تبریز ویکی لینکلر - بزرگترین وبلاگ تبریز و آذربایجان

Təbriz və Azərbaycan üçün Blog İranda - Tabriz , Azerbaijan Region in Iran
نویسنده : تبریز قارتال شنبه 24 بهمن 1394, 09:50 ب.ظ
حق پرست در برابر یک لشگر ناحق !

ابتدا دیدن این سخنان فرزین حق پرست مدیر میراث فرهنگی و صنایع دستی آذربایجان شرقی دعوت میکنم و سپس...

تبریز مدرن - انتقادات تند وعلمی مدیر کل میراث فرهنگی از شهرداری تبریز

حق پرست

سپس باید گفت جناب حق پرست هرآنچه که گفتند درست است و با یک اندیشه ساده هم به این نتیجه میشود رسید که سر هویت تاریخی و البته باغشهر تبریز چه آمده و یا چه آورده اند، اما نکته اینجاست که آیا طرف صحبت ایشان فقط میتواند شهرداری کنونی باشد؟

مسلما همه فجایع هویتی و تاریخی که در تبریز رخ داده است را با تحقیق و ریشه یابی به میراث داران پیشین تبریز میشود ارجاع داد بخصوص اینکه در دوره مدیریت جناب محمدی بر میراث فرهنگی چگونه فاجعه بار عمل کردند و مجوزهایی را برای ساخت و ساز در حریم اماکن (از جمله مسجد کبود، حریم ائل گلی، بازار تاریخی، خانه موزه قاجار و..)  و نیز تخریب دهها خانه و اثر تاریخی از جمله صدرالشعرا و نیز قطعه قطعه کردن زمینها و فروش آنها به پیمانکاران و بساز بفروشها بودیم.

خانه باغهای قدیمی و ارزشمند مرکز شهر و نیازی به توضیح دارند؟!

تخریب بافت تاریخی تبریز

باغات تبریز
خانه قاجاری کلانتر و دهها خانه که سرنوشت تلخی داشتند مثل باغ و عمارت بنکداران !
تخریب آثار تاریخی

حالا با یک وضع اسفبار آثار تاریخی در مرکز و غرب شهر تبریز مواجهیم!
پس طرف اول صحبتهای انتقادی آقای حق پرست میتواند مسئولان پیشین میراث فرهنگی که براحتی آثار تاریخی تبریز را حراج و مجوز نابودی آنها برای شهرداری پیشین و البته با چشم پوشی شورای شهر بوده را صادر کرده اند باشد!

طرف دیگر مقصر را که واقعا نسل جدید حق دارند از آنها بازخواست کنند و مورد غضب قرار دهند میتوان مدیران و نمایندگان شهرداری های پیشین و نیز شورای شهری ها دانست که از قضا آقای خاماچی کارکشته و باتجربه از دهه ها قبل با تبریز بوده و هست و میداند که چطور نام و هویت و باغشهر تبریز اینچنین به حراج رفت و میداند که شهرداران قبلی چه خیانتها در حق تاریخ تبریز دانسته یا نادانسته با مجوز میراث فرهنگی های پیشین کرده اند.

وضعیت مقبره الشعرا نماد فرهنگی تبریز نیاز به توضیح دارد؟!
وضعیت مقبره الشعرا
وضعیت جدید خانه ادب و فرهنگ پروین اعتصامی چطور که توسط بنیاد اشغال شده و اجازه بازدید از داخل خانه داده نمیشود ؟!
خانه پروین اعتصامی

مثلا آقای عبدالعلی زاده شهردار وقت تبریز وقتی در میان ناباوری پول پروژه های تبریز را به تهران عودت دادند و با آغاز احداث پاساژها در حریم بازار شتربان تبریز علاوه بر ضربه به اصالت بازار و انسداد و مانع مسیر توسعه بازار تاریخی شد، امید احیای میدان صاحب الامر و حسن پادشاه را نیز از بین رفته است و جالتر اینکه پولهای عودت شده را شهردار وقت تهران و اصفهان با لیاقت تمام گرفته و هویت اصفهان را جلاتر دادند تا امروز مرکز توجهات در ایران باشند!

اما در آن زمان آقای خاماچی و همکارانش در شورا سکوت کرده بودند ولی حالا دم از تاریخ 4هزار ساله شهری تبریز و هویت آن میزنند هرچند زحمات زیادی هم کشیده اند.

وضعیت ربع رشیدی و وعده های توخالی احیای آن نیاز به توضیح دارد؟!
وضعیت ربع رشیدی
وضعیت حسن پادشاه و بلاتکلیفی آن نیاز به توضیح دارد؟!
مسجد حسن پاشا

در دوره شهردار نوین نیز برای یک نمونه با ساخت پروژه نفرت انگیز عتیق و گسترش بازار کبود به سمت مسجد کبود و محوطه عصرآهن تبریز که با مجوز و هماهنگی و اطلاع میراث فرهنگی وقت (آقای محمدی) و شورای وقت بوده است بار دیگر تاریخ تبریز مظلومیت را بخود دید!
بماند که ارک علیشاه دهه ها است که تاکنون بدترین وضع را بخود دیده و حتی مردم تبریز آرزوی نابودی این اثر را میکنند تا هم بی خردان مسئول راحت شوند هم زجر مردم تمام شود این وسط هم حرف حرفه بنیاد مصلا است و بس والا غیر این تشویش اذهان عمومی خواهد بود!


مدیران مسئول پایگاه خبری "نصر" و روزنامه "ساقی" به دادگاه احضار شدند


آیا وضعیت ارک علیشاه نیاز به توضیح دارد؟!
ارک علیشاه

مصلای تبریز

محوطه ارک تبریز
هتل قدیمی کیهان !
هتل کیهان

پس طرفهای مقصر را بخوبی میدانیم و میشناسیم و این وسط مردم غریبه با شهر فقط مردم خود تبریز هستند و بدور از آثار و افتخارات خود بسر میبرند تا جاییکه اکثرا مسافران از خود مردم تبریز جاهای گشتنی و آثار تاریخی را بپرسند جواب تبریزیها نامشخص و گمراه هستند و نمیدانند!  حالا میخواهند شهر را برای دو میلیون گردشگر غریبه 2018 آماده کنند و این در حالیست که خود تبریزیها ناآشنا و غریب در تبریز هستند!

اما حالا مهم اینست که در قرن 21 و سال 2016 هستیم و مردم در سایه رسانه ها و ارتباطات همه چیز را در سریعترین فرصت دریافت میکنند پس مسئولان جدید فرمانداری و استانداری و میراث فرهنگی و شهرداری و شورا و اوقاف و آب فاضلاب و اماکن و تعزیرات و بقالی کوچه و همه بیدار باشند و بجای شعارهای زیبا و تدبیری و امیدی بیشتر بفکر درد مردم و شهرهای خودمان باشند. مردم و بخصوص میراث داران نسل جدید تبریز از آنها (مدیران و مسئولان) دارند که دیگر اشباهات عامدانه یا سهوی و یا آزمون خطا انجام ندهند چون با شرایط جدید جهان پذیرفته نیست و به همه مشکلات و علم روز دنیا آگاه همه هستند.

حریم عصرآهن باستانی در زندان مجتمع های تجاری
مسیر عصرآهن
حریم فیروزه جهان اسلام!
حریم مسجد کبود
مسجد چهارقبر - چهار منار کلا فراموش شده!
چهارقبر تبریز

با گرفتن یقه عوامل و مسببان گذشته درد تبریز دیگر دوا نمیشود بلکه با درست فکر کردن و عمل کردن و دوری از فساد کنونی که البته باید از لایه های بالاتر شروع به پاکسازی و داروغه ها و افراد فاسد در سازمانها و ارگانها را محکوم و برکنار کرد تا بتوان کارها را درست پیش برد. مسئولان هم در صورت احساس ضعف یا ناتوانی در مسئولیت یا نپذیرند و یا اگر پذیرفتند باید پاسخگوی مردم شریف تبریز و آذربایجان و البته کشور هم باشند.

حالا حق پرست در برابر یک لشگر ناحقی های گذشته در حق تاریخ تبریز باید دید چه خواهد کرد و چگونه از میراث و هویت مردم و شهر تبریز حفظ و دفاع خواهند کرد بهمراه شهرداری و دیگر سازمانها...



دسته بندی : تبریز , * انتقاد،پیشنهاد لینک , * میراث،تاریخ،صنایع دستی آذربایجان ,
برچسب ها : تخریب آثار تاریخی تبریز , فرزین حق پرست , میراث فرهنگی تبریز , شهرداری پیشین تبریز , شورای شهر تبریز , اماکن تاریخی تبریز ,


نویسنده : تبریز قارتال دوشنبه 11 آبان 1394, 08:45 ب.ظ
شایعه یا واقعیت ؟!

ایسنا - دوشنبه ۱۱ آبان ۱۳۹۴
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری آذربایجان‌شرقی با اشاره به تصاویر منعکس شده در شبکه‌های اجتماعی با عنوان "تخریب شهر زیرزمینی در تبریز" گفت: این عکس‌ها مربوط به محوطه مقبره‌الشعرا و بخش زیر زمین‌ها و سرداب‌های مقبره خانواده قائم فراهانی، وزیر و عزیزخان فکری، سردار ایران در دوره قاجار است که در دهه‌های گذشته تخریب و یا تصرف شده بود، اما این اداره کل بر مبنای رسالت خود اقدام به مرمت این بناها کرده است.

قبل از تخریب محوطه و شروع ساماندهی و ساخت پردیس

مقبره الشعرا
بعد از تخریب
حفاری مقبره الشعرا

سرخاب

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه آذربایجان‌شرقی، فرزین حق‌پرست در گفت‌وگو با خبرنگاران اظهار کرد: روند کار پروژه مرمتی مقبره‌الشعرا تبریز پس از اتمام کارهای ساختمانی توسعه محوطه از سر گرفته خواهد شد.
وی با بیان اینکه دقت و اهتمام اداره کل برای به حداقل رساندن آسیب‌های احتمالی در روند محوطه‌سازی مقبره‌الشعرای تبریز به قدری جدی است که تمامی تمهیدات لازم در راستای این هدف در نظر گرفته شده اظهار کرد: خاکبرداری و حذف آسفالت و کف‌سازی‌های جدید بر روی بقایای معماری تاریخی به صورت دستی و بدون ماشین آلات سنگین انجام شده است و دستگاه‌های سنگین خاک‌برداری در تصاویر منعکس شده مربوط به حذف و بازسازی سکوی اطراف مقبره‌الشعرا جهت اجرای سازه کاربری‌های جدید زیر سکوی اطراف است.

تخریب مقبره الشعرا

شهر زیرزمینی تبریز

میراث فرهنگی تبریز

وی تاکید کرد: با توجه به نظارت مستمر بر روند اجرای پروژه توسط کارشناسان اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی در سال‌های اخیر حداکثر تلاش و حساسیت برای ممانعت از تخریب و خدشه به بافت تاریخی بکار گرفته شده است.
وی از نظارت مستمر و جدیت این اداره‌کل بر اجرای پروژه‌های مرمتی و بازسازی‌ها در محوطه بناها و بافت تاریخی شهر تبریز به منظور دفاع از حریم این بناها و مستندات تاریخی شهر خبر داد.

سرخاب تبریز

اشیا مکشوفه مقبره الشعرا

پردیس مقبره الشعرا

حق‌پرست تصریح کرد: اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی اقدامات مرمتی و استحکامی و حفاظتی اولیه از قبل انجام داده است و در سال جاری شهرداری منطقه 10 با? نظارت کارشناسان این اداره کل به بازسازی محوطه این مجموعه تاریخی پرداخته است.
وی با ابراز تاسف از شایعه سازی‌های صورت گرفته، آن را نه کمک برای شهر، بلکه موجب تشویش اذهان عمومی دانست.
حق‌پرست با تاکید بر تنویر افکار عمومی گفت: با اتخاذ تدابیر و رعایت مسایل حفاظتی و ایمنی  به‌زودی محوطه کارگاه قابلیت بازدید عمومی را خواهد داشت.انتهای پیام


لینک پست حریم آثار تاریخی تبریز
لینک پست تونلهای زیرزمینی تبریز



دسته بندی : تبریز , * میراث،تاریخ،صنایع دستی آذربایجان ,
برچسب ها : حفاری مقبره الشعرا , تخریب شهر زیرزمینی , میراث فرهنگی تبریز , شایعه در تبریز , مقبره الشعرا ,


نویسنده : تبریز قارتال جمعه 17 مهر 1394, 12:02 ق.ظ
زیر زمین تبریز را دریابید !

بنابر شواهد و روایات تاریخی در زیر شهر تبریز تونل‌هایی طاق‌دار قرار دارد که یک شاخه از آن از ارک علیشاه به شنب غازان و شاخه‌ی دیگر از ارک به ربع رشیدی و دیگری به شمال تبریز کشیده شده است. یافتن و احیای این راه‌های زیرزمینی در توسعه‌ صنعت گردشگری گامی مؤثر خواهد بود.
بنده متحیرم که واقعا در گذشته عجب انسانهای خلاق و هنرمند و معماری مهندسی شگفت انگیزی داشتیم! 
و ما همچنان منتظر و چشم به راه عمل به وعده های مسئولان این زمانه و عصر حاضر هستیم!
لینک پست احیا تونلهای شنب غازان توسط شهرداری


تصاویر مربوط به تونلها آرشیوی هستند
تونلهای تبریز

مجید رضازاد عموزین‌الدینی
تبریز، شهری که از قدیم‌الایام فرهنگ و زبان ترکی در آن جاری بوده(۱) تاریخ بس درخشان و شگفت‌انگیزی دارد. از جمله موضوعات جالب و قابل تأملی که همیشه در مورد شهر تبریز مطرح بوده، این نکته است که گویا در زیر «ارک» تبریز، راه‌ها و تونل‌های قدیمی‌وجود داشته که این تونل‌ها به مناطق دیگر شهر از جمله شنب غازان و ربع رشیدی منتهی می‌شدند.
بر اساس برخی از شواهد و یافته‌ها، به نظر می‌رسد که چنین تونل‌هایی در گذشته‌های دور وجود داشته، ولی در مورد قدمت آنها و اینکه در چه دوره‌ای این تونل‌ها ایجاد شده و در چه مواردی مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند، متأسفانه اطلاعات مفید و جامعی در دست نیست.

مجید رضازاد عموزین‌الدینی

اما چون در اکثر گفته‌ها، از محوطه ارک به عنوان مرکز این تونل‌ها یاد می‌شود(۲) و همچنین مرحوم «کارنگ» نیز در بازدیدی که از قلعه «ربع رشیدی» داشته از «نقبی» در این قلعه صحبت به میان آورده، که تا مرکز شهر ادامه داشته است.(۳) و چون هر دو بنا از آثار دوره ی ایلخانی است، به نظر می‌رسد که دوران ایجاد قسمتهایی از این تونل‌های زیرزمینی به دوره ی مذکور، (ایلخانی) برسد؛ و اگر این نکته را نیز در نظر بگیریم که در محوطه‌ی «ربع رشیدی» در دوران صفویه، بخصوص در دوران شاه عباس صفوی، قلعه‌ای برای مقابله با عثمانی‌ها ایجاد گردیده بود، (۴) در آنصورت احتمالاً تاریخ تکمیل این تونل‌های زیرزمینی تبریز و همچنین موارد استفاده از آنها نیز تا حدودی روشن می‌گردد.
به عبارت دیگر چون در دوره‌ی صفویه، شهر تبریز چندین بار به دست سپاه صفوی و عثمانی افتاده و دست به دست شده بود، لذا حفر و تکمیل چنین تونل‌های زیرزمینی برای استفاده در زمان مورد نیاز، جهت ضربه زدن به مهاجمان امری ضروری به نظر می‌رسید.
از طرفی، تبریز به علت اهمیت سیاسی – اقتصادی خود، در طول تاریخ چندین بار مورد هجوم روس‌ها قرار گرفته و این شهر توسط این مهاجمان چندین بار تصرف و غارت گردیده است که این مسئله نیز می‌تواند یکی از علل بوجود آمدن و یا گسترش بخش‌هایی از راه‌های زیرزمینی تبریز در طول تاریخ باشد*

ربع رشیدی
ربع رشیدی

به گفته برخی از مطلعین از این نقب‌ها بعضا به عنوان راه‌هایی که زنان و کودکان را از دست مهاجمان به شهر دور نگه می‌داشتند نیز استفاده می‌شده است. به این معنی که وقتی قسمتی از شهر به محاصره در می‌آمد و یا منطقه ای از شهر تبریز تحت تصرف مهاجمان قرار می‌گرفت، از این راه‌ها ، کودکان و زنان و دیگر نیازمندان را به مناطق امن‌تر منتقل می‌کردند، زیرا مهاجمان از وجود این راه‌ها و مناطقی که این راه‌ها به آنجا ختم می‌شدند، هیچگونه اطلاعاتی نداشتند.
ازجمله منابعی که در مورد حفر رشته‌ای از این نقب‌ها و راه‌های زیرزمینی در تبریز (دوره‌ی صفویه) سخن به میان آورده، می‌توان به «خلاصه التواریخ» اشاره نمود.
«قاضی احمد قمی» در این کتاب ارزشمند خود و در صحبت از ایام پادشاهی سلطان محمد خدابنده، به چگونگی تصرف تبریز توسط سپاهیان عثمانی به فرماندهی «عثمان پاشا» پرداخته(۵) و می‌نویسد که این سردار سپاه عثمانی برای نگهداری و حفظ تبریز دستور به ساختن قلعه‌ای مستحکم در نقطه‌ای از شهر تبریز داده بود و سپس به طرح ایجاد نقب و راه‌های زیرزمینی توسط سپاهیان قزلباش در شهر تبریز پرداخته و می‌نویسد که قزلباشان نیز می‌خواستند از طریق این راههای زیرزمینی به قلعه عثمانی‌ها نفوذ کرده و آنها را شکست داده و از شهر خارج سازند که البته گویا عثمانی‌ها از این نقشه قزلباشان باخبر می‌شوند … در اینجا به علت اهمیت موضوع عین گفتار قاضی احمد قمی‌آورده می‌شود: «چون عثمان پاشا در ایامی‌که داخل دارالسلطنه تبریز شد، ترتیب قلعه بهتر و مناسبتر از دولتخانه مبارکه که به صاحب آباد اشتهار دارد ندید(۶) چه از جهت وسعت و سایر خصوصیت از ابتدای غره شهر شوال، لغایت که مدت سی روزه بوده باشد، هر صباح تا شب از چرنداب با لشکر به صاحب آباد آمده سرکاری کارکنانی نموده شب به اردوی خود مراجعت می‌نمود. آنقدر مصالح از سنگ مزارات سرخاب و غیرذلک و عمله و کارکنان ایشان به جهت ترتیب حصار جمع آوردند که عقل از آن حیران بماند.

عثمانی ها در اشغال تبریز و ورود به ویرانه های شنب غازان و تبرک آن
عثمانی

بعد از اتمام قلعه مذکور، عثمان پاشا یکی از سرداران معروف خود به نام «جعفر پاشا» را با هفت هزار نفر از نیروهای زبده عثمانی مأمور دفاع از قلعه نموده و خود تصمیم به بازگشت به کشورش گرفت که البته اجل مهلت نداده و رحلت نمود …
از طرفی، چون شاهزاده ی گیتی ستان [حمزه میرزا] و امرای عالیشان [صفوی] از تعاقب مخالفان باز گردید، در دزج آنا خاتون که متصل به کوچه باغات تبریز است، نزول فرمودند؛ نواب اعلی و اردوی همایون که در نهند بودن از آنجا کوچ فرموده به اردوی جهانبانی ملحق گشتند و در روز پنجشنبه چهاردهم شهر ذی‌قعده به تبریز داخل شدند …. «بعد از چند روز که امرا و لشکریان در بلده جا گرفتند، نواب شاهزادگی با امرای عظام [صفوی] سوار شده به جانب قلعه رفتند که جای سیبه (۷) تعیین فرمایند و اطراف و جوانب قلعه را بر امرا و اویماقات قسمت نموده، امرا شروع در سیبه و حواله نمودند و نقب بران (چالاک به نقب زدن) مأمور فرموده از دو جا نقب**  بریدند؛ یکی از میان مدرسه‌ی حسن پاشا که سیبه‌ی علیقلی خان بود و نقبی دیگر که از سیبه‌ی قورچی باشی که در سرپل و یجویه بود و احکام مطاعه به احضار پیاده و تفنگچی محال آذربایجان فرستاده، در عرض یک ماه بیست هزار پیاده و تفنگچی در تبریز جمع گشته، در سیبه‌ها و نقب‌ها کار می‌کردند و جوالها بر دور قلعه ترتیب داده، تفنگچیان را بر بالای آن قرار دادند چنانچه تردد رومیه در میان قلعه از بیم تفنگ مشکل بود …. و مکرراً [قزلباشان] نقب را به شیر حاجی رسانیدند و فایده نکرد و رومیه‌ی واقف گشته تمکین ندادند. نواب شاهزادگی و علیقلی خانی زر و (اوقات) بیشتری صرف این قضیه نمودند ….» (۸).

البته مطالب مذکور، تنها روشن کننده‌ی تاریخچه‌ی ایجاد قسمتی از راه‌های زیرزمینی مورد نظر است و اطلاعات جامعی در مورد راه‌های زیر زمینی تبریز و تاریخچه‌ی اولیه و کامل آن فعلاً در دسترس نیست.

تونلهای زیرزمینی تبریز

در مجله «آفتاب آذربایجان» در مورد این تونل‌های زیرزمینی تبریز، آمده است: برخی از محققان می‌گویند، تبریز از طریق سه تونل زیرزمینی به هم وصل بوده که یکی از خیابان عباسی به ارک می‌رسید و دیگری از ربع رشیدی به ارک و از باغ گلستان فعلی هم به شنب غازان وصل بوده که محل عبور و مرور سپاهیان بوده است. (۹)
مرحوم «کارنگ» نیز که همراه با دکتر حسن فلسفی از محوطه ربع رشیدی بازدیدی داشته، به این «نقب» اشاره کرده و می‌نویسد: «از درون قلعه نقبی تا وسط شهر تعبیه شده بود که نشانه‌ی آن در پای برجها باقی است و کودکان و جوانان محل می‌گویند بارها در توی نقب قریب یک ساعت راه رفته‌اند و به جائی نرسیده‌اند.»(۱۰) و سپس به بازدید خود به همراه آقای دکتر حسن فلسفی از نقب مذکور اشاره می‌کند. (۱۱)

به گفته ی آقای خاماچی، این موضوع که در زیرزمین تبریز، تونل و نقب و گذرگاهی وجود دارد، باید گفت آری؛ از سه نقطه حاشیه و حومه‌ی شهر راه‌های زیرزمینی احداث شده که از زیر ساختمان ارک عبور کرده و به سوی آجی چای ادامه می‌یابد. به نظر وی، رشته‌ی اول از باغشمال شروع می‌شود که از جنوب شرقی به سوی مرکز شهر یا ارک ادامه دارد. راه دوم از محله‌ی باغمیشه فعلی، از زیر عمارت ربع رشیدی از جنوب شرقی به سوی ارک آمده، این دو راه زیرزمینی به هم پیوسته و از زیر عمارت ارک به سوی شمال غربی یا محله‌ی شام غازان ادامه می‌یافته، سپس به سوی آجی چای در محدوده‌ی تبریز ادامه پیدا می‌کند؛ و چند رشته‌ی فرعی نیز از زیر ارک در امتداد خیابان فردوسی فعلی عبور کرده از زیر بازار گذشته به سوی مهرانرود {میدان چایی}منتهی می‌شود.

ارک علیشاه دروازه و شاهراه اصلی تونلهای زیرزمینی تبریز
ارک
ارگ

در این مسیر، تونل‌ها و گذرگاه‌های زیرزمینی است که اکثر فاضلاب حمام‌ها و مساجد و خانه‌ها به این راه‌های زیرزمینی می‌ریزد و چندین صد سال است که این راه‌ها مورد استفاده‌ی مردم شهر است. بدون آنکه بدانند سرانجام و ابتدا و انتهای این تونل‌ها و گذرگاه‌ها از کجا است.
به نوشته‌ی آقای خاماچی، «قدیمی‌ها گفته اند این چاه‌ها که به نام «گچک قویی: چاه‌های عبوری» معروف هستند، شاید محل عبور و مرور پنهانی سپاهیانی بوده است و شواهدی نشان می‌دهد که این [گفته‌ها] تقریباً درست [است]. شخص صاحب اعتباری از بازاریان می‌گفت: در سال ۱۳۳۰ شمسی، حیاط و باغچه‌ی بزرگ ما در اثر بارندگی شدید و جمع شدن آب یکدفعه فرو نشست و زمین دهان باز کرد و چاهی و تونلی پدیدار شد. برای کشف موضوع چاه، چند نفر مقنی آوردیم. این استادکاران مقنی پس از بستن چند صد متر طناب، با فانوسی به داخل چاه وارد شدند و ساعتی بعد برگشته گفتند که برعکس چاه که در زمینی به طور عمودی کنده می‌شود، این چاه‌های فرو رفته به صورت افقی مثل بازار، تونل و نقب مانند است و در داخل تونل سکوهایی بودند که روی آنها آثار خاکستر چپق وجود داشت. و در دیوار نیز آثار سیاهی چراغ دودی به چشم می‌خورد و چنین به نظر می‌رسید که صدها سال پیش، افرادی از این محل عبور کرده‌اند.

تونل تبریز

یک نفر از سالخوردگان آگاه در محله شام غازان می‌گفت: وقتی «عزوخان» (ماکویی) با اردوی ماکو غرب شهر تبریز را تصرف کرد، عده ای از آزادی‌خواهانی که با همکاری اهالی محل از وجود تونل‌های زیرزمینی آگاه بودن، از داخل نقب‌ها گذشته در انتهای محله‌ی هکماوار ]حکم آباد[ و گامیشاوان از چاه‌ها بیرون آمده به سپاهیان ماکو ضرباتی وارد کرده و آنها را عقب راندند.
استاد بیت الله جمالی، مدیر کل سابق اداره‌ی فرهنگ آذربایجان نیز نقل می‌کرد که قسمتی از حیاط مسجد «استاد  شاگرد» در خیابان فردوسی، کوچه‌ی اردبیلی‌ها به احداث دبیرستان ایراندخت (مدرسه‌ی دخترانه بنت‌الهدی امروزی) اختصاص یافت که در ابتدا، دانشسرای دختران نام گرفته بود. به هنگام عملیات ساختمانی، قسمتی از حیاط و محوطه‌ی این مسجد یا مدرسه‌ی جدید فرو می‌نشیند و گودال و نقب بزرگی پدیدار می‌شود به طوری که از نزدیک مشاهده کردیم به شکل بازار مانند و به قدری بزرگ و وسیع بود که با کالسکه و اسب می‌شد از آن عبور کرد که متأسفانه قسمتی از مسیر این تونل زیرزمینی و بسیار قدیمی ‌را با آشغال و زباله انباشته کرده و روی آن را بستند.(۱۲)


شنب غازان مسیر غربی تونلها
شنب غازان

منابع:
۱-در مورد حضور ترکان در آذربایجان پیش از اسلام ، بنگرید:« طبری، ۱۳۵۲، ج۱، تاریخ طبری یا تاریخ الرسل و الملوک، ترجمه ابوالقاسم پاینده، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، تهران، ص۲۹۳» و «اصفهانی، حمزه بن حسن ، ۱۳۴۶، تاریخ پیامبران و شاهان، ترجمه جعفر شعار، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، تهران، ص ۱۳۱» و « بلعمی، ۱۳۷۴، ج۱، تاریخنامه طبری، تصحیح محمد روشن، انتشارات سروش، تهران، صص۲۶۲-۲۶۳» مولف کتاب ” میراث باستانی ایران” نیز در مورد بومیان منطقه، در پیش از ورود آریائی‌ها می‌نویسد: « در آذربایجان و مغرب ایران مادها و دیگر ایرانیان تازه رسیده با اکثریت بومیانی که به زبان غیر هند اروپایی سخن می‌گفته اند، مانند اورارتوها و ماناها و هوریها و دیگران برخورد کردند» بنگرید: فرای( ریچارد ن.) ، ۱۳۷۷، ترجمه مسعود رجب نیا، شرکت انتشارات علمی‌و فرهنگی، تهران، ص۴۴٫
۲-دکتر شفیع جوادی در صحبت از مسجد علیشاه (ارک) در این زمینه می‌نویسد: «بطوریکه مشهور است، در زیر این بنا (ارک) سه نقب یا دالان زیرزمینی وجود دارد که یک رشته‌ی آن از ارک به شنب غازان و رشته‌ی دیگر به باغمیشه فعلی یعنی محل سابق ربع رشیدی و رشته ی دیگر نیز از وسط بازار گذشته، پس از عبور از زیر رودخانه‌ی آجی چای به حوالی فرودگاه می‌رسد». بنگرید « تبریز و پیرامون، ۱۳۵۰، صفحه ۱۳۰ و ۱۳۱»
۳-«بنگرید: آثار باستانی آذربایجان، ۱۳۷۴، ج۱، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، تهران،ص۱۶۹»
۴ – در مورد این «قلعه» بنگرید: «تاریخ عالم آرای عباسی، ۱۳۸۲ ، (نیمه دوم، جلد دوم)، انتشارات امیر کبیر، تهران،ص۸۲۶ » و «آثار باستانی آذربایجان، ج۱، همان، صص۱۶۹- ۱۶۴»
۵-فتح تبریز در سال ۹۹۳ هـ ق اتفاق افتاده بود.
۶- عثمان پاشا در زمان سلطان مراد اطراف و جوانب تبریز را احتیاط کرده و دولتخانه قدیم را مناسب یافته آنجا را قلعه کرده بود. بنگرید:«عالم آرای عباسی، ج۲، همان،ص۸۲۶ ».
۷- سیبه: دیواری از چوب و علف دور قلعه و شهر، چپر، سور. «فرهنگ معین ۱۳۷۶، ج۲، ص۱۹۷۴ .
۸- خلاصه التواریخ، ۱۳۸۳، ج۲، تصحیح دکتر احسان اشراقی ، انتشارات دانشگاه تهران، صص ۷۹۹- ۷۹۶٫
۹- «آفتاب آذربایجان، سال ششم، شماره ۶۴- ۶۳، خرداد و تیر ۱۳۹۱، ص۱۶٫
۱۰- «آثار باستانی آذربایجان، ۱۳۷۴، ج۱، صص۱۷۰- ۱۶۹٫»
۱۱- بنگرید: «آثار باستانی آذربایجان، همان، پاورقی ص۱۷۰»
۱۲ -«خاماچی، ۱۳۸۶،شهر من تبریز، انتشارات ندای شمس، تبریز، صص ۷۷-۷۶ »- «جوادی، ۱۳۵۰،تبریز و پیرامون، ، صص۱۳۱-۱۳۰».
* برای نمونه در دوره فتحعلی شاه قاجار و در دوره دوم جنگ‌های ایران و روس تبریز نیز به تصرف روسها در آمده بود، و یا در دوران مشروطیت، ورود قشون روسیه به تبریز و فجایعی که آنها در این شهر به بار آوردند، هرگز از یادها نخواهد رفت.
** نقب: سوراخ کردن ، گود کردن، سوراخ و راه باریک در زیر زمین.« عمید، ۱۳۸۴، فرهنگ عمید، انتشارات امیر کبیر، ص۱۱۶۷٫»

تونلهای باستانی

تایید وجود تونلهای تبریز در مقاله مهد نیوز
«اوراق پراکنده از تاریخ تبریز»

در زیرزمین تبریز تونل، نقب و گذرگاهی وجود دارد که از ۳ نقطه حاشیه و حومه شهر مسیری را ایجاد کرده است. این راه‌های زیر زمینی طوری ساخته شده اند که از زیر ساختمان ارگ گذشته و به سوی آجی چای ادامه می‌یابد. رشته اول از باغشمال یا شازداباغی شروع می‌شود که از جنوب شرقی به مرکز شهر یا ارگ ادامه دارد. راه دوم از محله باغمیشه از زیر عمارت ربع رشیدی از جنوب شرقی به سوی ارگ می‌آید. این دو راه زیرزمینی به هم پیوسته و از زیر عمارت ارگ به سوی شمال غربی یا محله شام غازان ادامه می‌یابد و سپس به سوی آجی چای در محدوده تبریز ادامه پیدا می‌کند و چند رشته فرعی نیز از ارگ در امتداد خیابان فردوسی عبور می‌کند و از زیر بازار می‌گذرد و به سوی مهرانه رود راه پیدا می‌کند. در این مسیر تونل‌ها و گذرگاه‌های زیر زمینی است که اکثر فاضلاب حمام‌ها و مساجد و خانه‌ها به این راه‌های زیر زمینی می‌ریزد، بدون آنکه مردم خود بدانند سرانجام، ابتدا و انتهای این تونل‌ها و گذرگاه‌ها از کجاست.
قدیمی‌ها گفته اند این چاه‌ها که به نام «گچک قویی» یا چاه‌های عبوری معروف هستند، شاید محل عبور و مرور پنهانی سپاهیانی بوده است و شواهدی نشان می‌دهد که این مدعا تقریبا درست باشد. این تونل‌ها به شکل بازار است و به قدری بزرگ بوده که کالسکه به راحتی می‌توانسته از آن عبور کند. البته برخی از مسیرهای این تونل قدیمی به خاطر بی احتیاطی‌ها از بین رفته اما همان طور که در بالا گفته شد، امروز تعداد کثیری از خانه‌ها و مساجد و حمام‌های محوطه خیابان‌های شریعتی جنوبی و میارمیار، فردوسی و بازار برای فاضلاب خود از آن چاه‌های عبوری استفاده می‌کنند.

باغ گلستان و میارمیار در مسیر تونلها
 با پروژه هایی مثل آیسان و میارمیار که در این محل شاید تونلها را نابود کردند!

باغ گلستان

این تونل‌ها در سال‌های گذشته نیز مورد تایید مدیرکل میراث فرهنگی وقت بوده است و حتی بر اساس اظهارنظرهای او «برخی از این مسیرها به دوره ایل خانی برمی‌گردد.» با این همه مشخص نیست که آیا این تونل‌ها در واقع همان قنات‌های قدیمی تبریز بوده است یا این‌که تونل‌هایی برای نبردهای بزرگ بین دولت‌های مختلف در تبریز بود که مهم ترین این نبردها می‌تواند نبرد بین دولت صفویه و دولت عثمانی و یا بعدا نبردهای مشروطه باشد. رضا خلیلی، سرپرست سازمان توسعه گردشگری شهرداری تبریز نیز در گفتگویی وعده بازسازی این تونل ها را داده و عنوان کرده بود:”با توجه به اهمیت احیای تونل‌های تاریخی و زیرزمینی تبریز، ما می‌توانیم در صورت مشخص شدن مکان یکی از راه‌های زیرزمینی در شنب غازان نسبت به احیای آن قدم برداشته و آن مکان را به تونلی گردشگری تبدیل کنیم.”
به نظر می‌رسد بودجه کم و وجود جاذبه‌های تاریخی زیاد برای احیا باعث شده است که هنوز نوبت به کشف تونل‌های زیرزمینی نرسیده باشد. اگرچه ساختمان‌سازی‌های عظیم تونل‌های زیرزمینی را از بین برده اما از مدت‌ها پیش وعده‌هایی مبنی بر کشف و احیای این تونل‌ها مطرح شده که هنوز عملی نشده است.


منابع: مهدنیوز - نصرنیوز - ایشیق - ارک توریسم - کتاب استاد خاماچی

لینک پست تالار شیر و خورشید ارک علیشاه
لینک پست احیا ربع رشیدی
لینک پست شنب غازان



دسته بندی : تبریز , * میراث،تاریخ،صنایع دستی آذربایجان ,
برچسب ها : گچگ قویی , تونلهای باستانی , میراث فرهنگی تبریز , شهرداری تبریز , مسیرهای قدیمی تبریز , تونلهای تاریخی شهر ,



» درباره تبریز و آذربایجان و اخبار About and News ( جمعه 16 اسفند 1398 )
» ویروس کرونا تهدیدی در ایران ( جمعه 9 اسفند 1398 )
» نقاش و نگارگر استاد علی اصغر پتگر ( جمعه 25 بهمن 1398 )
» زینب پاشا بانوی رابین هود ایران ( جمعه 18 بهمن 1398 )
» خانه زیبا که به هتل بوتیک در تبریز تبدیل می‌شود ( یکشنبه 6 بهمن 1398 )
» بنیس شبستر ، روستای دانشگاهی بدون بیکار و بی سواد ( چهارشنبه 25 دی 1398 )
» برف زمستانی 1398 تبریز ( جمعه 20 دی 1398 )
» اردبیل؛ سرزمین چشمه‌های بهشتی آذربایجان ( یکشنبه 15 دی 1398 )
» مشکلات صنعت کفش چرم دستدوز تبریز ( پنجشنبه 5 دی 1398 )
» شب خاطره ها چیلله گئجه‌سی ( شنبه 30 آذر 1398 )
» خلیل بحران طنز پرداز ( چهارشنبه 20 آذر 1398 )
» شهر شکی جمهوری آذربایجان ( یکشنبه 10 آذر 1398 )
» پاکبان و جدال با فاضلاب برای یک لقمه نان حلال ( دوشنبه 4 آذر 1398 )
» دوربین تبریز لینک 80 ( گردشی در اطراف بیلانکوه ) ( جمعه 24 آبان 1398 )
» پارک باغ‌شهر تبریز ( دوشنبه 13 آبان 1398 )
» مسجد حسن پاشا در انتظار احیا ( جمعه 3 آبان 1398 )
» شهر گمشده اوجان آذربایجان در راه احیا ( جمعه 26 مهر 1398 )
» عشایر شاهسون آذربایجان از اصالت تا زندگی شیرین ( سه شنبه 16 مهر 1398 )
» مصاحبه مینا خلیل‌ زاده فتحی برنده جایزه هوانوردی آمریکا ( چهارشنبه 10 مهر 1398 )
» چهار پروژه و نابودی چهار اثر تاریخی تبریز ( جمعه 5 مهر 1398 )
» زووفان حیوانات تبریز ( دوشنبه 25 شهریور 1398 )
» تصاویر محمدحسن‌میرزا قاجار در دارالحکومه تبریز ( پنجشنبه 21 شهریور 1398 )
» دلیرمردی که سوختن ارسباران را برنتابید ( دوشنبه 11 شهریور 1398 )
» حوادث اشغال تبریز توسط ارتش سرخ در شهریور ۱۳۲۰ ( دوشنبه 4 شهریور 1398 )
» شهروند لینک آذربایجانی 78 ( مهری نژاد ) ( سه شنبه 29 مرداد 1398 )
» سرگذشت دراماتیک امپراتوران مدرسه‌سازی مردانی آذر ( شنبه 19 مرداد 1398 )
» ضرورت احیا هتل قدیمی گراند و محله پاساژ تبریز ( جمعه 11 مرداد 1398 )
» ساعت به وقت گدایی در شهر بدون گدا تبریز ( دوشنبه 31 تیر 1398 )
» شهروند لینک آذربایجانی 77 ( آراز نویدی ) ( جمعه 21 تیر 1398 )
» چهارمین جشنواره خلاقیت و نوآوری تبریز ( پنجشنبه 13 تیر 1398 )
موضوعات

لینکستان

» سازمان گردشگری شهرداری تبریز Tourism Development Organization of Tabriz Municipality
» گردشگری آذربایجان شرقی - تبریز توریست
» آپارات کارتونهای آذربایجانی
» وبلاگ کلیبر سیتی (پریسا)
» وبسایت تبریز دانلود (هادی)
» آنایوردوم خطبه سرا
» آذربایجان و پیرامون (عبدالحسین)
» وبلاگ بایرام (بیانی)
» وبلاگ جانیم آزربایجان(elçi bəy)
» وبلاگ مازگامت
» یئنی قاپی
» سایت ادبیات ترکی ایشیق
» شهرمن تبریز (یاشار)
» وبلاگ باخیش(شادی)
» وبلاگ سهند ما (محسن)
» خاطیره لر دوراغی (حسین واحدی)
» صنم در اوج (سجاد)
» وبلاگ اشعار ترکی آذری و فارسی
» یوردوم ملکان
» وبلاگ تبریز شهر اولین ها (سعید)
» سهند توپراقی(جواد نجات)
» املاک قربانی (اسپیران)
» وبلاگ ینگی اسپیران (محمد)
» آنــــا یــوردوم تــبریــز(عبدا.. رضوی)
» وبلاگ کشاورزی آمقانی اسکو(شوکتی)
» وبلاگ گوگان
» ....................................
» وبلاگ اخبار اردبیل (فرزاد)
» وبلاگ شهریمیز اورمو
» دئیه لر(دیگاله)-اورمیه
» وبلاگ مشگین شهر (میلاد)
» وبلاگ چشمه های بهشتی آرتاویل
» پروژه های عمرانی ایران
» وبسایت مشهد امروز (اشکان)
» مشهد شهر بهشت (امیرحسین)
» وبلاگ شهر خرم آباد
» وبلاگ هورامان
» وبلاگ برازجان (بوشهر)
» وبلاگ آموزش رانندگی
» هواشناسی ایرما
» ......................................
» وبلاگ گالری تراکتور
» وبسایت گسترش فولاد تبریز
» وبسایت باشگاه ماشین سازی تبریز
» وبسایت رسمی باشگاه تراکتورسازی
» لینک پیش فرض دوم
» لینک پیش فرض اول
» لیست لینک ها

آمار بازدید


کل بازدید ها :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل مطالب :
آخرین بروز رسانی :

تبریز دیجی لینکلر

تلگرام تبریز ویکی لینکلر

 اینستاگرام تبریز ویکی لینکلر

 آپارات شبکه سهند

آپارات سهند موزیک

آپارات سهند کارتون

آشپزی آذربایجان

تبریز 2018

فیسبوک

لنزور

آذربایجان نیوز

توریسم و گردشگری

سوغات و صنایع دستی

هواشناسی آذربایجان

اصالت و رسوم آذربایجان

مشاهیر

اولین های تبریز

ترکی آذربایجانی

تاریخ باستان

درباره ما


مجموعه تبریز ویکی لینکلر
Tabriz WikiLinks
آغاز وبلاگ در آذر ماه 1391
*******************

وبلاگ تبریز ویکی لینکلر
Tabrizlinks.mihanblog.com

وبلاگ تبریز دیجی لینکلر
Tabrizdigilinks.mihanblog.com

اینستاگرام تبریز ویکی لینکلر
Instagram.com/tabrizlinks

فیس بوک تبریز ویکی لینکلر
Facebook.com/tabrizlinks

شبکه ویدیویی نماشا تبریز لینک
Namasha.com/tabrizlinks

آپارات ویدیویی شبکه سهند
Aparat.com/sahandtv

آپارات ویدیویی سهند موزیک
Aparat.com/sahandmusic

آپارات ویدیویی سهند کارتون
Aparat.com/sahandcartoon

آپارات ویدیویی آشپزی آذربایجان
Aparat.com/sahandchef

آپارات ویدیویی بازنشر تبریز 2018
Aparat.com/tabriz_2018

کانال یوتیوب ویدیویی
youtube.com/tabrizlinks

گالری لنزور تبریز ویکی لینکلر
Lenzor.com/tabrizlinks

تلگرام تبریز ویکی لینکلر
https://t.me/tabrizlinks
@tabrizlinks


ایجاد کننده وبلاگ : تبریز قارتال


    گوگل

    ویکی پدیا

    کتاب ترکی

    دیکشنری زبان ترکی

    دایره المعارف مجازی

    دریاچه ارومیه

    مستمندان تبریز

    استخدامی

    تبریز سرچ

    دیوار تبریز

    رقص آذری

    زنجان توریسم

    تبریز مدرن

    tripadvisor

    تراکتور لینک

    آمار و داده های تبریز

    نصرنیوز

    خبرگزاری شهریار

    آخار آذ

    آناج

    آذرقلم

    دورنا نیوز

    میراث فرهنگی آذربایجان

    صدا و سیمای مرکز استان آذربایجانشرقی

    استانداری آذربایجان شرقی


شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic