عید فطر و قربان یا اعیاد ملی، در آخرین پنجشنبه سال باید به زیارت اهل قبور رفت و برای آمرزش گناهان آنها فاتحه‌ای خواند، چرا که ارواح مردگان همیشه در چنین ایامی چشم به راه بوده و طالب احسان و دعاهایی مغفرت آمیز از سوی بازماندگان هستند.

در اعتقادات مسلمانان آذربایجان غربی آخرین روز از سال را عارافات آخشامه می گویند و چنان که اشاره شد باید به زیارت اهل قبور رفت، و برای اموات خود فاتحه خواند. از این رو زنان و مردان معمولاً بعد از ظهر روز عرفه به اتفاق، بر سر قبور اموات خود حاضر شده، سنگ قبرها را می‌شویند و گلاب می‌پاشند و در شهرها برخی نیز سبزه نوروزی، چند شاخه گل رز یا گلایول و ... روی قبر می‌گذارند؛ سوره جمعه و فاتحه قرائت کرده و در آخر ضمن طلب آمرزش گناهان برای مردگان، مقداری نقل، حلوا، خرما و نانهای محلی مانند کوکه احسان می‌کنند.

شب عرفه


تحویل سال و دید و بازدید

با نزدیک شدن به زمان تحویل سال، طبق سفارش اسلام مؤمنین غسل مستحبی کرده و خود را برای سال نو تطهیر می‌کنند. بزرگ خانواده به اتفاق اهل و عیال بر سر سفره عید می‌نشینند و سوره‌هایی چند از قرآن مجید را تلاوت می‌کنند و برخی نیز در روستاها در مساجد جمع می‌شوند و دعای "چهل یاسین" را می‌خوانند و بر تنگ ماهی فوت می‌کنند بر این باور که هر موقع ماهی سرخ داخل تنگ، وارونه شود نشان تحویل سال است.

 در ضمن این باور در میان ساکنان شهرهای استان، خصوصاً پیرمردان و گیس سفیدان نیز از عمومیت بیشتری برخوردار است که در لحظه تحویل درختان بید، سر تعظیم فرود می‌آورند و آب‌ها بند آمده و از حرکت باز می‌ایستند؛ هر کس در این لحظه متوجه اتفاق فوق شود، هر نیت و آرزویی بکند بی شک دعای او نزد خداوند مستجاب خواهد شد.

و آنگاه که سال نو شد، دعای تحویل سال قرائت می‌شود «یا مقلب القلوب و الابصار، یا مدبر اللیل و النهار، یا محول و الحول و الاحوال، حول حالنا الی احسن الحال» و اهل منزل بر محمد و آل محمد صلوات می‌فرستند، و سپس اولین تبریک‌های نوروز و روبوسی‌ها از پای سفره هفت با جملات زیر آغاز می‌شود: "بایرامین موبارک اولسون" و جواب می‌شنوند: "سنینده بایرامین موبارک اولسون، یوز بئله بایراملار گوره سن".


مهمانی نوروز

نوروز



«بیدمشک»پیام آور بهار در آذربایجان

بیدمشک نخستین درختی است که در آذربایجان غربی با عنوان پیام آور بهار به گل نشسته و به فضای سرسبز این منطقه حال و هوای نشاط و شادابی می‌بخشد، درختی که آمدن بهار را نوید می‌دهد

در این فصل از سال که بیدمشک‌های بهاری بر روی شاخه‌های درختان می‌درخشند، زنان در مناطق مختلف آذربایجان غربی با استفاده از وسایل و ابزار آلات سنتی که به نی قازان در زبان ترکی معروف است، اقدام به عرق گیری از این گیاه با ارزش می‌کنند.

بیدمشک که در زبان آذری به بیدمیش و پئش پئشا شهره است، از تیره گیاهان بید است که اندازه آن از بید معمولی کوچک‌تر ولی سنبله‌های آن دارای اسانس معطری هستند، گل‌های بیدمشک پیش از باز شدن برگ‌ها ظاهر می‌شوند و معطرند، در بهترین نوع آن زردی رنگ گل بیشتر است.

بیدمشک ارومیه

بیدمشک معمولاً در مناطق معتدل و مرطوب می‌روید و اثرات درمانی بسیاری دارد، طبیعت گیاه بیدمشک، سرد و تر است و متخصصان طب سنتی آن را مقوی قوای دماغی، قلب، مفرح روح، ملین مزاج، ضد سردرد و دردهای عضلانی، پایین آورنده قند خون و آرام بخش می‌دانند.

در کنار استفاده بانوان آذربایجان غربی از عرق بیدمشک به عنوان شربت گوارا برای پذیرایی از میهمانان نوروزی، عرق بیدمشک، در رفع کم خونی، ناراحتی‌های قلبی و عروقی، تسکین اعصاب و دردهای رماتیسمی مورد استفاده قرار گرفته و «نُقل» سوغات ارومیه نیز با استفاده از این عرق معطر تهیه می‌شود.

بیدمشک را می‌توان به صورت درختچه‌هایی که درکنار نهرها یا در حاشیه باغ‌های شهرهای آذربایجان غربی بخصوص در شهرهای ارومیه، سلماس و خوی کاشته می‌شود دید، بید مشک با نام آذربایجان غربی بخصوص ارومیه عجین است به طوری که نقل بیدمشک بویژه نوع ابریشمی آن و انواع عرق حاصل از بیدمشک با مصارف درمانی و دارویی شهرت خاصی در کشور و منطقه دارد.

بیدمشک علاوه بر رایحه مطبوع، دارای خواص درمانی زیادی است که اهالی شهرستان ارومیه برای استفاده از خواص درمانی و پذیرایی از مهمانان، عرق آن را در خانه‌ها نگهداری کرده و عرق و نقل بیدمشک به دلیل کیفیت و عطر و طعم مطبوع از قدیم الایام مورد توجه مسافران و گردشگران بوده و در زمان حاضر نیز از جمله اقلامی است که مشتریان زیادی دارد.

بیدمشک



آذربایجان غربی به دلیل تاریخ و تمدن کهن در دل خود داستانها و خاطره‌های زیادی از گذشتگان به ارث دارد آثاری که شاید در اثر زمان گرد فراموشی روی آنها را پوشانده اما هنوز هم می‌توان در سفر به شهرها و روستاهای زیبا و تاریخی این دیار داستانهای زیادی از عشق و همدلی را روایت کرد داستانهای هزار و یک شبی که در دل خود رازهای سر به مهر زیادی به میراث دارند.

سکینه اسمی: این استان با یک هزار ۵۱۷ اثر ثبت شده ملی، ۵۸ منطقه نمونه و ۱۳ مسیر بکر گردشگری که براساس کاوش‌های باستان شناسی، میراث دار تمدن ۸ هزار ساله‌ای است که در دل خود رمز ورازهای زیادی دارد، تمدنی بی نظیر که این روزها بی صبرانه به انتظار گردشگران نوروزی نشسته است.

ارومیه

استانی که به دلیل تاریخ و تمدن کهن در دل خود داستانها و خاطره‌های زیادی از گذشتگان به ارث دارد آثاری که شاید در اثر زمان گرد فراموشی روی آنها را پوشانده اما هنوز هم می‌توان در سفر به شهرها و روستاهای زیبا و تاریخی این دیار داستانهای زیادی از عشق و همدلی را روایت کرد داستانهای هزار و یک شبی که در دل خود رازهای سر به مهر زیادی به میراث دارند.

بر اساس آخرین تقسیمات کشوری استان آذربایجان غربی دارای ۱۷ شهرستان، ۳۶ بخش، ۳۶ شهر، ۱۰۹ دهستان و ۳۷۲۸ آبادی است و مرکز آن شهر تاریخی ارومیه است، در این میان خوی، ماکو، مهاباد، میاندوآب و نقده نیز از مهم‌ترین شهرستان‌های این استان به شمار می‌روند که در دل خود تاریخ و تمدن کهنی را به میراث دارند.

این استان در کنار جاذبه‌های گردشگری و آثار تاریخی به دلیل هم مرزی با سه کشور ترکیه، عراق و جمهوری آذربایجان غربی ضمن اینکه مسیر ورود و خروج مسافران، گردشگران و میهمان داخلی و خارجی است بلکه به دلیل دارا بودن بازارجه های مرزی بی نظیر یکی از مقاصد جاذب برای مسافران و گردشگران نوروزی است.

بازارچه‌های مرزی و غیره که این روزها پر است از اقلام و وسایل مورد نیاز خانگی مردم که به دلیل استفاده از مزیت مرزی دارای وسایل خارجی و ایرانی است ضمن اینکه زمینه سفر گردشگران نوروزی است بلکه زمینه‌ای برای خریدهای نوروزی مردم سراسر کشور به شمار می‌رود.
 
طبیعت مارمیشو اورمیه
مارمیشو

شهر اورمیه
ارومیه

آبشار در نزدیکی شهر سلماس
آبشار ممکان


مسافران نوروزی می‌توانند از ۵ مسیر گردشگری به آذربایجان غربی سفر کنند

با توجه به مرزی بودن و زندگی اقوام و ادیان مختلف در روستاهای آذربایجان غربی و وجود بناهای تاریخی و طبیعت بکر در اطراف آن‌ها، این مکان‌ها به نماد سنت‌ها و آداب و رسوم محلی تبدیل شده و جاذبه‌های بی نظیری در انتظار حضور علاقه مندان به طبیعت گردی در طول ایام نوروز هستند.

روستای سرخ با برده سور، روستای گردشگری بند، روستای زمزیران، روستای رند، پردانان پیرانشهر، جزایر و روستاهای اطراف دریاچه ارومیه، باغ‌های بزرگ سیب و انگور از مناطق روستایی بکر و دیدنی این دیار به شمار می‌روند.

با گذر از پنج مسیر گردشگری آذربایجان غربی می‌توان بیشتر جاذبه‌های گردشگری و آثار و ابنیه‌های تاریخی و باستانی این استان را بازدید کرد، در این راستا با گذر از مسیر ارومیه- اشنویه- پیرانشهر، مناظر طبیعی و اماکن تاریخی همچون دره شهدا، چشمه عین الروم، بازارچه مرزی، پردانان، هفت چشمه و آبگرم شیخ معروف را می‌توان مورد بازدید قرار داد.

مسیر ارومیه- مهاباد- سردشت نیز غار سهولان، سدجزیره گردشگری مهاباد، مسجد جامع مهاباد، بازار سنتی، تالاب کانی برازان، حمام لج میرآباد، جنگل‌های سردشت، آبشار شلماش، رودخانه زاب و چشمه گراو را در معرض دید علاقمندان قرار می‌دهد.

رودخانه زرینه رود، موزه میاندوآب، تخت سلیمان، زندان سلیمان، آبگرم احمدآباد، چمن متحرک چملی، کوه بلقیس و غار کرفتو نیز از جاذبه‌های مسیر گردشگری ارومیه- میاندوآب- تکاب در جنوب آذربایجان غربی بمشار می‌روند.

گذر از مسیر گردشگری ارومیه- ماکو- پلدشت- مرز بازرگان نیز امکان بازدید از کاخ باغچه جوق، مسجد حضرت ابوالفضل (ع)، دخمه شیرین و فرهاد، دشت بورالان، منطقه عشایری، عمارت کلاه فرنگی، دامنه‌های آرارات، چشمه ثریا، تالاب آغ گل، سد ارس، رودخانه ارس، ساختمان شهربانی سابق بازرگان و سد بارون و ... را به گردشگران می‌دهد.

و بالاخره آخرین مسیر گردشگری در شمال آذربایجان غربی از ارومیه- سلماس- خوی- قره ضیاءالدین تا چالدران، مسجد مطلب خان، بازار سنتی، دروازه سنگی، پل قطور، مرز رازی، تفرجگاه فیرورق، مزارع آفتاب گردان، آبشار خوی، کلیسای سورپ سرگیس، قلعه تاریخی بسطام، قره کلیسا، دشت تاریخی چالدران، مقبره سید صدرالدین، کلیسای زرزر و کتیبه خان تختی در مقابل دیدگان گردشگران نمایان می‌کند.

طبیعت قوشاچای یا میاندوآب
آذربایجان غربیقوشاچای

طبیعت اوچ نوا یا اشنویه آذربایجان غربی
اشنویه 

چهارفصل ایران نوروز در آذربایجان غربی تکرار می‌شود

آذربایجان غربی علاوه بر جایگاه تاریخی و فرهنگی به لحاظ آب و هوایی نیز دارای ویژگی‌های منحصر بفرد و چهار فصل مشخص است که در کمتر نقطه‌ای از جهان دیده می‌شود، این استان نه تنها در بهار و تابستان چشم نواز و دل انگیز است بلکه در زمستان نیز با وجود سوز و سرما زیبایی‌های منحصر بفردی در دشت‌ها و کوه‌ها دارد که چشم هر بیننده تازه وارد را می‌نوازد.

به دلیل وجود ارتفاعات متعدد استان دارای آب و هوای کوهستانی است، کوه‌های زاگرس که در جهت شمال غرب به جنوب شرق امتداد دارند، مانع ورود کامل جریان‌های مرطوب اقیانوس اطلس و دریای مدیترانه به این استان می‌شوند. ورود این جریان‌ها با سرمای شدید و بارش برف سنگین همراه است.

یکی دیگر از عامل تأثیرگذار در آب و هوای این استان، وجود دریاچه ارومیه است این دریاچه علاوه بر تأمین رطوبت منطقه، خود عامل تعدیل درجه حرارت در این ناحیه نیز است، گرم‌ترین ماههای سال در آذربایجان غربی تیر و مرداد است. با این وجود در مناطق ییلاقی این استان حتی در این ماه‌ها آب و هوایی خنک و مطبوعی وجود دارد، فرا رسیدن گرما و سرما در آذربایجان غربی ناگهانی است.

بارندگی مناسب در استان موجب شده تا نزدیک به ۴۰ رودخانه دایمی و فصلی، ۱۲ هزار چشمه و قنات، ۳۱ تالاب بین المللی و عضو کنوانسیون رامسر در آن شکل بگیرد، کوهپایه‌ها و پستی و بلندی‌های سرسبز در بهار و پوشیده از برف در زمستان، دریاچه ارومیه با ۱۰۲ جزیره کوچک و بزرگ، مزارع و باغات سیب و انگور، آبشار عظیم شلماش در سردشت، سد عظیم ارس در پلدشت و ۱۲ دریاچه پشت سد، ۱۱۰ هزار هکتار عرصه جنگلی در سردشت و پیرانشهر از جاذبه‌های طبیعی آذربایجان غربی است.

این استان با بیش از یک هزار و ۵۱۷ اثر تاریخی و جاذبه طبیعی ثبت شده ملی دارای دو اثر ثبت شده جهانی یکی از مقاصد مهم گردشگری کشور به شمار می‌رود از مهمترین جاذبه‌های گردشگری استان می‌توان به مجموعه جهانی تخت سلیمان تکاب، مجموعه جهانی قره کلیسای چالدران، مزار شمس تبریزی، غارسهولان، کاخ موزه باغچه جوق ماکو، سه گنبد و دریاچه ارومیه و... و. اشاره کرد.

طبیعت سیلوانا آذربایجان غربی
سیلوانا

طبیعت سازی داش یا سردشت آذربایجان غربی
سردشت آذربایجان غربی

 

تخت سلیمان تکاب مجموعه‌ای پررمز و راز دردل تاریخ

مجموعه جهانی تخت سلیمان و آثار باستانی آن یکی از مهم‌ترین و مشهورترین مراکز تاریخ و تمدن کشور ایران است که در کوهستان‌های غرب کشور و در محل بسیار مصفا و خوش آب و هوایی قرار گرفته است.

این مجموعه در زمان‌های قدیم دارای موقعیت سوق الجیشی حساس بوده است. بقایای این اثر تاریخی بر روی جبهه‌ای از سنگ در ۴۸ کیلومتری شمال شرق تکاب قرار گرفته در میان انبوهی از آثار طبیعی و مصنوعی مانند دریاچه‌ها، آبگرم‌ها، قبور کهنسال و ابنیه تاریخی دیگر احاطه شده است.

تخت سلیمان یا شهر گنجک در یک دره سرسبز در بلندی سه هزار متری، سرشار از جاذبه‌های کم نظیر طبیعی- تاریخی واقع شده، این ناحیه همان شهر مشهوری است که بنا به نوشته‌های کهن، زادگاه زرتشت بوده و در نوشته‌های پهلوی به نام "گنجک" خوانده شده است.

برای رسیدن به مجموعه جهانی تخت سلیمان اسراز آمیز مسیرهای متعددی از جمله دندی- زنجان – تکاب – تخت سلیمان، ارومیه – شاهین دژ- تکاب، جاده بیجار وجود دارد مسیرهایی که در فصل بهار چشم انتظار گردشگران و میهمانان داخلی و خارجی است.

 تخت سلیمان

زندان سلیمان

طبیعت تیکان تپه یا تکاب
تیکان تپه

 
قره کلیسا قدیمی‌ترین کلیسای عالم مسیحیت
مجموعه جهانی قره کلیسا (کلیسای تاتائوس) در هفت کیلومتری جاده چالداران - قره ضیاءالدین و در دامنه کوه و روی تپه ˈماهورˈ قرار دارد.

این بنای تاریخی - مذهبی به سبب برخورداری از معماری بی نظیرش در تیر سال ۸۷ به عنوان نهمین اثر ثبت شده کشور در سی و دومین نشست میراث جهانی یونسکو در کبک کانادا در فهرست آثار تاریخی جهان قرار گرفت و ثبت جهانی شد.
 
اهمیت بنای تاریخی قره کلیسا علاوه بر قدمت و معماری کم نظیرش، به علت شهادت تاتائوس مقدس یکی از حواریون حضرت مسیح (ع) است که به دستور پادشاه ارمنستان به همراه پیروانی که به دین مسیحیت گرویده بودند در این منطقه به شهادت می‌رسد.

بعد از شهادت حواری حضرت مسیح (ع)، او را در محل کنونی کلیسا به خاک می‌سپارند، بعدها روی قبر او نمازخانه کوچکی می‌سازند و در قرن هفتم میلادی این نمازخانه به کلیسای بزرگی تبدیل می‌شود.

این کلیسا در بین ارامنه مقدس است و بسیاری از آنان فرزندان خود را برای غسل تعمید به این کلیسا می‌برند، در آنجا جشن می‌گیرند، گوسفند قربانی می‌کنند و از خدا و حضرت مسیح (ع) خواسته‌های خود را طلب می‌کنند.

قره

 
سفرکاخ موزه باغچه جوق ماکو به یکی از رؤیایی‌ترین کاخ‌های ایران

کاخ موزه زیبای باغچه جوق در ماکو یکی از رؤیایی‌ترین کاخ‌های ایران که عمری بیش از ۱۲۰ سال دارد این روزها برای بازدید گردشگران آماده شده است و دوستداران تاریخ معاصر و دوره قاجار را به خود می‌خواند.

قصر تاریخی باغچه جوق که از یک ساختمان دو طبقه تشکیل شده در داخل محوطه باغی به مساحت ۱۱ هکتار قراردارد، معماری کاخ تلفیقی از معماری سنتی ایرانی و غربی، به ویژه معماری روسیه اواخر سده نوزدهم است.

خانواده سردار ماکویی تا سال ۱۳۵۳ در این کاخ زندگی می‌کردند و پس از مرمت و بازسازی محوطه و ساختمان آن از سال ۱۳۵۸ به منظور بازدید عموم افتتاح شد. این کاخ موزه در سال ۱۳۶۶ در اختیار میراث فرهنگی کشور قرار گرفت.

ماکو

آواجیق ماکو

آواجیق ماکو


مسجد جامع ارومیه اوج هنر و معماری

مسجد تاریخی جامع ارومیه یکی از بناهای سده هفتم (ه. ق) اثر بی نظیر تاریخی است که قدمت آن به دوران سلجوقیان می‌رسد که در وسط بازار بزرگ و قدیمی ارومیه جاخوش کرده، صحن بزرگ و شبستان آجری وسیعی دارد که وسط آن با گنبد بلندی پوشیده شده است.

از خصوصیت‌های بارز این مسجد شباهت قسمت قدیمی آن با کاخ ساسانی دامغان است و بنابر روایتی، ساخت مسجد پیش از این معبدی دوره ساسانی بوده است، هسته نخستین مسجد جامع ارومیه، شبستان گنبد داری در وسط است که ساختمان آن به دوران سلجوقیان و قرن ششم هجری قمری تعلق دارد و ۴۰ ستون متصل به این شبستان گنبددار مربوط به دوران ایلخانی هستند.

حجره‌های اطراف صحن مسجد به اوایل دوره زندیه متعلق‌اند و سنگ نوشته موجود، زمان احداث آن را سال ۱۱۸۴ هجری قمری نشان می‌دهد، محراب مسجد سرتاسر پوشیده از کتیبه‌هایی به خط کوفی و ثلث است، در حاشیه بیرونی محراب، آیه ۲۵۵ و قسمتی از آیه ۲۵۶ سوره بقره به خط کوفی نوشته شده است.

آذربایجان غربی


مزار شمس تبریزی، میعادگاه نوروزی عاشقان عرفان

بارگاه شمس تبریزی عارف نامی کشور و دنیا همه ساله به ویژه در ایام نوروز خیل عاشقان عرفان اسلامی و ایرانی را به زیارت مزارش در شهرستان خوی می‌کشاند.

شمس‌الدین محمد تبریزی از جمله عرفای بزرگ و حکمای نامدار و شوریده‌ای است که تأثیر شگفت و شگرفش در تاریخ حکمت و عرفان اسلامی، با ظهور بی‌بدیل مردی از تبار عاشقان و عارفان یعنی مولانا محمد جلال الدین مولوی آشکار و اظهار می‌شود که مولانا خود از ملاقات او حیران و خیالی از خیالات او می‌داند.
برج شمس تبریزی روی مزاری منسوب به شمس تبریزی در دوره صفویان در شهر خوی ساخته شد، این بنا در محلهٔ امامزاده سید بهلول در شمال غربی شهر خوی در آذربایجان غربی واقع است.

سطح بیرونی این مناره با شاخ‌هایی از قوچ وحشی که شاه اسماعیل صفوی طی اقامت ۴۰ روزه‌اش در کوه چله خانهٔ خوی شکار کرده بود، تزیین شده است، برج شمس تبریزی ۳.۴۰ متر قطر داشته و مساحت آن نیز ۱۱ متر است.

مقبره شمس

شهر خوی


غار سهولان، دنیایی شگفت انگیز در اعماق طبیعت مهاباد
غار سهولان مهاباد پس از غار "علیصدر" همدان بزرگ‌ترین و وسیع‌ترین غار آبی ایران اسلامی به شمار می‌رود و دنیایی شگفت انگیز در اعماق زمین است که سالانه پذیرای هزاران گردشگر نوروزی برای تماشای زیبایی‌های سحر انگیز است.

غار سهولان در ۳۵ کیلومتری شهرستان مهاباد و جاده مهاباد - بوکان واقع شده و از چند حوضچه بزرگ که به وسیله دالانهای آبی به هم متصل شده‌اند تشکیل یافته است، ارتفاع سقف غار از سطح آب در حوضچه آخر ۵۰ متر و عمق آب در حوضچه وسط به ۳۵ متر می‌رسد.
این غار تا اندازه‌ای شبیه به غار علیصدر همدان است با این تفاوت که قسمت کشف شده آن در حال حاضر چندان طولانی نبوده و قندیل‌های بسیار زیبا و فراوان موجود در غار علیصدر را به صورت موردی می‌توان در این غار مشاهده کرد، غار سهولان دارای دو در اصلی است که به هم راه دارند و می‌توان از هر یک از آن‌ها وارد غار و از در دیگر خارج شد.

بعد از ورود به غار و پس از طی مسیر پیاده با سوار شدن بر قایق می‌توان به دیدن جاذبه‌ها و شگفتی‌های نهفته در دل این غار پرداخت، هم اکنون به لطف نورپردازی محیط درونی غار که با انواع لامپ‌ها و نورافکن‌ها چراغانی شده، مناظر شگفت انگیزی را می‌توان مشاهده کرد. رسوبات داخل غار اشکال گوناگونی دارد: پای فیل، عروس دریایی، خفاش و... که به همراه قندیل‌های زیبای غار آنرا بسیار دیدنی کرده است.

سهولان

نمایی از سویوق بولاغ یا مهاباد آذربایجان غربی
مهاباد


بزرگ‌ترین تالاب آذربایجان غربی گردشگران را فرا می‌خواند
دریاچه ارومیه هر چقد هم خشک شده و در بحران به سر برد باز به عنوان بزرگ‌ترین تالاب آذربایجان غربی دارای مناظر و طبیعت بکر و زیبایی است که گردشگران و مسافران نوروزی را فرا می‌خواند.

آذربایجان غربی دریاچه ارومیه را به عنوان بزرگ‌ترین تالاب در خود جای داده است و در حال حاضر یکی از پدیده‌های طبیعی، اقتصادی و گردشگری مهم در منطقه محسوب می‌شود، این دریاچه در ارتفاع یک‌هزار و ۲۶۷ متری از سطح دریا واقع شده، طول آن حدود ۱۳۰ تا ۱۴۰ کیلومتر و عرض آن بین ۱۵ تا ۵۰ کیلومتر متغیر است، عمق متوسط آن را ۵۰ تا ۶۰ متر تخمین زده‌اند.
آب دریاچه ارومیه بی‌نهایت شور بوده و به دلیل کم‌آبی و خشکسالی میزان نمک آن از حد طبیعی فراتر رفته است و این امر سبب عدم یخ‌زدگی این دریاچه شده است، قابلیت‌های گردشگری دریاچه ارومیه را می‌توان بر اساس وجود جزایر متعدد، پوشش‌های گیاهی مختلف و حیات وحش موجود در آن دانست چرا که این دریاچه دارای ۱۰۲ جزیره و صخره سنگی بوده و چشم انتظار گردشگران و مسافران است.

جزایر کبودان، اشک، اسپیر، آرزو و اسلامی از جمله این جزایر است که پوشش گیاهی متنوع و حیات وحش را در خود جای داده است.

دریاچه ارومیه


تپه حسنلو میراث دار تمدن ۸ هزار ساله
تپه باستانی حسنلوی سولدوز یا نقده، تمدنی هشت هزار ساله در قلب تاریخ باستانی آذربایجان غربی بوده که با وجود مزیت‌های مختلف برای ثبت در فهرست آثار جهانی هنوز این مهم محقق نشده است.

این اثر بی نظیر تاریخی از سال ۱۳۳۶ در پی کشف خرابه‌های شهر و دژی متعلق به دوره ماننا یعنی ۸ هزار سال قبل، اهمیت فراوانی پیدا کرد که با کشف جام زرین نیز بر اهمیت باستانی و تاریخی این محوطه افزوده شد.
باستان شناسان ایرانی و خارجی قدمت این تپه باستانی را ۸۰۰ تا ۱۴۰۰ سال قبل از میلاد تخمین زده‌اند، حدس دیگر آن است که آثار مربوط به ویرانه‌های تپه حسنلو در ۷۰۰ یا ۶۵۰ سال قبل از میلاد به آتش کشیده شده که در هر صورت نشان دهنده جایگاه تاریخی این اثر بی نظیر است.

تپه باستانی حسنلو به همراه مهم‌ترین اثر مکشوفه آن یعنی جام "زرین حسنلو" با قدمتی بیش از هشت هزار سال قبل از میلاد مسیح در نقده استان آذربایجان غربی نمادی از تاریخ کهن ایران اسلامی است.
البته سولدوز شهری با طبیعتی بکر و زیباست.

سولدوز دروازه تمدن آذربایجان
تپه حسنلو

نقده


جشن نوروزگاه در اماکن تاریخی آذربایجان غربی برپا می‌شود

معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی از برپایی سلسله جشن‌های نوروزگاه در اماکن تاریخی این استان خبر داد.

حسین امامی در گفتگو با خبرنگار مهر در خصوص برنامه‌های استقبال از نوروز ۹۶ در استان اظهارداشت: امسال ستاد اجرایی خدمات سفر کشور برای نوروز ۹۶ چندین برنامه مهم را پیش بینی کرده که در قالب این برنامه‌ها ایجاد و راه اندازی جلسات منظم ستادهای استانی پیش‌بینی شده و در آذربایجان غربی به اجرای طرح نوروزگاه‌ها در سایت‌های تاریخی مانند قره کلیسا، که در این مکان‌ها جشن‌های سنتی نوروز که مختص استان آذربایجان غربی است توجه ویژه‌ای شده است.
 
وی افزود: در شهر ارومیه، مدرسه تاریخی ۲۲ بهمن واقع در خیابان امام به عنوان محل جشن نوروزگاه انتخاب شده که این جشن از ۲۵ اسفند سال ۹۵ آغاز و تا ۱۳ فروردین سال ۹۶ ادامه دارد و در شهرهای سردشت، خوی، سلماس، تکاب و منطقه آزاد ماکو نیز انتخاب مکان بر عهده فرماندار این شهرهاست.

معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی گفت: در نوروزگاه‌های کل استان بازارچه‌های دائمی و موقت صنایع دستی ایجاد می‌شود که علاوه بر فروش صنایع دستی در این بازارچه‌ها به معرفی غذاها، سوغاتی‌ها و بازی‌های محلی استان پرداخته می‌شود.


لینک مجموعه پستهای استانهای آذربایجان غربی، اردبیل، زنجان

لینک صفحه جانبی آداب رسوم و اصالت آذربایجان



مرتبط با : آذربایجان * آرتاویل،اورمو،زنگان
برچسب ها : اورمیه-ارومیه-آذربایجان غربی-آذری-گردشگری-سفر نوروز-آذربایجان-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : دوشنبه 16 اسفند 1395
زمان : 11:58 ب.ظ
آپارات تبریز لینک 68
نظرات |


آستان مقدس سیدابراهیم(ع) تبریز
[http://www.aparat.com/v/V2zeE]

دلایل استفاده از چمن نامرغوب در استادیوم یادگار امام تبریز
[http://www.aparat.com/v/iAlW3]

کفش تبریز
[http://www.aparat.com/v/BFG2n]

انیمیشن قطار شهری تبریز مترو
[http://www.aparat.com/v/cACoL]

پل معلق مشگین شهر اردبیل
[http://www.aparat.com/v/oCkqp]

بهار طبیعت در اصلاندوز مغان اردبیل
[http://www.aparat.com/v/HxZum]

آبشار وزنه سر طارم زنجان
[http://www.aparat.com/v/SIHdP]

چاروق دوزی زنجان
[http://www.aparat.com/v/6W4Us]

کلیپ پویا بیاتی برای دریاچه ارومیه
[http://www.aparat.com/v/jKJOr]

نگاهی به کارنامه شورای شهر و شهردار ارومیه در سال 95
[http://www.aparat.com/v/Te0IL]

شعر خوانی استاد كریمی مراغه ای در ارومیه
[http://www.aparat.com/v/eJv65]

محمد ترکمن یاروم منی قوی گدی
[http://www.aparat.com/v/Z5xRA]

کرکوک-ترک های عراق-دکلمه ترکی برای آوارگان
[http://www.aparat.com/v/IizpS]

اجرای گروه سرود یاشیل به زبان ترکی قشقایی برای ماه محرم
[http://www.aparat.com/v/RWn9b]



آپارات های ویدیویی تبریز ویکی لینکلر را دنبال کنید...

شبکه سهند


سهند موزیک


سهند کارتون


آشپزی آذربایجان



مرتبط با : آپارات تبریز لینک
برچسب ها : آذریها-ترکهای ایران-شعر ترکی-ترکمنی-قشقایی-زنجان-اورمیه-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : یکشنبه 30 آبان 1395
زمان : 03:15 ب.ظ
ارومیه شهر فرهنگی و هویتی آذربایجان
نظرات |

شهر اورمیه هویت آذربایجان

تصاویری زیبا از شهر ارومیه پایتخت فرهنگی خطه آذربایجان را میبینیم.
این عروس شهر قدیم که تمدن هشت هزار ساله آذربایجان در ایران را در دل خود جای داده و مامن بزرگان ایران از جمله زرتشت بوده هویت ما آذربایجانی ها است که خدا را شکر دست نااهلان نیفتاده و هرگز نخواهد افتاد.

آذربایجان

این شهر و استان آذربایجان غربی در سالهای پیش مهاجران زیادی از عراق را میزبانی کرده اما این میزبانی بطول کشیده و میهمانان از میزبانی آذربایجان خوششان آمد!
با انتخاب قطعی نمایندگان مردمی و واقعی ارومیه و دیگر شهرهای آذربایجان، مردم نشان دادند اینجا یعنی شهر ارومیه پایتخت فرهنگی و هویت آذربایجان در ایران بزرگ هستند...

انتخابات ارومیه


همیشه گولسون الهی دوداقی ارومیه نین
داغیلماسین بو گوزل طمطراقی ارومیه نین
وفا دیاریدی مهمان نواز ملتی وار
اودور کی قوناقی چوخدی ارومیه نین
یتیشمز ایرانین هیچ نقطه سی گوزل لیقینا
چتیندی اهل وفایه فراقی ارومیه نین



مطلب ترکی درباره شهر ارومیه و نیز تصاویری گلچین از شهر ارومیه و طبیعت این شهر از منابع مختلف از جمله همگردی آذربایجان انتخاب شده که دیدن آنها را توصیه میکنیم.

اورمیه
(فارسجا: ارومیه) آذربایجان و ایرانین بؤیوک شهرلریندن دیر. ۱۳۹۰-جی نوفوس ساییسی اساسیندا، ۶۸۰،۲۲۸ نفر اهالیسی واریمیش. بو شهر غربی آذربایجان اوستانی و اورمیه شهریستانینین مرکزی‌دیر.
اورمیه شهری آذربایجانین اسکی بیر شهری و مدنیّت مرکزلریندن ساییلیر و نوفوس باخیمیندان آذربایجانین تبریزدن سونرا ایکینجی بؤیوک شهری دیر. بو شهر نادر شاهین اؤلوموندن سونرا هابئله آزادخان افغان و فتحعلی خان افشار دؤورلرینده آذربایجانین حؤکومت مرکزی اولموشدور. کریمخان زند 1177 جی قمری ایلده بو شهرین ارکینده جولوس ائدرک اؤزونو وکیل الرعایا آدلاندیردی امامقلی خان بیگلربیگی افشار آدلانمیش آذربایجان سرداری کریمخانین اؤلوموندن سونرا آذربایجان منطقه سینی الینه آلاراق بو شهرده حؤکومتین باشلادی. آغا محمدخان قاجار 1210 جی قمری ایلده بو شهر ده جلوس ائدیب باشینا سلطنت تاجی‌نی قویدو. هابئله بو شهر 1197 جی قمری ایلدن باشلایاراق 16 ایل داوام ائدن افشاریان اورمی آدلانان دؤلتینین آذربایجان و قفقاز منطقه سینده مرکزی اولاراق دارالاماره آدلانیردی. جورج کرزن اورمیه‌یه گؤره بئله یازیب: «اورمیه‌نین ۴۴۰۰ آیاق بوْیو واردیر. شهرین ۳۰۰۰۰-۴۰۰۰۰ باش جمعیتی اوْلاراق چوْخو افشار تۆرکو دۆر، آنجاق چوْخلو نسطوری، کلیمی و ارمنی عائیله ده شهرده یاشاییر.»


Urmia city . West Azerbaijan province , Iran
آذربایجان غربی

west azerbaijan

زیباترین شهر

فارس، قایناق‌لاری اورمیه شهری‌نین آدین "ارومیه"، "اورمی" ،شیکلینده و تورکجه قایناق‌لار دا بو شهرین آدی "اورمیه" کیمی یازیلیر."ورمی" ده قایناق سیز بیر
یازی کورد لر اورمیه شهرینه صاحاب دورماق اساسیندا اوندان ایستفاده ائدیلر.
اوُرمو شهری‌نین آدی‌نین کؤکو قطعی صورت‌ده بللی دئییل. تکجه بوُنو دئمک اولار کی بو شهرین آدی، آزربایجان باشقا یئر آدلاری کیمی فارسجا، ایرانلی، و هند-اوروپالی دئییل

سومئر کوکنلی تئوری: اورومو - اورمی

بو تئوری‌نین مودافیعه‌چی‌لری، اورمو نون آدین سومئرجه‌دن توتولموش بیر آد بیلیرلر. بو دیل بیر عیدده عالیم‌لر طرفیندن تورک دیلینن قوهوم و حتی پروتوتورک آدلانیر. بو تئوری اساسیندا اورمو "اور(و)+مو" و یا "اور(و) + می" تشکیل تاپیب‌دیر.
1- اور(و) بولومو: "اورو" سومئرجه‌ده، شهر، یئر، مکان، قالا، و آوادانلیق آنلامی‌ندا دیر. بو کلیمه‌نین ایکینجی معناسیندا بو دیل‌ده اینسان‌دیر. بو کلیمه سومئرجه‌دن، اورتا دوغو و قوزئی آفریقا و سامی دیللره (آککادی، آرامی، سئریانی، عبری و..) کئچیب‌دیر. سومئرلرین ایکی اونملی شهرلریندن "اور" (بغدادین گونئی‌ینده ایندیکی المقیر، حضرتی ایبراهیم‌ین دوغوم یئری) و "اوروک" (ایندیکی ورق)-ون آدلاری بو کلیمه‌دن یارانیب‌دیر. بو کلیمه سومئر تانری‌سی اولان اوریم-کی دن توتولوب‌دور. اوروق و یا اوروغ تورکجه‌ده قبیله، و یا اینسانی قوهوم‌لارا و موعاصیر تورکجه‌ده اویروق شکلینده تابیعیت و وطنداش‌لیق آنلامیندا ایشله‌نیر.
2- "مو" – "می" بولومو: "مو" سومئرجه‌ده جننت و یا گوی سیستئمینین بیر بولومو و شایدده یاغیش معناسی‌ندادیر. بونونا دایاناراق اورمو سوزونون آنلامی "جننت کیمی اولان شهر" و "یاغیش شهری" معناسیند اولور. بو آنلام عدن باغی‌نین آزربایجان‌دا (تبریزده) یئرلشمه‌سی‌له اوست-اوسته دوشور. "می" سومئرجه‌ده کولتورل نورم‌لار و ایستانداردلار و بو نورم‌لارین بایراغی و ایشارت‌لری آنلامی‌ندادیر. بو اساسدا اورمو نون آنلامی "کولتورل شهر" اولور.

شهر ارومیه

ارومیه

urmia

اورمیه شهرین اهالی‌سینین چوْخو آزربایجان تۆرکو دۆرلر و آزربایجان تۆرکجه‌سینده دانیشیرلار. اورمیه اهالی‌سینین ۹۰٪دان آرتیغی تۆرک دۆرلر؛ کۆردلر، آسوری‌لر و ائرمنی‌لر ده بوُ شهرده یاشاییرلار.[ ۱۳۷۸ده گؤتورولن آمار اساسیندا اورمیه‌نین قومیت آماری بئله دیر: ٪۸۵٫۷ تۆرک، ٪۱۰٫۵ کۆرد، ٪۱٫۷ آسوری، ٪۱٫۶ فارس، ٪۰٫۵ ائرمنی.
اورمیه شهرین کۆردلری شکاک طایفاسی‌لا تانیلیر و ایکی بؤیوک بؤلومو تشکیل ائدیلر «عبدوی» و «ممدوی» کی اصل‌ده میلانی طایفالاریندان ساییلیرلار و دیللری کۆرمانجی کۆردوجه‌سی دیر. بوُ ائلاتلار اصل‌ده تۆرکیه‌نین دیاربکر منطقه‌سیندن کؤچوب گلیب‌لر. شکاک طایفالارین نئچه دسته‌سی ده قره‌قوْیونلو تۆرکمانلار ایله، صفویه دؤره‌سینده، عوثمانلی ایمپیراتورلوغون غربی (شرقی آنادولو) منطقه‌لریندن کؤچوب گلیب‌لر.

مذهب

اورمیه شهرین‌ده تۆرکلر اکثراً شیعه دیرلر سانکی شیعه‌لر ایله برابر بوُ شهرده سۆنّو تۆرک ده وار.

اورمو لهجه‌سی

تۆرکجه‌‌ده مجهول ائیلم (فعل)، ائیلمین سوْنونا «ل» آرتیرماق‌لا یارانیر. اورمو تۆرکجه‌سینده مجهول ائیلم یاراتماغا باشقا بیر یوْل دا واردیر: آپاردی ← آپارلاندی، گؤتوردو ← گؤتورلندی

جمعیت ارومیه

اورمیه شهری بیر بؤیوک چوُققوردا یئرلشیب‌دیر. بوُ دشت تام گؤورنتی و یاشیل‌لیق دیر. بوُ دشتین اوُزوناسی ۷۰ کم و انی ده ۳۰ دور و اوْنون قیراغی بۆتونلوک ایله اۆزوم و آلما باغلاری و اکینچیلیک دیر. اوُرمو گؤلو بوُ شهرین دوْغو قیراغیندا یئرلشیب‌دیر. بوُ شهر گؤزل، سوُلو و یاخشی هاواسی اوْلماغینا گؤره، ایرانین دوْلانمالی یئرلریندن دیر. اورمیه آزاد دریالاردان ۱۳۳۲ متیر بوْیو وار دیر
اورمیه داغیناق شکیل‌ده یئکلیب‌دیر.

قاسملو ارومیه
طبیعت ارومیه

قاسملو ارومیه
سد شهری چای
شهر چای

شهرین بافتی اوچ قیسمه تقسیم اولاراق شهرین ان قدیم قیسمتی بازار محدوده سی دیر شهرین نئچه یوز ایلیق قدیمته صاحیب دیر ییانکی ایندیلیکده اونون ان قدیم محله سینین قیدمتیندن 100 ایل اونجه یه کئچمیر اورمیه شهرین ایالت مرکزی اولاندان سونرا باکری - خیام - عسکرآبادی خیابانلاری بو شهرین اورتاسیندا گئچیب اداری مرکزلرین یئری اولدو شهرین میانی بافتی مرکزی بافتین جمعیت باخیمندان دولماسی و گورمه مسی اساسیندا یاراندی و کوچه لرو محله لر شهرین قدیم بافتین دوره سینه یارانیب بو محله لر تام 30 دان 50 قدر ده اولان تیکینتی لر دیلر بو قیسمین دورمو معماری باخیمدان شهرین اورتاسیندا اولان معماری تای دیر سانکی یئنی مصالح له تیکیلیب .میانی بافتین سیمگه لریندن خیابان باغلانمیش انلی کوچه لر دیر شهرین اوچوجو بافتی ایکنجی بافتین دوره سینه ده یارانیب بو تیکینتی لر انقلاب دان سونرا و نتیجه ده اورمیه شهرینه مهاجرت لرین اساسیندا دیر هابئله بو بافت اکینچیلیق اراضی لرین مسکونلاشما یئرلرینه دونمه سی اساسدا یارانیب دیر.

ایرانین 6 جی گؤزل شهری

 یونسکو نون اعلام ائتدینه گوره اورمیه شهری تبریز، تهران، ایصفاهان، شیراز و قوم شهرلریندن سونرا ایرانین 6 -اینجی ان گوزل و یاشاماغا اویغون شهری‌دیر

اسکای لاین

چای‌لار
شهرچای

شهرچایی تورکیه نین بیقار دره سیندن باشلایب و داغلیق و اورمیه نین دوزلوقوندن گئچندن سونرا اورمو گولونه توکولور.

هاوا دورومو

اورمیه نین هاوسینین دورومو متوسط 8/9 درجه سانتیگراد حرارت له یای دا تقریبا ایستی و قیش دا تقریبا سویوق دیر.یاغینتی دونومو مهر آیین آخیرلاریندا و آباد آیین اول لریندن باشلانیب خردادا چان داواملی دیر.یاغینتی میانگینی 93 گون اوزونلوغوندا 360 میلی متیر دیر. و اوزون مدت ده یاغینتی میانگینی ۲۳۸/۲ میلی‌متیر دیر. دونموش گونلر آبان آییندا 19 گون آذر ده 27 گون دی ده 30 گون بهمن ده 28 گون اسفند ده 14 گون فروردین ده 6 گون دیر کلیت ده 120 گون ایلده اورمیه ده دونموش گونلردیر یئلین میانگین سورعتی متیر ثانیه ده دیر هابئله اردیبهشت و اسفند آیلاریندا ۱۶ متیر ثانیه ده یئلین ان سرعتلی زامانی دیر و دی و بهمن آیلاریندا ۷ متر ثانیه ده یئلین ان آز سورعتلی اولان فصلی دیر.

دریاچه همیشه اورمیه
دریاچه ارومیه

دریاچه ارومیه

رضائیه

تفریحی یئرلر

بند، خان‌دره‌سی و مارمیشو اورمیه‌نین تفریحی یئرلریندن دیر. بند کندی اورمیه‌نین یاخین‌لیغیندا و شهرچایی‌نین قیراغیندا یئرلشه‌رک، اؤنملی توریستی بیر یئر دیر


سنّتی یئمک‌لر

یارپاق دوْلماسی، کلم دوْلماسی، بادیمجان دوْلماسی، گؤزله‌مه، ائیران آشی، اوُماج آشی، یارما شوْرباسی و کۆفته، اورمونون سۆنّتی یئمک‌لریندن‌دیر.

یادیگار و سوغات لاری

بو شهرین بویوک و اونملی سوغاتی نوقول و جئویز (گیردکان)حالواسی و هویج حالواسی و او جمله بیدمیشک عرقی ده بو شهرین سوغات ایله ساییلیر.

ال ایشلری

اورمیه‌نین آغاج ایله ال ایشلری تانیلمیش‌ اوْلاراق آیری اؤلکه‌لره ده گؤندریلیر. خرّاط‌لیق غربی آذربایجانین سۆنّتی صنعت‌لریندن دیر. اورمیه‌نین آدلی خرّاط‌لیق اوُستالاریندان «محمود پیرخراط» اوستا، «احمد پیرخراط» اوستا، «عباس چای‌دوست»، «محمد مولاپرست» و «فریدون خراط‌»ی آد آپارماق اولار. گئچمیشلرده آشیق سازی و باغلاما و بیر نئچه باشقا موسیقی سازلاری دا اورمیه‌ده دۆزَلَرمیش.



اوچ گؤنبئز ، سه گنبد سلجوقی
سه گنبد
مسجد جامع سلجوقی
مسجد جامع ارومیه
خانه انصاری
خانه انصاری

آدلیم‌لار

صفی الدین اورموی: بویوک شرقین موسیقی افتخاری دیر
حسام الدین چلبی: مولانا نین مثنوی و معنوی دیوانی نا تحریک ائدیب و مولانا اونون یازماقینا ال آپاردی
میرزا علی عسگرآبادی: بویوک اورمو شهرینین مشروطچی لرین رهبرلریندن دیر
میرزا محمود اصولی: جیلولوق و کوردلوق فیتنه سینده اورمو شهرین خالقینین راهنما سی اولدی
حیدر عمواوغلی: بویوک مشروطه باشچی لاریندان
غلامرضا حسنی: اورمونون امام جومعه سی
علامه محدث اورموی: معاصر دورسینده بویوک عالم و اندیشمندلریندن
میرزا محمدصادق فخرالاسلام: موسلمان اولموش مسیحی کشیشی کی اجتهادا چاتدی و نئچه قطور کیتاب مسئحیت ردینه یازیب دیر
میرزا فضل الله مجتهد اورموی: بویوک اورمیه مجتهدلریندن ،بیرنجی دونیا موحاربه سینده روسلار علیه نیه جهاد اعلام ائتدی
محمد قولوخان افشار: ایران دا بیرنجی فدرال حکومتین آذربایجان دا قورموش دیر
امام قولوخان افشار: آذربایجان سرداری
مجدالسلطنه افشار اورمی: بویوک اورمو و آذربایجان سردارلاریندان، آذرآبادگان روزنامه سینین صاحب ایمتیازی
سردار رشید: آذربایجان فرمانرواسی
مشهدی اسماعیل افشار: اورمیه‌نین مشروطه‌چی‌لریندن
عسگرخان افشار: اورمیه‌نین باشچیلاریندان و فرانسه‌ده ایرانین ایلک سفیری
طرزی افشار: شاه عباس و شاه صفوی زامانی‌نین شاعیرلریندن

موسیقی
گوللر باغی ارومیه
گوللر باغی
پروژه های متعدد تجاری
ترک مال

اورمو شهرینین قدیمی دروازالارینین آدی

اورمو شهرینین قدیم زاماندان جوغرافیایی و سیاسی باخیمیندان همیشه اشرار حمله‌سینین هدف قرار تاپمیش بونا گوره قدیم زاماننان اورمو شهرینین دورونه دیوار چکیلیب و سگیز دروازاسی واریدی بوُ دروازالار بوُنلار دیر:
1- بالوو دروازاسی
2- عسگرخان دروازاسیچ
3- نووگئچر دروازاسی
4- یوُردشاه دروازاسی
5- ارگ دروازاسی
6- بازارباش دروازاسی
7- سوْیوق بوُلاق (خازاران-خزران) دروازاسی
8- توپراق قالا دروازاسی

لینک پست هویت زدای از آذربایجان



فرهنگ
آشیق‌لار

آشیق‌لار ایسلامدان اؤنجه زامانلاردان تۆرک خالق‌لارین آراسیندا ایجرا ائدرمیش‌لر. ایسلامی اینقیلابدان قاباق، آشیق‌لار مورتّباً باتی و چیخی آذربایجانین قهوه‌خانالاریندا چالاردی‌لار. تبریز، آشیق‌لارین چیخی مرکزی و اوُرمو، اوْنلارین باتی مرکزی ایدی. اورمودا آشیقلار همیشه تک چالاردی‌لار.  آشیق موسیقی‌سی آذربایجانین ان قدیمی هۆنری دیر.

تمدن باستانی

ارومی

دب‌لر و رسم‌لر

اوُرمودا ائولنمگه گؤره چوْخلو دبلر واردیر. بوُ دب‌لرین بیری کۆره‌کن (بَی) حامامی دیر. حنا گئجه‌نین سحری‌سی کۆره‌کن ایله ساغدوش، سوْلدوش و بیر نئچه جوان حاماما گئدیب و اوْردا چالیب اوْینایارلار. کۆره‌کن یوُیوناندان سوْنرا، قیز ائوی آلان پالتارلاری گئیب، آراییشگاها گئدیب و توْی ائوینه قاییدار.[۵۷] ایندیلیکده بوُ دبلر اوُنودولماق حالیندا دیر.
اوُشاق دیش چیخارداندا، دیشلیک یوْخسا هدیک پیشیریب قوْهوم و قوْنشولارا پای وئره‌رلر. پای‌آلانلار دا هدیک قابینا اوُشاق اۆچون تؤحفه قوْیوب قایتارارلار.
چیلله گئجه‌سی، جاوانلار طایفادا بیر آغ‌ساققالین ائوینه ییغیشارلار. اوُشاقلاردا اؤز آتا آناسی‌نین ائوینه قوْناق گئدرلر. جویز حالواسی، هویج حالواسی، قارپیز، نوْقول، میلاق، پاتداق و ... چیلله گئجه‌سینده یئییلر.
چرشنبه‌لیک گؤندرمک آخیر چرشنبه‌نین دبلرین‌دن دیر. آتا و قارداش نیشانلی قیزلارا، تزه‌گلینلره، آنا-باجیلار و قیزلارا پای گؤندره‌رلر. بوُ پای بوُنلاردان عیبارت دیر: پالتار، ائو وساییلی، آینا سبزه (گؤیرمیش بوُغدا)، بوْیانمیش یوُمورتا و قیزین ارینه جوْراب یوْخسا کؤینک. معمولاً‌ پای‌ین یئرینه پای گتیرنه پوُل یوْخسا جوْراب یوْخسا کؤینک‌لیک وئریلر.

سینما

گئچمیش ایل‌لرده اورمیه‌ده ۶ سینما سالوْنو وار ایمیش. ایندیلیکده ۳ سینما ایشینه داوام وئریر.

کیتاب‌ائولری

اورمیه‌نین ۱۳ کیتابخاناسی وار دیر. ۳۴۵ مین نۆسخه‌دن آرتیق بوُ کیتابخانالاردا کیتاب وار دیر. ۱۸ مین نفردن آرتیق اورمیه‌نین کیتابخانالارینا یازیلیب‌لار


در پایان،  بو توپراقدان پای اولماز ...

کردستان جعلی

اورمیه

بیر یانیندان نازلو چایی نازلی نازلی آخار گدر
آراسیندان شهر چایی شارلدانار شاخار گدر
یای گلینجه شور گولونده دینجلر جانیم اورمو

دورد بیر یانین گارلی داغلار آلمالی ، اوزوملو باغلار
خان دره سی جوشار چاغلار گوینونا ائللری چاغلار
گش گلینجه سیر داغیندا آچیلار کورلوم اورمو

آتدم آتدم گاریش گاریش گورخماز ایگیدلر اوباسی
اوره ییمی سویوخ ساخلا تورکون آلینماز گالاسی
ایگیدلرین گوز گرتمادان چکر کشیین اورمو

دوغما آذربایجانیمین پارلدیان اولدوزوسان
یاریلارین کور گوزونه سانجلان تیکان سان اوخسان
یاشا یاشا ائل لرینده آللاچیغ ، آزاد اورمو
ایگیدلرین گوز گرتمادان چکر کشیین اورمو اویم اشییم اورمو



مرتبط با : آذربایجان * آرتاویل،اورمو،زنگان
برچسب ها : شهر ارومیه-اورمیه-آذربایجان غربی-urmia-اورمو-پایتخت فرهنگی-آذربایجان-
نویسنده : تبریز قارتال
تاریخ : شنبه 11 اردیبهشت 1395
زمان : 11:58 ب.ظ
:: دوربین تبریز لینک 73 ( سفر به زنوز و زیبایی های )
:: روستاهای تاریخی حماملو و اویلق و کرینگان ورزقان
:: افتتاح مرکز همایشهای بین المللی خاوران تبریز
:: مرحوم پرفسور لطفی زاده ریاضیدان و دانشمند بزرگ آذربایجان
:: تبریز 2018 را مثل خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی باشیم
:: کویر قوم تپه آذربایجان
:: شهروند لینک آذربایجانی 69 (عکاس آقایان انصارین و عزیزی )
:: زیر پوست شهر تبریز ، "ژن" نامرغوب یا بی پولی
:: توریسم و اهمیت آن برای اقتصاد شهر
:: Richard I'Anson and trip to Tabriz
:: جشنواره قیزیل گول یا گل محمدی آذربایجان
:: اردبیل و تماشای تاریخ و طبیعت
:: رقص های آذربایجان آمیخته با هنر و فرهنگ غنی
:: پیاده محوری لازمه شهر تاریخی توریستی تبریز
:: شهروند لینک آذربایجانی 68 ( غذاهای کدبانوی آذربایجان )
:: درباره تبریز و آذربایجان و اخبار About and News
:: گردشگری با چادرهای اوبا عشایری در آذربایجان شرقی
:: شب قدر و شعر علی
:: جوانان خیر تبریزی بجای حج به گلریزان اهدا کردند
:: هتلهای ارزان قیمت برای مسافران تبریز
:: سوغات آذربایجان غربی و اورمیه
:: جلیل مثنی سماور ساز با مس تبریز
:: دوربین تبریز لینک 71 ( گلجار و دویجان مرند )
:: قدرتمندی زبان ترکی
:: شهروند لینک آذربایجانی 67 (عکاس آقای ایرج خانی)
:: افتتاح مرکز تجارت جهانی WTC تبریز
:: دوربین تبریز لینک 70 ( ضیافت لاله ها در تبریز )
:: موزه فوتبال در تبریز
:: دوربین تبریز لینک 69 ( گجیل و یادمان شمس )
:: یوسف رفیعی بیرامی مخترع و آیناز حاجی سهل‌آباد ورزشکار از تبریز




( تعداد کل صفحات: 5 )

[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ]




 

شارژ ایرانسل

فال حافظ