تبریز ویکی لینکلر - بزرگترین وبلاگ تبریز و آذربایجان

Təbriz və Azərbaycan üçün Blog İranda - Tabriz , Azerbaijan Region in Iran
نویسنده : تبریز قارتال یکشنبه 2 اسفند 1394, 09:00 ب.ظ
روز جهانی زبان مادر بر همگان مبارک ...

روز جهانی زبان مادری بر همگان مبارک بخصوص آذربایجانی ها ...!
مخصوصا ترکهای آذربایجان در ایران با نزدیک 40 میلیون جمعیت ...!
مخصوصا شهر بزرگ تبریز با 2 میلیون جمعیت و محروم از زبان مادری ...!

چون آذربایجانیها با داشتن پیشینه و فرهنگ و زبان غنی هنوز از تدریس و دانشگاه زبان مادری خود محرومند!
اکنون در قرن و زمانی بسر میبریم که دیگر نباید غصه و دغدغه این مسائل را داشته باشیم و فقط به پیشرفت کشور و علم متمرکز شویم اما متاسفانه محروم شدن از حقوق اولیه ما را به نقطه سر سطر میبرد!

زبان مادری

مگر چه اشکال داشت که هموطنان فارس زبان زبان خود، ترک زبان زبان مادری خود، بلوچی و عرب و لر و هرکدام زبان خود را در کنار هم مسالمت آمیز میخواندند و مینوشتند و باهم در سطح کشور به فارسی رسمی حرف میزدند و احترام قائل بودند؟
کاری نمیشود کرد جهان سوم هستیم و این مشکلات عهد بوقی دیگر وجود ندارد!

بنیاد فرهنگ و ادب را هم برای دکور تشکیل داده ایم تا یک اسمی باشد در خانه غصب شده پروین اعتصامی و نگویند که رئیس جمهور به عهد خود وفا نکرد! همین وگرنه فاقد ارزش دیگریست...   جالب اینست که کاندیدها و نامزدها برای انتخابات مجلس از این حربه برای احساسات مردم آذربایجان هم استفاده میکنند و وعده های توخالی همیشگی میدهند!  بگذریم...

دوم اسفند ماه هر سال به بهانۀ پاسداشت زبان مادری این روز با شکوه هرچه تمام تر در سراسر جهان گرامی داشته می شود و مراسم و آیین های گوناگونی برگزار می گردد.

آنا دیل

مهرداد کسانی :
گؤر نه قدر قریبسن کی
سنی بیراخیب باشقا دیله یازیرلار
اؤزگه دیله آزیرلار!

اوف آنا دیلیم!
اوف!!! گؤر نه قدر قریبسن کی
سنله دیل آچیب
سندن قاچیرلار!

آه آنا دیلیم!
ائی واه!!! سنی سئومه ینلره عار اولسون!

دیللری لال
گؤزلری کور
قولاقلاری کار اولسون!

آنا دیلیم!
ائی آنا دیلیم!
ائی منیم آنامدان دوغولدوغمدان بری
ایلک سئوگیلیم!

آنا دیلیم
ائی آنا دیلیم!
ائی منیم ان بؤیوک وارلیغیمین وارلیق سببی
بئینیمده گئجه گوندوزلوک دولانان
بیرلیغین تبی

ائی وطن قوخوسو
توپراق قوخوسو
دؤرد بیر یانیندا قورولان زاواللی پوسو
سنی مندن
منی ده سندن
یقین بیل کی
قیامتلرده قوپسا
ساقین
تکجه بیر کؤهنه کیتابین
او سون
سولغون واراغینین
قیراغیندا یازیلان یالنیز سؤزجویون
اوخونوشونا آپاران زامان قدرینده بئله
آیری سالا بیلمز!

آنا دیلیم
ائی منیم ایلک سئوگیلیم!

سنی سونسوزا قدر سئویرم!
سونسوزلارا قدر سئویرم!
سئویرم،
سئویرم سنی… !

نوحه ترکی در سوگ زبان مادری از سلیم مؤذن زاده اردبیلی

[http://www.aparat.com/v/w3Bpt]

زبان‌ها و موقعیت زبان ترکی
زبان یك دستگاه به هم پیچیده‌ای است كه میان انسان‌ها تفهیم و تفاهم ایجاد می‌كند. زبان‌شناسان آن را وسیله‌ی انسیت و سیستم مفاهمه میان انسان‌ها نام داده‌اند. اما از آن جا كه میان دیگر جانداران و گیاهان نیز دستگاه‌های مرئی و نامرئی مفاهمه وجود دارد، نمی‌توان تعریف زبان را به سیستم مفاهمه میان انسان‌ها محدود كرد. به سبب اسرار خفته و نامكشوف در این دستگاه به هم پیچیده، هنوز زود است كه بشر تعریف كاملی از این پدیده‌ی طبیعی و اجتماعی به دست دهد.

دورنانیوز – ذکتر حسین محمدزاده صدیق:

تعریف زبان

زبان یک دستگاه به هم پیچیده‌ای است که میان انسان‌ها تفهیم و تفاهم ایجاد می‌کند. زبان‌شناسان آن را وسیله‌ی انسیت و سیستم مفاهمه میان انسان‌ها نام داده‌اند. اما از آن جا که میان دیگر جانداران و گیاهان نیز دستگاه‌های مرئی و نامرئی مفاهمه وجود دارد، نمی‌توان تعریف زبان را به سیستم مفاهمه میان انسان‌ها محدود کرد. به سبب اسرار خفته و نامکشوف در این دستگاه به هم پیچیده، هنوز زود است که بشر تعریف کاملی از این پدیده‌ی طبیعی و اجتماعی به دست دهد. به هر انجام، امروزه زبان را حاصل و قالب اندیشه‌ی انسانی، حاصل تکامل اجتماعی و حاصل انسان و اجتماع و روابط متقابل آن دو می‌دانند که نماد موقعیت و ارزش آدمی در جهان است.


زبان ترکی

پیدایش زبان:

مسأله‌ی قدیم و حادث بودن کلام و سخن و بالمآل زبان، میان اندیشمندان و فیلسوفان اسلام بحثی دراز آهنگ دارد. اشاعره، آن را قدیم می‌دانند و معتزله، معتقدند که زبان محدث است.

به نظر بسیاری از مفسران، آیه‌ی شریفه‌ی زیر ناظر به خلقیت زبان‌ها (اسماء) است که سبب تمایز بشر حتی از فرشتگان شده است:

«وَعَلَّمَ آدَمَ الأَسْمَاءَ کُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلاَئِکَهِ فَقَالَ أَنبِئُونِی بِأَسْمَاء هَـؤُلاء إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ قَالُواْ سُبْحَانَکَ لاَ عِلْمَ لَنَا إِلاَّ مَا عَلَّمْتَنَا إِنَّکَ أَنتَ الْعَلِیمُ الْحَکِیمُ»۲

در پژوهش‌های علوم انسانی و زبان‌شناسی نیز مقوله‌ی آفرینش زبان مورد بحث قرار گرفته است. در این وادی پیرامون پیدایش زبان‌ها نظریه‌های چندی را می‌شناسیم که به سه نظریه‌ی مهم اشاره می‌کنم:

نظریه‌ی انعکاسی:

هم اکنون در همه‌ی زبان‌های دنیا کلمه‌هایی وجود دارد که با اخذ قوت و الهام و به تقلید از صداها و اصوات موجود در طبیعت خارج از انسان ساخته شده‌اند. هجاهای موجود در این کلمات، فریادهای حیوانات، شرشر آب، سوت کشیدن، خش‌خش برگ‌ها، صدای به هم خوردن سنگ و جز این‌ها را به یاد می‌آورد. مثلا، افعال و کلمات زیر که در ترکی ایرانی موجود است، از این گونه کلمات به شمار می‌رود:

شیریلداماق، شاققیلداماق، شاققیلتی، پوفله‌‌مک، قیدیقلاماق، مله‌مک، میولاماق، گومبولده‌مک، جینقیلتی، چانقیل و . . .

 روز جهانی زبان مادری

این‌گونه کلمات در ترکی، شاید بیش از پانصد کلمه باشد که برخی از آن‌ها صورت‌های خاص در زبان‌های دیگر نیز یافته‌اند، مانند: مصدر «دینله‌مک» که صورت کهن آن«Tınlamaq» بوده و در زبان لاتین به صورت«Tintinnare» و در عربی به شکل «طنین» درآمده است. طبق این نظریه‌ی علمی – این نظریه معروف به تئوری انعکاسی است۴ که در اواخر قرن نوزدهم در اروپا پیدا شد و نخستین مدافع آن زبان‌شناس آلمانی، ووهل (Woehl) بود- زبان‌های باستانی و اصلی بشریت براساس تقلید از صدای موجود در طبیعت اختراع شده، سپس تکامل یافته است و ترکی در میان همه‌ی زبان‌های دنیا از این لحاظ ممتاز است. هم از این رو است که برخی عقیده دارند: نخستین زبانی که بشر بدان سخن گفت، زبان ترکی بوده و بسیاری از واژه‌های زبان‌های امروز، ریشه‌ی ترکی دارد.

نظریه‌ی واکنشی:

بر اساس این نظریه زبان‌ها به دنبال واکنشی که انسان در مقابل حوادث روحی و فیزیکی از خود نشان داده، ایجاد شده‌اند. واژه‌های واکنشی چندی، همانند لغات انعکاسی اکنون در زبان‌های مختلف موجود است. مانند «هق‌هق» و «اوف» در فارسی و «فیسقیرماق» و «توپورمک» در ترکی که از این‌گونه واژه‌ها شمرده می‌شوند.

نظریه‌ی کارمحوری:

به دنبال ظهور ل. نوئر (L Noir) در اواخر قرن نوزدهم، نظریه‌ی خلقت و تکامل اندیشه و گفتار از کار رواج یافت. طبق این نظریه، کار و زحمت سبب پیدایی و توسعه‌ی اندیشه و گفتار شده است و از آن جا که نخستین کار انسان «کندن» بوده است، اولین کلمات ابداعی در زبان نیز مربوط به این نوع کار و زحمت است. پیرامون این نظریه حتی منشأ موسیقی را هم کار و زحمت آدمی می‌دانند.

ana dili

نوع‌بندی زبان‌های جهان:

زبان‌های جهان را از منظرهای گوناگونی نوع‌بندی کرده‌اند که به اهم آن‌ها، یعنی منظر ساختار واژگانی اشاره می‌کنیم:

نوع‌بندی ساختار واژگانی:

زبان‌های جهان به لحاظ صرفی۵و ساختار واژگانی به طور کلی به دو گروه «یک تکواژی» و «چند تکواژی» تقسیم می‌شوند:

۱- زبان‌های یک تکواژی: زبانی است که کلمات آن‌ها تنها از یک تکواژ ساخته شده است. از این‌رو، زبان یک تکواژ را زبان منفرد ۶ می‌نامند. مانند زبان چینی و زبان ویتنامی. در این زبان‌ها واژه‌ها تعریف نمی‌شوند. پی‌افزوده و سرافزوده نمی‌پذیرند، ترکیب نمی‌شوند و مفاهیم با تکمیل آنان نموده می‌شوند. جمله در این زبان‌ها عبارت از تعدادی تکواژهای تصریف‌ناپذیر است.

۲- زبان‌های چند تکواژی: زبانی است که کلمات آن مرکب از چند تکواژ است که خود به چند گروه تقسیم می‌شوند:

الف- زبان‌های بساوندی۷: که مرز بین واژه و جمله در این زبان‌ها مشخص نیست. بسیاری از مفاهیم که معمولا در زبان‌های دیگر بوسیله‌ی جمله بیان می‌شوند، در این زبان‌ها به وسیله‌ی الحاق تکواژها به یکدیگر به صورت یک واژه بیان می‌شود. در واقع این زبان‌ها شامل مجموعه‌ی وسیعی از وندها هستند که نقش عناصر آزاد نحوی را در درون واژه بازی می‌کنند.

زبان‌های بساوندی خود به دو گروه تقسیم می‌شوند: گروه تک پایه‌ای۸ و گروه چند پایه‌ای۹٫

در زبان‌های تک پایه‌ای، هر واژه فقط یک تکواژ آزاد دارد، مانند زبان یوپیک۱۰ در سیبری. ولی در زبان‌های چند پایه‌ای در هر واژه بیش از یک تکواژ آزاد وجود دارد، مانند: زبان چوچکی۱۱ در شمال شرقی سیبری.

ب- زبان‌های ترکیبی۱۲: که در آن‌ها مرز میان تکواژها مشخص نیست و تطابق یک به یک بین هر تکواژ و محتوای آن وجود ندارد. مانند زبان لاتین و فارسی. در این نوع زبان‌ها هنگام ترکیب، ریشه درهم می‌ریزد. به گونه‌ای که ریشه شناخته نمی‌شود و هویت خود را از دست می‌دهد. مانند اغلب مصدرهای فارسی که در صرف، مضارع ریشه‌های اسم آن‌ها «بی‌پدر»۱۳هستند.

برخی از زبان‌های ترکیبی حالت «ترکیب از ریشه» دارند، مانند عربی و بعضی دیگر حالت « ترکیب از تنهج دارند که ترکیب ناقص پسوندی نامیده می‌شود، مانند فارسی و زبان‌های اروپای غربی.

 

ج- زبان‌های پی‌افزوده‌ای و یا پی‌وندی۱۴: که در این زبان‌ها مرز بین تکواژ مشخص است و تطابق یک به یک بین هر تکواژ و محتوای معنایی یا دستوری آن وجود دارد، مانند زبان ترکی.

 آنا

البته باید گفت که نوع‌بندی فوق، براساس مشترکات زبان‌های جهان تنظیم شده است. شاید تعداد محدودی از زبان‌ها را دقیقا بتوان در چهارچوب این نوع‌بندی‌ها جای داد. ولی بخش وسیعی از زبان‌ها ویژگی‌های یک‌دسته و برخی ویژگی‌های دسته‌ی دیگر را نشان می‌دهند، مانند زبان فارسی که فقط ویژگی‌های زبان‌های ترکیبی را دارد ولی زبان ترکی هم ویژگی‌های زبان‌های پی‌وندی را به طور کامل و گسترده، و هم ویژگی‌های زبان‌های ترکیبی را در حد نیاز استحصال مخزن واژگانی نشان می‌دهد و این حکایت از طبیعی بودن این زبان دارد که بر روی پیوستاری قرار گرفته و بینابین این ویژگی‌ها منطبق با نوع‌بندی فوق است. به این نوع زبان‌ها زبان‌های التصاقی نیز گفته شده است. در این نوع زبان‌ها، بن و ریشه (kök)در کلمات تغییر نمی‌یابد و پی‌افزوده (ek)مفاهیم نوینی با همراهی ریشه می‌سازد و قدرت تولید واژگان را فراتر می‌‌برد. زبان‌های پی‌وندی را به «پی‌وندی سرافزوده‌ای» و «پی‌وندی پی‌افزوده‌ای» نیز تقسیم کرده‌اند.

بزرگترین شاخه‌ی زبان‌های پی‌وندی، زبان‌های اورالی و آلتایی است که به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:

  1. گروه فین- اوگور (شامال زبان‌های: فینی، مجاری، موردوایی و . . .)
  2. گروه ساموئتی (شامل زبان‌های: ساموئتی، چولومی، اوسیاتی و . . . )
  3. گروه مغولی (شامل زبان‌های: مغولی، کالمیکی، تانقوتی و . . .)
  4. گروه تونگوزی (شامل زبان‌های: تونگوزی، آرینی، کاماسینی و . . .)
  5. گروه ترکی (شامل زبان‌های: ترکی باشقوردی، قیرغیزی، قازانی، سکایی، چوواشی، اؤزبکی، آذری، عثمانی و¼ )

گفتنی است اورال- آلتای پژوهان، زبان ژاپنی را نیز یک زبان آلتای به حساب می‌آورند. نخست این‌که ژاپنی نیز یک زبان پی‌افزوده است و ساختار واژگان و شیوه‌ی جمله‌سازی آن هم عین دیگر زبان‌های آلتایی است، مثل جمله‌ی ترکی «کوچه‌ده گئدن آدامی گؤردوم» در ژاپنی علاوه بر همانندی ساختاری دارای چنین میزانی است:

پسوند تصریفی      صفت فاعلی                    پسوند تعریفی        زمان گذشته ساده

کوچه     ده          گئدن      آدام        ی          گوردوم

Tore     Wo       Aruka   Hito      Wo       Mi/masi/ta

گوزل تورکجه شعر آنا دیلی موردینده

[http://www.aparat.com/v/oPZbw]

حتی برخی از پی‌افزوده‌های ژاپنی منشأ ترکی دارد، نظیر پی‌افزوده‌ی‌ اندری که هم در ترکی و هم در ژاپنی«da/dә» است.

بدین‌گونه باید پذیرفت که زبان‌های ترکی در پژوهش‌های نوین افق‌های جدیدی را فراروی محققان خواهد گشود و شیوه‌ها و گویش‌های ناشناخته‌ای نظیر گویش ترکی کهن «گاسی» و ترکی «آلاسکایی» و ترکی «سرخ‌پوستی»، مسیر تدوین آکادمیک خواهد یافت.

پی‌نوشت‌ها:

  1. دیلماج، ش۳، آبان ۸۳٫
  2. سوره‌ی بقره، آیه‌ی ۳۱و ۳۲٫
  3. علی پاشا صالح. مباحثی از تاریخ حقوق، انتشارات دانشگاه تهران ش ۱۲۳۵، تهران ۱۳۴۸، ص ۵۰۸ .
  4. Onomatopoeia.
  5. .Mirphology
  6. .İsolating
  7. .Polysynthetic
  8. . Monobasik
  9. Polybasic.
  10. Yupicc.
  11. .Chuchchi
  12. . Synthetic/sosional
  13. NonFather.
  14. Agglutinative- eklemeli diller


دسته بندی : آذربایجان , * تورک سئسه لینک ,
برچسب ها : روز جهانی زبان مادری , ترکی آذربایجانی , زبان ترکی , زبان آذربایجان , زبان مادری , تورک ,


نویسنده : تبریز قارتال دوشنبه 13 مهر 1394, 02:00 ب.ظ
لهجه های ترکی آذربایجانی

لهجه در یک زبان بسیار زیباست و حیف که عده ای علاوه بر زبان و اصالت خود از لهجه مادری نیز گریزانند!  در حالیکه نمیدانند لهجه داشتن یعنی هویت داشتن و یک مسئله زیبای علمی از زبان شناسی و مربوط به جغرافیا و اقلیم است.

لهجه ترکی

زبان ترکی در ایران ریشه باستانی و هویتی دارد اما متاسفانه اکثر آنها در حال تضعیف و از بین رفتن هستند از زبان تالشی در حال انقراض تا خراسانی، ترکمنی، قشقایی شیرازی،ترکی بختیاری در مناطق عشایری غیور بختیاری ایران،  ترکی اصفهانی و خلجی و...!
یکی از بزرگترین شاخه های زبان ترکی در ایران ترکی آذربایجانی است و کی از لهجه های زیبای آن تبریزی میباشد. همانطورکه در فارسی لهجه های دیگر مثل یزدی و شیرازی و رشتی در خطر هستند و تهرانی فراگیر شده است در ترکی آذربایجانی نیز با لهجه های فراوان در خطر فراموشی هستند که باید توسط خود مردم هر لهجه و منطقه حفظ و ارزش دهی شوند.

نام فرزند

در ضمن قبل از شروع مطلب چند خبر خوب :
1 - سایت و محصولات جوجه لر را ببنید که در نمایشگاه کتاب تبریز نیز رونمایی شده است.
آلبوم «جوجه­ لر» اولین آلبوم موسیقی کودک به زبان ترکی آذربایجانی دارای مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، همزمان با سیزدهمین نمایشگاه بین المللی کتاب تبریز رونمایی شد.
آدرس: خیابان پاستور جدید، تقاطع ۱۳ آبان، ساختمان آراد، طبقه دوم  تلفن: ۳۳۳۷۷۴۴۲-۰۴۱
http://jujeler.com
https://instagram.com/jujeler1

جوجه لر

2- مجوز برگزاری اولین کلاسهای آموزشی بصورت رایگان در تبریز
آدرس تبریز چهار راه باغشمال، بنیاد پژوهشی شهریار
یکشنبه ها 3:30 - 5:30    تلفن: 35531932 - 35548638
استاد: دکتر حوری عاقل نهند - سکینه رسمی

کلاس آموزش ترکی

3-
دانلود منابع و کتابچه های ترکی آذربایجانی از سایتها
http://kitablar.org
http://turuz.com



حال به لهجه های ترکی آذربایجانی در ایران اشاره داریم

منبع: تابناک - نصرنیوز

ترکی آذربایجانی
رایج در ایران به هشت لهجه تقسیم بندی شده است:

1. لهجه تبریز : این لهجه نزدیک به لهجه شکی در جمهوری آذربایجان است و در تبریز و در شهر های کوچک و روستاهای اطراف آن رایج است. اسکو، خسروشهر، توفارقان (آذرشهر) و روستاهای توابع آنها، روستاهای دامنه های شمالی سهند و باسمینج، هئربی، بر، لیقوان، سپاراخان، خلتدوکان از جمله مناطقی هستند که لهجه آنها با کمی تفاوت تبریزی است.

در خود تبریز سه لهجه با اندکی تفاوت وجود دارد :
_ محله های شمال غرب یعنی شامقازان، حکم آباد، منجم، قره آغاج
_ دوه چی، امیر قیز، لیلاوا، خطیب
_ ششگلان، باغمشه، خیابان، مارالان و مناطق مرکزی

از خصوصیات لهجه تبریز کشیدن صداها ست.

لهجه

2. لهجه قره داغ (ارسباران) : صحیح ترین لهجه ترکی آذربایجانی ایران است و تماما پیرو قواعد زبانی است. شرق دامنه های سهند متنق، ایراناق، سرسکند (هشترود)، بستان آباد، میانه، سراب، قره داغ، سونار خیوه اهر،تیکان تپه(تکاب)، سایین قالا (شاهین دژ) و قسمت هایی از دشت مغان و قاراقیشلاق، بیجان، پلدشت(عربلر)، نازیک، مرگنلر، قاراقولوقلار، مرکیت و قایقاج در جنوب ارس مناطقی هستند که این لهجه در آن رایج است . در لهجه قره داغ برخلاف لهجه تبریز کلمات و صداها کشیده نمی شوند و به اصطلاح sert(محکم) تلفظ می شوند.

3ـ لهجه یامچی : این لهجه شباهت زیادی به لهجه نخجوان خصوصا اوردوباد دارد. مرکز این لهجه را میتوان مرند حساب کرد.

صوفیان، یامچی، شبستر، خامنه، دیزه، دریان، شانیجان، گمیچی و قاپسار، زنوز، گلین قایا، المدار در شمال دریاچه اورمیه از مناطقی هستند که این لهجه در آنها رایج است. از ویژگی های این لهجه تبدیل مصوت a به ə است، مثلا به قابلاما قابله مه، به قارداش قردش میگویند. این لهجه بین لهجه تبریز و قره داغ قرار می گیرد(از لحاظ کشیدن صداها).

4ـ لهجه اورمیه (اویغور-آوشار لهجه سی) : این لهجه نیز یکی از صحیح ترین لهجه های ترکی آذربایجانی ایران است. از نزدیکی های سووقبولاق (مهاباد)، سولدوز (نقده)، تا اورمیه و سلماس و خوی و مرز ترکیه این لهجه رایج است. در اطراف اورمیه در روستاهای چونقارالیسی صدای "نگ" هنوز حفظ شده است مثلا گلیرنگ. لازم به ذکراست در نزدیکی اورومچی پایتخت ترکستان شرقی نیز قصبه ای به نام چونقارالی موجود است. شباهت بین نام خود اورمو و اورومچی نیز جای بحث دارد. علت نام گذاری این لهجه به لهجه اویغور-افشار آن است که از ترکیب زبان اویغور ها و افشار های کوچ کرده از خراسان و ترکیه بوجود آمده.

ادبی دیلده: آتامی آتانی آتاسینی آتامیزی آتانیزی آتالارینی
تبریز: آتامی آتاوی آتاسینی آتامیزی آتازو آتالارینی
قاراداغ: آتامی اتووو آتاسینی آتامیزی آتوووزو آتالارینی
اویغور: آتامی آتایین آتاسینی آتامیزی آتاییزی آتالارینی

آذربایجان

5ـ لهجه مراغه و بناب : این لهجه در شهر ها و روستاهای دامنه های جنوبی سهند رایج است. البته لهجه بنابی با مراغه تفاوتهایی دارند.

از طرف مراغه به طرف سرسکند، سایین قالا‌‌ (شاهین دژ)، قوشاچای (میاندوآب) تا حدود سووقبولاق و جیغاتی رود، ملیک کندی‌(ملکان)، بناب، عجبشیر از جمله مناطقی هستند که این لهجه در آن رایج است. این لهجه نیز مانند لهجه یامچی بین لهجه تبریز و قره داغ قرار می گیرد.

6ـ لهجه اردبیل : این لهجه در اردبیل، خلخال، نمین، آستارا، انزلی، تالش، منجیل رایج است. این لهجه شباهت زیادی به لهجه جنوب جمهوری آذربایجان دارد و اثرات لهجه باکو را در آن میتوان دید.

7.لهجه زنجان : این لهجه از طارم آغاز شده و تا زنجان، هیدج، سلطانیه، خدابنده، ماه نشان، بیجار و قروه در کردستان و سنقر در کرمانشاه رایج است و در مناطق شرقی و جنوبی زنجان مانند قیدار به لهجه همدان نزدیک می شود. به طور کلی این لهجه را میتوان ترکیبی از ترکی قدیم و جدید دانست.

8. لهجه همدان : ابهر، تاکستان، قزوین، بویین زهرا، آوج، همدان، رزن، بهار، تویسرکان، کبودرآهنگ، پامبولو(فامنین)، اسدآباد، لالجین، ملایر تا سنقر به این لهجه تکلم میکنند.

شباهت زیادی به لهجه زنجان دارد. این لهجه یکی از لهجه های اصیلی است که برخی قواعد قدیمی هنوز در آن وجود دارد.
برای مثال "توکندی" به جای قورتولدو یا تورندی به جای ایسهال توتدو. یا مثلا در سوم شخص حرف سین از افعال حذف می شود(همانند لهجه زنجان) : گلیرسن به گلیرن، آلیرسان به آلیران، گلیرسیز به گلیریز تبدیل می شود البته در لهجه همدان افعالی که به "ن" ختم می شوند "ی" جایگزین نون می شود مثلا زنجانی ها میگویند آلیران، گلیرن اما همدانی ها میگویند آلیرای، گلیرَی.


فرهنگستان زبان


دکتر ح. م. صدیق - آواها در لهجه ترکی تبریز

1 –  توصیف آوایی آواك‌ها
در این مقدمه سعی می‌کنم که ویژگی‌های آوایی لهجه‌ی تبریز را باز نمایم. در زیر نخست به توصیف آوایی آواک‌ها و واک‌ها می‌پردازم و پس از به دست دادن برخی قواعد ذاتی آوایی لهجه‌ی تبریز، یک هزار لغت گردآوری شده از سوی کوئیجی هانه‌دا را خواهم آورد

زبان و ادبیات

در لهجه‌ی تبریز آواک‌های زیر موجودند:

1- 1 –  (ب/پ) /p,b/
هنگام تلفّظ این آواک، بست در محل دو لب ایجاد می‌شود، بدین ترتیب که لب بالا و پایین محکم به یک‌دیگر چسبیده و راه عبور هوا را سد می‌نمایند. نرمکام به بالا کشیده می‌شود و بر اثر آن راه عبور هوا از طریق بینی نیز بسته می‌شود. هوا در پشت لب‌ها فشرده می‌شود. به مجرّد باز شدن لب‌ها تمام هوای بند آمده، به یک بار با فشار به بیرون می‌پرد. در تولید /b/ تار آواها در موقعیّت تولید واک قرار می‌گیرند اما در تولید /p/ تارهای صوتی جدا از یک‌دیگر هستند.

2 – 1 –  (د/ت) /d,t/
در تلفّظ این آواک، بست در محل نوک زبان و دندان‌های بالا ایجاد می‌شود. بدین ترتیب که نوک زبان به پشت دندان‌های بالا می‌چسبد. کناره‌های زبان به دو طرف کام روی دندان‌های کناری وصل می‌شود و بدین طریق راه عبور هوا از دهان مسدود می‌گردد. نرمکام به بالا کشیده می‌شود تا راه عبور هوا از بینی مسدود گردد.

در تولید /d/ تار آواها در موقعیّت تولید واک قرار دارند؛ در حالی که در تولید /t/ تارهای صوتی جدا از یک‌دیگر هستند.

در حین مقاله آموزش هم ببینید..!
آذری


3 – 1 –  (ج) /c/
در این آواک، بست در مرکز نرمکام ایجاد می‌شود، بدین ترتیب که عقب زبان به بالا کشیده شده با چسبیدن به مرکز نرمکام مانع خروج هوا از نرمکام می‌گردد، دو کناره‌ی عقبی زبان به دندان‌های آسیا متصل می‌گردد، قسمت جلوی زبان آزاد است و نوک زبان معمولاً نزدیک به دندان‌های پایین قرار می‌گیرد؛ نرمکام به بالا کشیده شده و راه بینی مسدود است، لب‌ها در مرحله‌ی آمادگی برای تولید واکه‌ی بعدی قرار می‌گیرند، به مجرد پایین آمدن زبان، هوای فشرده رها می‌گردد. در تولید /c/ تار آواها در موقعیّت تولید واک قرار دارند.

4 – 1 –  (چ/ژ) /ç,j/
هنگام تلفظ این آواک، بست در قسمت پیشین سخت‌کام واقع می‌شود. بدین ترتیب که مرکز زبان بالا رفته و در قسمت پیشین سخت‌کام به آن می‌چسبد. نوک زبان معمولاً نزدیک به دندان‌های پایین و یا در پشت آن‌ها قرار دارد. نرمکام به بالا کشیده شده، راه عبور هوا را از طریق بینی می‌بندد. بقیه‌ی اندام‌ها در مرحله‌ی آمادگی برای تولید آوای بعد قرار می‌گیرند. به محض باز شدن بست، هوای فشرده به یک بار رها می‌شود. برای تولید /c/ تارها آواها جدا از یک‌دیگرند. بنابراین /c/ یک آوای بی‌واک است، اما برای تولید /j/ تار آواها در موقعیت تولید واک قرار دارند و بنابراین /j/ یک آوای واک‌دار است.

5– 1 –  (ر) /r/
/r/ در لهجه‌ی تبریز یک آواک سایشی است؛ ولی در گفتار غیر رسمی گاهی به صورت غلطان یا لرزشی تولید می‌شود. برای تولید این آواک به صورت سایشی نوک زبان به جای تماس با لثه‌ی بالا در فاصله‌ی اندکی از آن قرار گرفته، مجرای تنگی ایجاد می‌کند. هنگام عبور هوا از این مجرای تنگ سایش به وجود می‌آید. دو طرف زبان به دیواره‌ی دندان‌های آسیای بالا مماس می‌گردند. نرمکام در موقعیّت بالا قرار گرفته و راه عبور هوا را از طریق بینی می‌بندد، در تولید این آواک تار آواها در موقعیّت تولید واک قرار می‌گیرند.

آذربایجانی

6 – 1 –  (ز/س) /z,s/
اندام‌های سازنده‌ی این دو آواک، زبان و لثه‌ی بالاست. بدین ترتیب که تیغه‌ی زبان به طرف لثه بلند می‌شود و در فاصله‌ی بسیار کمی از آن قرار می‌گیرد؛ کناره‌های زبان به دیواره‌ی دندان‌های کناری بالا می‌چسبند، به طوری که امکان فرار هوا از دو طرف زبان وجود ندارد؛ نرمکام به بالا کشیده می‌شود و بدین طریق راه عبور هوا از طریق بینی بسته می‌شود؛ فاصله‌ی دو فک از یک‌دیگر بسیار اندک است و نتیجتاً دندان‌های بالا و پایین کاملاً به هم نزدیک‌اند؛ لب‌ها در موقعیت آمادگی جهت تولید آوای بعدی قرار می‌گیرند. فشار جریان هوا هنگام عبور از گذرگاه تنگ موجب سایش آن به جدار مجرا می‌گردد و هرچه این فشار بیشتر باشد صدای سایش بیشتر و بلندتر است. در تولید /s/ تار آواها نقشی ندارند. و بدین جهت آواک مذکور بی‌واک است؛ اما تولید /z/ همراه با ارتعاش تارهای صوتی است و بدین جهت آواک مذکور واکدار است.

7– 1 –  (ش) /ş/
برای تلفّظ این آواک، گذرگاه تنگ برای عبور هوا به وسیله‌ی زبان و قسمت جلویی کام ساخته می‌شود. بدین ترتیب که جلوی زبان بالا می‌رود. تیغه‌ی زبان و قسمت ابتدایی جلوی زبان در برابر قسمت عقبی لثه و قسمت ابتدایی کام قرار می‌گیرد. اطراف زبان روی دیواره‌ی دندان‌های بالا محکم می‌چسبد. فاصله‌ی دندان‌های بالا و پایین بسیار اندک است. نرمکام در موقعیت بالا قرار گرفته، عبور هوا را از راه بینی غیر ممکن می‌سازد. لب‌ها و بقیه‌ی زبان در مرحله‌ی آمادگی جهت تولید آوای بعدی قرار می‌گیرند. هوا با فشار از این گذرگاه تنگ گذشته، تولید سایش می‌نماید. در تولید /ş/ تار آواها نقشی ندارند. بنابراین آوای مذکور بی‌واک است.

8 – 1 –  (ع) /'/
اندام تولیدکننده‌ی این آواک تار آواها هستند و بست در حنجره ایجاد می‌گردد. بدین ترتیب که دو تار صوتی در تمام طول خود محکم به یک‌دیگر می‌چسبند و راه عبور هوا را به بالا مسدود می‌سازند. فشار هوای بند آمده در زیر تارهای صوتی، منجر به باز شدن ناگهانی آن‌ها گشته و بر اثر آن هوای فشرده به یک بار رها می‌شود. رهایی هوا نمی‌تواند همراه با ارتعاش تار آواها باشد. بنابراین /'/ یک آواک بی‌واک است.

فصلها


9 – 1 –  (ف/و) /f,v/
اندام‌های سازنده‌ی این دو آواک لب پایین و دندان‌های بالا هستند، بدین ترتیب که لبه‌ی دندان‌های بالا به نرمی روی لبه‌ی داخلی لب پایین قرار می‌گیرد. نرمکام در موقعیت بالا قرار گرفته، راه عبور هوا از طریق بینی مسدود است.
زبان در تولید این دو آواک نقشی ندارد و از این رو در مرحله‌ی آمادگی برای آوای بعدی قرار می‌گیرد. هوا با فشار از بین بریدگی‌های دندان‌ها و نیز بخشی از آن از لای دندان‌ها و لب پایین به بیرون می‌رود.

هنگام تولید /f/ تار آواها جدا از یک‌دیگرند، بنابراین /f/ یک آواک بی‌واک است؛ در حالی‌که /v/ یک آواک واک‌دار است.

10 – 1 –  (خ/غ) /x,ğ/
اندام‌های تولیدکننده‌ی این آواک‌ها، انتهایی‌ترین قسمت عقب زبان و قسمت پایانی نرمکام هستند، عقب زبان که رو به روی زبان کوچک قرار دارد، بالا رفته و در مقابل نرمکام و در فاصله‌ی کمی از آن قرار می‌گیرد و بدین طریق مجرایی تنگ برای گذر هوا پدید می‌آید. نرمکام در موقعیت بالا قرار گرفته، راه عبور هوا از طریق بینی بسته می‌شود. در تولید آواک /x/ تار آواها نقشی ندارند. بنابراین آواک مذکور واک‌دار است.

پرفسور جواد هیئت ، سیری در تاریخ و لهجه های زبان ترکی
منبع کتابخانه توروز -
http://turuz.com
ترکی
انواع تقسیم بندیهای زبان و لهجه های ترکی در کتاب پرفسور جواد هیئت
لهجه های ترکی

11– 1 –  (ک/گ) /k,g/
در تولید این آواک‌ها تیغه‌ی زبان به ابتدای لثه‌ی بالا چسبیده و پشت دندان‌های پیشین بالایی قرار گرفته و گذرگاه تنگی به وجود می‌آید. اطراف زبان با دو طرف دندان‌های کناری تماس می‌یابند. نرمکام در موقعیت بالا قرار گرفته، راه عبور هوا از طریق بینی بسته می‌شود. لب‌ها در موقعیت تولید آوای بعدی قرار می‌گیرند. در تولید آواک /k/ تار آواها در موقعیّت تولید واک قرار می‌گیرند. بنابراین آواک فوق واک‌دار است؛ در حالی‌که در تولید /g/ تار آواها نقشی ندارند. بنابراین /g/ یک آواک بی‌واک است.

نشانه‌ی «ک» در الفبای موجود، علاوه بر آواک فوق، برای نشان دادن در آواک خاص نیز به کار می‌رود که در مثال‌های زیر دیده می‌شود:

1. در کلمات تانک، کمیته، کارتون و تراکتور. که در این جا به صورت /k/ نشان می‌دهیم.

2. در کلمات اینک (= گاو)، چؤره‌ک (= نان.) که در این جا به صورت /ķ/

3. در کلمه‌های کتیبه، کتاب. که در این جا به شکل /k/ نشان می‌دهیم.

در این ترجمه، اوّلی را به صورت k// ، و دوّمی را به شكل /ķ/  و سومی را به شكل /k/ نشان دادیم.

ترکی آذری
ترکهای ایران

12– 1 –  (ح/هـ) / h/
اعضای تولیدکننده‌ی آواک فوق تار آواها هستند، بدین ترتیب که لبه‌ی دو اندام مذکور به یک‌دیگر نزدیک شده، در فاصله‌ی اندکی از هم قرار می‌گیرند، به گونه‌ای که چاکنای به صورت یک شکاف در می‌آید، نرمکام به بالا کشیده می‌شود و راه عبور هوا از طریق بینی مسدود می‌گردد. /h/ اصولاً یک آواک بی‌واک است. این آواک در ترکی آذربایجانی زیاد دیده نمی‌شود، اما در واژه‌های قرضی آن را زیاد می‌توان مشاهده کرد.

13– 1 –  (ل) /l/
برای تولید این آواک، نوک زبان به لثه‌ی بالا می‌چسبد و نیز دو طرف تیغه‌ی زبان به دیواره‌ی دندان‌های پیشین بالا متصل می‌گردد، به گونه‌ای که یک گرفتگی در قسمت جلوی دهان ایجاد می‌شود؛ ولی گرفتگی مذکور مانع خروج هوا نمی‌شود؛ زیرا بقیه‌ی حاشیه‌های زبان تا اطراف کام فاصله‌ی قابل ملاحظه‌ای دارند، و از این رو هوا به راحتی می‌تواند از دو طرف دهان و یا از یک طرف آن، بدون آن که سایش ایجاد شود. به خارج عبور نماید. نرمکام به بالا کشیده می‌شود و بدین ترتیب راه خروج هوا از مسیر بینی بسته می‌شود. تولید /l/ همراه با لرزش تارهای صوتی است، و بنابراین /l/ یک آواک واک‌دار است.

14– 1 –  (م) /m/
برای تولید آواک /m/ بست در محل دو لب ایجاد می‌شود، بدین ترتیب که لب بالا و پایین به یکدیگر چسبیده، راه عبور هوا را از طریق دهان مسدود می‌سازند، نرمکام پایین می‌آید و در نتیجه هوا می‌تواند به آسانی از راه بینی به خارج برود. زبان در تولید این آواک نقشی ندارد و از این رو در موقعیت آمادگی برای تولید آوای بعدی قرار می‌گیرد. در تولید این آواک تار آواها در موقعیت تولید واک قرار دارند.

15– 1 –  (ن) /n/
واجگاه این آواک لثه‌ی بالا و دندان‌های پیشین است، بدین ترتیب که نوک زبان در پشت دندان‌های پیشین قرار می‌گیرد و قسمتی از آن در مرز لثه‌ی بالا با دندان‌های بالا قرار می‌گیرد. دو طرف زبان به کناره‌های کام چسبیده و راه برای عبور هوا از طریق بینی باز می‌ماند. نرمکام پایین می‌آید و راه برای عبور هوا از طریق بینی باز می‌ماند. در تولید /n/ تار آواها در موقعیّت تولید واک قرار دارند.

16– 1 –  (ی) /y/
اندام‌های تولیدکننده /y/ زبان و کام هستند. واجگاه آن سطح وسیعی از کام را در برمی‌گیرد. هنگام تولید این آواک هیچ نوع گرفتگی و یا تنگی مجرا که عبور هوا را ملازم با سایش سازد در دهان وجود ندارد و از این حیث شبیه واکه‌هاست. از دیدگاه آواشناسی، /y/ را می‌توان یک واکه به حساب آورد. اما از نظر واج‌شناسی /y/ یک آواک است.

جواد هیئت

تاریخ زبان ترکی

2 –  توصیف آوایی واک‌های لهجه‌ی تبریز

در لهجه‌ی تبریز 9 واک به شرح زیر دیده می‌شود.

1 – 2 –  (آ/ـا) /a/
هنگام تولید /a/ دهان در وضعیت کاملاً باز قرار دارد. قسمت پسین زبان حداقل افراشتگی را دارد و به همین جهت /a/ یک واکه‌ی افتاده به حساب می‌آید. بخش پیشین زبان آزاد است و کناره‌های آن مماس بر دیواره‌ی داخلی دندان‌های پایین می‌باشد. لب‌ها اندکی جلو آمده، به شکل بیضی گونه‌ای در می‌آیند. نرمکام به بالا کشیده می‌شود و به این ترتیب راه عبور هوا از طریق بینی بسته است. صورت کشیده‌ی این واک نیز در لهجه‌ی تبریز موجود است که اغلب در کلمات دخیل عربی دیده می‌شود. مانند: قابل، جالب، سالم و جز آن. در این ترجمه صورت کشیده‌ی این واک را به شکل /â/ نشان دادیم.

2 – 2 –  (اَ / ـه/ ه) /ə/
در تولید /ə/ حالت دهان نسبت به تولید /a/ کمی بازتر و نسبت به تولید /e/ کمی بسته‌تر است. در تولید /ə/ برجستگی زبان اندک، و دو واقع به صورت یک انقباض از جلو به عقب در بدنه‌ی زبان ظاهر می‌شود. عقب زبان افتاده و قسمت جلوی زبان نیز در حالت طبیعی قرار دارد و نوک زبان در پشت دندان‌های پیشین پایین قرار دارد. شکل لب‌ها در تولید /ə/ گسترده است و نرمکام در وضعیت بالا قرار دارد. مانند: ار، ات، ال.

3 – 2 –  ــِ (ائـ/ ـئـ/ ـة/ ة) /e/
در تولید /e/ قسمت پیشین زبان به طرف بالا بر می‌خیزد و فاصله‌ی جلوی زبان و سخت‌کام هنگام تولید این واکه نصف فاصله‌ای است که برای تولید /æ/ و دو برابر فاصله‌ای است که برای تولید /i/ لازم است. در حالت عادی کوتاه است؛ ولی در واژه‌های قرضی و بر اثر فرآیندهای آوایی در کلمات بومی گاهی شکل کشیده نیز دیده می‌شود. نوک زبان در پشت دندان‌های پایین قرار می‌گیرد و نیز کناره‌های زبان از دندان‌های کناری بالا فاصله دارند. نرمکام در موقعیت بالاست و راه عبور هوا از مسیر بینی بسته است. تارهای صوتی در موقعیت تولید واک قرار دارند و لب‌ها به شکل نیم‌گسترده در می‌آیند. مانند: سئل، بئل، یئل.

4 – 2 –  (او- و) /u/
هنگام تولید این واکه، بخش پیشین زبان به طرف پیشکام بالا می‌رود و در فاصله‌ای متعادل با آن قرار می‌گیرد که ایجاد سایش نکند. نوک زبان در جایگاه طبیعی خود یعنی: پشت دندان‌های پیشین پایین قرار دارد. کناره‌های زبان با کناره‌ی دندان‌های بالا و پایین مماس است. لب‌ها گرد شده و کمی به بیرون کشیده می‌شوند. به طور طبیعی یک واکه‌ی کوتاه است؛ ولی قبل از آواک‌های واک‌دار کشیده‌تر از حد طبیعی است. مانند: اولدوز.

5 – 2 –  (اۆ/ ۆ) /ü/
برای تولید این واکه قسمت پسین زبان به طرف نرمکام بالا می‌رود و در فاصله‌ای از آن قرار می‌گیرد که جریان هوا بتواند به آزادی عبور کند؛ ولی مجرای هوا آنقدر تنگ نمی‌شود که سایش ایجاد شود. نوک و جلوی زبان آزاد است، اما در نتیجه‌ی بالا رفتن قسمت عقب زبان، قسمت جلوی آن نیز به عقب کشیده می‌شود و بخش میانی حاشیه‌های زبان به لبه‌ی دندان‌های آسیایی بالا می‌چسبد. مانند: اۆزۆم (= انگور.)

6 – 2 –  (اۏ/ ۏ) /o/
برای تولید این واکه عقب زبان به طرف نرمکام بالا می‌رود و در فاصله‌ای از آن قرار می‌گیرد که تقریباً دو برابر مسافتی است که بین این دو عضو هنگام تولید /u/ وجود دارد. بخش پیشین زبان اندکی به طرف عقب کشیده می‌شود. شکل لب‌ها جلو آمده و گرد است. /o/ در ترکی آذربایجانی کمی کوتاه‌تر از آن در فارسی است. مانند: یۏل، دۏس (= دوست.)

7 – 2 –  ــَ (اؤ - ؤ) /ö/
برای تولید این واکه قسمت پسین زبان به اندازه‌ای که برای /o/ بالا می‌آید برای /ö/ نیز به همان اندازه بالا می‌آید. زبان مقدار کمی به دندان‌های پیشین فشار می‌آورد، یعنی: زبان کمی به جلو رانده می‌شود. کناره‌های زبان با کناره‌های داخلی دندان‌های بالا و پایین مماس است. لب‌ها کمی گرد شده و به بیرون خم می‌شوند. مانند: گؤز، سؤز.

8 – 2 –  (ایـ / ـیـ / ی) /i/
برای تولید این واکه قسمت پیشین زبان به طرف پیشکام بالا می‌آید. کمی زبان به جلو حرکت می‌کند و قسمت پسین زبان در حالت عادی قرار دارد. دهان حالت بسته دارد. نرمکام به بالا کشیده می‌شود و راه عبور هوا را از مسیر بینی مسدود می‌سازد. تارهای صوتی در موقعیت تولید واک قرار می‌گیرند و لب‌ها به شکل گسترده در می‌آیند. مانند: ایل، دیل، سیلماخ.

9 – 2 –  (اېـ / ـېـ / ې) /ı/
 برای تولید این واکه قسمت پسین زبان به طرف نرمکام بالا می‌رود و در فاصله‌ای از آن قرار می‌گیرد که جریان هوا بتواند به آزادی عبور کند؛ ولی به حدی نزدیک نمی‌شود که سایش تولید شود. ارتفاع قسمت پسین زبان در تولید /ı/ کمتر از ارتفاع آن در تولید /u/ است. در تولید /ı/ لب‌ها حالت گسترده دارند. مانند: قېز، قېزیل.

جمعیت ترک زبانان ایران

آذری زبانها


3 –  توصیف آوایی جفت واک‌های لهجه‌ی تبریز

در لهجه‌ی تبریز جفت واک (دیفتانگ)های زیر موجود است:

1 – 3 –  /ay/
اندام‌های گفتار طی یک فرآیند پیوسته از موقعیت واکه‌ی /a/ به سوی واکه‌ی /i/ حرکت می‌کنند. مانند: تای tay (= لنگه.)

2 – 3 –  /uy/
اندام‌های گفتار طی یک فرآیند پیوسته از موقعیت واکه‌ی /u/ به سوی واکه‌ی /i/ حرکت می‌کنند. مانند: قویماق quymaq (= كاچی.)

3 – 3 –  /oy/
اندام‌های گفتار طی یک حرکت پیوسته از موقعیت واکه‌ی /o/ به سوی واکه‌ی /i/ حرکت می‌کنند. مانند: تۏی toy (= جشن عروسی.)

4 – 3 –  /öy/
برای تولید این واکه‌ی مرکب حرکت پیوسته‌ی اندام‌های گفتار از موقعیت واکه‌ی /ö/ به سوی واکه‌ی /i/ حرکت می‌کنند. مانند: دؤی döy (= بزن.)

5 – 3 –  /öü/
برای تولید این جفت آواک اندام‌های گفتار طی یک حرکت پیوسته از موقعیت واکه‌ی /ö/ به سوی واکه‌ی /ü/ حرکت می‌کنند. مانند: böür (= پهلو در بدن.)

6 – 3 –  /əy/
برای تولید این واکه‌ی مرکب اندام‌های گفتار طی یک حرکت پیوسته از موقعیت واکه‌ی /ə/ به سوی واکه‌ی /i/ حرکت می‌کنند. مانند: به‌ی bəy (= بیگ.)

7 – 3 –  /iy/
اندام‌های گفتار طی یک حرکت پیوسته از موقعیّت واکه‌ی /i/ برای تکرار خود بر می‌گردد. مانند: گیی giy (= بپوش.)

لینک مجموعه مطالب آموزش زبان ترکی آذربایجانی
لینک مجموعه مطالب تورک سئسه لینک



دسته بندی : آذربایجان , آموزش زبان ترکی آذربایجانی , * تورک سئسه لینک ,
برچسب ها : لهجه های ترکی , ترکی آذربایجانی , آموزش ترکی , لهجه تبریز , ترکی , آذربایجانی , زبان آذری ,


نویسنده : دنیز قارتال دوشنبه 23 تیر 1393, 09:12 ب.ظ


آذربایجان تورکجه سی



آنا دیلی


در بخش دوم این مقاله نیز خدا را سپاسگذاریم که به ما توفیق فراگیری زبان مادری خود را داده است تا در این مجال ، در کنار زبان گویائی ، با زبان نوشتاری نیز آشنا شویم و از دریای بیکران و غنی ادبیات مکتوب ترکی آذربایجانی بهره مند شویم .
در این بین صمیمانه از عزیزانی که برای آموزش هرچه بهتر و مطلوب تر زبان ترکی آذربایجانی در این وبلاگ با در اختیار گذاشتن منابع ارزشمندی مرا یاری نمودند از جمله : عزیزان تبریز قارتال و جناب ائلشن مدیر وبلاگ یوواسیز قوشلار ، سپاسگذارم

از دیگر دوستان نیز درخواست می شود درصورت دارا بودن کلیپهای تصویری و ویدئویی آموزش زبان ترکی آذربایجانی ، فایلهای خود را با مدیران این وبلاگ به اشتراک گذاشته تا در ارائه هر چه مطلوبتر آموزش ترکی ، محتوای بخشها مفیدتر واقع گردد .

جداساز متن


دسته بندی : آموزش زبان ترکی آذربایجانی , * تورک سئسه لینک ,
برچسب ها : ترکی , اسامی پرندگان در زبان ترکی , لغت ترکی , ترکی آذربایجانی , آموزش زبان ترکی , تورک دیلی , azeri language ,



» درباره تبریز و آذربایجان و اخبار About and News ( جمعه 16 اسفند 1398 )
» ویروس کرونا تهدیدی در ایران ( جمعه 9 اسفند 1398 )
» نقاش و نگارگر استاد علی اصغر پتگر ( جمعه 25 بهمن 1398 )
» زینب پاشا بانوی رابین هود ایران ( جمعه 18 بهمن 1398 )
» خانه زیبا که به هتل بوتیک در تبریز تبدیل می‌شود ( یکشنبه 6 بهمن 1398 )
» بنیس شبستر ، روستای دانشگاهی بدون بیکار و بی سواد ( چهارشنبه 25 دی 1398 )
» برف زمستانی 1398 تبریز ( جمعه 20 دی 1398 )
» اردبیل؛ سرزمین چشمه‌های بهشتی آذربایجان ( یکشنبه 15 دی 1398 )
» مشکلات صنعت کفش چرم دستدوز تبریز ( پنجشنبه 5 دی 1398 )
» شب خاطره ها چیلله گئجه‌سی ( شنبه 30 آذر 1398 )
» خلیل بحران طنز پرداز ( چهارشنبه 20 آذر 1398 )
» شهر شکی جمهوری آذربایجان ( یکشنبه 10 آذر 1398 )
» پاکبان و جدال با فاضلاب برای یک لقمه نان حلال ( دوشنبه 4 آذر 1398 )
» دوربین تبریز لینک 80 ( گردشی در اطراف بیلانکوه ) ( جمعه 24 آبان 1398 )
» پارک باغ‌شهر تبریز ( دوشنبه 13 آبان 1398 )
» مسجد حسن پاشا در انتظار احیا ( جمعه 3 آبان 1398 )
» شهر گمشده اوجان آذربایجان در راه احیا ( جمعه 26 مهر 1398 )
» عشایر شاهسون آذربایجان از اصالت تا زندگی شیرین ( سه شنبه 16 مهر 1398 )
» مصاحبه مینا خلیل‌ زاده فتحی برنده جایزه هوانوردی آمریکا ( چهارشنبه 10 مهر 1398 )
» چهار پروژه و نابودی چهار اثر تاریخی تبریز ( جمعه 5 مهر 1398 )
» زووفان حیوانات تبریز ( دوشنبه 25 شهریور 1398 )
» تصاویر محمدحسن‌میرزا قاجار در دارالحکومه تبریز ( پنجشنبه 21 شهریور 1398 )
» دلیرمردی که سوختن ارسباران را برنتابید ( دوشنبه 11 شهریور 1398 )
» حوادث اشغال تبریز توسط ارتش سرخ در شهریور ۱۳۲۰ ( دوشنبه 4 شهریور 1398 )
» شهروند لینک آذربایجانی 78 ( مهری نژاد ) ( سه شنبه 29 مرداد 1398 )
» سرگذشت دراماتیک امپراتوران مدرسه‌سازی مردانی آذر ( شنبه 19 مرداد 1398 )
» ضرورت احیا هتل قدیمی گراند و محله پاساژ تبریز ( جمعه 11 مرداد 1398 )
» ساعت به وقت گدایی در شهر بدون گدا تبریز ( دوشنبه 31 تیر 1398 )
» شهروند لینک آذربایجانی 77 ( آراز نویدی ) ( جمعه 21 تیر 1398 )
» چهارمین جشنواره خلاقیت و نوآوری تبریز ( پنجشنبه 13 تیر 1398 )
موضوعات

لینکستان

» سازمان گردشگری شهرداری تبریز Tourism Development Organization of Tabriz Municipality
» گردشگری آذربایجان شرقی - تبریز توریست
» آپارات کارتونهای آذربایجانی
» وبلاگ کلیبر سیتی (پریسا)
» وبسایت تبریز دانلود (هادی)
» آنایوردوم خطبه سرا
» آذربایجان و پیرامون (عبدالحسین)
» وبلاگ بایرام (بیانی)
» وبلاگ جانیم آزربایجان(elçi bəy)
» وبلاگ مازگامت
» یئنی قاپی
» سایت ادبیات ترکی ایشیق
» شهرمن تبریز (یاشار)
» وبلاگ باخیش(شادی)
» وبلاگ سهند ما (محسن)
» خاطیره لر دوراغی (حسین واحدی)
» صنم در اوج (سجاد)
» وبلاگ اشعار ترکی آذری و فارسی
» یوردوم ملکان
» وبلاگ تبریز شهر اولین ها (سعید)
» سهند توپراقی(جواد نجات)
» املاک قربانی (اسپیران)
» وبلاگ ینگی اسپیران (محمد)
» آنــــا یــوردوم تــبریــز(عبدا.. رضوی)
» وبلاگ کشاورزی آمقانی اسکو(شوکتی)
» وبلاگ گوگان
» ....................................
» وبلاگ اخبار اردبیل (فرزاد)
» وبلاگ شهریمیز اورمو
» دئیه لر(دیگاله)-اورمیه
» وبلاگ مشگین شهر (میلاد)
» وبلاگ چشمه های بهشتی آرتاویل
» پروژه های عمرانی ایران
» وبسایت مشهد امروز (اشکان)
» مشهد شهر بهشت (امیرحسین)
» وبلاگ شهر خرم آباد
» وبلاگ هورامان
» وبلاگ برازجان (بوشهر)
» وبلاگ آموزش رانندگی
» هواشناسی ایرما
» ......................................
» وبلاگ گالری تراکتور
» وبسایت گسترش فولاد تبریز
» وبسایت باشگاه ماشین سازی تبریز
» وبسایت رسمی باشگاه تراکتورسازی
» لینک پیش فرض دوم
» لینک پیش فرض اول
» لیست لینک ها

آمار بازدید


کل بازدید ها :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل مطالب :
آخرین بروز رسانی :

تبریز دیجی لینکلر

تلگرام تبریز ویکی لینکلر

 اینستاگرام تبریز ویکی لینکلر

 آپارات شبکه سهند

آپارات سهند موزیک

آپارات سهند کارتون

آشپزی آذربایجان

تبریز 2018

فیسبوک

لنزور

آذربایجان نیوز

توریسم و گردشگری

سوغات و صنایع دستی

هواشناسی آذربایجان

اصالت و رسوم آذربایجان

مشاهیر

اولین های تبریز

ترکی آذربایجانی

تاریخ باستان

درباره ما


مجموعه تبریز ویکی لینکلر
Tabriz WikiLinks
آغاز وبلاگ در آذر ماه 1391
*******************

وبلاگ تبریز ویکی لینکلر
Tabrizlinks.mihanblog.com

وبلاگ تبریز دیجی لینکلر
Tabrizdigilinks.mihanblog.com

اینستاگرام تبریز ویکی لینکلر
Instagram.com/tabrizlinks

فیس بوک تبریز ویکی لینکلر
Facebook.com/tabrizlinks

شبکه ویدیویی نماشا تبریز لینک
Namasha.com/tabrizlinks

آپارات ویدیویی شبکه سهند
Aparat.com/sahandtv

آپارات ویدیویی سهند موزیک
Aparat.com/sahandmusic

آپارات ویدیویی سهند کارتون
Aparat.com/sahandcartoon

آپارات ویدیویی آشپزی آذربایجان
Aparat.com/sahandchef

آپارات ویدیویی بازنشر تبریز 2018
Aparat.com/tabriz_2018

کانال یوتیوب ویدیویی
youtube.com/tabrizlinks

گالری لنزور تبریز ویکی لینکلر
Lenzor.com/tabrizlinks

تلگرام تبریز ویکی لینکلر
https://t.me/tabrizlinks
@tabrizlinks


ایجاد کننده وبلاگ : تبریز قارتال


    گوگل

    ویکی پدیا

    کتاب ترکی

    دیکشنری زبان ترکی

    دایره المعارف مجازی

    دریاچه ارومیه

    مستمندان تبریز

    استخدامی

    تبریز سرچ

    دیوار تبریز

    رقص آذری

    زنجان توریسم

    تبریز مدرن

    tripadvisor

    تراکتور لینک

    آمار و داده های تبریز

    نصرنیوز

    خبرگزاری شهریار

    آخار آذ

    آناج

    آذرقلم

    دورنا نیوز

    میراث فرهنگی آذربایجان

    صدا و سیمای مرکز استان آذربایجانشرقی

    استانداری آذربایجان شرقی


شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic